منابع پایان نامه ارشد درمورد واجب الوجود، الاشارات و التنبیهات، فلسفه مشاء، قاعده الواحد

دانلود پایان نامه ارشد

1-1 علت حقه همه حقائق، به تجرد سزاوارتر است 78
مسأله دوم : تبیین مغایرت ماهیت با وجود 79
مسأله سوم : تبیین علتهای چهارگانه 80
1-3 نظریه فخر رازی در مورد علت غائی 80
مسأله چهارم: احکام علل چهارگانه 81
1-4 اشکال به قول مشهور 81
مسأله پنجم: تقسیم موجود به واجب لذاته و ممکن لذاته 82
1-5 . اشکال اسناد ممکن به مؤثر محال است به چهار دلیل 83
2-5 . جواب از چهار دلیل مذکور بر عدم اسناد ممکن به مؤثر 86
مسأله ششم : اثبات واجب الوجود 87
1-6 . اموری که دلالت بر سلبی بودن مفهوم وجوب دارند 87
2-6 . دلائلی که دلالت دارند بر امتناعِ امر ثبوتی بودن تعین 89
3-6 . رد دو فرض مذکور و اثبات ثبوتی بودن مفهوم وجوب 90
4-6 . پاسخ به اشکالات مذکور 91
مسأله هفتم : صفات واجب الوجود 92
1-7 . اموری که بر صفت فرد بودن متفرع می شوند 93
مسأله هشتم : صفات ثبوتیه و بحث های آن 97
1-8 . بحث اول: صفت قادر 97
2-8 . صفت مرید بودن 98
3-8 . صفت علم 98
4-8. تعقل کلیات توسط خداوند 99
مسأله نهم : برهان صدیقین 100
نمط پنجم: صنع و ابداع
مسأله اول: علت نیاز به مؤثر امکان است نه حدوث 102
1-1. دلائل قائلين به قدم عالم 102
مسأله دوم: هر حادثی مسبوق به زمانی است که ابتداء ندارد (زمان ازلی) 105
1-2. استدلال بر وجود زمان 105
2-2. اثبات زمان ازلی و حرکت ازلی 106
مسأله سوم: هر محدثی قبل از حدوثش، مسبوق به ماده ممکنه است 107
1-3. اشکال فخر رازی بر ابن سینا 107
مسأله چهارم: ازلی بودن مؤثریت واجب تعالی 108
1-4. تبیین ازلی بودن مؤثریت واجب الوجود 108
2-4. دوام فیض؛ از ازل تا ابد 110
3-4 قدیم بودن مؤثر و اثر 111
مسأله پنجم:‌ پندارها و هشدارها 112
1-5 گونه اول: بیان حدوث عالم 112
2-5 گونه دوم: بیان آغاز و ابتداء داشتن حرکات 112
مسأله ششم: از واحد غیر از واحد صادر نمیشود 116
مسأله هفتم: تبیین حدوث ذاتی عالم 116
نمط ششم: غایات و مبادی آن ها
بخش اول: غایات 119
مساله اول: نفی غایت از فعل خداوند متعال 119
1-1- حسن فعل نمی تواند هدف غنی باشد 120
2-1- راه حل نهایی : خداوند فاعل بالعنایه است 120
مساله دوم: غایت حرکات سماوی 121
1-2- غایت حرکت های افلاک، تشبه به عقول است 121
2-2- سخن فخر رازی 122
بخش دوم: عقول 123
مسأله اول: راه اول برای اثبات عقول: کثرت عقول 123
1-1- نظر فخر رازی 124
2-1- سخن فخر رازی در مورد تشبه نفس فلکی به عقول 125
3-1- نصیحت حکیمانه 126
مسأله دوم: راه دوم برای اثبات عقول: حرکت های افلاک بینهایتاند 126
1-2. نیرو جسمانی نمی تواند مبدأ حرکت های بی نهایت شود 127
2-2. نظریه فخر رازی (اشکالات فخر رازی به ابن سینا) 129
3-2. مناقشه فخر رازی با ابن سینا و رفع یک تناقض 129
4-2. بطلان نظریه متحرک بالعرض بودن، محرک های افلاک 130
مسأله سوم: راه سوم برای اثبات عقول 131
1-3. معلول اول، عقل محض است 131
2-3. هر جسم کروی که به دور خود میچرخد، ویژگی خاصی دارد که مبدأ حرکتش شده است 131
مسأله چهارم: راه چهارم برای اثبات عقول 133
1-4. هیچ یک از کرات سماوی علت برای دیگری نیست 133
2-4. هیچ یک اجسام علت برای جسم دیگر نیست 134
بخش سوم: ترتیب نظام هستی 135
مساله اول: بیان مراتب وجود 135
مسأله دوم: تبیین نظام طولی عالم 135
مساله سوم: دلائل فخر رازی در رد قاعده الواحد 137
مساله چهارم: بیان کیفیت وجود عناصر 140
1-4. اشکال فخر رازی به ترتیب مذکور در عالم عنصری 140
نمط هفتم: تجرید
بخش اول : نفس 143
مسأله اول: نفس غیر از بدن است 143
دلیل اول تجرد نفس ناطقه 143
دلیل دوم بر تجرد نفس ناطقه 144
دلیل سوم بر تجرد نفس ناطقه 144
دلیل چهارم بر تجرد نفس ناطقه 144
مساله دوم: بقاء نفس بعد از مرگ بدن 146
مسأله سوم: بطلان اتحاد نفس ناطقه با معقول خود و تبیین نظریه ارتسام صورتهای عقلی 147
بخش دوم : علم 148
مسأله اول : تقسیم معقولات به فعلی و انفعالی 148
مسأله دوم : احاطه علمی واجب الوجود به جمیع موجودات 149
مسأله سوم : مراتب ادراک 149
مسأله چهارم : علم حق تعالی به جزئیات به نحو کلی است 150
1-4 تغییر علم با تغییر معلوم 151
مسأله پنجم : علم عنایی 152
بخش سوم : کیفیت دخول شر در قضای الهی 152
1-5- درجات و مراتب نفوس 153
2-5- عدم جواز رها کردن خیر بسیار به دارا بودن اندکی شر 154
3-5- قضا و قدر و مساله کیفر 154
4-5- نظر فخر رازی در مورد قدر 155
فصل چهارم: عرفان
نمط هشتم: بهجت و سعادت
مسأله اول: لذتهای باطنی قویتر و شریفتر از لذتهای حسی و ظاهری هستند 158
مسأله دوم: تعریف لذت و رنج 159
1-2. نسبی بودن خیر و شر 159
2-2. اشکال به تعریف لذت و پاسخ به آن 160
3-2. تعریف لذت به گونه ای که نقضی بر آن وارد نشود 160
مسأله سوم : اثبات لذت عقلیه و اشرف بودن لذت عقلیه از لذت حسیه 161
1-3. اشکال به حصول لذت عقلیه و پاسخ از آن 162
2-3. بیان نظریه فخر رازی بر مغایرت لذت و ادراک 163
مسأله چهارم : نفس بعد از مرگ از ملکات نفسانی رنج می برد 163
مسأله پنجم : مراتب ارواح 164
1-5- نظریه فخر رازی درباره تکامل برزخی اشقیاء 165
2-5- مراتب ارواح طبق عقل عملی 166
مسأله ششم: کیفیت ابتهاج و لذت موجودات مجرد 166
نمط نهم: مقامات عارفان
نظر فخر رازی در مورد این نمط………………………………………………………………………………………169
مسأله اول : تعریف زاهد، عابد و عارف 169
مسأله دوم : هدف عارف و غیر عارف از زهد و عبادت 169
1-2- هدف عارف تنها حق تعالی است 170
2-2- مشمول رحمت بودن طالب بهشت (عابد و زاهد) 170
مسأله سوم : منازل و مراحل سلوک عارفان 171
1-3- مرحله اول : اراده 171
2-3- مرحله دوم : ریاضت 171
3-3- مرحله سوم : وقت 172
4-3- مرحله چهارم: توغّل 173
5-3- مرحله پنجم: استیفاز 173
6-3- مرحله ششم: انقلاب 173
7-3- مرحله هفتم: تغلغل 173
8-3- مرحله هشتم: مشیّت 174
9-3- مرحله نهم: تعریج 174
10-3- مرحله دهم: تردد 174
11-3- مرحله یازدهم: وصول 174
مسأله چهارم : بیان درجات تزکیه 175
مسأله پنجم : هدف از تحصیل عرفان 175
مسأله ششم : آستان حضرت حق، دست یافتنی نیست 176
نمط دهم: اسرار الآیات
مسأله اول: توانایی عارف بر ترک طولانی مدت غذا خوردن 178
مسأله دوم: توانایی عارف بر انجام کارهای دشوار 179
مسأله سوم: عارف از غیب خبر می دهد 179
مسأله چهارم: سبب خواب دیدن (رویا) 180
1-4 تفاوت مشاهده ها در خواب و بیداری 181
2-4 مشاهده عوالم غیبی در بیداری 182
3-4 اثری که از اتصال نفس به عقول مفارق حاصل میشود مختلف است 184
مسأله پنجم: بعید نیست که عارف در طبایع و عناصر کارهای خارق العاده انجام دهد 185
نتیجهگیری 187
فهرست منابع و مآخذ……………………………………………………………………………………. 191
Abstract 195

