پایان نامه با کلمات کلیدی کهگیلویه و بویراحمد، زبان فارسی، تاریخ محلی

دانلود پایان نامه ارشد

سپاسگزاری

با نهایت احترام و ادب، از راهنمایی‌ها و مشورت های استاد عزیز و فرزانهجناب آقای دکتر عبدالرسول خیراندیش ( استاد راهنمای پایان‌نامه ) و همکاری‌ها و نکته سنجی‌های استاد عزیز و فرهیخته جناب آقای دکتر سید ابوالقاسم فروزانی( استاد مشاور پایان‌نامه ) تقدیر و سپاس فراوان دارم و امیدوارم که خداوند متعال همواره سلامت و سربلندشان داراد . این عزیزان، برای بنده نمونه اعلای اخلاق و علم و ادبند و از خرمن دانش و اخلاق ایشان بهره‌ها برده‌ام .
از استاد محترم داور ، جناب آقای دکتر فضلی نژاد که از لحاظ علمی و اخلاقی برای اینجانب الگویی ارجمند و عزیزند ، نهایت سپاس و قدردانی را می‌نمایم .
از نماینده محترم تحصیلات تکمیلی ، جناب آقای دکتر شکر ، نیز تشکر و امتنان فراوان دارم .

چکیده

حوادث تاریخی بویراحمد در دوره های قاجار و پهلوی
و بازتاب آن در اشعار شاعران محلی

به کوشش:
کشواد سیاهپور

بویراحمد یکی از اقوام قدیمی ساکن کهگیلویه و بویراحمد کنونی به شمار می‌آید، که از جمعیت و وسعت فراوانی برخوردار است . این قوم که پیشینه آن به عهد تیموریان برمی‌گردد، از طوایف و تیره‌های متعدد و متفاوت تشکیل شده است. طی دو قرن اخیر ، در حیات سیاسی-اجتماعی بویراحمد حوادث و رخداد های ریز و درشت بسیاری را شاهد هستیم . بخشی از مهمترین این حوادث در شعر شاعران محلی ماندگار شده و سینه به سینه منتقل و محفوظ گشته است. مستندات موجود، موید ماندگاری برخی اشعار محلی سرایان از اواخر زندیه تا کنون هستند . از آنچه تا امروز مانده، برمی‌آید که وقایع مهم و شخصیت‌های موثر و معروف، در اشعار شاعران این قوم بازتاب داشته و در اذهان عمومی انعکاس و نسل به نسل انتقال یافته است. شاعران بومی هم به گویش محلی سروده‌های خویش را منتشر نموده و هم به زبان فارسی. مرثیه‌هایی که در مرگ بزرگان سروده‌اند و آنچه بر سنگ قبر این بزرگان حک گردیده، نمونه‌ای از این ادبیات است. جنگ‌های مهمی نظیر تنگ تامرادی، دره سرد و گجستان، و نیز اشخاص مشهور و موثری که عملکرد و اقدام ماندگاری داشته‌اند، در ذهن و زبان شاعران و عامه مردم محل حفظ شده‌اند. شخصیت‌هایی چون هادی خان، شاهین خان، خداکرم خان، کریم خان، میرمذکور، میر غلام، کی لهراس، برادران ایزدپناه، ملا غلامحسین، عبدالله خان و ناصرخان، بخش عمده اشعار محلی را به خود اختصاص داده‌اند.
این پایان‌نامه در پی پاسخ به این پرسش اصلی است که: بازتاب حوادث تاریخی بویراحمد در دوره‌های قاجار و پهلوی در اشعار شاعران محلی، چگونه بوده است؟ نگارنده با روش تحقیق تاریخی و شیوه توصیفی-تحلیلی به این موضوع پرداخته است.

واژه‌های کلیدی: بویراحمد، قاجار، پهلوی، ادبیات محلی، اشعار لری، اشعار فارسی .

