مقاله رایگان درمورد تعلیم و تربیت، امام خمینی، شهید مطهری، آموزش عالی

دانلود پایان نامه ارشد

چکیده :
این پژوهش با هدف بررسی شیوههای تعلیم و تربیت اسلامی از منظر امام خمینی، شهید مطهری و مقام معظم رهبری و میزان آشنایی مدرسان مجتمع آموزش عالی زنان پلیس با این روشها و رویکردها و با اهداف فرعی:
1 . میزان آشنایی مدرسان مجتمع آموزش عالی زنان پلیس با این روشها و رویکردها
2. بررسی وجوه اشتراك و افتراق روشهاي تربيتي از نظر امام خميني (ره) و مقام معظم رهبري و شهید مطهري انجام گرفته است.
تحقیق از نظر روش توصیفی و از نظر هدف کاربردی است و جامعه آماری آن شامل مدرسان مجتمع آموزش عالی زنان پلیس میباشد که تعداد آنها 55 نفر بوده و با روش تمام شمار انتخاب شده است. نتایج تحقیق پس از آزمون سؤالات در پژوهش حاضر مبین آن است که:
مدرسان از روش های مورد نظرامام خمینی (ره) با روش بصیرت آفرینی بیشترین شناخت را دارند و روشهای تذکر و تکرار آگاهانه و جاذبه کلام را بیشتر مورد استفاده قرار دادهاند.
مدرسان از روشهای مورد نظر مقام معظم رهبری با روشهای تبادل علمی، تجربه و عقل، مهربان و قانونگرا بودن و کار علمی منظم بیشترین شناخت را دارند. و روشهای تجربه و عقل و پیراستگی سخن و کار علمی منظم را بیشتر مورد استفاده قرار دادهاند.
مدرسان از روشهای مورد نظر شهید مطهری با روش الگوسازی بیشترین شناخت را دارند. و روشهای محبت و استفاده از هنر را بیشتر مورد استفاده قرار دادهاند و میزان شناخت مدرسان مجتمع عالی زنان پلیس از روشهای تعلیم و تربیت امام خمینی (ره) برابر 79/3، مقام معظم رهبری برابر 03/4 و شهید مطهری برابر 61/3 میباشد. پس میتوان نتیجه گرفت که در مجتمع زنان پلیس مدرسان با روشهای تعلیم و تربیت از نظر آیت الله خامنهای بیشتر آشنا هستند و آن را استفاده میکنند.

کلید واژهها:
تعلیم و تربیت، تعلیم و تربیت اسلامی، روش، رویکرد، مجتمع آموزش عالی زنان پلیس

مقدمه:
انسان موضوع تربیت و یکی از اساسیترین موضوعهای مطالعاتی این علم محسوب میشود. چرا که تربیت را فراهم آوردن زمینه برای پرورش دادن و به فعلیت رساندن تمام استعدادها میدانند که خداوند بهصورت بالقوه در نهاد او به ودیعه نهاده است.
در بیان اهمیت تعلیم و تربیت همین بس که خداوند در آیات بسیاری خود را رب موجودات دانسته و پس از مقام الهویت به ربوبیت و پروردگاری خویش بر جهانیان اشاره میکند. در آیه 129 و 151 سوره بقره مقام تربیت و رشد انسانها را به عنوان وظیفه پیامبران و هدف بلند ایشان میشمارد و تزکیه به معنای رهاسازی شخص از عناصر بازدارنده برای دستیابی به مواد و منابع رشد و نمو را از اصول دعوت و وظایف یکایک پیامبران میشمارد.
در این خصوص میتوان گفت که تعلیم و تربیت امری پیچیده؛ پردامنه و وقتگیر است. برای اقدام به این کار خطیر اولین گام تعیین اهدافی است که قصد داریم به آنها برسیم و رسیدن به این اهداف مستلزم استفاده از روشهاست. آگاهی از روشها و اهداف تعلیم و تربیت بهویژه تربیت اسلامی مستلزم شناخت آرای مربیان و فیلسوفان بزرگ است. از این رو هدف پژوهش حاضر بررسی تطبیقی تربیت اسلامی از دیدگاه امام خمینی (ره)، امام خامنه‌ای (مدظلهالعالی) و شهید مطهری (ره) میباشد. در این تحقیق ابتدا مفهوم تربیت و تعلیم اسلامی بیان گردیده و سپس اهداف، اصول و روشهای تربیت اسلامی این سه عالم مورد بررسی قرار گرفته است. در ادامه شباهتها و تفاوتهای اهداف اصول و و روشهای تربیت اسلامی از دیدگاه این سه عالم بزرگوار تبیین گردیده و در انتها میزان آشنایی مدرسان مجتمع آموزش عالی زنان پلیس با این روشها و رویکردها تحلیل و بررسی شده است.

