مقاله رایگان با موضوع نهج البلاغه، قرآن کریم، امام علی (ع)، استعاره و کنایه

دانلود پایان نامه ارشد

3-4-1انواع استعاره 29
3-05حقيقت و مجاز 30
3-06باب چهارم:کنایه 34
3-5-3كنايه در مركب “كنايه از نسبت”: 42
فصل چهارم: بررسی وجوه بیانی دیدگاه‌های اجتماعی امام علی (ع )در کلمات قصار نهج البلاغه 44
4-01 نهج البلاغه-حکمت5 44
4-02 نهج البلاغه- حکمت6 46
4-03نهج البلاغه حکمت 9 47
4-04 نهج البلاغه- حکمت 10 48
4-05نهج البلاغه حکمت 12 49
4-06نهج البلاغه حکمت 14 50
4-07نهج البلاغه حکمت 15 51
4-08نهج البلاغه حکمت 20 52
4-09نهج البلاغه حکمت23 53
4-010نهج البلاغه حكمت 24 54
4-011نهج البلاغه-حکمت33 55
4-012نهج البلاغه حكمت 35 56
4-013 ( نهج البلاغه حکمت38) 57
4-014نهج البلاغه -حکمت49 58
4-015نهج البلاغه حکمت50 59
4-016 نهج البلاغه حکمت53 60
4-017 نهج البلاغه- حکمت54 61
4-018 نهج البلاغه حکمت56 62
4-019نهج البلاغه- حكمت 59 63
4-020 نهج البلاغه حکمت65 64
4-021 نهج البلاغه -حكمت 62 65
4-022 نهج البلاغه-حکمت 63 66
4-023 نهج البلاغه حکمت 66 66
4-024نهج البلاغه-حكمت 68 67
4-025نهج البلاغه-حكمت89 68
4-026 نهج البلاغه حكمت 93 69
4-027 (نهج البلاغه حکمت 98 71
4-028 نهج البلاغه-حکمت 114 72
3-029(نهج البلاغه-حکمت101؛ 74
4-030 (نهج البلاغه-حکمت 120)؛ 75
4-031 نهج البلاغه-حکمت122 77
4-032 نهج البلاغه-حکمت 126 80
4-033(نهج البلاغه حكمت 131)؛ 82
4-034نهج البلاغه-حکمت141 85
4-035نهج البلاغه-حكمت 150 86
4-036نهج البلاغه-حكمت 158 90
4-037نهج البلاغه حكمت 159 90
3-038نهج البلاغه حكمت 164 91
4-039 نهج البلاغه-حكمت 166 92
4-040نهج البلاغه -حكمت 171 93
4-041نهج البلاغه ،حكمت 173 94
4-042 نهج البلاغه-حكمت 177 95
4-043 نهج البلاغه -حكمت 178 96
4-044 نهج البلاغه-حكمت179 96
4-045 نهج البلاغه-حكمت 180 97
4-046نهج البلاغه-حكمت 194 98
4-047 نهج البلاغه-حكمت 199 100
4-048 نهج البلاغه-حكمت 200 101
4-049 نهج البلاغه-حكمت 204 102
4-050 نهج البلاغه-حكمت 206 102
4-051 نهج البلاغه-حكمت 207 103
4-052 نهج البلاغه -حكمت 211 104
4-053 نهج البلاغه-حكمت 218 106
4-054 نهج البلاغه-حكمت 222 107
4-055 نهج البلاغه-حكمت 223 108
4-056 نهج البلاغه-حكمت 224 109
4-057 نهج البلاغه-حكمت 226 110
4-058 نهج البلاغه-حكمت 228 111
4-059 نهج البلاغه-حكمت 233 113
4-060 نهج البلاغه-حكمت 238 114
4-061 نهج البلاغه-حكمت 239 115
4-062 نهج البلاغه-حكمت 244 115
4-063 نهج البلاغه-حكمت 247 116
4-064 نهج البلاغه-حكمت 248 117
4-065 نهج البلاغه-حكمت 252 117
4-066 نهج البلاغه-حكمت 255 119
4-067 نهج البلاغه-حكمت 259 120
4-068 نهج البلاغه-حكمت 275 121
4-069 نهج البلاغه-حكمت 289 123
4-070 نهج البلاغه-حكمت 301 126
4-071 نهج البلاغه-حكمت 322 128
4-072 نهج البلاغه-حكمت 328 129
4-073 نهج البلاغه-حكمت 329 130
4-074 نهج البلاغه-حكمت 333 130
4-075 نهج البلاغه-حكمت 371 132
4-076 نهج البلاغه-حكمت 471 134
4-077 نهج البلاغه-حكمت 479 135
4-078 نهج البلاغه-حكمت 480 136
نتیجه‌گیری و پیشنهادات 137
مُلخَّصُ البَحثِ 140
فهرست منابع و مآخذ 143
فهرست اعلام 146
Abstract II