فهرست مطالب

عنوان صفحه

فصل اول: مقدمه
1-1 –کلیات 2
1-2- طرح موضوع يا مسأله تحقيق 3
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق 4
1-4- هدف تحقیق 5
1-5- پيشينه تحقيق 5
1-6- روش تحقيق 6
1-7- سؤالات تحقيق 6
1-8- فرضيات تحقيق 6
1-9- معرفی و نقد منابع 7

فصل دوم: حوادث تاریخی بویراحمد در دوره قاجار و بازتاب آندر اشعار محلی
2-1-موقعيت جغرافيايي و طبيعي كهگيلويه و بويراحمد 13
2-2- تقسیمات سیاسی 14
2-3- پيشينه تاريخي بويراحمد 15
2-4- هادی خان بویراحمدی 16
2-5- شاهین خان بویراحمدی 18
2-6- عبدالخلیل و سرانجام او 18
2-7- محمد طاهر خان و وقایع عهد او 19
عنوان صفحه

2-8- خداكرم خان بویراحمدی و حوادث زمان او 20
2-9- کریم خان بویراحمدی و اشعار مربوط به حیات سیاسی– اجتماعی او 26

فصل سوم: حوادث تاریخی بویراحمد در عصر رضا شاه و بازتاب آن در اشعار محلی
3-1- مختصری ازحوادث تاریخی بویراحمد در عهد رضاشاه 31
3-2- میر مذکور و میرغارتی و اشعار مربوط به آنها 33
3-3- جنگ داخلی « دره سرد » 35
3-4- هجوم اردوی دولتی به بویراحمد وجنگ تنگ تامرادی 39
3-5- اشعار مربوط به نبرد تنگ تامرادی و کی لهراس(=لهراسب) 42
3-6- اشعاری از شاعران گمنام در باب کی لهراس 48
3-7- یاغی گری و درگیری های میرغلام شاه قاسمی و اشعار آن 50
3-8- یاغی گری دو برادر 55
3-9- بازتاب اقدامات و عملکرد حکومت رضا شاه در اشعار محلی 60

فصل چهارم : حوادث تاریخی بویراحمد در عصر محمد رضا شاه و بازتاب آن در اشعار محلی(1341-1320)
4-1- مختصری ازحوادث تاریخی بویراحمد در دوره محمدرضاشاه 67
4-2- نبرد سمیرم و اشعار مربوط به آن 74
4-3- جنگ داخلی بویراحمدی ها و اشعار مربوطه 77
4-4- قتل کی علی خان 82
4-5- قتل خسروخان بویراحمدی 83

عنوان صفحه

فصل پنجم: قیام عشایر جنوب(1343-1341)
5-1- اجمالی از قیام عشایر جنوب 88
5-2- جنگ گُجستان (1342 ) 93
5-4- اشعار لری شیخ علی مراد، در باب حوادث 43-1341 104
5-5- اشعار شیخ علی مراد درباره دیگر جنگجویان نبرد گجستان 110
5-6- اشعاری از شاعران گمنام در توصیف جنگجویان نبرد گجستان 113
5-7- اشعار شیخ علی مراد در وصف عبدالله خان ضرغام پور 114
5-8- اشعار شیخ علی مراد درباره ناصر خان طاهری 120
5-9- اشعاری دیگر در وصف ناصر خان طاهری 122