بیان مسئله:
تعلیم ‌و تربیت در زندگی بشر مهمترین و اساسی‌ترین جنبه زندگی است به‌گونه‌ای که هرگونه انحراف در آن باعث انحراف در همه امور زندگی می‌شود.
در اسلام به این موضوع مهم توجه بسیار شده و قواعد مناسبی برای رشد انسان تعیین گردیده است. بدیهی است مکتبی (اسلام) که دارای هدفهای مشخص است و مقررات همه جانبه‌ای دارد و به اصطلاح سیستم حقوقی و سیستم اقتصادی و سیستم سیاسی‌دارد، نمی‌تواند یک‌ سیستم خاص‌آموزشی نداشته باشد (مطهری، 1374: 16).
در خصوص مفهوم تعلیم و تربیت اسلامی بايد گفت تعلیم با توجه به معني علم عبارت است از آموختن حقيقت اشيا به ديگران و در رابطه با مفهوم تربیت میتوان گفت تربیت از ريشة «رَبْو» به معني رشد و نمو است و واژه هاي ربَّبَ و ربّي و تربّي و رَبَبَ همه به يك معني است. لذا تربيت يعني ساختن و پرداختن يك شيء از آغاز تا تماميت آن.
قرآن مجيد بهجاي تعليم و تربيت، واژههاي تعليم و ربانيت را به كار برده است و تعليم قرآن و
كتاب رب، و درس گرفتن از آن كتاب را راه رباني شدن معرفي ميكند و نقطة قابل ربانيت را نفسانيت بشر ميداند و ملائكه و پيامبران را ارباب دانستن، كفر تلقي مينمايد:
«هیچ بشری که خدا وی را به رسالت برگزیند و به او کتاب و حکمت و نبوت بخشد؛ او را نرسد که به مردم گوید: «مرا بهجای خدا پرستید» بلکه پیغمبران بر حسب وظیفه خود به مردم گویند: «خداشناس و خداپرست باشید، چنانچه از کتاب این را میآموزید و خود نیز می خوانید» (آل عمران/79).
لذا با عنايت به گفتههای فوق در خصوص مفهوم تربيت اسلامي ميتوان گفت كه: «تربيت اسلامي عبارت است از ساختن و پرداختن انسان رباني مورد نظر قرآن» (قمی،1383 : 700؛ به نقل از نوادر راوندی).
هدف غایی از تربیت اسلامی، پرورش انسان مقرب الهی است که شاکله دینی در وجود او به طور کامل شکل بگیرد و رفتارهای دینی ریشه‌دار از او سربزند. فلسفه خلقت بشر را نیز در همین نکته می‌توان یافت که خداوند انسان را برای این آفرید که او بهوسیله تربیت صحیح، کمال یابد و به سر منزل مقصود برسد. با علم به این هدف غایی، تربیت اسلامی اهمیت و جایگاه خاصی پیدا می‌کند. تربیت اسلامی به ایجاد وضعیت مناسبی اطلاق می‌شود که زمینه را برای بروز و ظهور استعدادهای فطری آدمی فراهم می‌کند و او را بالنده‌تر و کمال‌یافته‌تر می‌سازد. هر زمان فرصت و امکان برای فعلیت یافتن استعدادها فراهم می‌شود، آن زمان قداست و ارزش پیدا می‌کند.
رهبران ما نیز به اندازه‌ای به مسئله‌ تربیت‌ توجه داشته‌اند که حضرت علی(ع) می‌فرماید: رسول خدا (ص) هنگام اعزام من‌ می‌فرمودند: «یا علی…اگر یک نفر به وسیلۀ تو مسلمان شود، بهتر است از آن‌چه که‌ خورشید بر آن می‌تابد» (همان).
