منبع پایان نامه ارشد درمورد محیط زیست، رشد اقتصادی، زیست محیطی، جهانی شدن

دانلود پایان نامه ارشد

نتایج آزمون فرضیهها 56
پیشنهادها 57
پیشنهادهای سیاستی 57
پیشنهادهای پژوهشی 58
پیوستها
نتایج آزمونهای کشورهای توسعهیافته 60
نتایج آزمونهای کشورهای در حالتوسعه 80
منابع و مآخذ
منابع فارسی 102
منابع خارجی 104

فهرست جداول
عنوان صفحه
فصل چهارم
جدول (4-1) نتایج آزمون لوین، لین چو برای کشورهای منتخب توسعه یافته 46
جدول (4-2) نتایج آزمون لوین، لین چو برای کشورهای منتخب در حال توسعه 46
جدول (4-3) نتایج آزمون F لیمر 47
جدول (4-4) آزمون بروش-پاگان 47
جدول (4-5) آزمون هاسمن 48
جدول (4-6) آزمون سارگان- هانسن 48
جدول (4-7) نتایج آزمون ناهمسانی واریانس 49
جدول (4-8) آزمون خود همبستگی 49
جدول (4-9) نتایج برآورد FGLS توسعه یافته 49
جدول (4-10) نتایج برآورد FGLS در حالتوسعه 51

1-1-مقدمه
امروزه آلودگی محیطزیست از چالشهای اصلی جهان به شمار میآید، به گونهای که کشورها علاوه بر سیاستها و اقدامات درونمرزی خود، ساماندهی مسایل زیستمحیطی را در حوزه بینالملل نیز دنبال میکنند (پژویان و لشکری زاده، 1388). پیش از این تصور میشد که رشد اقتصادی، افزایشی در درآمدها ایجاد میکند که منجر به بهبود کیفیت زندگی خواهد شد. اما نتایج متفاوتی از وضعیت محیطزیست حتی در کشورهای با رشد اقتصادی بالا حاصل شده است (تقوی و همکاران، 1390).
علت این تفاوت میتواند ناشی از این باشد که، عوامل مؤثر بر انتشار آلایندههای محیط زیست متنوع میباشند و با توجه به منطقه جغرافیایی، میزان تولید ناخالص سرانه، وضعیت توسعهیافتگی کشور، و دارا بودن منابع طبیعی و منابع سوختهای فسیلی و… میزان انتشار این آلایندهها در کشورهای مختلف میباشد (فطرس و همکاران، 1388).
آلودگی هوا از جمله مصادیق آلودگی محیط زیست میباشد که تهدیدی جدی برای آینده بشر قلمداد میگردد که بررسی وضعیت انتشار گازهای آلودهکننده هوا و عوامل مؤثر بر آن را امری ضروری میسازد و با بدتر شدن روز به روز شرایط لایه ازن و انتشار آلایندهها میتوان بیان کرد مطالعه و بررسی متغیرهای اقتصادی مرسوم، برای برنامه ریزیهای اقتصادی حمایت از محیط زیست کافی نبوده است و مقوله محیط زیست نیاز به مطالعه وسیعتر با عوامل تأثیرگذار اقتصادی جدیدتر دارد (فطرس و همکاران، 1389).
در حالیکه اکثر مطالعات بر روی توسعه اقتصادی و محیطزیست متمرکز شدهاند، تعداد محدودی از مطالعات اثر توسعه مالی را بر روی ترجیحات زیستمحیطی مورد توجه قرار دادهاند. این در حالی است که به نظر میرسد، توسعهمالی میتواند نقش مهم و تأثیرگذاری در کاهش انتشار آلایندهها داشته باشد. از یک سو به دلیل اینکه توسعه بیشتر بخش مالی میتواند انگیزههای مالی و اعتباری لازم را برای بنگاهها فراهم کند تا از تکنولوژیهای دوستدار محیطزیست در فرآیند تولید استفاده کنند. همچنین بخش مالی توسعهیافته میتواند از طریق تخصیص بهینه منابع مالی، به عنوان یک محرک مهم در افزایش رشد اقتصادی عمل کند که در سطوح درآمدی بالاتر میتواند منجر به کاهش تخریبهای زیستمحیطی شود. اما از سوی دیگر برخی محققان مانند تامازین و همکاران1(2009) بیان میکنند که توسعه بیشتر بخش مالی اگرچه ممکن است رشد اقتصادی را بهبود بخشد اما میتواند منجر به افزایش آلودگیهای صنایع و افزایش تخریبهای زیستمحیطی شود.