فهرست منابع و مآخذ
منابع فارسی 125
منبع انگلیسی 129

فصل اول

مقدمه

1-1 – کلیات

بویراحمدی‌ها یکی از اقوام شش گانه مسکون در کهگیلویه و بویراحمد است که قدمت آن به قرنها پیش برمی‌گردد. نام بویراحمدکه به گویش لری«بیرَمَد»(=بیرَاحمد؟) خوانده می‌شود، نخستین بار در یک سنگ نبشته مربوط به عصر تیموریان نقر شده است. در منابع عصر صفوی، چندین بار نام بویراحمد ضبط گشته و از آن به بعد تا شکل‌گیری قاجارها، نامی از بویراحمد به چشم نمی‌خورد. منابع عهد قاجار بارها نام بویراحمد را ذکر نموده و برخی نویسندگان عصر به طوایف و تیره‌های تشکیل دهنده آن قوم اشارت ، کرده‌اند.
به رغم اینکه تمام طوایف و تیره‌های بویراحمد، دارای نیای مشترک نیستند و هر کدام تاریخ مستقل و مجزایی دارند، به دلیل قرنها سکونت در کنار هم ،از فرهنگ و گویش مشترک برخوردارند و عادات و آداب و رسوم آنان یکی است. حضور در محیط جغرافیایی واحد، در بسیاری موارد موجب آمیختگی تاریخ و فرهنگ آنها در زمینه های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، علمی و ادبی گشته و تقریبا اصل ومبنای مشترکی را ایجاد کرده است.حوادث سیاسی-نظامی و اجتماعی بویراحمدی‌ها، در سرنوشت تمام طوایف و تیره‌های آن تاًثیر گذاشته و آن‌ها را با هم مرتبط نموده است. بی‌تردید، ادبیات مربوط به این وقایع در طوایف و تیره های قوم پراکنده و منتشر گردیده و همه را با هم اتصال داده است.
بر مبنای مستندات موجود، نخستین اشعار در دست مربوط به سال های بر افتادن زندیان و برآمدن قاجارهاست. در این پایان نامه، بیش از دو سده ادبیات حماسی وسیاسی بویراحمدكه سينه به سينه نقل و نشر گرديده، بررسی و تبیین شده است. در بادی امر کاملاً روشن است که ادبیات مزبور، در باب وقایع مهم و مؤثر و شخصیت های نقش آفرین و صحنه گردان است که بر زبان و قلم جاری گشته و به ثبت و ماندگاری حوادث سرنوشت ساز منتهی شده است.این وقایع و اشخاص از آغاز سلسله قاجار تا قیام عشایر جنوب در سال های 43-1341 استمرار داشته و در ذهن و زبان سرایندگان محلی و عامه مردم محفوظ مانده است.
بی‌تردید، به دلیل انتقال سینه به سینه اشعار و عدم کتابت آن‌ها، بسیاری از اشعار، از میان رفته و هیچ نشانی از آنان بر جای نمانده است. در حقیقت آن دسته از اشعار که تاکنون محفوظ و مضبوط مانده، به سبب اهمیت و تاثیر آنها بوده است.
در این پایان‌نامه، برای نشان دادن قرابت و یگانگی گویش لری بویراحمد و زبان فارسی کنونی-که هر دو بازمانده فارسی میانه و فارسی باستان هستند- برگردان اشعار لری را کلمه به کلمه انتخاب کرده تا هر علاقمند ادب فارسی در یابد که چه اندازه تشابه و تداخل دارند و در واقع یکی هستند و تفاوت آنها تنها در تلفظ برخی واژه ها است. در این باره، جای سخن فراوان است، که در اینجا مجال آن نیست.
این پایان نامه در پنج فصل تدوین و تنظیم گشته که به ترتیب عبارتند از:فصل اول کلیات، فصل دوم حوادث تاریخی بویراحمد در عهد قاجار و بازتاب آن در اشعار محلی، فصل سوم حوادث تاریخی بویراحمد در عصر رضاشاه و بازتاب آن در اشعار محلی، فصل چهارم حوادث تاریخی بویراحمد در دوره محمدرضا شاه و بازتاب آن در اشعار محلی و فصل پنجم قیام عشایر بویراحمد در سال های 43-1341 و بازتاب آن در اشعار محلی است.
در پایان، از تمام کسانی که در تدوین و تنظیم این پایان نامه همکاری نمودند، صمیمانه سپاسگزاری می نمایم.

