پایان نامه با واژه های کلیدی مدیریت ریسک، تامین مالی، قراردادهای نفتی، حل و فصل اختلافات

دانلود پایان نامه ارشد

در ایران با وجود قدمت طولانی اکتشاف نفت خام و استفاده از قراردادهای متعدد برای بهره برداری از میادین نفتی هنوز یک پژوهش جامع از سوی حقوقدانان جهت تحلیل حقوقی ریسک های موجود در پروژه های بالادستی نفت خام و مدیریت حقوقی-قراردادی ریسک ها صورت نگرفته است. این در حالی است که حقوقدانان می توانند در رابطه با مدیریت ریسک نقش عمده ای بازی کنند.
پژوهش های صورت گرفته مرتبط با موضوع این پایان نامه را می توان به دو بخش عمده تقسیم کرد:
1- پژوهش هایی که در آنها، دیدگاه مدیریت مالی و فنی ریسک ها غالب است نظیر کتاب «مبانی مهندسی مالی و مدیریت ریسک»(جان هال) ترجمه سجاد سیاح و علی صالح آبادی. این کتاب به ریسک های مالی و نحوه مدیریت آنها از دیدگاه مالی می پردازد. این در حالی است که اشاره ای به روش های حقوقی مدیریت ریسک نمی شود و این کتاب تنها می تواند برای مدیریت ریسک های مالی مورد استفاده قرار بگیرد.
2- پژوهش هایی که در رابطه با موضوعات مرتبط با حوزه نفت است و به صورت کلی به مقوله روش های حقوقی مدیریت ریسک می پردازد. کتاب «توسعه ی میادین نفت و گاز: ساختارها و رویکردهای اجرای پروژه»(صادق کاشانی) از این دست می باشد. در این کتاب نویسنده ضمن تحلیل فنی و حقوقی پروژه های بالادستی صنعت نفت به صورت مختصر به برخی از ریسک های پروژه های نفتی اشاره می کند و در برخی موارد نحوه مدیریت حقوقی آنها را بیان می کند.
می توان این طور گفت که اکثر پژوهش هایی که در زمینه ی مدیریت ریسک پروژه های نفتی صورت گرفته است بیشتر به جنبه ی فنی و مالی آن توجه نموده اند و یک پژوهش جامع حقوقی در رابطه با توضیح، تفسیر و مدیریت حقوقی ریسک ها صورت نگرفته است. در این صورت برای مطالعه در رابطه با مدیریت حقوقی ریسک های پروژه های نفتی باید به منابع متعدد خارجی رجوع شود که بسیار زمان بر است. از این رو ضرورت یک پژوهش جامع در این زمینه به شدت احساس می شود.
د) پرسشهای پژوهش
به منظور مطالعه روش های حقوقی مدیریت ریسک و تبیین و تحلیل آنها پرسش های زیر قابل طرح هستند:
1- آیا مدیریت قراردادی قابلیت استفاده در زمینه ی انعقاد قراردادهای بالادستی نفت را دارد؟
2- کدام روش قراردادی برای بهره برداری از میادین نفتی کارآیی بیشتری دارد و ریسک های موجود در پروژه را به نحو درستی تقسیم می کند؟
3- روش های تامین مالی پروژه های نفتی چه مزیت هایی دارند و استفاده از کدام یک مقرون به صرفه است؟
4- آیا برای افزایش سرمایه گذاری خارجی در بخش بالادستی صنعت نفت ریسک های قانونی و مداخله های دولتی وجود دارد؟
5- آیا تاسیس کمیته مدیریت مشترک می تواند از بروز اختلافات جلوگیری کند و به مدیریت بهتر آنها منجر شود؟
6- کدام یک از روش های حل و فصل اختلاف می تواند ریسک های ناشی از بروز اختلافات را به حداقل کاهش دهد؟
ه) فرضیههای پژوهش
فرضیه هایی که مبتنی بر آنها اقدام به پژوهش شده است به شرح زیر است:
1- مدیریت قراردادی یکی از مهم ترین و کارآمدترین روش های قابل استفاده در تنظیم قراردادهای حوزه ی صنعت نفت است.
