پایان نامه با کلمات کلیدی دولت صفوی، تاریخ ایران، علمای شیعه

دانلود پایان نامه ارشد

فهرست مطالب
سپاس گذاری أ‌
چکیده ت‌
فصل اول: کلیات 1
1) معرفی طرح 2
الف: پیشینه 2
ب: فرضیه ها 2
ج: روش 3
د: دامنه 3
ر: ساختار 3
2: مفهوم شناسی 5
الف: صفویه 5
ب: علما وعلمای عرب تبار 5
ج: تشیع 6
د: جریانات فکری 6
فصل دوم: دولت صفوی وعالمان دینی 10
1: زمنیه های پیدایش 10
در این قسمت باید به بسترها وزمینه های سیاسی ومذهبی واجتماعی حکومت صفویه پرداخته شود تا مشخص شود که این دولت مهم تاریخ ایران در چه اوضاع وشرایطی سر بر آورد ورشد کرد. 10
الف: اوضاع کشور ایران قبل از دولت صفویه 10
ب: حکومت های قبل از دولت صفویه 12
ج: زمینه های صوفی گری صفویه 14
2: بنیانگذاران دولت صفوی 15
الف: شیخ صفی وفرزندانش 15
ب: جانشیان (فرزندان) شیخ صفی 17
ج: شیخ حیدر 21
3: ارتباط دولت صفویه با عالمان دینی 28
الف: سابقه دعوت از علمای شیعه عرب از جبل عامل 28
ب: شروع ارتباط دولت صفوی با عالمان دینی 29
ج: موقعیت جغرافیایی جبل عامل 34
د: سابقه تاریخی منطقه جبل عامل 34
و: چگونگی رابطه شاهان صفوی با علمای دینی 37
ر: ارتباط برخی دیگر از شاهان صفوی با علمای عرب مهاجر (شاه طهماسب، شاه عباس، شاه حسین) 40
ز: نقش علمای مهاجر عرب در ایران عصر صفوی 42
1: محقق کرکی 42
2: شیخ بهایی 55
4: شیخ حر عاملی 59
س: وجوه نفوذ علمای مهاجر عرب تبار شیعه در ایران 61
ش: تاثیرات علمای جبل عامل از نظر اجتماعی، دینی وتاریخی در فرهنگ شیعی ایرانی 67
فصل سوم: نقش علما در دولت صفویه وتاثیرات فکری وفرهنگی آنها 70
1: تثبیت تشیع 70
الف: محقق کرکی 73
ب: شیخ بهایی 81
ج: شیخ حسین بن عبد الصمد حارثی، پدر شیخ بهایی 83
د) شیخ حر عاملی 85
ر) شیخ لطف الله میسی 87
2: مبارزه با اهل سنت 89
3: مبارزه با صوفیه 97
الف: سابقه تاریخی تصوف ورواج آن در ایران 97
ب: پیوند تصوف با تشیع 98
ج: جوهر عقیده متصوفه 101
د: صوفیان قزلباش 101
ذ: عقاید صوفیه قزلباشان وانحرافات آنها 103
ر: فرق صوفیه ومنشا آن 104
ز: مخالفت علما با صوفیه وعلل آن 107
1: محقق کرکی 110
2: شیخ بهایی وتصوف 112
3: شیخ حر عاملی 115
4: مبارزه با سنتهای ایرانی، قصه خوانی 120
5: علما در تعامل با گرایشهای شیعی 126
1: اخباریگری واصولگرایی 126
الف: زمینه های اجتماعی پیدایش اخباریگری: 127
ب: اخباریگری واصولگرایی در عصر صفویه 129
ج: علل بروز اخباریگری در عصر صفویه 131
د: رونق واوج اخباریگری از زمان شاه عباس اول به بعد 134
ز: نمونه هایی از مقابله وتعارض اخباریگری با فلسفه وفقه اجتهادی 134
ر: محقق کرکی واخباریگری واندیشه های کلامی وفقهی 135
ز: شیخ حر عاملی واخباریگری 136
س: شیخ عبدالله سماهیجی 139
2: برخورد با مسیحیت 141
3: مهدویت 142
فصل چهارم: نقش علما در دولت صفویه وتاثیرات سیاسی آنها 144
1: نحوه تعامل علما با سلاطین 144
الف: رابطه وتعامل شیخ بهایی با شاه صفوی 151
ب: موضع شیخ ابراهیم قطیفی در قبال حکومت صفوی 153
2: چگونگی مشروعیت بخشیدن علما به دولت صفویه 155
الف) فقیه جامع الشرایط ومشروعیت دولت صفوی 156
ب: محقق کرکی ومشروعیت دولت صفوی 157
ج: نماز جمعه ومشروعیت دولت صفوی 160
3: طرح اندیشه ولایت فقیه 164
نتیجه گیری وجمع بندی 171
پژوهش های بایسته 178
فهرست منابع 179

