پایان نامه ارشد با موضوع دانشگاه تهران

دانلود پایان نامه ارشد

ادوارتاريخي سپري شده در حزب فضيلت 116
بخش دوم: جريان‌هاي غير مذهبي شيعي 118
جنبش وفاق ملي عراق (العراقيه) 119
زمان و مکان تأسيس جريان وفاق ملي 119
مؤسسين جريان وفاق ملي 119
ادوار تاريخي سپري شده در جريان وفاق ملي 120
اهداف و استراتژي‌ها 122
کنگره ملي عراق 123
زمان و مکان تأسيس کنگر? ملي عراق 123
مؤسسين کنگر? ملّي عراق 123
ادوار تاريخي سپري شده در جريان وفاق ملّي 124
اهداف و استرات‍ژيها 128
فصل چهارم: مؤلفه‌هاي اساسي و ديدگاه‌ جريان‌هاي عمد? شيعي عراق 130
بخش اوّل: مؤلفه‌هاي نظري 131
نقش مرجعيت ديني در جامعه از نگاه جريان‌هاي شيعي 131
تعريف مشارکت و مقاومت از سوي جريان‌هاي شيعي عراق 133
شکل و الگوي حکومت مطلوب از نظر جريان‌هاي شيعي عراق 135
رابط? دين وسياست از نگاه جريان‌هاي شيعي عراق 138
بخش دوّم: ديدگاه‌هاي عملي 143
موضع سياست خارجي جريان‌هاي شيعي در عراق 143
ميزان تأثير جريان‌هاي شيعي بر ساختاهاي قدرت عراق 147
ديدگاه جريانها در باره هلال شيعي 151
ديدگاه جريان‌ها در مورد توسع? فرهنگي 152
ديدگاه جريان‌ها در توسع? سياسي 153
ديدگاه جريان‌ها در توسعه اقتصادي 155
فصل پنجم: تحولات عراق نوين و رويکرد جريانهاي شيعي عراق 157
تحولات عمومي 158
1.امنيت در عراق… 158
2.انتخابات عراق و روندهاي آن.. 159
جريانهاي شيعي و ائتلافهاي انتخاباتي 162
ائتلاف ملي عراق 162
سوابق تاريخي – تشکيلاتي 162
وضعيت آرا در انتخابات 163
خواسته ها و مواضع 163
کيفيت تعامل با ساير گروهها 163
ائتلاف دولت قانون 164
ترکيب احزاب و شخصيت-هاي حاضر در ائتلاف دولت قانون 164
سوابق تاريخي – تشکيلاتي 166
وضعيت آرا در انتخابات 166
خواسته ها و مواضع 166
کيفيت تعامل با ساير گروهها 167
ائتلاف العراقيه (حرکت ملي عراق) 168
سوابق تاريخي – تشکيلاتي 169
وضعيت آرا در انتخابات 169
خواسته ها و مواضع 170
نوع تعامل با ساير گروهها 170
رويکرد جريانهاي شيعي نسبت به انتخابات 171
3.روند حضور و خروج اشغالگران از شهرهاي عراق….. 174
4.احياي فعاليت حزب بعث.. 175
5.رويکرد جريان‌هاي داخلي و خارجي نسبت به مواضع شيعيان در عراق…. 179
تحولات راهبردي 181
تعاملات عراق نوين با جمهوري اسلامي ايران 181
تاريخچ? مناسبات کشور عراق با ايران 182
دوران سلطنت در هر دو کشور 182
سقوط نظام پادشاه عراق 183
انقلاب اسلامي ايران 183
پس از سقوط صدام 187
تعاملات سياسي عراق نوين با جمهوري اسلامي ايران 191
تعاملات نظامي عراق نوين با جمهوري اسلامي ايران 193
تعاملات رسانه‌اي عراق نوين با جهموري اسلامي ايران 195
تعاملات علمي و حوزوي عراق نوين با جمهوري اسلامي ايران 197
تعاملات اقتصادي ايران و عراق 199
گردشگري مذهبي بين دو کشور 201
مناقشات عراق با جمهوري اسلامي ايران 203
اروند رود و تصميمات مقامات دو کشور در مورد آن 203
موقعيت اروند رود 203
اروند رود تا قبل از سقوط رژيم بعث 203
اروند رود، پس از سرنگوني رژيم بعث 206