در این مطالعه تلاش بر آن است که با استفاده از دادههای سالهای 2013-2000 ، بررسی اثرگذاری متغیرهای کلان اقتصادی شامل توسعهمالی و اقتصادی، اندازه دولت، جهانی شدن و درآمد سرانه در کشورهای توسعهیافته و در حالتوسعه با استفاده از دادههای تابلویی مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد. همچنین، در این پژوهش منحنی زیستمحیطی کوزنتس نیز برای مطالعه رابطه بین رشد اقتصادی و آلودگی محیط زیست در گروه کشورهای منتخب مورد مطالعه قرار میگیرد.
1-2- تعریف مساله و بیان اصلی تحقیق
نگرانی کشورهای جهان اعم از کشورهای درحالتوسعه و توسعهیافته از عواقب ناهنجار ناشی از افزایش فقر، آلوده سازی محیطزیست، رشد جمعیت و توسعه ناهمگون باعث شده است که عناصر توسعه پایدار (اقتصاد، محیط زیست و امور اجتماعی) در تدوین استراتژیها و برنامه ریزیهای اقتصادی کشورها مورد توجه خاص قرار گرفته تا بدین ترتیب تهدیدات زیستمحیطی از قبیل کاهش لایه ازن، تغیرات آب و هوا، تخریب جنگلها و مراتع، آلودگی هوا و از بین رفتن تنوع گونههای جانوری و گیاهی تقلیل یابد.
آلودگیهای زیستمحیطی از چالشهای اصلی جهان است. به گونهای که کشورها علاوه بر سیاستها و اقدامات درونمرزی خود، ساماندهی مسایل زیستمحیطی را در حوزه بینالملل نیز دنبال میکنند. آلودگی هوا از جمله مصادیق آلودگی محیط زیست میباشد. در دهههای گذشته تلاش برای صنعتی شدن جوامع، به بهرهبرداری بیشتر و فشردهتر از سوختهای فسیلی به منظور استفاده در تولید و حمل و نقل منجر شده است. احتراق این سوختها موجب آزاد شدن دیاکسیدکربن در اتمسفر میشود. در نظام تولید اقتصادی، فقط بخشی از انرژی مورد استفاده، به کالا و خدمات تبدیل میشود و بقیه آن به صورت پسماند (آلودگی) به محیط باز میگردد.
امروزه مسئله رشد اقتصادی یکی از مهمترین دغدغههای جوامع مختلف بشری است. کشورهای توسعه نیافته و در حالتوسعه خواهان رسیدن به رشد اقتصادی مطلوب برای گذار از شرایط موجود هستند این موضوع اغلب به ایجاد زیانهای زیست محیطی مانند استفاده فزاینده از منابع طبیعی و انتشار حجم بیشتری ازآلایندهها میانجامد (لطفعلیپور و همکاران، 1392).