2- استفاده از قراردادهای جامع نظیر مشارکت در تولید ضمن حفظ حق حاکمیت دولت میزبان و جذابیت برای سرمایه گذاران خارجی، کارآیی بیشتری نسبت به قراردادهای خدماتی محض دارد. همچنین قرارداد خدماتی با ریسک نیز می تواند در برخی از پروژه های بالادستی صنعت نفت نظیر توسعه میادین نفتی مورد استفاده قرار بگیرد.
3- سوای استفاده از روش های مختلف تامین مالی پروژه های نفتی، استفاده از قراردادهایی که وظیفه ی تامین مالی را بر عهده ی پیمانکار می گذارد به مراتب بهتر از قراردادهایی است که شرکت ملی نفت، ریسک تامین مالی سرمایه را بر عهده می گیرد.
4- قوانین یک کشور می تواند تاثیر مثبتی بر جذب سرمایه های خارجی داشته باشد. به نظر می رسد برخی از قوانین ایران در تضاد با اصل جریان آزاد سرمایه و مشارکت حداکثری سرمایه گذاران خارجی در بخش بالادستی نفت است.
5- تشکیل کمیته مدیریت مشترک و تجویز تاسیس کمیته های فرعی دیگر به نحو موثری می تواند از بروز اختلافات پیشگیری نماید.
6- به منظور حل و فصل کم هزینه، سریع و موثر اختلافات، باید در قرارداد اکتشاف و بهره برداری، رابطه طولی میان روش های حل و فصل اختلافات برقرار کرد به طوری که نخست از روش های حل و فصل غیر قضایی استفاده شود و در صورت عدم موفقیت به داوری که در مقایسه با روش قضایی ریسک کمتری دارد، مراجعه گردد.
و) روش پژوهش
روش پژوهش در این پایان نامه مبتنی بر روش توصیفی-تحلیلی بوده است و با استفاده از منابع کتابخانه ای صورت گرفته است. در این راه از کتاب ها و مقاله های معتبر فارسی و انگلیسی استفاده شده است که در قسمت فهرست منابع همه ی آنها ذکر گردیده است.
لازم به یادآوری است که موضوع این پایان نامه، «روش های حقوقی مدیریت ریسک در قراردادهای نفتی» است و اطلاق این عبارت می تواند در برگیرنده ی کلیه قراردادهای بالادستی و پایین دستی صنعت نفت باشد. از آنجایی که ریسک های پروژه های بالادستی و پایین دستی بسیار گسترده است، در این پایان نامه تلاش می کنیم تا قراردادهای بالادستی اکتشاف و بهره برداری را از منظر مدیریت ریسک و روش های حقوقی-قراردادی مدیریت ریسک های عمده پروژه های اکتشاف و بهره برداری را مورد بررسی قرار دهیم. بدون تردید بررسی جامع ریسک ها و تحلیل حقوقی آنها نیازمند پژوهش های متعدد دیگر است.
ز) ساختار پایان نامه
به منظور تحلیل پرسش های این پایان نامه نخست لازم است تا با مفاهیم کلیدی مرتبط با موضوع آشنا شویم. بنابراین فصل نخست از بخش نخست را به تعریف مدیریت قرارداد، مدیریت ریسک و ریسک اختصاص داده ایم. همچنین برای آشنایی با سایر روش های مدیریت ریسک و تمایز آن از روش های حقوقی به برخی از روش های مدیریت ریسک اشاره می کنیم. پس از آشنایی با مفاهیم مرتبط با موضوع، در فصل دوم این بخش به دسته بندی قراردادهای نفتی بر اساس دیدگاه مدیریت ریسک می پردازیم. این دسته بندی کمک زیادی می کند تا به این پرسش پاسخ دهیم که کدام قرارداد کارآیی بیشتری در رابطه با اکتشاف و بهره برداری از میادین نفتی دارد. همچنین راهکارهای تقسیم ریسک و شدت ریسک های هر یک از این قراردادها به خوبی روشن می شود.