چکیده

كلمات امام علی(ع) با دو امتیاز شناخته می‏شده است: یكی فصاحت و بلاغت، و دیگر چند جانبه بودن و به اصطلاح امروز چند بعدی بودن. هر یك از این دو امتیاز به تنهایی كافی است كه به كلمات علی(ع) ارزش فراوان بدهد، ولی توام شدن این دو با یكدیگر یعنی اینكه سخنی در مسیرها و میدان‌های‏ مختلف و احیانا متضاد رفته و در عین حال كمال فصاحت و بلاغت خود را درهمه آنها حفظ كرده باشد، سخن علی(ع) را قریب به حد اعجاز قرار داده‏ است و به همین جهت سخن علی در حد وسط كلام مخلوق و كلام خالق قرار گرفته‏ است و درباره‏اش گفته‏اند: «فَوقَ كَلامِ المَخلوقِ وَ دونَ كَلامِ الخالِقِ!»آنحضرت به ویژه دربیان دیدگاه‌های اجتماعی با استفاده هنرمندانه از صنایع ادبی داد سخن داده است . در انجام این تحقیق با استفاده از منابع مختلف از جمله جواهرالبلاغه و شرح و ترجمه آن ،شرح ابن ابی الحدید و ابن میثم بحرانی و شرح ها و ترجمه‌ای دیگر و نیز نرم‌افزار و برخی مطالب سایت‌های مرتبط که عناوین آن‌ها دربخش فهرست منابع و مآخذ خواهد آمد، به بررسی تعداد 78 کلمه از کلمات قصار آن حضرت(ع) که دارای دیدگاه‌های اجتماعی می‌باشند، از نظر کاربرد فن بیان پرداخته شده است. و مشخص می‌شود که علی(ع) با استفاده از انواع کنایه و تشبیه در درجه اول و در مراتب بعدی استعاره و انواع مجاز در کلمات قصار مقاصد اجتماعی و آموزه‌های زندگی جمعی بشر را به صورت محسوس و ملموس به تصویر کشیده است، به طوری که مخاطبین خودرا وادار به تاملی لذت‌بخش می‌نماید که پس از دست یافتن به نتیجه این کنکاش دلنشین و دریافت معانی بلندکلام، خاضعانه در برابر پذیرش آن سرتسلیم فرود می آورد.

کلیدواژه:کلمات قصار،فصاحت و بلاغت،دیدگاه های اجتماعی،امام علی (ع)،نهج البلاغه.