مقدمه
یکی از منابع مهم و با ارزش فلسفه مشاء، کتاب اشارات و تنبیهات شیخ الرئیس ابو علی سینا است. بسیاری از فلاسفه، بر این کتاب شرح نوشته و بسیاری دیگر، استفاده های علمی برده اند. یکی از شرح های این کتاب، شرح فخر رازی است. فخر رازی، یکی از متکلمین بزرگ اشعری است. وی با این‌که در فلسفه بسیار قلم فرسایی کرده، اما رابطه خوشی با فلسفه ندارد، از این رو در شرح خود بر اشارات و تنبیهات، ایرادها و اشکال های فراوانی به ابن سینا می کند. چنان‌که در کتاب اعتقادات فرق المسلمین و المشرکین می گوید: «خداوند به من توفیق داد کتاب هایی که در بردارنده ردّ فلاسفه است را بنویسم هم‌چون کتاب نهایه العقول و مباحث مشرقیه و شرح اشارات و تنبیهات1». روی کرد فخر رازی در تمامی آثارش اعم از فلسفی، کلامی و تفسیری، یک روی‌کرد کلام اشعری است و نظرات کلامی وی در همه آثارش به روشنی نمایان است.
فخر رازی، به اهمیت کتاب اشارات و تنبیهات عنایت داشته است؛ از این رو در مورد این کتاب دو گونه کار کرده؛ اول آن که این کتاب را شرح نموده است که برخی اهل دقت، آن را «جرح» نامیده اند. دوم آن که این کتاب را تلخیص نموده و چکیده ای از آن ارائه کرده است. هر چند او در مقدمه خود بر کتاب لباب الاشارات و التنبیهات می گوید: من فقط چکیده اشارات و تنبیهات ابن سینا را ارائه می دهم و کاری به صحیح و فاسد آن ندارم، اما از آن روی که فخر رازی چنین روحیه ای ندارد در همه نمط های ده گانه بر کلام شیخ، ایراد گرفته و در بسیاری موارد، نظرات شخصی خویش را بیان نموده است. البته گفتی است که این اظهار نظرها، دوگونه است: در برخی موارد، با عبارت هایی هم چون «أنا اقول»، نظر خویش را بیان می دارد که در این موارد جداسازی نظر فخر رازی از نظر ابن سینا برای همه میسر است. اما در برخی موارد، فخر رازی نظر خویش را در قالب اشاره و تنبیه بیان می دارد؛ در این موارد جدا سازی نظر فخر رازی از نظر ابن سینا تنها بر خواننده زیرک و دارای شامه قوی فلسفی، امکان پذیر است. جداسازی نظرات فخر رازی از نظرات ابن سینا در این پایان نامه، انجام شده است.
با توجه به این که این کتاب، خلاصه و چکیده کتاب گران سنگ اشارات و تنبیهات ابن سینا است، می توان با مطالعه لباب الاشارات و التنبیهات، یک دوره فلسفه مشاء، از طبیعیات گرفته تا فلسفه و عرفان را با تکیه بر دیدگاه های فلسفی، کلامی فخر رازی مطالعه نمود. ولی با کمال تأسف، این کتاب در پرتو شرح های گوناگونی که بر اشارات و تنبیهات نوشته شده، به ویژه شرح فخر رازی و نیز با گذر زمان، مورد غفلت قرار گرفته است، در حالی که کتاب لباب الاشارات و التنبیهات، تنها اثری است که به طور خلاصه اما کامل، یک دوره فلسفه مشاء را در خود جای داده است. بنابراین این کتاب، به دلیل خلاصه بودن، روان بودن و جامع بودن؛ هم از اشارات و تنبیهات و هم از شرح های اشارات و تنبیهات، بهتر است.
شاید برای بسیاری، خواندن اشارات و تنبیهات آن هم، با شرح های مفصل و پر از اشکال و جواب که توسط فخر رازی، خواجه نصیر الدین طوسی و قطب الدین رازی نگاشته شده، میسر نباشد، اما لباب الاشارات و التنبیهات، با توجه به قلم روان فخر رازی و اختصار گویی او، می تواند قابل فهم و مطالعه برای دوست‌داران و طالبان فلسفه باشد.
از این رو بر خود لازم دیدم تا با ارائه ترجمه ای روان و شرحی گویا، به احیاء این کتاب ارزشمند همت گمارم، باشد که مورد پسند حق تعالی واقع گردد.

