پایان نامه با واژگان کلیدی نقدشوندگی، بورس اوراق بهادار، بازده سهام، بورس اوراق بهادار تهران

دانلود پایان نامه ارشد

فهرست نمودارها
صفحه
نمودار(2-1): مدل شماتیک نظام مالی بر پایه رویکرد سیستمی
15
نمودار(2-2): فرآیند مالی – اقتصادی
18
نمودار(2- 3): تعادل عرضه و تقاضای اوراق بهادار در بازار
47
نمودار(2-5): رابطه بین قیمت سهام و تعداد سهام معاملاتی با عرض و عمق بازار
49
نمودار(4-1): آمار توصیفی(هیستوگرام) نرخ کمیسیون
93
نمودار(4-2): آمار توصیفی(هیستوگرام) شکاف بین پیشنهاد خرید و فروش
94
نمودار(4-3): آمار توصیفی(هیستوگرام) حجم معاملات
94
نمودار(4-4): آمار توصیفی(هیستوگرام) بازده سهام

94

چكيده:
یکی از مباحث مهم و اساسی در فرآیند سرمایهگذاری در بورس اوراق بهادار، شناخت نقدشوندگی و تأ‎ثیر آن بر بازده سهام است. سرمایهگذاران و تحلیلگران مالی از بازده به عنوان یک معیار مهم برای ارزیابی نقدشوندگی سهام شرکتها استفاده میکنند، بنابراین آنها به شناخت عوامل مؤثر بر نقدشوندگی و شاخص‎های اندازهگیری نقدشوندگی بازده آتی تمایل دارند تا از طریق آن بتوان نسبت به نگهداری یا فروش سهام خود تصمیم بگیرند؛ پس لازم است عوامل مؤثر بر نقدشوندگی را شناسایی کرده و در تصمیم‎گیریهای سرمایهگذاری از آنها استفاده کرد. عوامل متعددی بر نقدشوندگی سهام شرکت‎ها تأثیر می‎گذارند. طبق تحقیقات انجام شده مهمترین این عوامل تعداد سهام معامله شده، تعداد شرکت‎های معامله شده، ارزش سهام معامله شده، درصد حجم کل معامله به کل ارزش بازار، تعداد خریداران و دفعات خرید میباشند. تحقیق حاضر به بررسی رابطهی بین شاخص های اندازه گیری نقدشوندگی شامل (نرخ کمیسیون، اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام، حجم معاملات) با بازده سهام شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در قلمرو زمانی 1387 تا 1391 پرداخته و از میان 551 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، با روش حذف سیستماتیک 90 شرکت انتخاب شده‌اند. در این پژوهش با استفاده از آزمون F لیمر، آزمون هاسمن، مدل اثرات ثابت و مدل اثرات تصادفی به بررسی وجود رابطه بین متغیرها پرداخته شده است. نتایج بدستآمده از تحقیق نشان میدهد که بین نرخ کمیسیون، حجم معاملات با بازده سهام شرکت رابطه مثبت و معنادار و بین اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام با بازده سهام شرکت رابطه منفی و معنادار وجود دارد.
کلمات کلیدی: نقدشوندگی سهام، نرخ کمیسیون، اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام، حجم معاملات، بازده سهام

