مقاله رایگان با موضوع جامعه شناسی، جهانی شدن، سوره بقره، کالاهای مصرفی

دانلود پایان نامه ارشد

عنوان: تاثير عوامل کرونوپلیتیکی بر همگرايي‌هاي منطقه‌اي با محوريت جمهوري اسلامي ايرا

2-1)مقدمه
در هر دانشی از جمله دانش جغرافیا (( زمان )) مطرح است ، حال سوال این است که کدام یک از مسایل فلسفی جغرافیا سبب بروز مفهوم زمان در جغرافیا شده است ؟ در ادبیات ، علوم اقتصادی ،سیاست ،مذهب، صنعت و تکنولوژی ، جامعه شناسی ، فلسفه ،فیزیک و قرآن و همچنین جغرافیا مسایل مختلفی سبب بروز مفهوم زمان در آنها شده است .
هر دانشی برداشت خاصی از زمان که خاص دانش آن است (ابن سینا :1380،110) . برداشت جغرافیدانان از زمان چیزی است که جغرافیدانان از آن تعریف می کنند . یعنی چیزی که در آن پدیده های جغرافیایی زایش ، متحول و یا به میرایی می رسند . همه جغرافیدانان به نحوی برای پدیده شناسی جغرافیایی با مقوله زمان کار می کنند و نتایج بدست آمده از این کار را در تصمیم و اظهار نظرهای خود دخالت می دهند (ابن عربی:1368،68).
2-1-1)زمان در سایر علوم
2-1-1-1)زمان در ادبیات
در ادبیات ، هنر شعر و نقاشی هر کشوری به نحوی زمان مطرح می شود . طبیعی است که با اوضاع دگرگون شونده پدیده های طبیعت و محیط اجتماعی و زمینه های فرهنگی و سیاسی توام است . وصف زندگی اشراف توسط شعرا و نویسندگان ادبی ، نقاشی آن و آوای نوعی موسیقی اشراف خواهانه و توام کردن نغمه ها با تحولات طبیعت و یا آوای نوعی نغمه های فقرمابانه ، به تصویر کشیدن یک زندگی فقیرانه و… گوشه ای از مجموعه کارهای ادبی و هنری است که در ادبیات هر کشوری با زمان ، خود را نشان می دهد (مقیمی : 1380،324).
2-1-1-2)زمان در علوم اقتصادی
در علوم اقتصادی ، به نظر می رسد که زمان با سرعت گیج کننده ای به پیش می رود .زمان تولید کالاهای مصرفی گاهی از زمان مصرف بیشتر است و گاهی با زمان نیازهای جامعه در تضاد است .(Thomas J.sargent :1976,207).
مفهوم اقتصادی زمان این است که در کمترین مدت ممکن ،بیشترین کالا تولید شود و همان کالا در کمترین زمان ممکن مصرف شود . گاهی تولید و مصرف هم زمان2می شود و به عبارتی زمان واحدی دارند .قرار گیری اقتصاد دانان در معرض زمان را می توان به نقل قول دکارت نسبت داد که ((چون مصرف می کنیم ، پس هستیم )). برای اقتصاد دانان ، تولید بدون مصرف معنی ندارد و مفهوم واقعی آن در زمان تجلی می یابد . منابع غنی اقتصادی ،سهولت های فرهنگی استفاده از منابع ،سهولت های سیاسی اکتشاف منابع جدید ، افزایش اندوخته های مالی ، هدایت اندوخته ها به امور تولیدی ، سهولت های ملی سرمایه گذاری خارجی و… موضوعات مختلفی است که هر کدام در اقتصاد ، زمان سنجی3 می شوند (مقیمی : 1380،325).
2-1-1-3)زمان در مذهب
درزمینه مذهب ، زمان در مفهوم تقویت پیوستگی زندگی انسان و جمعیت ها با زمان مقدس یا لایتناهی است . زمان مذهبی کمتر تحت تاثیر دگرگونی های اجتماعی قرار دارد . تداوم و تکرار زندگی مذهبی ، سال مذهبی ، ماه مذهبی ، روز مذهبی ، تکرار رویدادها که بازگشت جاودانه یا تاسف بار رویداد را نشان می دهند ، جلوه هایی از تجلی زمان در زمینه مذهب است .