بخش دوم این پایان نامه به تبیین روش های حقوقی و قراردادی مدیریت ریسک می پردازد. این بخش نیز از دو فصل تشکیل شده است. فصل نخست به مدیریت ریسک های بنیادین در قراردادهای نفتی اختصاص یافته است که عبارتند از ریسک های مرتبط با جذب سرمایه(مبحث نخست)، ریسک های اقتصادی(مبحث دوم) و ریسک های حقوقی-قراردادی(مبحث سوم). در مبحث نخست به دنبال پاسخ به این پرسش هستیم که کدام روش تامین مالی با توجه به مزایا و معایب هر یک از آنها، مقرون به صرفه است؟ در مبحث دوم ضمن تحلیل ریسک های اقتصادی نظیر نرخ تورم و نرخ بهره به راهکارهایی که یک حقوقدان می تواند پیشنهاد دهد اشاره می کنیم. در فصل دوم این بخش، روش های پیشگیری از بروز اختلافات و حل و فصل اختلاف را بیان می کنیم. در مبحث نخست روش های پیشگیری و مدیریت مشترک مثل کمیته ی مدیریت مشترک را بیان می کنیم. پاسخ به چرایی تاسیس کمیته مدیریت مشترک و تاثیر آن مستلزم وجود مبحث نخست است. در مبحث دوم روش های حل و فصل اختلافات(قضایی، داوری و ADR) را مورد واکاوی قرار می دهیم تا به این پرسش پاسخ دهیم که کدام روش حل و فصل اختلافات می تواند ریسک های ناشی از بروز اختلافات را مدیریت کند؟ در انتها ضمن نتیجه گیری به ارایه پیشنهادهایی در زمینه ی مدیریت کارآمد ریسک با استفاده از روش های حقوقی و قراردادی می پردازیم.

بخش نخست- تعریف مدیریت ریسک و دسته بندی قراردادهای اکتشاف و بهره برداری از دیدگاه مدیریت ریسک

مدیریت ریسک بخش جدایی ناپذیر یک پروژه است. نظر به اهمیت مدیریت ریسک و پروژه های اکتشاف و بهره برداری در بخش نخست پایان نامه ابتدا به تعریف مدیریت ریسک و ریسک می پردازیم. از آنجایی که مدیریت ریسک را می توان به نوعی تداوم مدیریت قرارداد دانست به همین منظور در فصل نخست، مدیریت قراداد را توضح خواهیم داد و سپس وارد بحث مدیریت ریسک می شویم. همچنین در فصل دوم قراردادهای اکتشاف و بهره برداری را از نظرگاه مدیریت ریسک مورد بررسی قرار می دهیم و با توجه به شدت و ضعف ریسک های هر یک از قراردادها برای کارفرما و پیمانکار به دسته بندی آنها می پردازیم.
فصل نخست- مفهوم مدیریت قرارداد و ریسک

در این فصل نخست به تعریف و تبیین مدیریت قرارداد می پردازیم مدیریت قرارداد متشکل از پنج عنصر است که می توان از آن برای مدیریت تمامی قراردادها استفاده نمود. پس از آشنایی با مدیریت قرارداد لازم است تا به موضوع اصلی یعنی مدیریت ریسک بپردازیم و ضمن آشنایی با مفهوم مدیریت ریسک، به صورت مختصر ریسک را نیز تعریف کنیم. هدف از این فصل آشنایی کلی با مدیریت قرارداد، مدیریت ریسک و ریسک است.
