پایان نامه با واژگان کلیدی زیست محیطی، ذهن آگاهی، رفتار شهروندی، رفتار شهروندی سازمانی

دانلود پایان نامه ارشد

2-21- توسعه پایدار و نگرش‌های زیست محیطی 124
2-22- آموزش و سواد زیست محیطی 125
2-23- هویت محیطی 127
فصل سوم 142
روش تحقیق 142
3-1-جامعه آماری 143
3-2-نمونه گیری 143
3-3-طرح تحقيق 144
3-4-آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر رفتار اجتماعی 145
3-5-آموزش مهارتهای اجتماعی با رویکرد فراشناختی 145
3-6-ابزارهای پژوهش 146
3-7-روش تجزیه وتحلیل داده ها 148
فصل چهارم 150
یافته های تحقیق 150
4-1- مقدمه 151
4-2- تجزیه و تحلیل داده‌ها 151
4-3- تجزیه و تحلیل توصیفی داده‌ها 152
4-4- تجزیه و تحلیل استنباطی داده‌ها 155
4-5- بررسی و مقایسه اثر بخشی دو روش آموزشی بر نگرش‌های زیست محیطی 157
4-6- تحلیل و مقایسه اثر بخشی دو روش آموزشی بر رفتار شهروندی سازمانی 162
4-7- تحلیل و مقایسه اثر بخشی دو روش آموزشی بر بهزیستی اجتماعی معلمان 167
فصل پنجم 173
نتیجه گیری 173
5-1- نتیجهگیری و بحث 174
5-2- محدودیتها 187
5-3- پیشنهادات 188
منابع: 190
پیوستها 210

فهرست جدولها

عنوان صفحه
جدول شماره 2-1: شاخصهای بهزیستی اجتماعی با توجه به سطوح تحلیل منبع: كییز و شاپیرو،2004 86
جدول4-2: شاخص‌های توصیفی زیر مقیاسهای بهزیستی اجتماعی دو گروه آزمایش و گروه کنترل 153
جدول4-3: شاخص‌های توصیفی نگرش‌های زیست محیطی دو گروه آزمایش و گروه کنترل 154
جدول 4-4- تحلیل واریانس متغییرهای وابسته تحقیق در پیش آزمون در گروه‌ها 156
جدول 4-5- نتایج فرض کرویت موچلی برای نگرش‌های زیست محیطی در گروهها 157
جدول 4-6- نتایج آزمون تحلیل اندازه گیری مکرر اثرات درون آزمودنی‌ها در نگرش‌های زیست محیطی 158
جدول 4-7- نتایج آزمون تحلیل اندازه گیری مکرر اثرات بین آزمودنی‌ها در نگرش زیست محیطی 159
جدول 4-8- مقایسه میانگین‌های اصلاح شده نگرش زیست محیطی در دو گروه آزمایش و گروه کنترل 159
جدول 4-9- نتایج آزمون تعقیبی توکی برای مقایسه میانگینهای گروههای آموزش وکنترل 160
جدول 4-10- نتایج آزمون تعقیبی توکی برای مقایسه زیرمولفههای نگرشهای زیست محیطی 161
جدول 4-11- نتایج فرض کرویت موچلی برای رفتارشهروندی سازمانی درگروهها 162
جدول 4-12- نتایج آزمون تحلیل اندازه گیری مکرر اثرات درون آزمودنی‌ها در رفتارشهروندی سازمانی 163
جدول 4-13- نتایج آزمون تحلیل اندازه گیری مکرر اثرات بین آزمودنی‌ها در رفتارشهروندی 163
جدول 4-14- مقایسه میانگین‌های اصلاح شده رفتارشهروندی سازمانی در گروهها 164
جدول 4-15- نتایج آزمون تعقیبی توکی برای مقایسه میانگینهای گروهها رفتار شهروندی سازمانی 165
جدول 4-16- نتایج آزمون تعقیبی توکی برای مقایسه زیر مولفههای رفتار شهروندی سازمانی 166
جدول 4-17- نتایج فرض کرویت موچلی برای بهزیستی اجتماعی در دو گروه آزمایش و گواه 167
جدول 4-18- نتایج آزمون تحلیل اندازه گیری مکرر اثرات درون آزمودنی‌ها در بهزیستی اجتماعی 168
جدول 4-19- نتایج آزمون تحلیل اندازه گیری مکرر اثرات بین آزمودنی‌ها در بهزیستی اجتماعی 169
جدول 4-20- مقایسه میانگین‌های اصلاح شده بهزیستی اجتماعی در بین گروهها 169
جدول 4-21- نتایج آزمون تعقیبی توکی برای مقایسه میانگینهای گروهها در بهزیستی اجتماعی 170
جدول 4-22- نتایج آزمون تعقیبی توکی برای مقایسه زیرمولفههای بهزیستی اجتماعی 171

