منابع و ماخذ تحقیق سیر تاریخی، دوران کودکی، عوامل فرهنگی، جامعه شناختی

دانلود پایان نامه ارشد

1-7-2-3 . انواع شعر کودک 40
1-7-2-3-1 . لالایی ها 40
1-7-2-3-2. متل ها 40
1-7-2-3-3 . شعرهای غنایی 40
1-7-2-3-4 . قصه های منظوم 40
1-9. پیدایش و سیر تاریخی ادبیات کودک 41
1-9-1 . تاریخچه ادبیات کودک در جهان 44
1-9-2. ادبیات کودک در سرزمین های عربی 48
2 . فصل دوم :سرآغاز و شکل گیری ادبیات کودک در مصر 50
2-1. بنیان گذاران ادبیات کودک در مصر 51
2-1-1 . رفاعه رافع طهطاوی پیشتاز ادبیات کودک در جهان عرب 51
2-1-1-1 . طهطاوی از دیدگاه أدبا 52
2-1-1-1-1 . عبدالغنی حسن و نقد کتاب المرشد الأمین 52
2-1-1-1-2 . علی مبارک آگاه به فضل و مرتبه علمی طهطاوی 53
2-1-1-1-3 . روضه المدارس ؛ جرقه آغازین ادبیات کودک 54
2-1-2 . محمد عثمان جلال سردمدار ادبیات افسانه ای 56
2-1-2-1 . نمونه ای از آثار منظوم محمد عثمان جلال 57
2-1-2-1-2 . هدف عثمان جلال از ترجمه آثار لافونتین 61
2-1-2-1-2 . دیوان الیواقظ اثری خاص برای کودکان 62
2-1-3 . جایگاه عبدالله فریج در شکل گیری شعر کودک 63
2-1-4 . مصطفی کامل داعیه گسترش ادبیات تعلیمی 64
2-1-5 . احمد شوقی بنیانگذار قصه منظوم کودکانه 65
2-1-5-1 . اعمال و آثار احمد شوقی در حیطه ادبیات کودک 67
2-1-5-1 . طرح یک پرسش 68
2-1-5-3 . احمد شوقی از دیدگاه محمد غنیمی هلال 70
2-1-6 . فعالیت های دیگر در زمینه ادبیات کودک 71
2-1-7 . علی فکری و اعتقاد به نقش تکالیف درسی در تکامل شخصیت کودک 72
2-1-8 . ابراهیم عرب ؛ ارائه مضامین عالی با مفاهیم ساده 72
2-1-8-1 . تبعیت ابراهیم عرب از روش ادبیان پیشین 73
2-1-8-2 . دیوان آداب العرب ؛ اثری تربیتی و تهذیبی 74
2-1-9 . محمد هراوی شاعری معتقد به ادبیات کودک 76
2-1-9-1 . محمد هراوی از دیدگاه اهل قلم 76
2-1-9-2 . آثار هراوی در زمینه ی ادبیات کودک 77
2-9-2-1 . دیوان سمیر الأطفال قدیمی ترین اثر مستقل و خاص کودکان 77
2-1-9-3 . اسباب و رموز موفقیت هراوی 78
2-1-9-4 . نمونه ای از اشعار هراوی 79
2-1-10 . کامل الکیلانی عامل تغییر در نگرش جامعه نسبت به ادبیات کودک 79
2-1-10-1. فعالیت های ادبی کامل کیلانی 81
2-1-10-2 . منابع و عوامل فرهنگی در قصه های کامل کیلانی 82
2-1-10-3 . نقش و اهمیت داستان در آموزش کودکان 82
2-1-10-4 . انگیزه های فعالیت کامل کیلانی در ادبیات کودک 84
2-1-10-5. نمونه ای از اشعار کامل کیلانی 86
2-1-11 . نتیجه فصل 87
3. فصل سوم : سیر تاریخی ادبیات کودک در سوریه 89
3-1 . ترانه های عامیانه اولین سرچشمه ادبیات کودک در سوریه 89
3-2 . توجه به یادگیری کودک در عصر عباسی 91