فصل اول: کلیات

1) معرفی طرح
(پیشینه، فرضیه ها، روش، دامنه وساختار)؛
2) مفهوم شناسی
(صفویه، علما وعلمای عرب تبار، تشیع، جریانات فکری)

1) معرفی طرح
در این بخش که به معرفی طرح اختصاص دارد به پنج مطلب می پردازیم.
الف: پیشینه
در مورد صفویه وآنچه به آن مربوط می شود تالیفات بسیاری انجام شده است که هر کدام از یک حیث یا یک بعد یا برخی ابعاد خاص به آن نگریسته اند به عنوان مثال: صفویه در عرصه دین وفرهنگ وسیاست ویا نقش خاندان کرکی در تاسیس وتداوم دولت صفوی وتاریخ ایران اسلامی از قرن 7 تا 9 (از یورش مغولان تا زوال ترکمانان) از رسول جعفریان وروضه الصفویه از جنابندی وریاض العلماء وحیاض الفضلا از افندی وساختار نهاد واندیشه دینی در عصر صفوی از منصور صفت گل وتذکره الملوک از میرزا سمیعا واحسن التواریخ از حسن بیگ روملو و تاریخ عالم ارای عباسی از اسکندر بیگ ترکمان.
اما تا جایی که نگارنده مطالعه وتحقیق کرده است به منبعی که در خصوص موضوع این پایان نامه باشد برخورد نکرده است. البته کتابهای فراوانی وجود دارد که به بحث از علمای عرب مهاجر شیعه به ایران، پرداخته است اما اینکه نقش هر یک را در جریانات فکری عصر صفویه وبه صورت موضوع این رساله، بیان کرده باشد یافت نشد.
ب: فرضیه ها
در عصر صفویه، مذهب تشیع به عنوان مذهب رسمی ایران شناخته شد واز علمای شیعه برای نشر وگسترش وتعلیم تشیع کمک گرفته شد واز جمله این علما، عالمان مهاجر عرب شیعی از مناطقی مثل جبل عامل وبحرین ونجف وقطیف بودند.
این علما توانستند در تقویت تشیع ومبارزه با اهل سنت وقلع وقمع ومنزوی کردن آنها قدمهای مهم وتاریخی برداند. آنها توانستند با تصوف وصوفی گری قزلباشی مبارزه کرده ومردم را از گرایش به آن بازدارند ومبلغین آن را کنار زده وبا بیان ودلیل، مظاهر تصوف وصوفی گری منفی را از بین ببرند وآموزه های دینی وشیعی راستین را جایگزین آن کنند.
این علما برخی با اخباریگری مبارزه کردند واصولگرایی را پرورش دادند وبرخی در نقطه مقابل، اخباریگری را پذیرفته وبا اصولگرایی جنگیدند.
آنها سعی داشتند حکومت را به سمت هر چه بیشتر دینی وشیعی شدن سوق دهند به همین دلیل اندیشه ولایت فقیه وبرپایی نماز جمعه را که طریقی بود برای تقویت تشیع ، پرورش دادند.
ج: روش
نگارش این پایان نامه با مراجعه به کتب کتابخانه وسایت نورمگز ودریافت مقالات مرتبط با موضوع، انجام شده است. لذا روش نگارش آن کتابخانه ای است.
د: دامنه
دامنه وگستره بحث از سلسله صفویه بسیار وسیع است به عنوان مثال می توان از جهات علمی، مذهبی، فکری، فرهنگی، ادبی، سیاسی، روابط با بلاد دیگر، هنری، عقیدتی و… در مورد این حکومت سخن گفت ونگارنده در این پایان نامه از بعد مذهبی وسیاسی وفکری وفرهنگی به بحث از صفویه پرداخته است.
ر: ساختار
نگارش این پایان نامه در چهار فصل انجام شده است که فصل اول مفاهیم وکلیات وفصل دوم دولت صفوی وفصل سوم علما در دولت صفویه وتاثیرات فکری وفرهنگی آنها وفصل چهارم نقش علما در دولت صفویه وتاثیرات سیاسی آنها می باشد. وهر فصل دارای چند گفتار می باشد.
زیر فصل های فصل دوم چند بخش می باشد که عبارتند از:
1: زمینه های پیدایش دولت صفوی؛
2: بنیان گذاران دولت صفوی؛
3: ارتباط دولت صفویه با عالمان دینی.
فصل سوم در پنج بخش تنظیم شده است که عبارتند از:
1: تثبیت تشیع؛
2: مبارزه با اهل سنت؛
3: مبارزه با صوفیه؛
4: مبارزه با سنتهای ایرانی، قصه خوانی؛
5: علما در تعامل با گرایشهای شیعی.
فصل چهارم از دو بخش تشکیل شده است که عبارتند از:
1: تعامل با سلاطین؛
2: مشروعیت بخشیدن علما به دولت صفویه.
ودر پایان، پس از اتمام فصل چهارم، خلاصه ونتیجه گیری آمده است.