مبحث نخست- مدیریت قرارداد3
گفتار نخست- تعریف مدیریت قرارداد
دامنه ی مدیریت قراردادی بسیار گسترده است و هر نوع قراردادی می تواند مصداق مدیریت قرار گیرد. چرخه ی حیات یک قرارداد پیش از امضای قرارداد آغاز می شود. مذاکرات، گزینش شریک، برگزاری مناقصه و غیره گام های مهمی در فرآیند انعقاد قرارداد هستند. در ادامه پذیرش قرارداد از سوی طرفین باید به صورت موثری صورت گیرد و این مساله مهم است که اطلاعات مربوط به قرارداد به صورت کارآمدی میان طرفین تقسیم گردد.4
مهم ترین عنصر در شکل دهی و مدیریت هر قراردادی بحث رابطه ی موجود میان طرفین قرارداد است. برقراری ارتباط حرفه ای و سازنده با پیمانکار عامل اصلی در موفقیت قرارداد و دست یابی به اهداف طرفین قرارداد است. هدف مدیریت روابط، حفظ ارتباط های میان طرفین در وضعیت سازنده است، به طوری که فهم دوجانبه بر روابط آنها حاکم باشد و تا جایی که امکان دارد در موقعیت ترافعی یا بروز اختلاف قرار نگیرند. البته این مساله به معنای اظهار عدم مطلوبیت یا اعتراض به عملکرد نامناسب نیست بلکه به این معنا است که مسایل را می توان در یک فضای مشترک و با همکاری یکدیگر مرتفع نمود.5
پیش از این که به انواع قراردادهای بالادستی صنعت نفت اشاره کنیم و ریسک های هر یک از آنها را مرور نماییم، لازم است تا هدف خود را از گزینش هر قراردادی مشخص کنیم. به عبارت یگر مدیریت قراردادی ریسکها نخست به این مساله باز میگردد که ما تعریف جامع و کاملی از اهداف و وسایل خود ارایه بدهیم. مدیریت قراردادی، فرآیندی است که به وسیلهی آن طرفین قادر خواهند بود تا تعهدات قراردادی خود را بشناسند و رویدادها و نیازهای آیندهی خود را پیش بینی نمایند و در صورت وقوع چنین رویدادهایی، آنها را مدیریت کنند.6
قراردادها برای این طراحی می شوند تا به توافق طرفین صورت خارجی دهند به عبارت دیگر مطابق قرارداد، وظایف و ریسک های موجود و قابل پیش بینی را میان یکدیگر توزیع کنند. از آنجایی که در صنعت نفت اغلب مالکین منابع اقدام به انتخاب نوع قرارداد می کنند، احتمال پیچیدگی و بروز ریسک های متعدد بیشتر است. همان طور که می دانیم تفاوت در توزیع ریسک میان طرفین یک قرارداد نفتی می تواند به تغییر نوع قرارداد بینجامد.7
استراتژی های قرارادادی اغلب این موارد را در نظر می گیرند: سطح تعامل طرفین، تخصیص ریسک ها، تقسیم تعهدات، وضعیت بازار و مدت زمان اجرای قرارداد.8 نکته ی اساسی در مدیریت ریسک این مساله است که ریسک ها حالت ایستا ندارند. فی الواقع ریسک ها به مثابه یک فرآیند پویا هستند و باید در تمام مراحل قراردادی مورد توجه قرار بگیرند. به عنوان نمونه شروط قراردادی و نحوه ی بیان آنها بسیار مهم است زیرا می تواند در آینده منجر به بروز اختلاف در تفسیر آنها شود.9
قراردادهای نفتی دربرگیرنده ی بسیاری از تعهدات و وظایف هم برای دولت میزبان و هم برای پیمانکاران است. روشن شدن نقش ها و مسئولیت ها به همراه مدیریت ریسک های پروژه و سطح مطلوب نظارت بر اجرای مفاد قرارداد، برای موفقیت قراردادها مورد

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد ریشه واحد، تحلیل داده، آزمون فرضیه، روش پژوهش Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی شرکت ملی، مدیریت ریسک، تامین مالی، انعطاف پذیری