3-3 . الف باء اولین اثر خاص کودکان کشور سوریه 92
3-4. شعر تعلیمی در کشور سوریه 92
3-5 . ترجمه در کشور سوریه 93
3-5-1. پیشینه تألیف کتب درسی 94
3-6 . پیشتازی شعر بر قصه در ادبیات کودک در کشور سوریه 96
3-7 . احیای قصه در ادبیات کودک 98
3-7-1. نمونه هایی از داستان های اولیه 99
3-7-1-1 . نقد و بررسی داستان 100
3-7-2 . پیشگامان احیای قصه در ادبیات کودک سوریه 101
3-7-2-1. سلیمان عیسی و آثار او در زمینه ادبیات کودک 101
3-7-2-1-1 . نمونه از اشعار و قصاید سلیمان عیسی 102
3-7-2-1-2 . دنیای کودکان در آثار سلیمان عیسی 104
3-7-2-2 . زکریا تامر ؛ نویسنده ای با ایده هایی نو و اهداف متعالی 105
3- 7-2-2-1 . نمونه ای از قصه های تعلیمی زکریا تامر 106
3-7-2-3 . رزق الله حسون و ترجمه حکایت های کیدلوف روسی 108
3-7-2-4 . لینا کیلانی و آثار ارزشمند او برای کودکان 109
3-7-2-5 . جرجیس شلحت مترجم حکایت های اسقف فنلون 110
3-8 . تحول در نویسندگی ادبیات عرب سوریه 113
3-9 . نقش مراکز انتشاراتی اثر گذار در توسعه ادبیات کودک 115
3-10 . نتیجه فصل …………………………………………………………………………………….116
4. فصل چهارم: سیر تاریخی ادبیات کودک در عراق 118
4-1 . بیانگذاران ادبیات کودک در عراق 120
4-1-1 . نمونه ی شعر از احمد حقی حلی 122
4- 2 . شعر کودکان کشور عراق 122
4-3. داستان های کودکانه کشور عراق 123
4-3-1 . نمونه ای از داستان ذکری لعیبی 124
4-4 . نمایش کودکانه کشور عراق 128
4-5 . مطبوعات کودکان کشور عراق 128
4-5-1 . نمونه شعر از یاسین نبیل 131
4-6. لغت نامه ها و دایره المعارف خاص کودکان 133
4-7 . نقش مراکز انتشاراتی در توسعه ادبیات کودک 133
4-8 . ترانه های کودکانه کشور عراق 134
4-9 . ادبیات کودک در عراق ، تجربه ای بدون مطالعه دقیق و برنامه ریزی صحیح 135
4-9-1 . تدریس کتب مدارس 136
4-9-2 . از بین بردن درک و خیال کودک عراقی 137
4-10 . نتیجه فصل 138
نتیجه گیری 141
فهرست منابع و مآخذ …………………………………………………………………………………….144

الف ) مقدمه

ب) تعریف مسأله و بیان سؤال های اصلی تحقیق
ادبیات کودک شاخه ای جدید از ادبیات است که جهت ارتقای رشد شخصیت و پرورش قوای ذهنی و باروری استعدادهای بالقوه کودک و به فعلیت رساندن آنها نقش کلیدی دارد . جهت تحقق این امر ، عرضه مفاهیم و تعالیم مورد نظر در قالب عباراتی ساده و در عین حال جذاب و متناسب با درک و فهم کودک و رعایت شرایط سنی و قوای ذهنی او حائز اهمیت است . ضمن اینکه ارائه اهداف ادبیات کودک به روش های مختلف و متنوع و بکارگیری خلاقیت و ابداع و ابتکار از مهمترین عوامل موفقیت در ایجاد رابطه با کودک و القای معارف به قلب و جان او و نیل اهداف مورد نظر خانواده و مربیان می باشد .