2: مفهوم شناسی
قبل از پرداخت به مطالب اساسی پایان نامه، توضیح برخی مفردات از باب مقدمه ضروری است که در ذیل به آنها اشاره مختصری می کنیم.
الف: صفویه
یکی از سلسله های حائز اهمیت در تاریخ ایران اسلامی، سلسله صفویه می باشد وپس از ورود اسلام به ایران وبرچیده شدن آخرین دولت ایرانی مقتدر قبل اسلام یعنی سلسله ساسانی، دولت صفویه از حکومتهای قدرتمند ومهم در تاریخ ایران است که توانست برای مدت دو قرن نظم ویکپارچگی وانسجام را در این کشور برقرار سازد. نام این سلسله از نام شیخ صفی الدین اردبیلی گرفته شده است که او جد بزرگ همه صفویان است ودر اردبیل ودر قرن هفتم می زیسته است ودارای خانقاهی پر رونق در این شهر بوده است وطرفداران ومریدان فراوانی هم داشته است. موسس سلسله صفویه، یکی از نوادگان او به نام شاه اسماعیل صفوی می باشد. او علاوه بر تشکیل یک حکومت واحد وفراگیر در سراسر ایران، تشیع را به عنوان تنها مذهب رسمی این کشور به رسمیت شناخت وبا اهل تسنن به شدت شروع به دشمنی ومخالفت کرد وبه قلع وقمع آنها پرداخت ودر پرورش وگسترش مذهب تشیع، همه سعی خود را به کار گرفت یعنی هم در ایران اقدامات بسیاری را در این زمینه انجام داد وهم از خارج از ایران برای این مهم کمک گرفت وجانشینان او تا آخر این دولت، هر چند با شدت وضعف، راه او را در اقداماتش ادامه دادند وبه طوری که تشیع فراگیر کنونی ایران به رسمیت یافتن مذهب تشیع در عصر صفویه بر می گردد.
ب: علما وعلمای عرب تبار
علما همیشه نقش آگاهی دهندگی وتبلیغ دین وپاسداری از شریعت وآموزش آن را به عهده داشته اندو مردم را از مسائل دینی ووظایف دینی وشرعی خود مطلع می کرده اند وبه عبارتی راه رسیدن به سعادت ورستگاری را به انسانها نشان می داده اند.
در عصر صفویه پس از اینکه مذهب تشیع به طور علنی به رسمیت شناخته شد وهمه ایران ملزم به پذیرش آن شد ضرورت داشت احکام ومسائل دینی وشرعیات که مربوط به دین اسلام وبخصوص مذهب تشیع می شد برای مردم بازگو وبه آنها آموزش داده شود. واین مهم فقط به دست علما انجام می شد. از طرفی قبل از رسمی شدن مذهب تشیع در ایران، مذهب تسنن، عمومیت وغلبه داشت وعلمایی هم که در ایران حضور داشتند اغلب سنی مذهب بودند ونسبت به فقه شیعه اطلاعات وآگاهی نداشتند وچون نسبت به مذهب شیعه وپیروان آن در قبل از صفویه سخت گیری زیادی به عمل می آمد، اگر کسی هم بود که شیعه بود وکتابی در مورد فقه