فصل اول
کلیات و گزارش

تبیین مسأله
مکتب فلسفی مشاء، توسط ارسطو پایه گذاری شد، اما در بقاء خویش، وام دار شیخ الرئیس ابوعلی سینا است. آثار شیخ، همگی گران قدر و پر ارج هستند، اما در میان همه این آثار، شیخ الرئیس عنایت ویژه ای به کتاب اشارات و تنبیهات دارد. چنان که هم در آغاز و هم در پایان کتاب، بر حفظ و صیانت از اسرار این کتاب، وصیت می کند.
در قرن ششم هجری، متکلمی زبر دست از تبار اشاعره، به اهمیت این کتاب پی می برد. او کسی نیست جز فخر الدین محمد رازی، ملقب به امام المشککین. وی ابتداء کتاب اشارات و تنبیهات را شرح می کند؛ شرحی سراسر پر از اشکال و ایراد بر مبانی و نظرات ابن سینا و دگر بار به تلخیص این کتاب می پردازد؛ تا به دور از همه آن اشکال و جواب ها، بتواند اشارات و تنبیهات را در عبارت های چکیده و روان، در اختیار دوست‌داران فلسفه قرار دهد. اما مطلبی که خواننده دقیق و زیرک متوجه می شود آن است که فخر رازی تنها در پی

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درباره ، غایب، اوست،، تفریق Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد الاشارات و التنبیهات، ابوالبرکات بغدادی، جزء لایتجزی، ادراک حسی