قصه ، شعر ، موسیقی ، نمایش ، تئاتر و سینما و سپس روزنامه ، مجله و تألیف کتب خاص کودکان و ایجاد تنوع و نوآوری در مؤلفات و آثار خاص کودکان ما را در رسیدن به اهداف خود یاری می دهد . کشورهای اروپایی و بخصوص فرانسه از دیرباز به اهمیت وجود ادبیاتی خاص کودک و توجه و عنایت ویژه به این قشر از افراد که خود متولیان امور فردای جامعه خواهند بود ، پی برده و در این زمینه ضمن اقدام به موقع ، آثار ارزنده و متنوعی برای کودکان خود و مردان فردای جامعه خود فراهم آوردند . همچون سایر کشورهای جهان ، کشورهای عربی نیز در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم با این نوع ادبیات آشنا شدند . و در این میان کشور مصر با ترجمه آثار ادیبان فرانسه پیشتاز سایر کشورهای عربی بوده است .
شروع این نوع ادبیات در کشورهای عربی و بخصوص مصر و سوریه و عراق به شکل ترجمه آثار ادیبان مشهور فرانسوی و اقتباس و الگو برداری از آثار آنان بوده است. علاوه بر آن در بدو امر ، این ادبیات فقط مخصوص کودکان دانش آموز بوده و در قالب مطالب آموزشی و تعلیمی در کتب درسی دانش آموزان خردسال ارائه می شد و اغلب محتوای آن را مطالب دینی و تربیتی تشکیل می داد . از پیشگامان ادبیات کودک در کشورهای عربی می توان به نقش ارزنده کامل کیلانی ، محمد هراوی ، احمد شوقی ، محمد عثمان جلال اشاره نمود .
با گسترش و پیشرفت و تکامل ادبیات کودک در کشورهای عربی بویژه در مصر و عراق و سوریه و با توجه به وسعت زبان عربی و نبوغ ادیبانی همچون زکریاتامر ، رزق الله حسون سلیمان عیسی و معروف رصافی ، ادبیات کودک از محدوده شعر و داستان و انحصار کتب درسی ، خارج شد و فعالیت های مختلفی در زمینه های ترانه ، تئاتر ، طنز ، و مجلات و روزنامه های تخصصی و تألیف و انتشار کتب خاص کودک در تنوع و تعداد زیاد صورت گرفت .
کشورهای عربی و اسلامی سالیان درازی از این امر غفلت نموده و اهتمام قابل ملاحظه ای به کودک و ادبیات خاص آنها از خودشان نداده اند . سرانجام پس از سال ها غفلت و بی توجهی با باز شدن پای شخصیت های علمی و ادبی به کشورهای اروپایی جهت ادامه تحصیل و نیز با تغییر نگرش و دیدگاه های این افراد پس از آشنایی با ادبیات کشورهای پیشرفته و مترقی و مشاهده آثار و فعالیت های آنان و اقتباس از آنها ، ادبیات در کشورهای عربی را بوجود آوردند . در این اثر سعی شده به بررسی تاریخچه و پیشینه ادبیات کودک در کشورهای عربی بویژه مصر ، سوریه و عراق پرداخته شود و با اشاره به تحول و پیشرفت ادبیات کودک در این کشورها ، به اهم فعالیت ها و آثار ادیبان و مربیان و فعالان در این زمینه پرداخته و اولین فعالان ادبیات کودک و بنیانگذاران آن در مصر ، سوریه و عراق و نمونه ای از آثار آنها معرفی نماید .
و در نهایت با توجه به اهمیت دوران کودکی و نقش آن در تربیت کودک و شکوفایی استعدادها و باورهای توانمندی های او ، از جوامع اسلامی و عربی و بخصوص کشورهای مذکور انتظار می رود جهت تألیف و تدوین و خلق آثار و خاص کودک و بکارگیری خلاقیت و نوآوری و بالا بردن تعداد مؤلفات ، بیش از بیش به کودک بهاء داده شود و آثار خود را در این زمینه به حد وفور برساند به طوریکه در تمام نقاط در دسترس کودکان قرار گیرند .