در بین مسلمانان ، یکی از زمینه های مذهبی آگاهی به زمان ، بر حرکت قمر زمین نهفته است . بخصوص تعیین آغاز و پایان ماه رمضان به مشاهده هلال نو4 بسته است .همین توجه و توجه اوقات دیگر عبادت ها از جمله زمان حج ، زمان اقامه نماز و دیگر مناسک ، تحقیقات گسترده ای را در میان منجمان مسلمان بر انگیخته است . (مقیمی : 1380،326)
2-1-1-3-1)زمان در قرآن
در قرآن زمان جایگاه رفیعی دارد . برجسته ترین آن از خدا آمدن و بازگشتن به سوی خدا است (انالله و انا الیه راجعون )به نظر نمی رسد که این آیه تنها به انسان مربوط باشد بلکه احتمالاً به همه پدیده های عالم اطلاق می شود . از طرفی وقتی قرآن کتاب هدایت است ، (آیه 26 سوره بقره ؛ آیه 2 سوره بقره ؛ آیه یک سوره فرقان ) پس قرآن کتاب ((زمان)) است چرا که هدایت در بطن خود زمانمند است . در هدایت جنبه های تکامل انسان و محیط از طریق تفسیر جهان ، نگرش بر محیط و چگونگی خلقت مطرح است . الگوی رفتار پیامبر (ص)و توجه به واقعیت های جامعه اسلامی ، زندگی افراد آدمی ، و به طور کلی عالم در مفهوم ((اجل مسمی)) یا موعد معین از جمله استدلال های معتبری است که در قرآن وجود دارد (مقیمی : 1380،328).
2-1-1-4)زمان در تکنولوژی
در تکنولوژی و صنعت ، مفهوم زمان((تولید زمان5)) است و به عبارتی ذخیره ساختن زمان از طریق کارگیری ابزاری و فنی برای انجام کاری که فوریت زمانی خاصی را نیاز دارد . به بیان دیگر تولید کالا و خدمات در کوتاه ترین مدت ممکن است . عوامل رشد دهنده یا کند کننده استفاده از تکنولوژی در گرو چگونگی ذخیره سازی زمان 6 است . به عبارتی مصرف زمان کمتر و بدست آوردن نتیجه بیشتر ،از ویژگی اساسی یک تکنولوژی برتر است . به طور مثال فرا گیر شدن اطلاعات ماهواره ای و پخش کالاهای فرهنگی از طریق تکنولوژی ماهواره ای بر کسی پوشیده نیست (مقیمی : 1380،329).
2-1-1-5)زمان در جامعه شناسی
در جامعه شناسی ، مطالعه فعالیت جوامع انسانی ابتدا بر مبنای ساختار گرایی و عملکرد گرایی استوار است و سپس به روابط میان جامعه های گوناگون و همچنین به رابطه میان جامعه ها و محیط توجه شده است (گرهارد لنسکی و چین لنسکی ؛ سیر جوامع بشری ؛ص 5) . این طرز نگرش به جامعه شناسی موجب ظهور نظریه های جامعه شناختی خاصی شده است که در عین حال ، هم بر نظریات ملهم از بوم شناختی استوار است و هم بر اطلاعات حاصل از مکتب تکامل زیستی 7.
ساختار گرایی ، عملکرد گرایی ، بوم شناختی و تکامل زیستی مبنای اساسی نظریه های جامعه شناسی را تشکیل می دهد که هر کدام در زمان تجلی می یابند (مقیمی : 1380،331).