فصل اول

کلیات پژوهش

1-1- مقدمه

از زمان ظهور روانشناسی به عنوان یک علم، رویکردهای نظری مختلفی جهت توصیف1، تبیین و پیش بینی2 فرایندهای روانشناختی و رفتار انسان مطرح شد و به پیروی از این رویکردها روشها و فنون درمانی مختلفی جهت ارائه مداخلات مورد نیاز به ویژه در زمینه آموزش و درمان تهیه شد نگاه روانشناسی امروزی به پدیدههای روانشناختی، نگاهی است چند بعدی و التقاطی. مفهوم ذهن آگاهی3 و فراشناخت4 بهویژه از نظر رویکردهای آموزشی5 و درمانی مبتنی بر این مفهوم از این قاعده مستثنی نیستند (گلپور، سلیمانی، 1392).
به واسطه تمرينها و تكنيكهاي مبتني بر ذهن آگاهي فرد نسبت به فعاليتهاي روزانه خود آگاهي پيدا ميكند، به كاركرد اتوماتيك ذهن در دنياي گذشته و آينده آگاهي میيابد و از طريق آگاهي لحظه به لحظه6 از افكار، احساسات و حالتهاي جسماني بر آنها كنترل پيدا میكند و از ذهن روزمره و اتوماتيك متمركز بر گذشته و آينده رها ميشود. آموزش ذهن آگاهی مستلزم یادگیری فراشناختی واستراتژیهای رفتاری جدید برای متمرکز شدن روی توجه و جلوگیری از افکار خودکار و باعث گسترش افکار و نگرش‌های جدید وکاهش هیجانات ناخوشایند7 ودرنتیجه ایجاد رفتارهای جدید است. همین که فرد در ذهن آگاهی آموزش دید، میتواند آن را در طی انواع فعالیتها به کار گیرد. ذهن آگاهی باعث میشود هر فعالیتی که فرد در آن درگیر است به چشم انداز وسیعی در فهم وجود خودش منجر شود و افراد را قادر میکند به موقعیتها با تفکر پاسخ دهند و تکانشی8 عمل نکنند (کارجد، 2003) .
همچنین مفهوم دیگری که با ذهن آگاهی همپوشی9 دارد فراشناخت می باشد. شناخت بخش مرکزی فردیت انسان است. در منظر روانشناسی شناخت10 عبارتنداز: دریافت11، پردازش12، نگهداری13 و انتقال14 اطلاعات، فراشناخت فعالیتی است كه كنشهای مربوط به چهار عنصر یادشده را در بر میگیرد و بر آنها نظارت دارد (سیف، 1380).
چنانکه ازتوضیحات فوق در مورد فراشناخت و ذهن آگاهی استنباط میشود بین دو مقوله فراشناخت و ذهن آگاهی از لحاظ نظری شباهتهای فراوانی دیده میشود. از جمله در مورد مفاهیمی مانند، نظارت، کنترل و ارزیابی که میتوانند در تغییر نگرش و رفتار افراد نقش مهمی داشته باشند. بنابراین میتوان انتطار داشت که افراد با آموختن ذهن آگاهی در زمینههای اجتماعی به خلق مثبت و بهزیستی اجتماعی بیشتری برسند. همچنین درموقعیتهای شغلی و شهروندی رفتارهای فرانقشی مفیدی از خود نشان دهد و با افزایش سوگیری مثبت نسبت به محیط زندگی و محرکهای محیطی، نگرش زیست محیطی مثبتتری کسب کنند.