فصل اول
کلیات تحقیق

1-1 مقدمه
نقدشوندگی1 یكی از ابعاد مهم فرآیند تخصیص بهینه منابع به شمار می‎آید. قابلیت نقدشوندگی میزان نزدیكی دارایی مالی به پول نقد را بیان می‎كند. قابلیت نقدشوندگی یك دارایی مالی از طریق قابلیت تبدیل آن دارایی به وجه نقد در هر زمان و بدون تحمل زیان ارزیابی می‎شود. اوراق بهادار قابل معامله را می‎توان از طریق فروش كافی در بازار در هر زمان به وجه نقد تبدیل، با وجود آنکه تضمینی در قبال زیان وجود ندارد. یكی از مهمترین كاركردهای بازارهای مالی به ویژه بازارسرمایه، تبدیل انواع دارایی‎ها به اوراق بهادار و سپس افزایش قابلیت نقدشوندگی اوراق بهادار و كاهش صرف ریسك مربوط به نقدشوندگی است. بازارهای مالی از یك سو، از طریق فراهم آوردن امكان تركیب ابزارهای بازار پول و سرمایه ضمن تخصیص بهینه، دسترسی به پول نقد را تسهیل می‎نمایند و از سوی دیگر، از طریق بهبود ساز و كارها و وضع مقررات، فضای بازار اوراق بهادار را به محیطی امن و جذاب برای آحاد جامعه تا از این طریق وجوه مردم به صحنه تولید راه یافته و صحنه تولید آبیاری شده و از طرف دیگر، آحاد مردم از سود فعالیت‌های تولیدی منتفع گردند.
نقدشوندگي در کشف قيمت دارايي‎ها، توزيع ريسک مالي و کاهش هزينه معاملات نقش داشته و لذا شناخت عوامل مؤثر بر آن نيز اهميت دارد. با توجه به اهميت روزافزون نقدشوندگي، شناخت عوامل مؤثر بر آن مي‎تواند در بهبود آن ياري‎بخش باشد .يکي از عوامل مهم و مؤثر در وضعيت نقدشوندگي، وجود بازار سرمايه کارا است .يکي از ويژگي‎هاي مهم بازارهاي کارا، نبود هزينه‎هاي معاملاتي و در نتيجه قابليت نقدشوندگي بالای سهام است. هزينه‎هاي معاملاتي طيف وسيعي از هزينه‎هاي آشکار شامل؛ هزينه ماليات و کارگزاري و هزينه‎هاي غيرآشکار ناشي از ناکارايي اطلاعاتي را در بر مي‎گيرد .بنابراين، نقدشوندگي سهام مي‎تواند معياري براي کارايي بازار باشد. علاوه بر جنبه تئوريک مسأله، به لحاظ عملي و با توجه به واقعيت‌هاي موجود مانند پديده صف‎هاي خريد و فروش و مشکلات بسيار ديگر، توجه به نقدشوندگي و تلاش براي حل اين مشکل ضروري به نظر مي‎رسد .افزايش نقدشوندگي مي‎تواند موجب توزيع هر چه بيشتر ريسک مالي از طريق کاهش هزينه‎هاي پوتفوي‎گرداني و انگيزش بيشتر سرمايه‎گذاران در تصميم‎گيريهاي معاملاتي گردد )رحماني و همکاران 1389، 40).