جنگ تحميلي 8 ساله عراق عليه ايران و نوع برخورد دولتمردان دو کشور در حال حاضر 207
تصميمات دولت مردان در مورد پرداخت غرامت جنگي عراق به جمهوري اسلامي ايران 209
حضور منافقين در خاک عراق 211
کردهاي جدايي طلب و تعاملات جريان‌هاي شيعي با آنها 213
تحرّکات ضد ايراني بعثيان 214
مسأله زيارت عتبات عاليات و تأمين امنيت زوار ايراني 218
ايالات متحده آمريکا و عراق نوين 220
بهان? آمريکائيها براي حضور در خاک عراق 220
انتظارات آمريکا از حضور در عراق 221
واقعيت‌هاي عراق پس از حمل? آمريکا در 2003 ميلادي 221
شيعيان و رويکرد آن‌ها نسبت به حضور آمريکا در عراق 223
آمريکا و رويکرد آنها نسبت به قدرت يابي شيعيان عراق 228
فصل ششم: نتيجه‌گيري 231
نتيجه گيري 232
ضميمه‌ها 234
جداول 234
نقشه‌ها 238
نمودارها 245
فهرست منابع 247
کتب فارسي: 247
مقالات فارسي: 252
منابع عربي: 254
منابع لاتين 256
خبرگزاري ها و روزنامه‌ها 258
سايت‌هاي اينترنتي 260
ABSTRACT: 263

فصل اوّل: کلّيات

بيان مسأله:
امروزه به خصوص پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران، شيعيان در کانون توجّهات بين‌المللي قرار گرفته‌اند؛ به ‌وضوح نمونه‌ي آن را مي‌توان در مطالعات اسلامي و تحليل‌هاي آکادميک ديد، آنجا که در کنار ديدگاه‌هاي جريان اکثريتي اسلام، نقطه نظر شيعيان نيز مي‌آيد. نقش شيعيان چه در کشورهايي که اکثريت جمعيّت را تشکيل مي‏دهند و چه در ميان کشورهايي که اقلّيت قابل ملاحظه‏اي را به وجود مي‏آورند، نقشي تعيين‌کننده بوده‌است. البته روز به روز بر پر رنگ‌ شدن اين تأثيرات در سطح دنيا افزوده مي شود1.
در چند دهه گذشته، اسلام‌گرايان در شکل احزاب و جريان‌هاي گوناگون که بيش از سيصد گروه در خاورميانه و شمال آفريقا تخمين زده مي‌شوند2، به واسطه‌ي مجموعه‌اي از تحوّلات و همچنين تلاش‌هاي خود، در کانون صحنه‌ي فعاليت‌هاي سياسي در کشورهاي اين منطقه قرار گرفته‌اند. حضور آنها نيز خيلي تازگي نداشته و پيشينه‌ي اکثر آنان به دهه‌هاي قبل باز مي‌گردد. اين نيروها حتّي در اوج ملّي‌گرايي در خاورميانه نيز به حيات خود ادامه دادند و به عنوان رقيب ملّي‌گرايان براي رويارويي با پيشروي کمونيسم در منطقه مطرح بودند.3 “در دهه‌هاي اخير تحقّق انقلاب اسلامي ايران نه تنها در عراق شيعي بلکه نقش تعين‌کننده‌اي را در بازيابي هويت شيعي در يک مقياس جهاني و در ميان کلّ مسلمانان جهان ايفا کرده است.”4 از آنجاييکه جريان‌هاي عمد? شيعي پس از سقوط صدّام در پي دستيابي به سهم بيشتر و تأثيرگذارتري از قدرت سياسي و ايجاد امنيّت و ثبات در عراق جديد با اتّکاي به عنصر جمعيت اکثري‌شان به عنوان گروه مسلّط در حاکميت هستند بنابراين، پژوهش حاضر جهت شناختي دقيق از اين جريان‌ها به بررسي ابعاد گوناگون آن‌ها اعم از زمينه‌هاي اجتماعي پيدايش آن‌ها، پيشينه، رويکردهاي فرهنگي، سياسي و اجتماعي و نيز نقش آنها در سپهر سياست و قدرت امروز عراق با رويکردي جامعه شناسانه مي‌پردازد.