2-1-1-6)زمان در فلسفه
درفلسفه ، زمان از موضوعات کهن و ریشه دار است . می توانیم بگوییم که در بحث فلسفی زمان ، هرگز به یک حقیقت مطلق نمی رسیم ، زیرا پدیده های گذشته آنقدر متنوع هستند که هر اندازه تقدم وتاخر کنم ، پایان یافتنی نیست و برای پدیده هایی که هنوز برای انسان یافت نشده است .همین که انسان در تعقیب یافتن آن بر می آید و به سمت و سوی آنها پیش می آید (آینده) ، آن پدیده ها به پسی می گرایند و به عبارتی مشمول همان تقدم و تاخر می شوند .
فلاسفه برای مقاطع خاصی از زمان به زمان شناسی پرداخته اند و آن زمان حدوث پدیده ها است . به عبارتی چنین استدلال می کنند که هر پدیده ای حادث زمانی است و چون حادث زمانی است پس تقدم و تاخری دارد و وجودش مسبوق است به قوه ، استعداد و امکان است (بدایه الحکمه :1386،68). فلاسفه زمان را مقدار حرکت و سکون می دانند و چنین بیان می کنند که هر پدیده ای که بر خود حرکت و سکون دارد زمان مند هم هست ، و چنین بیان می کنند که هیچ چیز بر ذات زمان تقدم ندارد جز ذات باریتعالی . بنابر این زمان پدیده ها قائم به خود آن پدیده هااستو به اصل و هویت آنها مربوط است .به نحوی که اگر ان هویت را از آنها (پدیده ها)بگیریم بدین معنی است که منع زمانی کرده باشیم و اگر زمان را از آنها (پدیده ها) بگیریم بدین معنی است که منع هویت کرده باشیم (حرکت و زمان در فلسه اسلامی :1371،248-247) .و اگر چنین مسئله ای اتفاق افتد یعنی فک پدیده از زمان و حدوث آن پدیده ، و این غیر ممکن است پس نمی توانیم زمان را از پدیده های مربوطه قابل انفکاک بدانیم . به همین دلیل فلاسفه زمان را از مشخصات مسلم پدیده ها می دانند. پس فلاسفه اگر تقدم و تاخر زمانی را مطرح می کنند به معنی تقدم و تاخر حدوث پدیده ها است ، پدیده های که قائم به زمان اند و زمان در آن پدیده ها نیز قابلیت درجه بندی شدن را دارد (مقیمی : 1380،335).
2-1-1-7)زمان در فیزیک
فیزیک دانان ، نمایش بسیار دقیقی از زمان ارائه کرده اند . زمان در فیزیک اساساً جنبه تکاملی بنابراین از زمان سنجی تکاملی بیشتر سخن دارند و با علوم جدید طبیعت شناسی از جمله وضعیت زیست و حرکت اجرام سماوی به اثبات آن می پردازند (مقیمی : 1380،337).
2-1-1-8) زمان در جغرافیا
پدیده های جغرافیایی نیز به مانند سایر علوم ضمن اینکه که حادث زمانی می باشند ، محدود به زمان نیز هستند . با زمان تحلیل می شوند . در زمان متحول می شوند . زمان بستری است که بساط جغرافیا برای آن پهن است . از جمله مسایلی که سبب بروز مفهوم زمان در جغرافیا شده است شامل موارد ذیل می گردد .
الف) همه پدیده های جغرافیایی زمان مندند. جغرافیدانان با تحقیقات جغرافیایی خود و با استفاده از تحقیقات دیگر محققان غیر جغرافیایی پدیده های جغرافیایی را تحلیل زمانی می کنند ، و برخی را بر بعضی دیگر مقدم می دانند ، و برای حدوث آنها ترتیبی قایل هستند ، به طور مثال پدیده های ژئو مورفیکی سطح زمین که موضوع مطالعه متخصصین جغرافیای طبیعی است . و همچنین در تبیین تغییرات اقلیمی گرم شدن و یا سرد شدن کره زمین (پیشروی و پسروی یخچالها) ترتیب زمانی آن مورد نظر است .