در حدیث دیگری، رسول خدا (ص) در اهمیت تعلیم و تربیت انسانها می‌فرمایند: «اگر خداوند بهوسیله تو یک فرد را هدایت‌ کند، برای تو بهتر است از دنیا و آنچه که در آن است‌«. (لان یهد اللّه بک رجلا واحدا خیر لک من الدّنیا و ما فیها.) (شهید ثانی، 1368: 10)
لذا میتوان گفت ﺗﺤﻘﻖ ﻫﺪﻑ ﺁﻓﺮﻳﻨﺶ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺗﻨﻬﺎ ﺩﺭ ﭘﺮﺗﻮ ﺗﻌﻠﻴﻢ ﻭ ﺗﺮﺑﻴـﺖ ﻣﻴﺴـﺮ ﺍﺳـﺖ؛ و ﺗﻌﻠﻴﻢ ﻭ ﺗﺮﺑﻴﺖ ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺗﻌﻠﻴﻤﺎﺕ ﻭ ﻣﻌﺎﺭﻑ ﺍﺩﻳﺎﻥ ﺁﺳﻤﺎﻧﻲ، ﺑﻪﺧﺼﻮﺹ ﺍﺳﻼﻡ ﺭﺍ ﺗﺸﮑﻴﻞ ﻣﻲﺩﻫﺪ. ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩ ﺍﻳﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺍﺫﻋﺎﻥ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﻫﻨﻮﺯ، ﻧﻈﺎﻡ ﺗﺮﺑﻴﺘﻲ ﺍﺳﻼﻡ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﺍﺻﻮﻟﻲ، ﺩﻗﻴﻖ ﻭ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻧﻴﺎﺯﻫﺎﻱ ﺟﺎﻣﻌۀ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻭ ﺗﺪﻭﻳﻦ ﻭ ﻣﺮﺯﻫﺎﻱ ﺗﻌﻠﻴﻢ ﻭ ﺗﺮﺑﻴﺖ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﺑﻪﺧﻮﺑﻲ مدون ﻧﺸﺪﻩ؛ ﭼﻨﺎﻥﮐﻪ ﺑﺮﺧﻲ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺍﺧﻼﻕ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﻭ ﺗﻮﺻﻴﻪﻫﺎﻱ ﺍﺧﻼﻗﻲ ﻳﮑﺴﺎﻥ ﻣﻲﭘﻨﺪﺍﺭﻧﺪ.
بنابراین ضرورت و اهمیت فراگیری و پرداختن به تعلیم و تربیت بر هیچ کس پوشیده نیست و در پژوهش حاضر نیز سعی بر این شده تا رویکردها و شیوههای تعلیم و تربیت را از منظر برخی علمای اسلامی مشهور معاصر و میزان آگاهی مدرسان مجتمع آموزش عالی زنان پلیس از این روشها بررسی نموده و راههای دستیابی به آن را معرفی نماییم. در این خصوص میتوان یادآور شد اهمیت فراگیری و پرداختن به تعلیم و تربیت اسلامی با توجه به جایگاه پلیس زن به عنوان یکی از متولیان اصلی امنیت بخشی به جامعه تلقی میگردد و با توجه به این که نيمی از جمعيت کشور را زنان تشکيل میدهند و در تمامی عرصههای اجتماعی و سياسی و اقتصادی و… حضوری فعال دارند و همچنين يکی از اقشار آسيبپذير جامعه و در معرض خطر می باشند، نياز به حضور پليس زن در جامعه مشهود و از اهمیت دوچندان برخوردار میباشد.
طبق گزارش تحقيق انجمن بینالمللی پلیس زن، مديران زن ادارات پليس، داراي اعتماد به نفس بيشتر، آينده نگرتر و خلاقتر از مرداني هستند كه داراي ويژگيهاي قدرتطلبي و پيشداوري بارزتر میباشند. افسران پليس زن به شايستگي مردان بوده و ميتوانند به اندازه آنان موفق باشند (اندرسون1، 2003: 12).
بررسيهاي ديگر حاكي از اين است كه فرماندهان پليس زن از نظر احساسات، داراي اعتماد به نفس بيشتر، داراي پيشدستي بيشتر در امور و مستقلتر، خود بيانگرتر، خلاقتر از همتايان مرد خود تشخيص داده شدند. در مقابل، فرماندهان پليس مرد از زنان مورد مطالعه، قدرتطلبتر و متعصبتر بودند (لانسوی2، 2003: 12).