رشد اقتصادی به عنوان یکی از شاخصهای مهم برای بررسی میزان توسعه و پیشرفت یک کشور به شمار می آید. بعضی از محققان از جمله کل استد2 اعتقاد دارند که رشد اقتصادی و افزایش تولید مستلزم استفاده بیشتر از منابع طبیعی و انرژی به ویژه سوختهای فسیلی است که آن هم به نوبه خود تخریب محیط زیست را به دنبال دارد. بنابراین آنها اعتقاد دارند که برای جلوگیری از فاجعه اکولوژیکی در آینده باید رشد اقتصادی بیش از حد و فراتر از ظرفیت محیط زیست کنارگذاشته شود. درمقابل برخی دیگر از محققان، نه تنها رشد اقتصادی را عاملی برای تخریبهای زیست محیطی نمیدانند بلکه در بلندمدت آن را برای نگهداری و بهبود کیفیت محیط زیست ضروری میدانند. همچنین از لحاظ توسعه پایدار این نگرانی وجود دارد که گسترش رشد اقتصادی جهان مشکلاتی برای محیطزیست پیشآورد. آلودگی هوا به عنوان یکی از ابعاد آلودگیهای زیست محیطی به صورت باران اسیدی و یا گرم شدن کره زمین نمایان میشود لذا در سالهای اخیر جهان شاهد تغییرات زیست محیطی بزرگ و نامطلوبی همانند افزایش میزان انتشار گازهای گلخانهای شده است. گازهای آلایندهای و گلخانهای ناشی از فعالیتهای بخش انرژی آثار زیست محیطی غیر قابل انکاری در سطح منطقهای و جهانی دارد. گازهای آلاینده سبب بارش بارانهای اسیدی، بروز مخاطرات بهداشتی و سلامتی برای انسانها و سایر موجودات، بروز پدیده تغییر آب و هوا و گرمایش جهانی میشود.
علاوه بر توسعه اقتصادی، توسعه مالی نیز در تعیین کیفیت محیط زیست مؤثر بوده است. توسعه مالی میتواند از کانالهای مختلفی، کیفیت محیطزیست را تحت تأثیر قرار دهد. عملکرد زیست محیطی بهتر میتواند عملکرد مالی بنگاهها را هم از طریق درآمد (به عنوان مثال، دسترسی بهتر به بازارهای خاص، تمایز محصولات، فروش تکنولوژی کنترل آلودگی و…) و هم از طریق هزینه (برای مثال، مدیریت ریسک و رابطه با سهامداران خارجی، هزینههای مواد، انرژی و خدمات، هزینههای سرمایه و نیروی کار) بهبود بخشد. حتی درصورت نبود قوانین زیست محیطی، بنگاهها انگیزه دارند سطح آلودگی خود را کنترل کنند. چنانچه منابع مالی مورد نیاز بنگاهها تأمین شود. آنها در جهت بالا بردن سطح تکنولوژی تولید و کاهش سطح آلودگی تولیدات حرکت خواهند کرد. برای این منظور، توسعه مالی میتواند زمینه را برای استفاده از تجهیزات و تکنولوژی نوین با آلایندگی پایین فراهم نماید. در سالهای اخیر تعداد زیادی از محققان مانند تامازین و همکاران 3(2009)، تامازین و رآئو4(2010)، ژنگ5(2011)، جلیل و فریدان 6(2011)، پائو و سای7(2011)، شهباز و همکاران8(2013)، توسعه مالی را به عنوان یک عامل مهم تأثیرگذار بر ترجیحات زیست محیطی مورد توجه قرار دادند. توسعه بیشتر بخش مالی میتواند سرمایهگذاری بیشتر با هزینههای پایین را تسهیل کند که شامل سرمایهگذاری در پروژههای زیست محیطی هم میشود از آنجا که بسیاری از کارهای مربوط به حفاظت محیط زیست کار بخش عمومی است توانایی افزایش چنین سرمایهگذاریهایی میتواند مخصوصاً برای دولتها در سطوح محلی، منطقهای و ملی مهم باشد. همچنین بخش مالی توسعه یافته میتواند نوآوریهای تکنولوژیکی را در بخش انرژی افزایش دهد و بنابراین به طور قابل توجهی سبب کاهش انتشار آلایندهها شود. در بعضی از مطالعات نتیجه به دست آمده، دال بر تأثیر مثبت توسعه مالی بر کاهش تخریبهای زیستمحیطی میباشد در حالیکه نتایج برخی دیگر از مطالعات حاکی از آن است که توسعه مالی منجر به افزایش تخریبهای زیستمحیطی شده است (اصغرپور و همکاران، 1392).
