پایان نامه ارشد با موضوع صحیفه سجادیه، ادیان ابراهیمی، تحلیل مضمون، مبانی نظری

دانلود پایان نامه ارشد

فهرست مطالب
فصل اول: کلیات
1-1. بخش اول: موضوع‌شناسی 3
1-1-1. تبیین موضوع 3
1-1-2. اهمیت و ضرورت 3
1-1-3. هدفِ موضوع خطا محل یاب تعریف نشده.
1-1-4. ادبیات و پیشینه موضوع خطا محل یاب تعریف نشده.
1-1-4-1. ادبیات دعا در مسیحیت خطا محل یاب تعریف نشده.
1-1-4-2. ادبیات دعا در اسلام خطا محل یاب تعریف نشده.
1-1-5. مبانی نظری خطا محل یاب تعریف نشده.
1-1-6. روش‌شناسی خطا محل یاب تعریف نشده.
1-1-6-1. مطالعه مقایسه‌ای خطا محل یاب تعریف نشده.
1-2. بخش دوم: مفهوم‌شناسی 4
1-2-1. دعا 4
1-2-2. دعاهای اساسی مسیحیت 6
1-2-3. مزامیر 8
1-2-4. صحیفه سجادیه 9
فصل دوم: مفاهیم و مضامین اصلی دعاهای صحیفه سجادیه
2-1. مضمون اول: ستایش 12
2-1-1. ستایش خداوند 13
2-1-1-1. ستایش صفات ذات 15
2-1-1-2. ستایش خداوند با صفات فعل خطا محل یاب تعریف نشده.
2-1-1-3. کیفیت ستایش خداوند خطا محل یاب تعریف نشده.
2-1-2. ستایش فرشتگان 18
2-1-3. ستایش پیامبر خطا محل یاب تعریف نشده.
2-1-4. ستایش اهل بیت، پیروان انبیاء اصحاب پیامبرو تابعین خطا محل یاب تعریف نشده.
2-1-5. ستایش والدین خطا محل یاب تعریف نشده.
2-1-6. ستایش ماه مبارک رمضان خطا محل یاب تعریف نشده.
2-2. مضمون دوم: تقدیس خطا محل یاب تعریف نشده.
2-3. مضمون سوم: تسبیح خطا محل یاب تعریف نشده.
2-4. مضمون چهارم: تنزیه و پیراسته داری خطا محل یاب تعریف نشده.
2-5. مضمون پنجم: سپاسگزاری 21
2-6. مضمون ششم: اعتراف خطا محل یاب تعریف نشده.
2-6-1. اعتراف به شأن خداوند خطا محل یاب تعریف نشده.
2-6-2. اعتراف به گناه خطا محل یاب تعریف نشده.
2-6-3. اعتراف به ناتوانی خطا محل یاب تعریف نشده.
2-6-4. اعتراف به ایمان خطا محل یاب تعریف نشده.
2-7. مضمون هفتم: استغفار خطا محل یاب تعریف نشده.
2-8. مضمون هشتم: طلب (درخواست‌ها) خطا محل یاب تعریف نشده.
2-8-1. درخواست برای خود خطا محل یاب تعریف نشده.
2-8-1-1. درخواست مادی خطا محل یاب تعریف نشده.
2-8-1-2. درخواست معنوی خطا محل یاب تعریف نشده.
2-8-1-2-1. درخواست اخلاقی خطا محل یاب تعریف نشده.
2-8-2. درخواست برای دیگران خطا محل یاب تعریف نشده.
2-8-2-1. درود و تحیت خطا محل یاب تعریف نشده.
2-8-2-1-1. درود و تحیت برای پیامبر وآلش خطا محل یاب تعریف نشده.
2-8-2-1-2. درود و تحیت برفرشتگان خطا محل یاب تعریف نشده.
2-8-2-1-3. درود و تحیت بر پیروان انبیاء خطا محل یاب تعریف نشده.
