پایان نامه رایگان درباره قرآن کریم، تفسیر قرآن، زبان عربی، ساختار زبان

دانلود پایان نامه ارشد

فاوتهای آنها در انتخاب موضوع و نحوهی ورود به بحث و تبیین و شناخت آراء و نظریات آنان پرداخته است.
«مقایسهی ترجمهی رسالهی قشیریّه و کشف المحجوب از نظر ساختار و محتوا» عنوان پایان نامهای است از زینب گرامی که در آن به سرچشمهی تصوّف، آثار قشیری و هجویری، تأثیر این آثار بر آثار بعد از آنها و بررسی ساختار دو اثر و مقایسهی الفاظ مشترک آنها صورت گرفته است.
با تحقیقاتی که در زمینهی رسالهی مورد نظر توسط نگارنده انجام گرفته است تا به حال کار شایستهای در مورد سراج الطّریق انجام نگرفته است و اینجانب برآن است تا با نگاهی تیز سبک و سیما و ساختار این اثر را در مقایسه با یکی از مهمترین اثر عرفانی کهن مورد بررسی قرار دهد و آن را به محققین آثار عرفانی معرفی کند.
1-3. فرضيهها :‌
– کتاب سراج الطّریق ساختاری منظمتر از رسالهی قشیریّه دارد.
– محتوای سراج الطّریق برگرفته از رسالهی قشیریّه است.
– مصنّف در تألیف سراج الطّریق رساله را در اختیار داشته است.
– سراج الطّریق در بیان مسائل عرفانی طریق اختصار را پیموده است.
1-4. هدفها :
– به دست دادن رسالهای جامع در حوزهی بررسی دو اثر به یک زبان واحد با توجه به تمایز ساختار زبانی و معنا و مفاهیم رایج در آنها.
– سهولت دست یابی به منابع تحقیق و تفحص در این حوزه که همچو چراغی راه محققان را در نیل به اهداف روشن و هموار سازد.
– بررسی میزان تأثیر رسالهی قشیریّه بر سراج الطّریق.
– معرفی کتاب ارزشمند سراج الطّریق به طالبان و محققان آثار و مباحث عرفانی.
1-5. كاربردهاي متصوّر از تحقيق:
– جایگاه عرفان در ادبیات کلاسیک و ادبیات مقارن با عهد حاضر.
– ارائهی منبعی تازه جهت دسترسی محققان متأخر.
1-6. مراجع استفاده كننده از نتيجهی پایان نامه:
– محققان آثار عرفانی در ادب پارسی.
– دانشجویان گروه زبان و ادبیات و الهیات.
1-7. روش و ابزار گردآوري اطّلاعات :
1. شناخت منابع در راستای تحقیق به صورت کتابخانهای.
2. مطالعهی دقیق منابع مربوطه.
3. فیش برداری از موضوعات با سر فصلهای تعریف شده.

1-8. جنبهی جديد بودن و نوآوري تحقيق از منظر دانشجو :
رسالهی قشیریّه از امّهات متون تصوّف و از مهمترین منابع اوّلیه به شمار میرود تا جایی که میتوان گفت تمام متون تصوّف از قرن پنجم به بعد وامدار این اثر عرفانی هستند. سراج الطّریق نیز که پنج قرن بعد از آن تحریر یافته است از این قاعده مستثنی نیست و شاید بتوان گفت اثر دیگری نیست که تا این اندازه از رساله متأثر باشد. تحقیق جامعی که بتواند ضمن مقایسه، این اثر عرفانی(سراج الطّریق) را بشناساند تا به حال صورت نگرفته است. نگارنده بر آن است تا ضمن معرفی این اثر، نقاط ضعف و قوت آن را با یکی از برجستهترین اثر عرفانی نشان دهد.