ب) امروز هر پدیده جغرافیایی را که مشاهده می کنیم تحول و تکامل خود را در زمان و تحت شرایط خاصی به انجام رسانیده است (اندیشه های نو در فلسفه جغرافیا:1375،99)
پدیده های جغرافیایی در انطباق بر زمان ، تحول و ماندگاری یکسانی ندارند ، و چنین استدلال می شود که یک پدیده مشخص ممکن است نسبت به پدیده مشخص دیگر ماندگارتر باشد .بنابراین تفاوتهایی که پدیده ها در ماندگاری دارند جغرافیدانان را وادار می کند تا به ماهیت علّی آنها بپردازند و مثلاً در جغرافیای شهری ، شهر و روستا به عنوان پدیده های جغرافیایی تلقی می شوند ، مطالعه تطبیقی روستا با روستا ، شهر با شهر و روستا با شهر و علل فروپاشی یکی بر دیگری در طول زمان (بخصوص زمان درجه بندی شده ((گذشته – حال – آینده )) می تواند مثال خوبی برای این موضوع باشد .
ج) تنوع پدیده های جغرافیایی (طبیعی ،انسانی)زمان را برای جغرافیدانان بسیار متنوع می کند به گونه ای که نه تنها مشمول زمان مورد نظر فیزیکدانان و تا حدی فلاسفه می شوند که زمان تکاملی و حدوث پدیده ها را مورد نظر داشتند بلکه از زمان سنجی اقتصاد دانان – جامعه شناسان و حتی هنرمندان نیز در تبیین جغرافیایی پدیده های انسانی بهره می برند .
بنابر این زمان مندی 8همه پدیده های جغرافیایی ، ماندگاری تحول غیر یکنواخت پدیده ها و تنوع پدیده های جغرافیایی زمینه فلسفی اساسی برای بروز مفهوم زمان در دانش جغرافیا است (مقیمی : 1380،333).
2-1-1-9) زمان در سیاست 9
در سیاست ، زمان به گونه دیگری است و به قولی زمان حاکمان با محکومان به امور یکسان نیست . در اینجا منظور چهره تحولی حاکمیت و حکومت است . حاکمان در طلب تداوم حکومت خود در طول زمان بیشتری و یا محکومان در جستجوی دگرگونی در طول زمان کمتری هستند . افزایش نقش انحصاری دولت ها در سیاست های داخلی و خارجی ،فرسودگی ،فروپاشی و یا تقویت حاکمیت کشورها بر حوزه های جغرافیایی ، افزایش و یا کاهش عوامل تعارضی و یا صلح آمیز دولت ها و حساسیت دولت ها به تغییرات یکدیگر (مثل ایران و افغانستان – ایران و عراق)و…. مسائلی هستند که در قلمرو زمان و سیاست ، زمان سنجی و تحلیل می شوند (مقیمی : 1380،340).

2-2)مقدمه
در هزاره سوم آهنگ جهانی شدن سریع تر از گذشته در مسیر ادغام سیاسی ، فرهنگی و اقتصادی دنیا در حرکت است و دولت ها برای تقویت قدرت چانه زنی سیاسی ، رقابت پذیری اقتصادی های ملی خود و برای در امان نگهداشتن خود از چالش هایی که جهانی شدن برای آنهادر پی دارد ، گروه بندی های منطقه ای را در دستور کار خود قرار دادند . از آنجا که کشورهای جهان به تنهایی همه عوامل تولید را در اختیار ندارند ، بنابر این آن ها به منظور دستیابی به آرمان هایی که بدون مساعدت جمعی امکان پذیر نیست ، تلاش می کنند با تشکیل سازمان های اقتصادی – سیاسی منطقه ای موجب رونق اقتصادی و تامین امنیت خود در یک منطقه جغرافیایی شوند .
بدون شک یکی از مهمترین آثار تحول ساختاری در ربع آخر قرن بیستم پدیده جهانی شدن اقتصاد است ، که ایجاد وابستگی متقابل اقتصادی را به همراه داشته است . بسیاری از کشورها که زیر

پایان نامه
Previous Entries منابع تحقیق درباره گناهان کبیره، قرآن کریم، طبقه اجتماعی، خسرو پرویز Next Entries مقاله رایگان با موضوع منطقه گرایی، جهانی شدن، همگرایی منطقه ای، منطقه گرایی نوین