منابع مقاله با موضوع انسان شناسی، انسان کامل، رابطه نفس و بدن، تجسم اعمال

دانلود پایان نامه ارشد

2-2. مستندات قرآنی و روایی بر تجرد برزخی و عقلی نفس 35
2-2-1. آيات قرآنى 36
2-2-2. روایات 39
2-3. مستندات روایی بر فوق تجرد بودن نفس. 45
3.مراتب وجودی انسان از منظری دیگر 51
3-1. ارواح انسانی و علت تعدد آن 51
3-2.مراتب دیگرانسان و سر آن 57
3-2-1. مراتب نفس در عرفان 58
3-2-2. مراتب نفس در فلسفه 58
4. رابطه نفس و بدن 59
4-1. بدن اخروی 61
5.مراتب کلی ادراکی انسان 64
6.تعریف حقیقی انسان 65
7.نتیجه: 66
فصل سوم: انسان و جهان
درآمد 68
1.مراتب هستی و جهان 68
1-1. حضرات خمس در عرفان 68
1-1-1. حضرت اول 69
هـ) عدم اطلاق حضرت بر غیب مطلق از دیدگاه قیصری 71
1-1-2. حضرت دوم (مرتبه ارواح) 71
1-1-3. حضرت سوم (مرتبه مثال) 72
1-1-4. حضرت چهارم (مرتبه عالم اجسام) 72
1-1-5. حضرت پنجم (مرتبه انسان کامل) 72
1-2. مراتب چهار گانه عالم به بیان فلاسفه 73
1-2-1. عالم ناسوت 73
1-2-2. عالم ملکوت 73
1-2-3. عالم جبروت 74
1-2-4. عالم لاهوت 74
2.مطابقت مراتب انسان با هستی(تطابق کونین) 74
2-1. انسان يك هويت ممتده از فرش تا عرش 76
2-2.مقارنه هستی و نفس آدمی 77
3-1.رابطه ادراک آدمی با مراتب عالم 78
3-2. ارتباط انسان در مرتبه کامل ادراکی با هستی 78
4.نتیجه 79
فصل چهارم: انسان و معاد
درآمد 81
1.ماهيت مرگ 81
1-1. تفاوت فوت با وفات 82
1-2. ماهيت مرگ در روايات 82
2.قبر و برزخ در مرتبه مثالی نفس 84
2-1. قبر حقيقي و مجازي و اينکه قبر حقيقي همان برزخ است 85
2-2. مدت مکث انسان در قبر و تکامل او در برزخ 87
3.تجسم اعمال و صورت انسان در برزخ 88
3-1.ملكات نفس موادّ صور برزخى‏اند 91
3-2.تجسم اعمال انسان به صور ملكوتيه‏ 93
4.ارتباط انسان بعد از مرگ با عالم 98
5.تكامل‏ برزخى‏ 99
5-1.چه کسانی در برزخ تکامل دارند 102
6.تناسخ 103
6-1.تناسخ باطل و تناسخ صحیح 105
7. معاد جسمانی و روحانی 108
7-1.جسم در اصطلاح آیات و روایات 109
8.قیامت و بعث 111
9.نتیجه 111
فصل پنجم: انسان کامل
1.انسان کامل 113
1-1.تاریخچه اصطلاح انسان کامل 113
1-2.ماهیت و حقیقت انسان کامل 114
2.اسماء الله 114
2-1.اسم تکوینی و اسم لفظی 114
2-2.فضل اسماء بر یکدیگر و اتصاف انسان کامل به اسم اعظم 115
2-3.قدرت نفس ناطقه به مظهر اسماء شدن 116
2-4.تعليم اسماء به انسان کامل و استمرار خلافت الهی او 117
2-5.خلافت الهیه انسان ومصداق اتم آن در عصر حاضر 118
3.ولايت تكوينى و تشريعى‏ 119
3-1.برتری ولایت بر رسالت و نبوت 121
3-2.علت استمرار ولايت و انقطاع نبوت ورسالت انسان كامل 121
3-3. برگشت ولايت تكويني و تشريعي به يك ولايت 123