فصل دوم:
مبانی نظری تحقیق

2-1. قشیری:
زین الاسلام ابوالقاسم عبدالکریم بن هوازن بن عبدالملک بن طلحه بن محمد قشیری از اکابر علما و کتّاب و شعرا و متصوّفه قرن پنجم هجری است که در ربیع الاول سال سیصد و هشتاد و شش هجری قمری در ناحیهی استواء قوچان کنونی متولد گردیده. زین الاسلام لقبی است که بحسب معمول آن زمان و به مناسبت مقام علمی و دینی که احراز کرده بود بر وی اطلاق کردهاند. قشیری نسبت است به (قشیربن کعب) که خاندانش را (بنی قشیر) نیز می خواندهاند و زین الاسلام نیز از این خاندان بود. (قشیری، 1388: مقدمه،14).
2-1-1. تحصیلات قشیری:
وی مقدمات ادب عربیت را نزد شخصی به نام ابوالقاسم الیمانی که با آن خاندان پیوستگی و ارتباط داشت فرا گرفت و چون حراج دیهی که در تملّک داشت بسیار سنگین بود بنقل ابن خلکان در صدد بر آمد که علم حساب بیاموزد و مستوفی قریه شود و دیه خود را از اجحاف دیوانیان مصون دارد و بدین نیّت به شهر نیشابور عزیمت نمود. (همان: 14-15)
وقتی قشیری به نیت آموختن علم حساب به نیشابور آمد بحسب اتّفاق در مجلس ابوعلی دقّاق حاضر گشت و سخنش در دل وی کارگر افتاد و از خواندن حساب منصرف گشت و قدم در طریقت ارادت و تصوّف نهاد و ابوعلی دقّاق بفراست پی به استعداد و شایستگی وی برد و او را بمریدی پذیرفت و علم خواندن فرمود. قشیری به طلب علوم دینی همت بست و فقه و اصول و دین و مذهب، تعلیم گرفت و از مشایخ نیشابور سماع حدیث کرد و در همین حال به مجلس ابوعلی دقّاق نیز میرفت و از قواعد مجلس وی بهره میگرفت تا به مدارج کمال رسید. (همان: 22)
2-1-2. آثار و تألیفات قشیری:
مؤلّفات وی به گفته سبکی عبارت است از: 1- تفسیر کبیر که آن را پیش از سال 410 تألیف نموده است. 2- التّحبیر فی التّذکیر 3- آداب الصوفیّه 4- لطائف الاشارات 5- الجواهر 6- عیون الاجوبه فی اصول الاسوله. 7- کتاب المناجاه 8- نکت اولی النّهی 9- نحو القلوب کبیر 10- احکام السماع 11- الاربعین 12- الرساله.
فروزانفر میگوید: از آثار قشیری کتب ذیل را دیدهام: 1- نحو القلوب: ( کتابی مختصر در ذکر قواعد نحو عربی و تطبیق آنها بر نکات عرفانی بعبارتی ملیح و شیوا و مختصر که گاهی به مناسبت، اشعاری نیز آورده است.) 2- لطائف الاشارت: ( وآن تفسیر قرآن کریم است بمذاق صوفیّه با عبارتی سخت دل انگیز و شیوا که غالباً در ذیل تفسیر آیات اشعار لطیف و سوزناک نیز آورده و شاید بعضی از آنها از خود قشیری باشد.) 3- ترتیب السلوک: ( رسالهای است مختصر در شرایط نخستین سلوک و ورود در طریقت…) 4- رساله قشیریّه. (قشیری، 1388: مقدمه).
2-1-3. معرفی رسالهی قشیریّه:
رسالهی قشیریّه، نامه یا پیامی است که قشیری آن را به صوفیان شهرهای اسلام فرستاده و شروع به تهیّهی آن در سال 437 و پایان آن در اوائل سال 438 و علت نوشتن آن ظهور فساد در طریقت و انحراف صوفی نمایان از آداب و سنن مشایخ پیشین و ظهور مدّعیان دور از حقیقت و دروغین بوده و مصنّف در مقدّمه، این مطلب را از روی سوز و گداز شرح داده است.
این کتاب (رساله) روی هم رفته مشتمل بر دو فصل و پنجاه و چهار باب است… این دو فصل در ترجمه فارسی به عنوان یک باب( باب اول) درآمده است.( همان: 64-68).