1-2 بیان مسأله
يكي از موضوع‎هاي اساسي در سرمايه‎گذاري ميزان نقدشوندگي دارايي‎هاست. نقش عامل نقدشوندگي در ارزش‎گذاري دارايي‎ها بسيار مهم است. زيرا سرمايه‎گذاران به اين موضوع توجه دارند كه، اگر بخواهند دارايي خود را به فروش برسانند، آيا بازار مناسبي براي آنها وجود دارد يا خير؟ در هر بازار مالي با توجه به گستردگي و عمق بازار، ابزارهاي متنوعي جهت سرمايه‎گذاري وجود دارند و سرمايه‎گذاران با عنايت به بازده و ريسك سرمايه‎گذاري دارايي‎هاي مورد نظر خود را برمي‎گزينند. نرخ بازده مورد انتظار2 هر دارايي، نشانگر بازده از دست رفته تحت شرايط ريسك3 مساوي ناشي از تحصيل آن دارايي است. يكي از عوامل مؤثر بر ريسك دارايي‎ها، قابليت نقدشوندگي آنها است. نقش عامل نقدشوندگي در ارزش‎گذاري دارايي‎ها ناشي از تبلور مفهوم ريسك عدم نقدشوندگي دارايي در ذهن خريدار است كه مي‎تواند باعث انصراف سرمايه‎گذار از سرمايه‎گذاري شود. هر چه ريسك ناشي از يك دارايي افزايش يابد، سرمايه‎گذار انتظار دريافت بازده بيشتري خواهد داشت و يكي از عوامل مؤثر بر ريسك دارايي، قابليت نقدشوندگي آن است. با آنكه اين عامل در تصميم‎گيري‎ها نقش مهمي را ايفا مي‎كند، ولي با وجود اين تبديل آن به عاملي عيني و كمي و اندازه‎گيري آن قدمت چنداني ندارد. موضوع نقدشوندگي به عنوان يك عامل تعيين‎كننده بازده سهام از اواسط دهه 1980 مطرح شده است (صفرپور 1386، 14).
برخي از سرمايه‎گذاران که به سرعت به منابع مالي سرمايه‎گذاري خود نيازمند شده‎اند؛ در چنين مواردي قدرت نقدشوندگي دارايي‎ها از اهميت بالایی برخوردار است. اوراق بهاداری كه در بورس اوراق بهادار با استقبال انجام معامله روبه‎رو شده‎اند، بيانگر سرعت نقد‎شوندگي این اوراق بهادارمی‎باشد (ابزاري، صمدي و صفري 1386، 48).
رابطه بين بازده سهام و نقدشوندگي را برخي از پژوهشگران نظير بيكر4 و استين5 را مثبت يافته‎اند و برخي ديگر نظير عمري6، زياني7 و لوكيل8 منفي اعلام نموده‎اند. البته با اين حال مطالعه‌ها در اين زمينه متوقف نشده است. زیرا نتايج اين پژوهش‎ها بيانگر آن است كه عامل نقدشوندگي بر بازده دارايي مؤثر است و همواره مورد توجه سرمايه‎گذاران بوده است.
با اين حال ابهاماتي در اين زمينه وجود دارد (مارتينز9، نيتو10 و تاپيا11 2005، 14) بنابراين؛ اين پژوهش به بررسي رابطه ميان شاخص‎های نقدشوندگي و بازده سهام را در بورس اوراق بهادار تهران پرداخته است. نقدشوندگی به چگونگی سهولت خرید و فروش سهام و سایر اوراق بهادار قابل معامله در بورس اوراق بهادار، بدون نیاز به تغییر قیمت دارایی‎های مالی اشاره داشته است. برای ملموس شدن بحث در اینجا مثالی نموده است. با فرض اینکه یک سرمایه‎گذار بازار مالی، سهمی را در بازار به قیمت 100ریال خریداری نماید در صورتی که بلافاصله آن را بتواند به همان قیمت 100ریال به فروش برساند، بازار آن از نقدشوندگی بالایی برخوردار است، برعکس اگر هرگز نتواند آن را به فروش برساند، بازار آن کاملاً با عدم نقدشوندگی مواجه است این دو حالت به ندرت اتفاق افتاده است. به طور معمول بازار در بین این دو حالت قرار دارد. در شمار زیادی از بازارهای اوراق بهادار جهان، بیشتر سهام شرکت در اختیار دولت و شرکت‌های تابعه، صاحبان عمده سهام مانند اعضای هئیت مدیره است. بنابراین درصد پایینی از سهام در دسترس سرمایه‎گذاران بازار جهت معامله قرار دارد در بررسی وضعیت نقدشوندگی بازارهای بورس طبیعی است که، اولین قدم بررسی نحوه عرضه سهام در این بازارها است. در این راستا، سازمان بورس اوراق بهادار در بند ششم آیین‎نامه‎ی شرایط و ضوابط پذیرش سهام در بورس اوراق بهادار قید کرده است که در زمان پذیرش نباید بیشتر از80 درصد از سهام شرکت در اختیار کمتر از 10درصد سهامدار باشد. این نسبت باید در پایان دومین سال پس از پذیرش به 75 درصد کاهش یابد. به علاوه، ظرف مدت 6ماه از تاریخ درج و تا زمانی که نام شرکت در تابلو دوم بورس اوراق بهادار درج می‎باشد، می‎بایستی حداقل 500 سهامدار داشته باشد (خدارحمی 1384، 18).