مقدمه
ادبیات کلید دلهاست،اگرصالحان آن را به کارگیرندخیروصلاح را به دلها وارد می سازدو اگربه دست تبهکاران افتدبا افکارو هواهای نفسانی خود آن را به بیهودگی و لغومبتلا می سازدومردم را به انحراف می‌کشانند.ادبیات شمشیری دو لبه است گاه موانع را درمقابل مسیر کمال از بین می برد و گاه زخم نیزه ای می‌شود ودرنفوس برگزیدگان فرو می رودواین مصداق زبان کسانی است که خداوند منزه و متعال درباره ایشان می‌‌فرماید:﴿فَإذا ذَهَبَ الخَوفُ سَلقُوکُم بِِأَلسِنةٍ حِدادٍ﴾(احزاب؛19)پس چون ترس و خوف از آنان رخت بربنددبازبان های برنده باشمابرخورد می کنند.﴿اللهُ نَزّلَ أحسَنَ الحَديثِ کِتاباً مُتشابهاً مَثانیَّ تَقشَعِرُّ مِنهُ جُلودُ الّذينَ يخشَونَ رَبَّهُم..﴾(زمر؛23)(خدابهترین سخن را نازل کرده است کتابی متشابه ودوتادوتا که از تلاوت آن کسانی راکه از پروردگارشان می‌ترسند ازخوف تن بلرزد…)آیه ی فوق گویاترین آیه درارتباط با بلاغت قرآن کریم است که قرآن کریم را سخنی نیکو و همسان در راستی ودرستی معانی و تناسب و استواری نظم و تألیف معرفی می کند.اگربلاغت در زبان عرب را به تمامی مدیون قرآن کریم بدانیم و بزرگترین عامل درشکل گیری علمی تابدین حدگسترده رانزول وحی به حساب آوریم سخنی به گزاف نگفته ایم و به جرأت می توان گفت اگرقرآن کریم نازل نمی شد چه بسا که علوم بلاغت و صرف و نحو و بسیاری دیگر از معارف درمیان اعراب شکل نمی گرفت.شکی نداریم که قرآن کریم درزمینه ی زیبایی و آرایش سخن هنرنمایی کرده است.درحدی که با هیچ سخن زیبا و فصیحی قابل مقایسه و رقابت نیست.هرگاه بحث از فصاحت وسخنوری می شود ناخود آگاه نام نهج البلاغه براذهان تداعی می شود. آری نهج البلاغه پس از قرآن کریم جامع ترین منبع فکری اسلامی به خصوص تشیع به شمار می آید وطی قرن های متمادی خواستگاه اندیشه های والا از جهت معنا و سخنان بلیغ از جهت لفظ برای ملل عرب وعجم بوده است .
از آنجاکه شواهد موثق بیانگرآن است که هیچ اثرمستقلی درموضوع سیمای ادبی نهج البلاغه نگاشته نشده است از این رو دراین نوشتارتلاش شده است به جلوه هایی از هنر خارق العاده ی نهج البلاغه درصحنه پردازی و تجسم بخشیدن مفاهیم ،تصاویری پویا و زنده اشاره شودونمونه هایی از تابلوهاوچشم اندازهای زیباو محسوس آن درپیش روی مشتاقان و شیفتگان این شاهکارادبی مسلمانان قرار گیرد.درواقع هرآیه ی قرآن کریم یاکلامی از نهج البلاغه یک تصویر کلی یا ساختارکلّی و یا یک تابلو هنری کلامی را در برابر دیدگان مخاطب ترسیم می نماید.مضامین نهج البلاغه درحدود 1400 سال قبل بیان شده وسپس درحدود 1000سال پیش توسط سیدشریف رضی(ره)جمع آوری گردیده است تا از فراموشی و غبار ایام رهایی یابد.همه ی ما می دانیم که حضرت علی (ع)درزمانی می زیسته اندکه جامعه ی عرب به تازگی از خصایص جاهلی رها شده بود.سخن گفتن با این مردم نمی تواند چندان خالی از دشواری باشد.امّا واضح است که کلام امیرالمؤمنین(ع) تنها برای شنونده همزمان اونیست .این سخنان می توانند قابلیت تسرّی درامتداد زمان پیدا کنند.
اگر ما بخواهیم به اسلام توجه کنیم وقرآن را بفهمیم ناچار از مراجعه به کلام امیرالمؤمنین(ع) هستیم خواه شیعه باشیم یا سنّی چون نهج البلاغه به همه ی مسلمانان تعلّق داردبلکه بهترین تفسیر که قادر به احیای قرائن و شواهد و معنای متن قرآن است نهج البلاغه می باشد.از این حیث نهج البلاغه دارای اهمیّت درجه اول دربین تمامی کتاب‌هایی است که می‌توان مورد مراجعه قرار داد و به قولی نهج‌البلاغه اخو القرآن(یعنی برادر قرآن )است . مباحث ذکر شده فوق، انگیزه رساله حاضررا فراهم آورد که نگارنده تصاویری از گزیده کلمات قصار نهج البلاغه راکه درمعنای مجازی به کاررفته زود شناسایی کرده و آن را درچهار فصل ارائه نماید:
درفصل اول به بررسی کلیات تحقیق پرداخته شده است کلیاتی پیرامون بیان مسأله ،اهداف تحقیق ،فرضیات و سوالات تحقیق ،روش تحقیق و پیشینه تحقیق بیان شده است.درفصل دوم به سخنی درباره‌ی نهج‌البلاغه و شخصیت بی‌مانند گوینده و گرد آوردنده آن پرداخته شده و در فصل سوم به گذری مختصربرعلم بلاغت وبیان پرداخته شده است، تعاریف مورد نیاز از بلاغت وبه ویژه علم بیان واقسام بیان شامل مجازو انواع آن ،استعاره ،تشبیه ،کنایه و انواع آن ها به اختصار توضیح داده شده است.درفصل چهارم به اثبات فرضیه‌ها پرداخته شده است . و تصور براین است که حضرت علی در بیان دیده‌گاه‌های اجتماعی خود در کلمات قصار بیشتر از کنایه استفاده نموده‌اند لذا با ارائه‌ ی موارد متعدد و شواهد بسیاری از کاربرد انواع وجوه بیانی ،صحت این ادعا اثبات گردیده است. درپایان نتیجه گیری لازم ارائه گردیده است.وازجمله نتایج قابل توجه این مسأله است که برای بیان موضوعات اجتماعی تصویرگری معانی و تجسم بخشیدن به مفادکلام درقالب مجاز ،تشبیه ،استعاره و کنایه از سایر وجوه بیانی باارزشتر و تأثیرگزارتر است لذا مبلغین و مروجین امورتربیتی و ارشادی می توانند با الهام گرفتن از کلام امیر سخن و خطابه وشیوه واسلوب بیانی ایشان درنفوذ کلام خود بیافزایند.
سیده سمیه نوربخش
شهریورماه1393