1-2-بیان مساله

در جوامع امروزی با رشد سریع تکنولوژی و افزایش پیوندهای اجتماعی ظهور مسایل و مشکلات فردی و اجتماعی مانند؛ آسیبهای فردی و اجتماعی15، معضلات زیست محیطی16 و مسایل شهروندی نیز افزایش یافته است. بسياري از مشكلات عديده جامعه امروز، بازتاب مسائل و ناهنجاري‌هاي17 فردي است كه در جامعه ظهور و بروز كرده است. اين ناهنجاري‌ها ريشه در ضعف تربيتي است كه در اصلي‌ترين نهاد اجتماع ـ خانواده ـ وجود دارد و همزمان با رشد فرد، در همه سطوح جامعه ـ تا سطح دولت‌ها ـ حركت مي‌كند و تسري مي‌يابد (سروستانی، 1387).
مسأله اجتماعي18 ، عبارت از وضعیتی است که به نظر تعداد افراد جامعه؛ چه آنان که درگیر مسأله‌اند، یا افراد دیگر که مبتلابه مسأله نیستند، مایه سختی  تلقی شود، هرچند امکان بهبود داشته باشد. مسأله اجتماعی، هم شامل موقعیت عینی19 و هم تفسیر ذهنی20 از وضعیت اجتماعی است، که جامعه را در حالت بحرانی قرار می‌دهد (گولد21 و همکاران، 1384).
شناخته شدن مسائل اجتماعي از سوي مردم، بعد ذهني مسأله اجتماعي را تشكيل مي‌دهد و محدود كردن مسأله اجتماعي به آن، باعث از دست دادن آن دسته از مسائل اجتماعي مي‌شود كه مردم آنها را درك نمي‌كنند ولي عملا به علت اختلاف ميان واقعيت اجتماعي و ارزش‌هاي اجتماعي22 در يك زمينه مشخص- بعد عيني مسأله اجتماعي- مي‌توان گفت كه مسأله اجتماعي وجود دارد (مرتون23، 1387). عوامل اجتماعی به عنوان مؤثرترین عناصر در بروز و پیدایش مسئله و آسیب‌های اجتماعی نقش اساسی دارند. زیرا فرد، خانواده و جامعه یک مثلث را تشکیل میدهند که اختلالات رفتاری در هریک از آنها سبب ایجاد آسیب‌ها و پیدایش مسئله بسیاری در جامعه می‌گردد (ستوده، 1385).
انسان در زندگی اجتماعی24 و در تعامل با دیگران است که خود را میشناسد و از وجود خود آگاه میشود. اما خودآگاهی25 او ابعاد دیگری نیز دارد که در رابطه او با محیطهای گوناگون و پیچیده شکل میگیرد، مانند محیط روانی و فیزیولوژی، محیط طبیعی، محیط اجتماعی، محیط فرهنگی که ازآنها متاثر میشود. به همین علت خودآگاهی او شامل دایرههای متعددی است، مانند آگاهی از وجود خودش، آگاهی از تعلقش به گروه، قشر یا ملیت خاص، آگاهی او از این که به شهر، منطقه یا جغرافیای طبیعی خاصی تعلق دارد. اما چگونگی تعامل انسان با این محیطهای گوناگون، به مقدار زیادی، ناخودآگاهانه است و میزان و چگونگی روابط متقابل و تاثیر و تاثر انسان با این محیطها برای او روشن نیستند (هانت26، 1987). بنابراین، لزوم آموزش مهارت‌های شناختی، اجتماعی، محیطی در زندگی فرد مطرح می‌شود. این‌که چگونه و با چه‌ کیفیتی در جمع حضور یابد و رفتارهای گروهی‌ متناسب و مقبولی را از خود بروز دهد و آگاهی بیشتری در زمینههای مختلف کسب کند. سه مفهوم رفتار شهروندی سازمانی27، بهزیستی اجتماعی28 و نگرش‌های زیست29 محیطی هرکدام جنبه هایی از آگاهی انسان در محیط اجتماعی را بیان میکنند و میتوان گفت وجه مشترک همه آنها آگاهی یا شناخت میباشد.