نقدشوندگي يكي از دغدغه‎هاي كساني است كه، اقدام به معامله سهام مي‎كنند يا زيرساختهاي معاملاتي را مديريت مي‎نمايند. يكي از مهمترين شاخص‎ها در بررسي وضعيت بازار، شاخص قابليت نقدشوندگي اوراق بهادار موجود در آن است. بالا بودن ميزان نقدشوندگي در يك بورس اوراق بهادار نشان‎دهنده موفقيت آن بازار در شفاف‎سازي اطلاعات و نزديكي قيمت اوراق بهادار به ارزش ذاتي آنها است. صندوق‌هاي سرمايه‎گذاري مشترك كه از آغاز به كار آنها در بازار سرمايه كشور، بيش از 2 سال نگذاشته است، داراي ويژگي‌هاي منحصر به فردي هستند كه پس از تصويب قانون مالياتي مربوطه، تبعاً بخش عمده‌اي از بازار اوراق بهادار را به خود نسبت خواهند داد، اين صندوق‎ها ابزاري بسيار ساده و امن براي سرمايه‎گذاري فردي است. از مهمترين ويژگي‌هاي آنها اين است كه، دارندگان واحد سرمايه‎گذاري اين صندوق‌ها در پايان هر روز مي‎توانند به مدير صندوق مراجعه و واحد سرمايه‎گذاري را ابطال و وجه نقد خود را دريافت كنند. اين ويژگي باعث شده است صندوق‌هاي سرمايه‎گذاري در تشكيل سبد سرمايه‎گذاري خود به نقدشوندگي سهام در كنار ريسك و بازده آن توجه خاصي داشته‎اند. بنابراين صندوق‌هاي سرمايه‎گذاري به دنبال شاخصي براي پيش‎بيني نقدشوندگي سهام به اين منظور بوده‎اند. بانك‌ها معمولاً به كارگزاران خط اعتباري داده و كارگزاران به پشتوانه آن، به مشتريان خود اعتبار خريد سهام مي‎دهند. بانكها سهام خريداري شده را به وثيقه نگهداري مي‎كنند و مشتري براساس نوسانات قيمت سهام وثيقه، بايد حساب خود را به روز كند. در صورت عدم به روز رساني حساب وثيقه سرمايه‎گذار نزد بانك، بانك سهام وثيقه را به فروش مي‎رساند. به اين منظور بانك‌ها معمولاً ليستي از سهام را اعلام مي‎كنند كه حاضرند براي خريد آن اعتبار دهند. بنابراين بانك‌ها به دنبال شاخصي براي پيش‎بيني نقدشوندگي سهام به اين منظور هستند .سهام داراي قابليت نقدشوندگي بالا، طبيعتاً ريسك نگهداري كمتري دارد، زيرا سرعت تبديل به نقد آن بالا است. بنابراين سرمايه‎گذاران به دليل داشتن ماهيت ريسك‌گريزي سعي در انتخاب سهامي دارند كه قابليت نقدشوندگي بالايي داشته باشد تا در مواقع لزوم، فروش سهم را با سرعت بالا و در زمان كم و با كمترين تغيير قيمت انجام دهند. نقدشوندگي سهام در بورس اوراق بهادار تهران كه به دليل فقدان ساز و كارهاي فراهم آورنده نقدشوندگي، در رديف بورس‌هاي اوراق بهادار غير نقد جهان قرار گرفته است، يكي از دغدغه‌هاي اصلي سرمايه‌گذاران است. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬در نهایت هدف این تحقیـق بررسی این موضوع بوده است که، آیا بین شاخص‎های اندازه گیری نقدشوندگی و بازده سهام شرکت‌ها رابطه معناداری وجود دارد یا خیر ؟‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
1-3 اهمیت و ضرورت تحقیق
شرکت‌های سرمایه‎گذاری موسسأت مالی هستند که از طریق فروش سهام وجوه بسیاری از سرمایه‎‌گذاران را جمع‎آوری می‌کنند. سهام این شرکت‌ها به منظور استفاده از سود شرکت توسط سرمایه‎گذاران خریداری می‎شود.

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه با موضوع جایگزینی واردات، توسعه صادرات، کالاهای مصرفی، روابط تجاری Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی نقدشوندگی، بازده سهام، بورس اوراق بهادار، بازار سرمایه