3-4. علت نصب ولی 124
3-5. ولايت محبوبي و محبي 124
4.اوصاف و مقامات انسان کامل 125
4-1.ولی الله 125
4-2.خلیفه الله 125
4-2-1.خلافت مرتبه‏ايست جامع جميع مراتب عالم‏ 126
4-3.قطب زمان 127
4-4.مصلح بریه الله 128
4-5.معدن کلمه الله 129
4-6.حجه الله 129
4-6-1.فیوضات انسان کامل در زمان غیبت ظاهری 130
4-6-2.امکان دوام طولانی بدن عنصری انسان کامل در وساطت فیض 131
4-7.عقل مستفاد 131
4-7-1.انسان کامل ثمره شجره وجود. 132
4-7-2.حركت وجوديه و ايجاديه حركت حبّى 133
4-8.انسان كامل مؤيد به روح القدس 133
4-8-1.قوت حدس‏ و بی نیازی انسان کامل از فکر 134
4-8-2.مراتب انسانها از غبى تا غنى‏ 135
4-8-3.انسان کامل صاحب نفس مكتفى 138
4-9.انسان كامل محلّ مشية اللّه است‏ 138
4-10.انسان كامل صاحب مرتبه قلبیه 139
4-10-1.تعريف قلب و وجه تسميه آن‏ 140
5.نتیجه 141
6.کلام آخر در تعریف حقیقی انسان 142
فهرست مهم‌ترین منابع و مأخذ 144

کلیّات

1.تعریف و تبیین موضوع
از میان سه موضوع محوری و اساسی در انديشة بشري یعنی خدا، انسان و جهان، ، كه در طول تاريخ و در همة جوامع بشری پرسش‌هاي مهمی دربارة آنها طرح شده و همة تلاش فكري انسان به دنبال پاسخ‌هاي درست و مناسب به آنهاست. شناخت انسان به عنوان آن سوي سكه معرفت خداوندي اهميت ويژه‌اي داشته و دارد. و می توان گفت که انسان شناسی یکی از مهم ترین و کهن‌ترین دانش ها به شمار می آید، چراکه انسان همیشه دنبال یافتن منشاء پیدایش خود بوده و به همین منظور افسانه ها و داستان های فراوانی نیز ساخته و پرداخته است. شناخت حقیقت انسان، نحوه تکون و آغاز حیات او، سرنوشت و سرانجام و جایگاه او در نظام هستی از جمله مسائلی است که هم در مشرق زمین و هم در مغرب زمین هم در شرایع توحیدی مثل اسلام مسیحیت و یهودیت و هم ادیان غیر توحیدی مثل هندوئیسم و بودیسم (با نگرش های مختلف) و هم در مکاتب فلسفی و عرفانی مورد توجه بوده است. لذا امروزه این موضوع چنان گسترده است که به طور کلی هر منظومة معرفتي را كه به بررسي انسان، بُعد يا ابعادي از وجود او يا گروه و قشر خاصي از انسان‌ها مي‌پردازد، مي‌توان «انسان‌شناسي» ناميد.
انسان‌شناسي، گونه‌هاي مختلفي دارد كه به لحاظ روش يا نوع نگرش، از يكديگر متمايز مي‌شوند. اين مقوله را مي‌توان بر اساس «روش»، به انسان‌شناسي تجربي، فلسفي، عرفاني، و دینی تقسيم كرد:
الف) انسان شناسی تجربی یا علمی؛ نوعی از انسان شناسی است كه با روش تجربی به بررسی انسان می پردازد،
ب) انسان شناسی شهودی یا عرفانی؛ در انسان شناسی عرفانی بر مبنای علم حضوری به مطالعه و بحث و بررسی در مورد انسان و معرفی انسان کامل و همچنین نحوه دست یابی انسان به کمال پرداخته می‌شود.