ابواب رسالهی قشیریّه: 1- بیان اعتقاد 2- ذکر مشایخ 3- تفسیر الفاظی که متداول است میان طایفه 4- توبه 5- مجاهـدت 6- خلوت و عزلت 7- تقـوی 8- ورع 9- زهــد 10- خامــوشی 11- خوف 12- رجا 13- حزن 14- گرسنگی و بگذاشتن شهوه 15- خشوع و تواضع 16- مخالفت نفس و ذکر عیب او 17- حسد 18- غیبت 19- قناعت 20- توکل 21- شکر 22- یقین 23- صبر 24- مراقـبت 25- رضا 26- عبودیّــت 27- ارادت 28- استقــامت 29- اخلاص 30- صــدق 31- حیا32- حریّت 33- ذکــر 34- فتوّت 35- فراست 36- خلق 37- جود وسخا 38- غیرت 39- ولایت 40- الدعا 41- فقر 42- تصوّف 43- ادب 44- احکام سفر45- صحبت 46- توحید 47- احوال ایشان وقت بیرون شدن از دنیا 48- معرفت 49- محبّت 50- شوق 51- نگه داشتن دل مشایخ و ترک خلاف ایشان 52- سماع 53- اثبات کرامات اولیا 54- رویاء قوم 55- وصیت مریدانرا. ( قشیری، 1388: 6)
در رساله هر بابی آغاز می شود بذکر یک یا دو آیه از قرآن کریم بمناسبت آن باب ویک یا چند حدیث نبوی وزان پس بنقل اقوال و حکایات از صحابه و سلف و پیران قوم میپردازد و گاه نیز اشعار دل انگیز از صوفیه و دیگران میآورد و اعتماد او بیشتر بر نقل و روایت است، در بعضی از موارد نیز که حدیث یا سخنی به نظر او محتاج تأویل است، عقیده خود را بیان میکند و باقتضای مقام توضیحی میافزاید کلیه این روایات با سلسه سند که در آن عهد یکی از طرق اثبات و صحت مطلب است مذکور میشود، در حکایات مشایخ نیز این روش حتی الامکان رعایت شده است.
عدد کسانی که قشیری از آنها روایت یا حکایتی آورده به 587 تن بالغ میگردد ولی پس از حضرت رسول اکرم(ص) روایات جنید در درجهی نخستین و سخنان ابوعلی دقّاق حائز مرتبه دومین است بیگمان رسالهی قشیریّه یکی از مآخذ و اسناد مهم و معتبر تصوّف است و کسانی که بخواهند از اصول طریقت یا تاریخ تصوّف اطلاع درست و مستند داشته باشند از مطالعه و مراجعه بدین کتاب هرگز بینیاز نخواهد بود. (قشیری، 1388: مقدمه، 69- 71).
2-1-4. ترجمهی رسالهی قشیریّه:
نخست ابوعلی حسن بن احمد عثمانی که از جمله شاگردان و مریدان استاد امام ابوالقاسم بود و بانواع فضل آراسته، این رسالت باز پارسی نقل کرد، از این ترجمه دو نسخه موجود است… ولی در هیچ یک از آنها نام مترجم یاد نشده و سند ما در اسناد ترجمه رساله قشیریّه به ابوعلی عثمانی… بی شک درست است زیرا در هیچ یک از مآخذ ذکری از مترجم رساله قشیریّه ندیدهام و آن را به دیگر کس نسبت ندادهاند و بنابراین دلیلی وجود ندارد که در انتساب آن به ابوعلی عثمانی شک داشته باشیم. درباره این ابوعلی حسن بن احمد عثمانی در مراجع مختلف مطلبی نیافتم، مطابق آنچه از مواضع متعدد در کتاب سیاق استفاده میشود خاندان «محمی» از خاندانهای بزرگ و توانگر نیشابور که سمعانی ترجمه حال چند تن از افراد آن را در انساب ذکر میکند از سوی مادر به عثمان بن عفان خلیفه سوم نسبت داشته آنها را بدین سبب عثمانی هم میگفتهاند.( قشیری، 1388: مقدمه: 73).