2-8-2-1-4. درود بر تابعین خطا محل یاب تعریف نشده.
2-8-2-2. دعا برای والدین خطا محل یاب تعریف نشده.
2-8-2-3. برای فرزندان خطا محل یاب تعریف نشده.
2-8-2-4. نفرین دشمنان خطا محل یاب تعریف نشده.
2-8-2-5. شکست شیطان خطا محل یاب تعریف نشده.
2-8-2-6. درخواست برای پیامبر خطا محل یاب تعریف نشده.
2-8-2-7. درخواست برای پیروان انبیا خطا محل یاب تعریف نشده.
2-8-2-8. درخواست برای اصحاب پیامبر خطا محل یاب تعریف نشده.
2-8-2-9. درخواست برای تابعین خطا محل یاب تعریف نشده.
2-8-2-10. درخواست برای مرزداران خطا محل یاب تعریف نشده.
2-9. مضمون نهم: تضرع و انابه 30
2-10. مضمون دهم: شکایت خطا محل یاب تعریف نشده.
2-11. مضمون یازدهم: اعتراض 32
2-12. مضمون دوازدهم: تغزل و عشق‌ورزی 34
2-13. مضمون سیزدهم: نا امیدی از دیگران خطا محل یاب تعریف نشده.
2-14. مضمون چهاردهم: استعاذه 38
2-15. شبکه کلی مضامین خطا محل یاب تعریف نشده.
2-15-1. توضیح شبکه مضامین و نحوه‌ی ارتباط مضامین در صحیفه سجادیه خطا محل یاب تعریف نشده.
فصل سوم: مفاهیم و مضامین اصلی دعاهای مسیحی با تأکید بر مزامیر داوود
3-1. دعاهای اساسی در مسیحیت 44
3-1-1. دعای ربّانی (دعای خداوند) 45
3-1-2. درود بر مریم مقدس 45
3-1-3. سرود سپاس باد خطا محل یاب تعریف نشده.
3-1-4. دعای صبح 46
3-1-5. دعای شب 46
3-1-6. دعای آمرزش 47
3-1-7. اعتقادنامه رسولان 49
3-1-8. اعتقادنامه نیقیه 49
3-1-9. مزامیر 50
3-2. مضامین استخراج شده از دعاهای اساسی مسیحیت و مزامیر داوود خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-1. مضمون اول: ستایش خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-1-1. ستایش خداوند خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-1-1-1. ستایش صفات ذات خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-1-1-2. ستایش صفات فعل خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-1-2. ستایش فرشتگان خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-1-3. ستایش حضرت مریم خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-1-4. ستایش حضرت عیسی خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-1-5. ستایش اورشلیم خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-1-6. شبکه مضامین خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-2. مضمون دوم: تقدیس خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-3. مضمون سوم: تنزیه و پیراسته داری خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-4. مضمون چهارم: سپاسگزاری خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-5. مضمون پنجم: اعتراف خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-5-1. اعتراف به شأن خداوند خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-5-2. اعتراف به گناه خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-5-3. اعتراف به ناتوانی خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-5-4. اعتراف به ایمان خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-5-5. شبکه مضامین خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-6. مضمون ششم: طلب آمرزش خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-7. مضمون هفتم: درخواست‌ها خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-7-1. درخواست برای خود خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-7-1-1. درخواست مادی خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-7-1-2. درخواست معنوی خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-7-2. درخواست برای دیگران خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-7-2-1. دعا برای همه خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-7-2-1-1. دعا برای ایمان داران خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-7-2-2. نفرین دشمنان خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-7-2-3. درود و تحیت برمریم مقدس خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-7-3. شفاعت خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-7-4. شبکه مضامین خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-8. مضمون هشتم: شکایت خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-9. مضمون نهم: اعتراض خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-10. مضمون دهم: استعاذه (پناه بردن به خدا) خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-11. مضمون یازدهم: تضرع و زاری خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-12. مضمون دوازدهم: عشق ورزی خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-13. شبکه کلی مضامین در مسیحیت خطا محل یاب تعریف نشده.