ج) انسان شناسی فلسفی؛ انسان شناسی فلسفی بر اساس ماهیتی که دارد، دنبال شناخت ماهیت انسان به صورت قضیه حقیقیه است. این نوع معرفت، همه انسان های گذشته و حال و آینده را مصادیق موضوع خود می داند و روش آن، تعقل و بهره مندی از عقل است. در انسان شناسی فلسفی مسائلی از قبیل اینکه آیا انسان علاوه بر بدن، ساحت دیگری چون نفس دارد؟ درصورت تعدد ساحت های وجودی وی، کدام یک از آنها حقیقت انسان را تشکیل می دهد؟ ج) تعریف نفس و ادله وجود و تجرد آن چیست؟ د) رابطه نفس و بدن چگونه است؟ ه) کدام یک از نفس و بدن در آفرینش مقدم هستند؟ و….
د) انسان شناسی دینی؛ در این نوع از انسان شناسی ابعاد، ویژگی ها، حقایق و ارزش های گوناگون انسانی از طریق مراجعه به متون مقدس دینی- کتاب و سنت- و با استخدام دیگر روشهای مورد نیاز به دست می‌آید.
شکی نیست که دانش بشری چه تجربی و فلسفی و یا حتی عرفانی آن خالی از اوهامات و مغالطات نیست، لذا هر مسئله ای که با وحی الهی و متون دینی تطبیق داشته و راه او را روشن تر کند برای او اطمینان بخشتر خواهد بود و در میان اندیشمندان ما نیزجمع بین تمام روش ها عرضه دست آورد‌های علمی بر نصوص دینی و الهی بسیار اهمیت داشته است. از این رو برآن شدیم تا این مسئله را از دیدگاه علامه حسن زاده آملی که سالیانی متمادی مسائل را با این مبنا که قرآن، عرفان و برهان از هم جدایی ندارند مورد بررسی قرار دهیم.
2.دلایل خاص انتخاب موضوع
از آنجا که تصویر جایگاه انسان بویژه انسان کامل در هستی از منظر اهل عرفان و نیز مراتب وجودی و ادراکی آدمی و ده‌ها مسئله مهم دیگر که در کتابهای عرفانی مطرح شده است، همیشه با این نقد روبرو بوده است که اینها از معارف قرآنی و روایی فاصله دارند. از اینرو بیان مستندات قرآنی و روایی مباحث انسان‌شناسی می‌تواند، این ابهام را از بین ببرد.و چنانچه گفته شد، علامه حسن زاده آملی خود سالیانی درحوزه قرآن، فلسفه، عرفان و سایر علوم اهتمام داشته و جمع بین قرآن، عرفان و برهان کرده‌اند از اینرو بیان و جمع بندی مستندات قرآنی و روایی مباحث انسان شناسی در آثار ایشان، می‌تواند به عنوان بخشی از پاسخ در رسیدن به آن هدف بلند به حساب آید.
و حقير نیز با بضاعت بسيار كم در پرتو عنايت حضرت ولي عصر (عج) سعي نمودم از لابه‌لاي كتب و رسائل حكيم الهی علامه حسن زاده آملی و ساير تاليفاتي كه در رابطه با این موضوع نگاشته شده است مطالبی به مقدار استعداد عرضه کنم تا چه قبول افتد و چگونه در نظر آيد.
