پایان نامه با واژگان کلیدی آیات و روایات، حکومت اسلامی، علامه طباطبایی، راهکارهای مقابله

دانلود پایان نامه ارشد

ی الله علیه وآله) و پنج‌ساله امام علی اهمیتی مضاعف می‌یابد.
این هوشیاری و بصیرت زمانی حاصل می‌شود که افراد جامعه، نسبت به مقوله‌ی فتنه، ترفندها و نشانه‌های فتنه گران ونیز شیوه‌های مقابله با آنان، آگاهی کافی داشته و از رهنمودهای آخرین کتاب آسمانی و همچنین هدایت‌های امام معصوم (ع)، مخصوصاً امام علی که بخش زیادی از زندگانی سیاسی خود در ستیز با فتنه گران، سپری کرده، بهره‌مند گردند.
چنانچه در حدیث است «اِذا التَبَست عَلیکُمُ الفِتنُ فَعَلَیکُم بِالقُرآن»1؛ هنگامی‌که فتنه‌ها بر شما روی آورد و امربر شما مشتبه شد، به قرآن مراجعه کنید؛ یعنی درواقع از قرآن در حوادث و طوفان فتنه‌ها، هدایت و راهنمایی بخواهید و می‌دانید زمانی این راهنمایی تحقق می‌یابد که ما آیات مربوط به فتنه و فتنه گران را بررسی و از پیام‌های روشن گرایانه ی آن درس بگیریم.
امید است تحقیق حاضر که در پاسخ به این نیاز اجتماعی سیاسی و با استفاده از قرآن و روایات، تدوین‌شده، چراغ راهمان در شب‌های تاریک فتنه‌ها و کشتی نجاتمان در امواج شکننده‌ی توطئه‌های دشمنان داخلی و خارجی باشد.
(انشاءالله)

کلیات

1. تبیین موضوع:
در این پایان‌نامه سعی بر این می‌شود با توجه به بروز فتنه در دوران مختلف و تکرار آن‌ها در دوران حاضر و همچنین لزوم مقابله با آن‌ها به بررسی فتنه‌های صدر اسلام از منظر آیات و روایات پرداخته می‌شود تا با بهره‌گیری از آن و روش پیامبر (صلی الله علیه وآله) و امام علی بتوانیم در مقابله با فتنه‌های زمان آشنا شده و با آن‌ها مقابله نماییم. منظور از فتنه در این تحقیق فتنه‌های اجتماعی است؛ که بسیاری از افراد جامعه مستقیماً با آن درگیر می‌شوند یا با آثار آن مواجه می‌گردند. لذا در این تحقیق به فتنه‌های فردی پرداخته نمی‌شود. منظور از صدر اسلام زمان پیامبر (صلی الله علیه وآله) و امام علی (علیه الاسلام) است. در این پایان‌نامه با توجه به تعدد روایات موجود در این موضوع تنها به روایات پیامبر (صلی الله علیه وآله) و امام علی (علیه الاسلام) بویژه از نهج البلاغه استناد شده است.
2. ضرورت تحقیق:
ضرورت شناخت فتنه‌های اجتماعی و چگونگی مقابله با آن بر هیچ‌کس پوشیده نیست و در این میان شناخت فتنه‌های صدر اسلام با توجه به نو پا بودن حکومت اسلامی و فتنه‌ها و دشمنی دشمنان اسلام وهم خوانی آن دوران بازمان حال، ضرورت دارد که فتنه‌های صدر اسلام شناسایی گردد و عوامل ایجاد وراهای مقابله با آن‌ها مشخص شود که با بروز فتنه‌های جدید بتوانیم با شناسایی فتنه‌ها به مقابله با آن‌ها بپردازیم.