شیعه داشت یا از احکام آن با خبر بود، مجبور بود سکوت کند وچیزی از کتابش یا دانسته اش در مورد شیعه را ابراز نکند. لذا در دولت صفویه پس از رسمی شدن تشیع، این کمبود حس می شد وحاکمان صفوی برای رفع این کمبود از علمای شیعه در خارج ایران که در بلاد عرب مثل جبل عامل ونجف وبحرین وقطیف می زیستند، کمک گرفتند واین علمای شیعه که تباری عربی داشتند یعنی زادگاهشان ومحل نشو ونمایشان در بلاد عرب بود وعرب زبان بودند با دعوت پادشاهان صفویه از جمله شاه اسماعیل وشاه طهماسب به ایران آمدند وبه تبلیغ تشیع وجذب مردم به سوی آن وآموزش تعالیم تشیع به مردم پرداختند.
ج: تشیع
واژه تشیع وشیعه برگرفته از ریشه “شیع” در زبان عربی است. شیعه در لغت به معنی هوادار وطرفدار وپیرو است یا گروهی است که بر امری، یک سخن شوند ودر آیاتی از قرآن کریم به واژه شیعه به همین معنی اشاره شده است (قصص/28؛ مریم/15؛ نور/24 و…).
شیعه در اصطلاح به پیروان امام علی (ع) ویازده جانشین او گفته می شود. این ها کسانی هستند که علی (ع) را خلیفه وجانشین بی واسطه شرعی ومنصوص پیامبر (ص) می دانند وهر تلاشی را برای انتخاب جانشینی غیر از علی (ع) برای پیامبر (ص) را نادرست می شمرند.1
د: جریانات فکری
جریان عبارت است از تشکل، جمعیت یا گروه اجتماعی معین که در دوره ای آغاز شده، عینیت یافته ودر مدت یا دوره ای استمرار داشتند وبه پایان رسیده است. این تشکل دارای مبانی فکری مشترک ونوعی رفتار اجتماعی برخواسته از آن مبانی فکری است وبه یک جریان هنگامی جریان اطلاق می شود که سه ویژگی: پشتوانه تئوریک، برخورداری از گفتمان وزمینه اجتماعی وتعقیب اهداف عینی اجتماعی را داشته باشد.2

فصل دوم: دولت صفوی وعالمان دینی
1) زمنیه های پیدایش
2) بنیانگذاران دولت صفوی
3) ارتباط دولت صفویه با عالمان دینی

فصل دوم: دولت صفوی وعالمان دینی
قبل از بیان ارتباط علما ونحوه آن با دولت صفویه لازم است به زمینه های پیدایش این دولت اشاره کنیم.
1: زمنیه های پیدایش
در این قسمت باید به بسترها وزمینه های سیاسی ومذهبی واجتماعی حکومت صفویه پرداخته شود تا مشخص شود که این دولت مهم در تاریخ ایران در چه اوضاع وشرایطی سر بر آورد ورشد

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های سرمایه در گردش، بورس اوراق بهادار تهران، بورس اوراق بهادار Next Entries پایان نامه با کلمات کلیدی اوزون حسن، آق قویونلو، دولت صفوی