همتم بدرقه راه كن اي طائر قدس كه دراز است ره مقصد و من نو سفرم
3.پرسشهای تحقیق
الف) پرسش اصلی تحقیق
1. مستندات قرآنی و روایی علامه حسن زاده در مبحث انسان شناسی چیست؟
ب) پرسش‌های فرعی تحقیق
1. انسان شناسی چیست و از منظر علامه حسن زاده چگونه ترسیم شده است؟
2. ماهیت ومراتب وجودی و ادراکی انسان از منظر علامه حسن زاده با توجه به مستندات قرآنی و روایی چگونه ترسیم شده است ؟
3. انسان در هستی از نگاه علامه حسن زاده با توجه به مستندات قرآنی و روایی چه جایگاهی دارد؟
4. حالات انسان در معاد از نگاه علامه حسن زاده آملی با توجه به مستندات قرآنی و روایی چگونه ترسیم شده است؟
5. مستندات قرآنی و روایی حقیقت و شئون انسان کامل از نگاه علامه حسن زاده چیست؟
4.فرضیه
الف)فرضیه اصلی تحقیق
با توجه به اینکه تحقیق توصیفی است در خصوص فرضیه می توان گفت با مطالعه و پژوهش در آثار و تاليفات علامه چنين به نظر مي رسد كه ايشان در اکثر مسائل علوم انسانی خصوصا انسان شناسی مسائل شهودی و برهانی را به آيات قرآن و روايات عرضه و مستند كرده‌اند
ب)فرضیه ‌های فرعی تحقیق
به نظر مي‌رسد هدف اصلي علامه در استناد به آيات قرآن و روايات بيشتر اين بوده است كه از يك سو برتاثير سخن خود بيافزايد و خواننده را در پذيرفتن آراء فلسفي و عرفانی تشويق كند و از سوي ديگر در مقابل مخالفان فلسفه و عرفان آيات و احاديث را وقايه‌ي افكار فلسفي و عرفاني خود قرار دهد و كلام الهي را مويد سخن خويش سازد. همچنين نكته مهم ديگر در ارتباط با اين سؤال بيان اين مطلب است كه استفاده از آيات و روايات در آثار و منش و علمی علامه عمدتاً در جهت تبيين سازگاري ميان عقل و وحي وشهود بكار رفته است. بر همين اساس ایشان روشی را پايه ريزي نموده است كه جامع استدلال، شهود و نيز نصوص الهی (قرآن و روایات) است .
با توجه به تحقيقات انجام گرفته انعكاس كلام الهي و احاديث اهل البیت در آثار علامه حسن زاده آملی بيانگر توجه خاص ایشان به قرآن و روايات است.
علامه از كلام الهي براي تائيد آراء فلسفي و عرفاني خود استفاده مي كند و با دلایل عقلی و منطقی و با استناد به ظاهر لفظ این کار را انجام می دهند و از هر گونه برداشتی که مورد توجه دلالت لفظی آیات قرآنی و روایات نباشد، پرهیز می‌کنند .
علامه مانند حكماء و متفكران اسلامي و چه بسا با اهتمام بیشتری در پي تلفيق ميان دين و فلسفه و عرفان و تطبيق تعاليم ديني با مباني فلسفي و عرفانی است. ایشان مي‌خواهد معقول و منقول را به هم نزديك سازد و قرآن و برهان را پشتوانه و معرفت معقول و مشهود خود قرار دهد. و به همين جهت گاهي بيان هر مطلب و اقامه هر دليل را با يك يا چند آيه همراه می سازد.
علامه سعي نموده است تا مدعای فلسفي خود را پس از اينكه با براهين عقلی مستدل ساخته، با آيات قرآني توجيه و تائيد كند و بدين ترتيب سازگاری بين عقل، شهود و شرع را تبیین نماید.
مي توان ادعا كرد علامه آيات و احاديث تاويل شده را به مثابه‌ي زمينه هاي تائيدكننده و مؤثر در جهت گيري اعتقادي خود مخصوصاً در مباحث مربوط به انسان شناسی و معرفت نفس و فرجام نفوس انساني و كيفيت سيروسلوك روح آدمي تلقي نموده است.
بنابر این می توان گفت با مطالعه و پژوهش در آثار و تاليفات علامه چنين به نظر مي رسد كه ايشان در انسان شناسی از جمله مسائلی چون اثبات نفس و مراتب تجرد آن (تجرد خیالی، عقلی، فوق عقلی) و تطابق انسان با عالم و همچنین مسائل مربوط به حالات انسان در معاد و مظهر اتم بودن

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درباره سلسله مراتب، روش تاپسیس، سلسله مراتبی، تحلیل سلسله مراتبی Next Entries منابع مقاله با موضوع انسان شناسی، شناخت انسان، انسان کامل، سیر و سلوک