1-2- طرح موضوع يا مسأله تحقيق

در دوره های قاجار و پهلوی، حوادثی مهم و تاریخی در منطقه بویراحمد رخ داده که بخشی از آن در منابع اصلی مضبوط است.این وقایع هم مربوط به درگیری ومقابله با حکومت مرکزی است، و هم حوادث داخلی بویراحمد را شامل می‌گردد.هرچند منابع و اسناد موجود، دست کم موید شکل گیری بویراحمد از عهد تیموریان است (صفی نژاد،1368: 212 ) اما اشتهار و حضور آشکار و موثر اتحادیه بویراحمد در حوادث سیاسی اجتماعی ، در دوره های قاجار و پهلوی بیش از ادوار گذشته است . بخشی از این رخدادها، در منابع اصلی دوره های مذکور ثبت و به دست ما رسیده است. روایات شفاهی و محلی وقایع مزبور، در چند دهه اخیر نیز ضبط گردیده و تا اندازه زیادی، غبار ابهام و گمنامی از چهره حوادث تاریخی بویراحمد زدوده شده است( غفاری،1362: 27-20). اما آنچه در ماندگاری و ثبت سینه به سینه این حوادث، خاصه نزد عامه مردم محل موثر و مفید افتاد، اشعار شاعران محلی به لهجه لری و زبان فارسی است. بازتاب این وقایع در اشعار شاعران گمنام و شناخته شده محلی، بالنسبه فراوان و قابل بررسی و اعتنا است، و تا حدود زیادی میتوان بر مبنای آن به دورنمای حوادث و علل موجده و شکل گیری، پیامدها و تبعات آن دست یافت.

1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق

بی تردید برای شناخت دقیق حوادث تاریخی ودرک واقعیت وقایع ، می بایست از تمام منابع و مستندات موجود استفاده کرد. روایات شفاهی، بویژه ضرب المثل ها، داستانها و قصه های قومی و بومی از منابع مهم تاریخ اجتماعی و سیاسی محسوب می شوند.اشعار محلی نیز از منابع معتبر و ممد یک محقق همه جانبه نگر است که می توان از آن بهره های بسیار برد و بخشی از واقعیت ها را دریافت. با توجه به کمبود منابع مکتوب در باره حوادث تاریخی بویراحمددر دوره مورد تحقیق، گردآوری، توضیح وتحلیل اشعار شاعران محلی کمک فراوانی به محققان می نماید و بخشی از تاریخ محلی ایران وبه تبع آن تاریخ کشور آشکار و شناخته می گردد. بنابراین، پژوهش حاضر ضرورت و اهمیت وافر دارد، و جنبه های کاربردی آن در مراکز دانشگاهی، موسسات مطالعاتی وپژوهشی قابل استفاده است .نگارنده که سالهاست در خصوص تاریخ و فرهنگ کهگیلویه و بویراحمد مشغول تحقیق می باشد، خلا چنین پژوهشی را کاملا احساس نموده و اهمیت و ضرورت آن را بایسته می داند .
1-4- هدف تحقیق

هدف پژوهش‌گر بررسی بازتاب حوادث تاریخی بویراحمد در ذهن و زبان شاعران و ادیبان منطقه است. شاعران منطقه در واقع نماد و نماینده مردم خویش بودند و تقریبا در اشعار خویش به آنچه که در نزد مردم رایج و شایع بود، پرداخته اند. آنها زبان گویای جامعه خویش بودند که بخشی از آمال و منویات قوم را در مضامین ادبی منعکس نموده اند. پس در بررسی متن و مضمون این اشعار به بخشی از حقایق و واقعیت های جامعه بویر احمد و حوادث تاریخی آن دست خواهیم یافت. این پژوهش موجب شناخت بیشتر و جامع تر محققان و علاقمندان تاریخ ایران _ خاصه تاریخ محلی و جامعه شناختی قومی _ می گردد و آنان را

پایان نامه
Previous Entries آزمون فرضیه، تحلیل اطلاعات، عملکرد سازمان Next Entries پایان نامه با کلمات کلیدی کهگیلویه و بویراحمد، عصر پهلوی اول، آرایه های ادبی