در این تحقیق، از میان فلاسفه و مربیان بزرگ تعلیم و تربیت، امام خمینی(ره) بهعنوان فیلسوفی الهی، عارفی ربانی، فقیهی اصولی و مرجع تقلید بخش عظیمی از مردم ایران و جهان که به مبانی تمدن و فلسفه غرب و شرق آشنا و بر مبانی و مباحث منطق و فلسفه اسلامی با گرایشهای مشایی و اشراقی آشنایی کامل و تسلط داشت و آیت الله خامنهای، ولی امر مسلمانان جهان که درک عمیق ایشان از جهانبینی اسلامی و انس دائم ایشان با معارف قرآنی و آگاهی از فقاهت در کنار شناخت مبانی عقلانی و فلسفی تفکر اسلامی و ارزش های دینی رکن اصلی شخصیت ایشان را تشکیل میدهد و در دیدگاه ایشان مهمترین وسیله‌ای که برای اصلاح و ارتقای فرهنگ و رسیدن از وضع موجود به وضع مطلوب، در اختیار دولت‌ها و ملت‌هاست، «تعلیم و تربیت» است. شهید مطهری بهعنوان اندیشمندی اسلامی درخصوص اصول تعلیم و تربیت انسان، مسائلی را مطرح کرده است که بررسی و ارائه آنها می‌تواند فضای فکری مشخصی را در تربیت اسلامی بهوجود آورد و به کاوشگران عرصة تعلیم و تربیت یاری رساند. در حال حاضر ویژگیهای تربیتی فارغالتحصیلان دانشگاه علوم انتظامی مورد نقد ردههای تخصصی ناجا میباشد. و از تحقیقات به عمل آمده این نکته روشن است که از بعد تربیت دینی و عزت نفس تفاوت معناداری بین قبل و بعد از فارغ التحصیلی در دانشجویان مشاهده نشده است (محبی، 1389 و سوری 1388).
حال با توجه به موارد فوق به نظر میرسد که مسئله اساسی میزان شناخت و به کارگیری روشهای صحیح تربیتی توسط مدرسان باشد.
لذا غرض تحقیق حاضر بررسی آرای امام خمینی(ره)، امام خامنهای (مدظلهالعالی) و شهید مطهری پیرامون روش‏ها و رویکردهای تعلیم و تربیت میباشد. بررسی آرای این بزرگواران و نقدهای وارد شده بر آن میتواند بصیرتی ایجاد کند که در پرتو آن بتوان روشهای کلی تعلیم و تربیت اسلامی را با روشنبینی بیشتر مورد تحلیل قرار داد. براین اساس بعد دیگر مسئله تحقیق بررسی اهداف کلی تعلیم و تربیت اسلامی در پرتو بصیرت حاصل از بررسی آرای امام خمینی، آیت الله خامنهای و مطهری است. به تعبیر دیگر سؤال اساسی این است که رویکردها و شیوههای تعلیم و تربیت از منظر امام خمینی(ره)، آیت الله خامنهای و شهید مطهری کداماند و مدرسان مجتمع آموزش عالی زنان پلیس چه میزان با این روشها و رویکردها آشنا هستند و چه میزان از این روشها و رویکردها استفاده مینمایند.
ضرورت و اهمیت پژوهش:
تحلیل و نقد آرای فیلسوفان و نظریهپردازان تعلیم و تربیت، یکی از موضوعهای معمول پژوهش در حوزه تعلیم و تربیت است. این موضوع از این جهت اهمیت دارد که نظریههای تعلیم و تربیت بنیان عمل تعلیم و تربیت هستند. در واقع رویکردها و روشهای تعلیم و تربیت از ماهیت نظریههای آن جدا نیست.
برای بهبود اعمال تربیتی، بررسی گستره و کنه نظریههای فلسفی ضرورت دارد؛ زیرا با روشن شدن چیستی و چرایی تعلیم و تربیت و روشهای تعلیم و تربیت، میتوان به روشن شدن چگونگی تعلیم و تربیت و ارتقای کیفیت در اعمال تربیتی امیدوار بود.
از طرفی اهميت تعليم و تربيت در عصر حاضر با موج عظيم تبليغات رسانهها و هجوم افكار مختلف، كه هر يك سعي در شكل دادن افكار افراد دارند، بيش از پيش آشكار شده است. ناملايمات و گرفتاريهايي كه

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق با موضوع سیستم اطلاعاتی، نیازهای اطلاعاتی، عوامل بحرانی، تحلیل عوامل Next Entries مقاله رایگان درمورد تعلیم و تربیت، آموزش و پرورش، تربیت دینی، تعلیم و تربیت اسلامی