3-2-13-1. توضیح شبکه مضامین خطا محل یاب تعریف نشده.
فصل چهارم: مقایسه و جمع‌بندی
4-1. مقایسه 53
4-1-1. مقایسه مضامین 53
4-1-2. مقایسه حجم پرداختن به مضامین خطا محل یاب تعریف نشده.
4-1-3. مقایسه مضامین از نظر معنا 58
4-2. جمع‌بندی خطا محل یاب تعریف نشده.
4-3. دشواری‌ها خطا محل یاب تعریف نشده.
4-4. پیشنهادات 64
پی‌نوشت‌ها 65
فهرست منابع 66

فصل اول:
کلیات

مقدمه
دعا در ادیان، به ویژه در ادیان ابراهیمی، صرفاً یک خواهش و تمنّای انسانی از خدا به شمار نمیآید؛ بلکه در حقیقت روایتگر رابطه‌ی انسان و خدا، و نیز شناختی است که این ادیان از خدا ارائه میدهند. بر این اساس، دعا را باید انعکاس الهیات این ادیان و آموزههای آنها درباره‌ی رابطه خدا و انسان دانست. در حقیقت، ایمان در ادیان ابراهیمی در عینیترین شکل، خود را به صورت دعا آشکار میکند. از سوی دیگر، دعا بخش عمده‌ای از رفتار دینی ایمانداران این ادیان است. معمولاً آنها روزانه به انجام نیایشهای خاص دعوت میشوند و بر رابطه خود با خدا تأکید میکنند. شاید به همین دلیل است که ادبیات دعایی این ادیان غنی و شایسته‌ی مطالعه است. این ادبیات دعایی پیشتر در متون خاص جمعآوری شده است. مهمترینِ این منابع در دو دینِ اسلام و مسیحیت، صحیفه سجّادیه و مزامیر داود است.
در سنّت دینی شیعه کتاب صحیفه سجادیه، دعاهای منسوب به امام چهارم شیعیان، حضرت امام زین‌العابدین (علیه السلام) قرار دارد و این کتاب شامل پنجاه و چهار دعا است که یکی از متون دعایی معتبر در اسلام است. در مسیحیت مجموعه‌های دعایی فراوانی به ‌چشم میخورد که شامل دعاهای عیسی مسیح و مزامیر داود و دعاهای آباء مانند: آگوستین (بخشهایی از کتاب اعترافات آگوستین)، آنسلم و پاپ گریگوری دوم ،یوحنای زرّیندهان و… هستند.این دعاها، دعاهای روزانه و مشترک مسیحیان را تشکیل می‌دهند.
در این پایان نامه، تلاش شده است با تحلیل مضمون دعاهای مسیحی و اسلامی به تبیین رابطه خدا و انسان پرداخته شود.
1-1. بخش اول: موضوع‌شناسی
1-1-1. تبیین موضوع
موضوع این پایاننامه عبارت است از: مقایسه و تحلیل مضمون متون دعایی اسلام و مسیحیت با تأکید بر صحیفه سجادیه و مزامیر داوود. در ذیل این موضوع تلاش خواهد شد تا مضامین مهم دعاها در صحیفه سجادیه و مزامیر داود استخراج شده و به مضامین و مفاهیم اصلیتر ارجاع داده شوند و در نهایت مفاهیم در یک شبکه مضمونی گسترده نمایش داده شود. این کار این امکان را به ما خواهد داد تا ضمن مقایسه‌ی دو شبکه مفهومیای که به دست آوردهایم، موضوعات کلیدی و زبان دعایی را در دو دین اسلام و مسیحیت با هم مقایسه کنیم. این کار در حقیقت به آشکار شدن رابطه‌ی خدا و انسان خواهد انجامید. از این رو با توجه به اهمیت موضوع دعا و جایگاه این دو کتاب در متون دعایی مسیحیت و اسلام در این پایاننامه بر این دو کتاب تأکید میشود. لذا علاوه بر صحیفه سجادیه و مزامیر داوود بر دیگر متون دعایی مانند: دعای کمیل و دعای ابوحمزه ثمالی از میان دعاهای مهم در اسلام، و دعای ربّانی، دعای صبح و شب، و برخی دیگر از دعاهای اساسی در مسیحیت، گزینش و بررسی شده است.