اهميّت و ضرورت تحقيق:
فراهم آمدن شرايط مناسب جهت مطالعه جامعه‌شناختي جمعيّت‌هاي شيعي پراکنده در جهان در قالب معرفت ميان‌رشته‌اي شيعه‌شناسي در فضاي دانشگاهي جمهوري اسلامي ايران و در سطوح آموزش عالي کشور، زير نظر اساتيد خبره‌اي که اقدام به راهنمايي دانشجويان علاقه‌مند مطالعات شيعه شناسانه مي‌کنند، اهميّت پرداختن به جمعيت‌هاي شيعي همچون شيعيان عراق و جايگاه امروز آنها را در صحن? نوين عراق برجسته مي‌نمايد. زيرا قرار گرفتن عراق در زمر? کشورهايي که جمعيت شيعي در آن، اکثريت محسوب شده از يک سو، و طغيان موجي از جريان‌ها و ائتلافهاي سياسي- اجتماعي موافق و مخالف قدرت‌گيري شيعيان براي کسب جايگاه مناسب خود در عراق، و علاقه‌ي بيشتر و قوي‌تر جريان‌هاي عمد? شيعي در عراق، براي ورود به رقابت‌هاي انتخاباتي و سياست پارلماني از سوي ديگر ما را جهت انتخاب اين کشور و شيعيان آن رهنمون شده است. تاريخ معاصر عراق مخصوصاً در سالهاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران نشان مي‌دهد که “موج اسلام‌خواهي در عراق چهره‌اي شيعيانه”5 داشته‌است. سرنگوني صدام وتغيير ارزشها و ترجيحات سياسي مبتني بر ايدئولوژي بعث، فضاي جديدي فراهم ساخته است که روندها و رويدادهاي سياسي جديدي مبتني بر ارزشها و قواعد مردممدار شکل گيرد. امروزه درک روندهاي عراق پس از صدّام بخش مهمي از آينده اين سرزمين را رقم خواهد زد. در عراق نوين افراد، طيفها و جريانهاي سياسي مؤثر و مهمي ظهور کردهاند که گرچه تجرب? جديدي از حکومتداري است، امّا ريشه در باورها، انديشهها و مؤلفههاي تمدني و کهن شيعيان عرق دارد. اگر بخواهيم به جريان‌هاي شيعي با توجه به جغرافياي مذهبي بپردازيم اولويت و ضرورت ايجاب مي‌کند پژوهشي مستقل درباره عراق و محيط شيعي آن صورت پذيرد. بنابر ادّعاهاي موجود در فضاي مجازي6 و يک آمار ارائه شده، عراق جزء 4 کشوري است که شيعيان اکثريّت جمعيّت آن را تشکيل مي‌دهند7؛ همچنين شيعيان عراق، علاوه بر نفوس جمعيّتي‌شان، از نظر تأثير فکري و ايدئولوژيک، مهمترين گروه شيعه در جهان عرب به شمار مي‌روند. حمله به عراق و عواقب اشغال آن توسّط نيروهاي نظامي به رهبري آمريکا به اکثريت شيعيان عراق فرصت داد تا به لحاظ سياسي خود را تقويّت کنند. ظهور آگاهي‌هاي سياسي قوي در ميان شيعيان عراق به دنبال شکست سلط? اقليّت سنّي‌تبار و بعثي صدّام حسين در اين کشور، توجّه همگان را به اهميّت هويّت اجتماعي در شکل‌گيري توسع? سياسي کشور جلب نمود.8
از طرف ديگر تحوّلات کشور عراق و نقش شيعيان براي جمهوري اسلامي ايران از اهميّت فراواني برخوردار است؛ زيرا اين تحوّلات تأثير به سزايي در امنيت و منافع ملّي آن بر جاي خواهد گذاشت9؛ ادام? حاکميّت آنها براي شيعيان ايران از اهميّت ويژه‌اي برخوردار است زيرا پيوندهاي مذهبي فراواني بين شيعيان ايران و عراق و نيز ارتباطاتي عميق مابين حوزه‌هاي علميّه نجف، قم، خراسان و اصفهان در طول تاريخ اسلام وجود داشته است. حال اينکه جريان‌شناسي براي مديريت فکري و مهندسي فرهنگي يک جامعه بديهي‌تر از آن است که نياز به توضيح داشته باشد در عين حال يک جريان‌شناسي اجتماعي قابل ‌قبول را مي‌توان شامل: معرّفي مهمترين جريان‌ها، و بيان مؤلفه‌ها و ديدگاه‌ها آنها، شخصيت‌هاي اصلي و تأثيرگذار، محتواي جريان و رويکرد آنها به تحوّلات جاري دانست. بنابراين ضروري مي‌نمايد به دليل مسائل مذکور تحقيقاتي قوي در جهت پويايي اين روابط و اهميّت آنها صورت بگيرد.