جهانی شدن مجموعهای از فرآیندهای چند بعدی و پیچیده است که عرصههای متعددی از جمله اقتصاد، ایدئولوژی، سیاست، فرهنگ و محیط زیست را در برمیگیرد. منطق جهانی شدن اساساً در منطق سرمایهداری یعنی حفظ و بسط فرآیند انباشت سرمایه ریشه دارد و از این رو اقتصاد در جبهه مقدم فرآیند جهانی شدن قرار میگیرد.
فرآیند جهانی شدن فنآوریهای سبز را گسترش میدهد. شرکتهای پیشرفته که کارخانههایی در خارج ایجاد میکنند غالباً فنآوریهای سودمند برای محیطزیست را با خود به همراه میآورند و رقبای محلی را مجبور میکنند برای بقاء بهرهوری بالا، در عملیات خود از تکنولوژی پاک استفادهکنند. همچنین جهانی شدن این امکان را فراهم میسازد که کشورها بتوانند از تجربیات یکدیگر بر پایه مستندات آماریشان در حوزه محیط زیست استفادهکنند و نهایتاً با درک صحیح از اینکه چگونه جهانی شدن و رشد توانسته فرآیند جهانی شدن میتواند تجارت و رشد اقتصادی را تقویتکند. همچنین میتواند موجب یک رقابت به سوی پایین شود زیرا ممکن است دولتها برای جلب سرمایههای خارجی، استانداردهای زیستمحیطی خود را نادیده گرفته و یا پایین بیاورند (شمس السادات زاهدی، 1390).
از بین متغیرهای اقتصادی مهمترین متغیر درآمد سرانه است. در ادبیات اقتصادی، ارتباط میان تولید ناخالصداخلی سرانه و تخریب محیطزیست به صورت u معکوس، به منحنی زیستمحیطی کوزنتس9 (EKC) معروف است. در طی سالهای اخیر مطالعات متعددی از جمله مطالعه، شافیک10(1994)، کل و همکاران11(1997) به بررسی منحنی، EKC پرداختهاند، اما مطالعات رو به رشد و فزاینده درباره ادبیات منحنی زیستمحیطیکوزنتس، وجود رابطه منحصر به فرد بین درآمد سرانه و آلودگی را ضعیف و شکننده اعلام کرده و تفسیر دقیقتری در این زمینه ارائه دادهاند. یکی از انتقادهای اساسی وارد بر منحنی زیستمحیطی کوزنتس، عدم توجه آن به الگوی تجاری است، حال آنکه الگوی تجاری منتج از فرضیه پناهگاه آلایندگی12(PHH) به عنوان یکی از دلایل اصلی کاهش آلودگی در شهرهای با سطح درآمد بالا و افزایش آلودگی در کشورهای با سطح درآمد پایین مطرح میشود. بهطوریکه بر اساس فرضیه پناهگاه آلایندگی، تفاوت در شدت و اعمال سیاستهای زیستمحیطی بین کشورهای مختلف، منجر به ایجاد مزیت نسبی در تولید کالاهایی با شدت آلودگی بیشتر در کشورهایی خواهد شد که سیاستهای زیستمحیطی ملایمتری در آنها اعمال میشود، در حالیکه کشورهایی با سیاستهای زیستمحیطی شدید در تولید کالاهای پاک تخصص پیدا میکنند و تولیداتی با شدت آلودگی بالا را از کشورهای دیگر وارد مینمایند (برقی اسکویی، 1387).
چنانچه در چارچوب برنامههای توسعه، فعالیتهای اقتصادی دولت و محیطزیست به صورت توأم لحاظ شوند؛ این دو عامل مکمل یکدیگر بوده و موجب تعادل و توازن اکولوژیکی میشوند. دولت یکی از بخشهای مهم اقتصادی هر کشور است که در قالب وضع قوانین و ایجاد امنیت اقتصادی، زمینه مناسب تخصیص بهینه

پایان نامه
Previous Entries منبع مقاله درباره تمرین مقاومتی، تمرینات مقاومتی، گروه کنترل، تربیت بدنی Next Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد محیط زیست، کیفیت محیط، توسعه مالی، رشد اقتصادی