1-1-2. اهمیت و ضرورت
یکی از مواردی که اهمیت و ضرورت موضوع را نمایان میسازد، جایگاه دعا و ارتباط با خدا در زندگی انسان است، به گونه‌ای که دعا و پرستش بخشی جدایی ناپذیر از حیات معنوی فرد با ایمان است و نقشی حیاتی در رشد شخصیت روحانی او دارد. در واقع فردی که وقت کافی به دعا نمیدهد و در برنامه روزانهاش زمانی مشخص، به دعا اختصاص نمیدهد، نمیتواند زندگی پیروزمندانه و شخصیت بالغی داشته باشد. پس دعا را میتوان مهمترین بخش زندگی روحانی شخص با ایمان دانست به این معنا که اگر مهمترین هدف آفرینش انسان را ارتباط با خدا بدانیم، دعا فرصتی برای این ارتباط است و به این هدف تحقق می‌بخشد.1 دعا اختصاص به بخش خاصی از زندگی ما ندارد از آنجا که رابطهای دوستانه با خداست و این رابطه در همه ابعاد زندگی ما انسانها جریان دارد و بر همه آنچه انجام دادیم و می‌دهیم، تاثیر گذار است.2
از سوی دیگر انسانها به مثابه بخشی از خلقت، پیوسته در حال دعاکردن هستند، به گونهای که هیچ لحظهای از زندگی، خالی از دعاکردن نیست؛ و همه حالتهای طبیعی که از قلب تفکیک ناپذیرند، روح دعا هستند. بنابراین هر چه قلب اراده میکند، دعا است. و اگر تمایلات و آرزوهای قلبی به سمت خدا نَرود، بی تردید به سمتی میرود که موجب دوری انسان از خدا میشود.3 بنابراین دعا موضوعی مهم در ادیان است. پرداختن به دعا در حقیقت، پرداختن به بخشی از الهیات ادیان به شمار میرود. الهیاتی که خود را در عبارات دعایی آشکار کرده است.
1-2. بخش دوم: مفهوم‌شناسی
1-2-1. دعا
دعا یک فعالیت مذهبی بنیادین است و ماهیت آن ارتباط و گفتوگو با خداوند میباشد. این ارتباط ممکن است کلامی یا غیرکلامی باشد، لذا دعا، ارتباط انسان با امری مقدس یا گفتوگویی درونی با خداوند تعریف می‌شود.
دعا در اسلام: دعا از ریشه «دَعَوَ» است و معانی متعددی دارد. ولی معنای اصلی و حقیقیاش خواندن و صدا کردن است. و در اصطلاح عبارت است از خدا را «خواندن» و به سوی او میل و رغبت پیدا کردن و با او «رابطه برقرار کردن» است، خواه این رابطه در قالب «اقرار» باشد یا ستایش یا تحمید و تسبیح و یا درخواست و یا طلب آمرزش و استغفار.4
و ابنفارس در ذیل کلمه «دعا» میگوید: “الدّعاء أن تمیل الشیء الیک بصوتٍ و کلامٍ یکون منک، دعا آن است که کسی را با صدا و کلام خود متوجه خود کنی.”5
و در «تفسیر المیزان» تعریف دعا آمده است:

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ تحقیق کنش اجتماعی، عقلانیت ابزاری، معنادار بودن Next Entries پایان نامه ارشد با موضوع صحیفه سجادیه، کتاب مقدس، امام صادق، نهج البلاغه