اهداف تحقيق:
هدف از اين پژوهش انجام کاري روشمند در حوزه جامعه‌شناسي جريان‌هاي شيعي است که تا به حال با اين موضوع و با توجه به بررسي‌هاي انجام شده در مراکز متعدد دانشگاهي و پژوهشي، مرتبط با شيعيان عراق صورت نگرفته است. پژوهش‌هاي صورت گرفته بيشتر در حوز? علوم سياسي و تاريخي و در بافت کلّي کشور عراق بوده است.
کشور عراق به عنوان اوّلين کشور شيعه نشين در جهان عرب مهمترين گروه شيعه عرب محسوب مي شود که از نظر درصد جمعيتي، موقعيت ژئوپليتيک و ژئواستراتژيکي اين کشور در همسايگي جمهوري اسلامي ايران قرار دارد؛ بررسي، تحليل و شناخت اوضاع جريان‌هاي عمد? شيعي در عراق معاصر با وجود معادله‌هاي سياسي اجتماعي جديد مي‌تواند کمکي به شناخت بهتر زمينه‌هاي همکاري متقابل بين شيعيان ايران و عراق باشد. سياستگذاري‌هاي امنيتي، اطلاعاتي، سياسي، اقتصادي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران و نيز بازنگري سياست‌ها و سوق دادن راهبردها از دلايلي است که انجام مطالعات و تحقيقات کاربردي را در اين منطقه ضروري مي نمايد. ازجمله :
1. وجود اکثريت شيعه‌ي اماميه در ساختار جمعيتي اين کشور و ابتلائات موجود براي اين جمعيت اکثريتي
2. بزرگترين کشور شيعي عرب‌زبان دنياي اسلام
3. همجواري با ترکيه، سوريه، و عربستان و نقش به سزاي عراق پس از سقوط صدّام در معادلات منطقه در ميان کشورهاي عربي
4. وجود مباني نظري مشترک مذهب شيعه و اشتراکات تاريخي- فرهنگي
5. رويکردهاي مختلف اسلامگرايان و تمايل به جمهوري اسلامي ايران، چراکه ايران ام‌القراي جهان تشيع محسوب مي شود.
6. مناقشات داخلي، خطر دخالت‌ گروه‌هاي سلفي و حملات تروريستي در شهرهاي عراق به ويژه در عتبات عاليات
7. حضور مستمر آمريکاييان به انحاء مختلف در عراق
8. حضور نيروهاي ناتو و سازمان هاي بين المللي، نظامي و امنيّتي غرب، در اين کشور
دلائل مشخص‌تري هستند که موجب شد، مطالعه “بررسي اوضاع احزاب و جريان هاي عمده شيعي عراق معاصر” را در اولويّت تحقيقاتي قرار دهيم.
پيشينه تحقيق:
در تحقيق حاضر با توجه به موضوع آن، منابع متعددي به زبان‌هاي مختلف از قبيل پايان نامه، کتب، مقالات مورد مطالعه قرارگرفته‌اند. در اينجا به پايان‌نامه‌هايي به ترتيب سال دفاع، که در اين زمينه، در فضاي آکادميک کشور وجود دارد را مرور خواهيم کرد.
1. رويوران ، حسن، ” نهادهاي شيعيان و آينده عراق”، به راهنمايي احمد ساعي، دانشگاه تهران ،دانشکده حقوق و علوم سياسي 1384
اين پايان

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با موضوع سند رسمی، حقوق آمریکا، معاملات ملکی، وظایف قانونی Next Entries پایان نامه ارشد با موضوع ساختار قدرت، نقش برجسته، روش پژوهش