فصل اوّل
کلیّات تحقیق
1-01بیان مساله
با توجه به این که قران کریم و نهج البلاغه از نظر ادبی جزء شاهکار های موجود هستند،لذا می توان چگونگی تصویر پردازی هنری در آن ها را بررسی و از آن بهره برداری کرد.نهج البلاغه پس از قران کریم بزرگترین کتاب شیعیان جهان میباشد که از لحاظ الفاظ و معانی شگفتی همگان را برانگیخته و پیوسته مورد توجه ادیبان و علما و دانشمندان و مسلمان و غیر مسلمان قرار گرفته است و هر کسی از دیدی به آن نگریسته است با توجه به این که نهج البلاغه از نظر ادبی یکی از بهترین منابع موجود میباشد لذا میتوان به همین دلیل چگونگی تصویر پردازی هنری درآن را بررسی و از آن استفاده لازم را نمود. تصویر پردازی هنری یکی از زیبا ترین موضوعاتی است که می تواند در این پژوهش موردبحث و بررسی قرار گیرد.در این تحقیق تابلو های هنری وتصویری کلمات قصاربا موضوعات اجتماعی رادر منظر مخاطبین به تصویر می کشیم.
1-02سوالات تحقیق
این پایان نامه در راستای پاسخ گویی به پرسشهای زیر است:
• حضرت علی (ع) به عنوان امیرخطابه وسخنوری،برای مطرح کردن موضوعات اجتماعی درکلمات قصار،ازکدام مواردبیان بیشتراستفاده فرموده اند؟
• آیا می توان ادعا کرد که حضرت (ع) برای مطرح کردن موضوعات اجتماعی درکلمات

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع استان مازندران، تحلیل اقتصادی، محیط زیست، سودآوری Next Entries مقاله رایگان با موضوع نهج البلاغه، آداب اجتماعی، پایان نامه ها، امام علی علیه السلام