باتمان و ارگان30 (1983) برای اولین بار اصطلاح رفتار شهروندی سازمانی (OCB) را وضع کردند و آن را این گونه تعریف نمودند: رفتار فردی که داوطلبانه31 است، بطور صریح یا ضمنی توسط سیستم رسمی پاداش برانگیخته نشدهاست، و کارایی سازمان را افزایش خواهد داد. همچنین تمایل کارکنان به انجام رفتارهایی که فراتر از الزامات رسمی نقش و جایگاهشان میباشد نیز به عنوان یکی از عناصر اصلی تشکیل دهنده رفتار شهروندی سازمانی شناخته شدهاست در دنیای پر رقابت کنونی، سازمانها پیوسته در جستجوی شیوههای جدیدی برای حداکثر کردن عملکرد و تلاش کارکنانشان هستند. با وجود افزایش استفاده از تکنولوژی اطلاعات، بازهم در عملکرد کارایی سازمان شکاف وجود دارد. اکنون قویاً این اعتقاد وجود دارد که عملکرد کارایی سازمان تا حدود زیادی به تلاش کارکنان که فراتر از الزامات تعریف شده، نقش میباشد بستگی دارد.
سازمانها به ویژه سازمانها در کشورهای جهان سوم که نیازمند جهشی عمده در کارآمدی میباشند بایستی زمینه را به گونهای فراهم کنند که کارکنان و مدیرانشان با طیب خاطر تمامی تجربیات، تواناییها و ظرفیتهای خود را در جهت اعتلای اهداف سازمانی32 بکار گیرند. این امر میسر نخواهد شد مگر آنکه اصول و قواعد مربوط به رفتار شهروندی سازمانی شناسایی و بسترهای لازم برای آموزش و پیاده سازی اینگونه رفتارها فراهم گردد(همان منبع).
مفهوم دیگری که به آگاهی اجتماعی فرد مربوط میشود، بهزیستی اجتماعی است. کییز33 (1998) بهزیستی اجتماعی را به عنوان گزارش شخصی افراد از کیفیت ارتباطات آنها با دیگران تعریف می‌کند. مدل چند وجهی کییز و شاپیرو34(2004) از بهزیستی‌ اجتماعی شامل پنج جنبه می‌شود که میزان کارکرد بهینه‌ افراد را در عملکرد اجتماعی آنها معلوم می‌کند. پنج عنصر یا جنبه‌ بهزیستی اجتماعی از نظر کییز، یعنی پیوستگی35‌، یکپارچگی36، پذیرش37، مشارکت38 و شکوفایی39 تا اندازه‌ای به سلامت روان مربوط هستند. از نظر او شناخت و پذیرش دیگران، عنصر پذیرش و ارزش فرد به عنوان یک شریک اجتماع‌ عنصر تشریک مساعی و سرانجام باور به تحول مثبت اجتماعی عنصر شکوفایی بهزیستی اجتماعی‌ است. این عناصر می‌توانند وحدت اجتماعی، تشریک مساعی، پیوند اجتماعی40 و حس ظرفیت برای‌ رشد مداوم جامعه و میزان راحتی افراد را در پذیرش دیگران ارزیابی کنند و در مجموع وجود یا عدم وجود سلامت روان را مطرح می‌کنند (کییز، 2005).
بعد دیگری ازآگاهی که امروزه با سرعت زیاد تکنولوژی و صنعت به کنترل و نظارت مداوم نیاز دارد، نگرش‌های زیست محیطی می باشد. مفاهیمی چون شناخت نگرش ورفتار به شدت به یکدیگر مرتبط هستند. چالشهای پیش روی روانشناسی حفاظت از محیط زیست41 قابل توجه هستند. یکی از کمکهای اساسی روانشناسی به نگهداری از محیط زیست را میتوان کمک به تأکید بر قابلیتهای انسان و

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ تحقیق ذهن آگاهی، پیش آزمون، تحلیل واریانس، گروه کنترل Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی ذهن آگاهی، فراشناختی، زیست محیطی، سوگیری