2-1-5. سبک شناسی ترجمهی رسالهی قشیریّه:
ترجمهی رساله به سیاق و سبک نثر مرسل و ساده نوشته شده است. درصد واژگان عربی آن نسبت به آثار دورهی ترجمهی آن کمتر است. جملات آن کوتاه وشیوهی آن به ایجاز گرایش دارد. موسیقی متن آن طبیعی است. معادلهای واژگانی فارسی ارزشمند و رسا برای برخی اصطلاحات عرفانی در آن قابل توجه است.  به طور كلي آنچه راجع به سبك ترجمهی رسالهی قشيريه ميتوان گفت اين است كه نثر اين اثر نثري ساده و روشن و مبتني بر جملات كوتاه و خالي از لغات عربي و مهجور، يا به ديگر بيان همان نثر مرسل است. http://cheshmesokhan.blogfa.com/post-20/11/1393 ساعت 20 حمید طاهری.
2-1-6. قشیری به لحاظ علمی و اجتماعی:
قشیری از علما و محدّثین نامور زمان خود بود و او علاوه بر کلام و حدیث در تفسیر قرآن خاصّه بمذاق صوفیّه و به روش ابوعبدالرحمن سلّمی در کتاب ( حقائق) دستی قوی داشت، فقه نیکو میدانست و بزبان عربی شعر میگفت و کاتب و دبیری پرمایه و واعظی زبان آور بود. وعّاظ آن عهد علاوه بر اطّلاع وسیع از علوم اسلامی، برای جذب مستمعینی میباید گفتار خود را باشعار دل انگیز و حکایات مؤثر از انبیا و رسل و صحابه و زهّاد و عباد و مشایخ صوفیه آرایش دهند تا سخنانشان دلنشین و مؤثر باشد و با اینهمه از فصاحت و بلاغت مایه تمام داشته باشند. نیک نامی و زهد و تقوی نیز شرطی لازم شناخته میشد و قشیری به تمام این فضایل آراسته و از اسرار شریعت و رموز طریقت بخوبی آگاه بود و از اینرو مجالس وعظ وی تأثیر عظیم داشت و عامه و خاصه بدان روی می آوردند و مشایخ صوفیه چون زبان بشرح نکات و حل اسرار تصوف میگشود مستفیض بلکه مست فیض میشدند، باخزری که معاصر این پیر نکتهدان سخنور بوده است وصفی تمام از مجالس وی کرده است.
از سال 437 تا پایان عمر به نقل عبدالغافر قشیری مجلس املا ترتیب داد که در آن لطائف قرآن و اشارات حدیث را توضیح میداد و در هر مورد بیتی چند از گفته خود میافزود. اشعار او بزبان عربی بسیار قوی و دل انگیز است.
باخزری و دیگران مهارت او را در علم کلام ستودهاند و او را یکی از مدافعان مذهب اشعری شمرده اند. از حیث اطلاع و احاطه بر احادیث و نقد و معرفت و انواع آن قشیری از مشایخ درجه اول به شمار میرفت و از بسیار کسان اجازه روایت و سماع گرفته بود و بدین سبب عده کثیر و بگفتهی سمعانی هزاران کس از طالبان حدیث و نیز بزرگان این فن در خراسان و شهرهای دیگر از وی سماع حدیث کردند و اجازه روایت به دست آوردند.
قشیری بگفته عبدالغافر سوارکار و در استعمال انواع سلاح چابک و قویدست بود و در شناخت اسلحه و سواری و رموز پهلوانی چیزها میدانست که دیگران نمیدانستند.
ریاست مذهبی و نفوذ در میان عامه در این عهد و شاید در همه ادوار اسلامی برای کسانی میسر میگشت که یا فقیه یا محدّث و صاحب مجلس درس و نظر و یا واعظ بلند پایه و یا زاهد پر مایه ویا

پایان نامه
Previous Entries دانلود تحقیق در مورد رضایت مشتری، رضایت مشتریان، وفاداری مشتریان، وفاداری مشتری Next Entries پایان نامه رایگان درباره اجتماعی و فرهنگی، نفثه المصدور، دوران تاریخی، ژئواستراتژیک