در این راستا سعی شده است که به سؤالات زیر و سؤال های مشابه در این زمینه پاسخ داده شود :
1- شکل گیری ادبیات کودک در سه کشور مصر ، سوریه و عراق چگونه بوده است؟
2- در این کشورها ، در زمینه ادبیات کودک به چه موضوع هایی پرداخته شده است ؟
3- آیا آثار و فعالیت های موجود در زمینه ادبیات کودک در این کشور همه جانبه بوده است ؟
4- آیا ادبیات کودک این سه کشور، خلاقیت ، ابداع و نوآوری به چشم می خورد ؟
پ) اهداف تحقیق
هدف از بیان چنین پژوهشی بیان اهمیت ادبیات کودک و دوران کودکی و ضرورت انجام کارهایی در این زمینه و تشویق و ترغیب به فعالیت در این حیطه است .
و علاوه بر آن نواقص و کمبودها دانش پژوهان و ادیبان را مجاب می کند و جهت پر کردن خلاء موجود و تهیه منابع گرانبها و مبتنی بر تحقیق های جامع و مطالعه دقیق و صحیح ، آثاری ارزشمند را جهت استفاده دانشجویان و مربیان و پاسخگویی به نیازهای قشر فرهنگی و ادبی جامعه قرار دهد.
ت) روش تحقیق
در این پژوهش ادبی – علمی سعی شده که سیر تاریخی ادبیات کودک سه کشور مصر ، سوریه و عراق را مورد بررسی قرار گیرد ؛ بنابراین مطالب این پژوهش در چهار فصل بیان می شوند ؛ در فصل اول آن به تعریف ادبیات کودک و انواع آن و معرفی دوران کودکی و اهمیت آن پرداخته می شود و ضرورت ایجاد ادبیاتی خاص آنها که از طریق بازی و سرگرمی و با استفاده از هنر و ادبیات ، باعث شکل گیری شخصیت و پرورش قوای ذهنی آن ها در به فعلیت رساندن استعدادهای بالقوه ی آن ها کمک نماید . در فصل دوم به سیر تاریخی ادبیات کودک در مصر ، زمان و چگونگی شکل گیری آن اشاره می شود و پیشگامان این نوع ادبیات در مصر و آثار ارزنده ای که از خود بر جای گذاشتند را مورد بررسی قرار می دهد . در فصل سوم ادبیات کودک در سوریه ، زمان پیدایش آن ، ادیبان و فعالان در این زمینه و هم چنین آثار هنری و ادبی آنان برای کودکان سوریه سخن به میان می آید . فصل چهارم و پایانی این پژوهش شامل نگاهی کلی در زمینه ادبیات کودک کشور عراق و تمام جوانب و مسائل مربوط به آن می باشد و به بارزترین فعالان و چهره های شاخص و آثاری که تألیف و تدوین نموده اند و به فراز و نشیبی که این نوع ادبیات در مسیر پیدایش تا به مرحله تکامل پیش روی خود دید اشاره می شود .
در تهیه این اثر روش کتابخانه ای با مراجعه به سایت ها و وبلاگ ها و یادداشت برداری از آن ها و فیش برداری و در نهایت جمع آوری معلومات و دسته بندی نوشته های خود در قالب فصول و عناوین اصلی و فرعی به کار رفته است .

ث) ضرورت انجام تحقیق
فرهنگ غنی اسلام و آیات و روایات و در کنار آن ها نظریه های روان شناختی و جامعه شناختی همه بیانگر اهمیت دوران کودکی و ضرورت بهاء دادن به آن و میزان ثبات و رسوخ تعالیم در این دوران حساس و مهم است .
سرار کشور های جهان بخصوص کشورهای مترقی و پیشرفته فعالیت ها ارزنده و چشمگیری در زمینه ادبیات کودک و با بکارگیری هنرو طبع عالی و ذوق سلیم گام های بلندی در استفاده هر چه بیشتر از این دوران و ارائه آداب

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق با موضوع قدرت سیاسی، اعراب و اسرائیل، خشونت سازمان یافته، استفاده از زور Next Entries منابع و ماخذ تحقیق حقوق کودک، قرآن کریم، ادبیات کودکان، دوران کودکی