3. پیشینه تحقیق
در این موضوع تحقیقات فراوانی صورت گرفته است که هرکدام موضوع را از دید خاصی بررسی نموده‌اند اما در این پژوهش بیشتر سعی شده به مصادیق و مستندات قرآنی و روایی که تطابق با فتنه‌های معاصر دارد پرداخته شود.
بیشتر مطالبی که در مورد این موضوع وجود دارد در کتبی هستند که این کتب مستقلاً به این موضوع نپرداخته‌اند مانند کتب تفسیری که از آن جمله به تفسیر المیزان علامه طباطبایی، نمونه آیت‌الله مکارم شیرازی، مجمع‌البیان فضل بن حسن طبرسی، من وحی قرآن سید محمدحسین فضل‌الله و غیره اشاره کرد. از کتب دیگری که مستقلاً به این بحث نپرداخته‌اند می‌توان به نهج‌البلاغه و شروح آن ازجمله به شرح ابن ابی الحدید اشاره کرد.البته بعضی از کتب هم هستند که به این موضوع پرداخته اند که از آنجمله می توان به کتاب طوفان فتنهخ وکشتی بصیرت آیت الله مصباح یزدی والملاحم والفتنه سیدابن طاوس اشاره نمود.
نوآوری پژوهش در این است که راه‌های مقابله با فتنه گران را در قرآن و روایات بررسی نموده و با نگرشی جامع‌تر به موضوع، شیوه‌ای جدید و مؤثر تنظیم و ارائه نمود.
4. اهداف تحقیق:
هدف اصلی از این تحقیق شناسایی فتنه‌های دشمنان اسلام و مکر و حیله آن‌ها و راه‌های مقابله با آن‌ها با بهر گیری از راه و روش و رهنمودهای پیامبر (صلی الله علیه وآله) و ائمه اطهار (ع) است.

5. سؤال اصلی:
فتنه‌های صدر اسلام، از منظر آیات و روایات چگونه ارزیابی می‌شود؟
6. سؤالات فرعی:
1. فتنه در ازمنظر لغت آیات و روایات به چه معنا می باشد ؟
2. برخی از مصادیق فتنه‌های صدر اسلام در قرآن و روایات چیست؟
3. عوامل ایجاد فتنه ها چه می‌باشد؟
4. شگردهای فتنه گران چه می باشد؟
5. وظایف ما در مقابله با فتنه گران چیست؟
7. فرضیه اصلی:
فتنه‌های صدر اسلام از منظر آیات و روایات شناسایی راهکارهای مقابله با آن‌ها نیز معین می‌گردد.
8. فرضیه‌های فرعی:
1 فتنه به معنای جدا کردن چیز نا خالص از خالص می باشد و در آیات و روایات به معنای آزمایش، امتحان ،کشتن ،انحراف وغیره…. می باشد.
2 برخی از مصادیق فتنه‌های صدر اسلام شناسایی می‌گردد.
3 .برخی از علل ایجاد فتنه ها عبارتند از دنیا طلبی تبعیت از هوای نفس کبر وغرور حسادت بدعت وغیره….
4.شگردهای فتنه گران در فتنه انتدوزی عبارت است از عوام فریبی نشر اکاذیب تهمت تهدید درآمیختن حق و باطل با یکدیگر تحریک احساسات وغیره…
5.وظایف ما در مقابله فتنه ها به 3 دسته تقسیم می گردد1) وظایف شخصی 2) وظایف خواص 3) وظایف دولت اسلامی
9.روش تحقیق:

فصل اول: مفهوم شناسی فتنه

الف: معنای لغوی فتنه
فتنه دارای مفهوم وسیعی است و واژه شناسان با عبارات مختلف فتنه را معنا کرده‌اند که مهم‌ترین آن معانی عبارت است از:
آزمایش و امتحان، کفر، شرک وبت پرستی، فریب و نیرنگ، عذاب، گمراهی، فساد، آشوب و غیره
در لسان العرب آمده است: معنی فتنه ابتلا و امتحان است و ریشه آن از آزمایش طلا و نقره گرفته‌شده است زمانی که آن دو را با آتش ذوب کنند تا ناخالص و خالص آن جدا شود2.
راغب اصفهانی می‌گوید: اصل فتن قرار دادن طلا زیر آتش است تا خالص از ناخالص جدا شوند3. و در ادامه می‌فرماید هرگاه فتنه از ناحیه خدا باشد در آن حکمتی نهفته است و هر وقت از ناحیه انسان و بدون اذن الهی باشد در آن حکمتی نخواهد بود وبهمین سبب خداوند انسان را به سبب فتنه‌هایش توبیخ و مذمت می‌کند4.
فخرالدین طریحی می‌گوید: فتنه در کلام عرب به معنای ابتلا و امتحان و اختبار آمده است واصل آن به معنای آزمودن نقره و در بوته آزمایش گذاردن آن است تا سره از ناسره جدا گردد و می‌فرماید فتنه از افعال است که یا از ناحیه خدای متعال انجام می‌گیرد و یا از ناحیه بندگان او مثل ارتداد و گناهان و بلاها و مصائب و کشتارها5.
معنای اصطلاحی (محلی) فتنه، یعنی هر عمل یا کلامی که موجب اختلال و اضطراب در جامعه گردد.
ب : معنای فتنه در قرآن
جستجو دقیق در آیات قرآن، می‌توان به این نتیجه رسید که این واژه و مشتقات آن ۶۰ بار در قرآن ذکرشده است.
مفسران حدود ۱۶ معنا برای این واژه در قرآن در نظر گرفته‌اند؛ که برخی مصادیق آن به شرح ذیل است:

۱-شرک:
«وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَکُونَ فتنه»6 «و با آنان بجنگيد تا ديگر شرکى نباشد»

«الْفِتْنَهُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْل»7 «شرك از کشتن بدتر است»
در تفسیر آیه بالا در تفسیر نمونه آمده است:
«فتنه به معنى شرك و بت پرستى يا سد راه ايمان آورندگان، آمده و بعضى آيات بعدازآن با آن‌ها پيكار كنيد تا شرك از ميان برود و دين مخصوص خداى يگانه باشد. ولى ظاهر اين است كه تمام اين معانى به همان ريشه اصلى كه در معنى فتنه گفته شد بازمی‌گردد (همان‌گونه كه غالب الفاظ مشترك چنين حالى رادارند) زيرا با توجه به اينكه معنى اصلى قرار دادن طلا در زير فشار آتش براى خالص‌سازی، يا جدا كردن سره از ناسره است، در هر مورد كه نوعى فشار و شدت وجود داشته باشد اين واژه به كار مى‏رود، مانند امتحان كه معمولاً با فشار و مشكلات همراه است و عذاب كه نوع ديگرى از شدت و فشار است و فريب و نيرنگ كه تحت‌فشارها انجام مى‏گيرد و همچنين شرك يا ايجاد مانع درراه هدايت خلق كه هرکدام‏ متضمن نوعى فشار و شدت است.
خلاصه اینکه آيين بت‌پرستی و فسادهاى گوناگون فردى و اجتماعى مولود آن، در سرزمين مكه رايج شده بود و حرم امن خدا را آلوده كرده بود و فساد آن از قتل و كشتار هم بيشتر بود، آيه موردبحث مى‏گويد به خاطر ترس از خون‏ريزى، دست از پيكار با بت‌پرستی برندارید كه بت‌پرستی از قتل، بدتر است8.
2- کفر
«سَتَجِدُونَ آخَرِينَ يُرِيدُونَ أَنْ يَأْمَنُوكُمْ وَ يَأْمَنُوا قَوْمَهُمْ كُلَّما رُدُّوا إِلَى الفتنه أُرْكِسُوا فِيها فَإِنْ لَمْ يَعْتَزِلُوكُمْ وَ يُلْقُوا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ وَ يَكُفُّوا أَيْدِيَهُمْ فَخُذُوهُمْ وَ اقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَ أُولئِكُمْ جَعَلْنا لَكُمْ عَلَيْهِمْ سُلْطاناً مُبِيناً»
«به‌زودی گروهى ديگر را خواهيد يافت كه مى‏خواهند از شما (با اظهار اسلام) در امان باشند و از قوم خود نيز (با اظهار كفر) ايمن باشند. آنان هر بار به‌سوی فتنه (و بت‏پرستى) برگردند، در آن فرومی‌افتند. پس اگر از درگيرى با شما كناره نگرفتند و به شما پيشنهاد صلح ندادند و دست از شما برنداشتند، آنان را هر جا يافتيد، بگيريد و بكشيد كه آنان‌اند كسانى كه ما براى شما بر ايشان قدرت و تسلّطى آشكار قرار داده‏ايم9»
شأن نزول‏
در اينكه منظور از اين آيه چه كسانى هستند، اختلاف شده است:
1- ابن عباس و مجاهد گويند: اين آيه درباره كسانى نازل‌شده است كه نزد پيامبر مى‏آمدند و از روى ریا به او سلام مى‏دادند، سپس نزد قريش مى‏رفتند و در برابر بت‌ها تعظيم مى‏كردند. منظورشان اين بود كه از هر دو طرف- از مسلمانان و از قوم خود- ايمن باشند. خداوند رفتار آن‌ها را ناپسند شمرد.
2- سدى گويد: آيه درباره نعيم بن مسعود اشجعى كه ميان پيامبر و مشركين، مطالب را نقل مى‏كرد، نازل‌شده است.
3- از امام صادق (ع) روایت‌شده است كه: آيه درباره عيينة بن حصن فزارى نازل شد. او پس‌ازآنکه بلادشان دچار خشک‌سالی و قحطى گرديد، خدمت پيامبر آمد و پيشنهاد كرد كه در يك نخلستان بماند و پيامبر كارى به كارش نداشته باشد. او منافقى ملعون بود كه پيامبر وى را احمقى ناميد كه در ميان كسان خود، مطاع و مورداحترام است.
مقصود
كُلَّما رُدُّوا إِلَى الْفِتْنَةِ أُرْكِسُوا فِيها: هرگاه به‌سوی كفر، دعوت شوند، اجابت مى‏كنند و به آن بازمی‌گردند.
زجاج گويد: «أُرْكِسُوا فِيها» يعنى برمى‏گردند به پيمان خود؛ بنابراین منظور اين است كه: هرگاه در معرض آزمايش قرار مى‏گيرند كه به کفر بازگردند، بازمی‌گردند.10
3- گمراه کردن
«هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وَ ابْتِغاءَ تَأْوِيلِهِ وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلاَّ اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا وَ ما يَذَّكَّرُ إِلاَّ أُولُوا الْأَلْبابِ»
ترجمه:
او كسى است كه اين كتاب (آسمانى) را بر تو نازل كرد، كه قسمتى از آن، آيات محكم [صريح و روشن‏] است، كه اساس اين كتاب هست، (و هرگونه پيچيدگى در آيات ديگر، با مراجعه به این‌ها، برطرف مى‏گردد.) و قسمتى از آن، متشابه است [آياتى كه به خاطر بالا بودن سطح مطلب و جهات ديگر، در نگاه اول، احتمالات مختلفى در آن مى‏رود، ولى با توجه به آيات محكم، تفسير آن‌ها آشكار مى‏گردد.] اما آن‌ها كه در قلوبشان انحراف است، به دنبال متشابهات‏اند تا فتنه‏انگيزى كنند (و مردم را گمراه سازند) و تفسير (نادرستى) براى آن مى‏طلبند، درحالی‌که تفسير آن‌ها را، جز خدا و راسخان در علم، نمى‏دانند. (آن‌ها كه به دنبال فهم و درك اسرار همه آيات قرآن در پرتو علم و دانش الهى) مى‏گويند: ما به همه آن ايمان آورديم، همه از طرف پروردگار ماست؛ و جز صاحبان عقل، متذكر نمى‏شوند (و اين حقيقت را درك نمى‏كنند)11.

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق با موضوع انقلاب مشروطه، دانشگاه تهران، سازمان ملل، روشنفکران Next Entries منبع تحقیق با موضوع آمريکا، ترومن، انگليس، کودتاي