پایان نامه با کلید واژگان سند الکترونیکی، سند رسمی، تجارت الکترونیک، تجارت الکترونیکی

دانلود پایان نامه ارشد

به‌طور کلی هدف از تنظیم سند به‌وجود آوردن یک تکیه‌گاه قابل اطمینان برای اتکا و اثبات اعمال و روابط حقوقی است. ضرورت بهره‌مندی از دستاوردهای فناوری اطلاعات و ارتباطات، حقوق را با چالش‌های جدی در برخورد با قالب جدیدی از اسناد تحت عنوان سند الکترونیکی مواجه کرد. در فضای مجازی با توجه به فراگیری جامعة مجازی و سرعت بالای تبادل اطلاعات و در نتیجه حجم وسیع مبادلات الکترونیکی و توجهاً به حذف اسناد کاغذی، اهمیت و ابعاد حقوقی سند الکترونیکی بیشتر نمایان می‌شود. قابلیت پذیرش و پس از آن ارزش اثباتی و به‌طور کلی اعتبار این نوع از سند، نخستین اموری هستند که در صورت ابراز یک سند الکترونیکی به عنوان دلیل، مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. بررسی، تحلیل و تبیین ابعاد حقوقی سند الکترونیکی در کنار اصول و قواعد سند در شیوة سنتی، جایگاه آن‌را در نظام ادلة اثبات مشخص می‌کند. نتایج نشان می‌دهد سند الکترونیکی می‌تواند از جایگاه و اعتبار سند در شیوة سنتی برخوردار گردد و حتی موجبات ارتقاء جایگاه سند را در میان ادلة اثبات فراهم کند. سند الکترونیکی رسمی با ویژگی‌هایی نظیر سهولت، سرعت، دقت و امنیت، با ارتقاء جایگاه سند رسمی سهم عمده‌ای در نظم حقوقی خواهد داشت. چنانچه دادرس سند الکترونیکی را بر اساس معیارهای قانونی مطمئن تشخیص داد، این سند کارکردهای سند کاغذی را تأمین می‌کند، لذا تحت عنوان سند از ارزش اثباتی اسناد عادی برخوردار گردد و چنانچه مطمئن تشخیص نگردید به‌عنوان امارة قضایی یا تکمیل کنندة ادلة دیگر مورد استناد قرار گیرد.
کلمات کلیدی: سند الکترونیکی، سند الکترونیکی رسمی، سند الکترونیکی عادی، اعتبار سند الکترونیکی، ثبت الکترونیکی رسمی، امضای الکترونیکی.

فهرست مطالب
عنوان صفحه
مقدمه 1
فصل نخست- کلیات 5
مبحث نخست- دلیل و اقسام آن 6
گفتار نخست- دلیل 6
گفتار دوم- اقسام دلیل 7
مبحث دوم- ماهیت، مفهوم و کارکرد‌های سند 9
گفتار نخست- ماهیت و مفهوم سند 9
بند نخست- ماهیت سند 9
بند دوم- مفهوم سند 10
الف- مفهوم عام سند 10
ب- مفهوم خاص سند 10
گفتار دوم- کارکرد‌های سند 11
مبحث سوم- ارکان سند 11
گفتار نخست- نوشته بودن 12
گفتار دوم- قابلیت استناد داشتن 12
گفتار سوم- امضا 13
مبحث چهارم- انواع سند 14
گفتار نخست- سند رسمی 15
بند نخست- مفهوم سند رسمی 15
الف- مفهوم عام سند رسمی 15
ب- مفهوم خاص سند رسمی 15
بند دوم- شرایط سند رسمی از دیدگاه حقوق مدنی 16
الف- تنظیم سند توسط مأمور رسمی 16
ب- رعایت حدود صلاحیت 17
1- صلاحیت ذاتی 17
2- صلاحیت نسبی 17
ج- رعایت مقررات قانون 18
بند سوم- شرایط سند رسمی از دیدگاه حقوق ثبت 18
الف- مفهوم ثبت رسمی و نحوة ثبت و صدور سند رسمی 19
1- مفهوم ثبت رسمی 19
2- نحوة ثبت و صدور سند رسمی 19
ب- ارکان تنظیم سند در دفاتر اسناد رسمی 21
1- احراز قابلیت موضوع معامله 22
2- احراز هویت 22
3- احراز اهلیت 23
گفتار دوم- سند عادی 24
بند نخست- مفهوم سند عادی 24
بند دوم- ارکان سند عادی 25
بند سوم- تشریفات سند عادی 25
بند چهارم- انواع سند عادی 25
الف- سندی که خارج از حدود صلاحیت مأمور رسمی تنظیم شده باشد 26
ب- سندی که توسط مأمور رسمی بدون رعایت تشریفات قانونی تنظیم شده باشد 26
ج- سندی که بدون دخالت مأمور رسمی تنظیم شده باشد 26
1- سند تجاری 26
2- سند عادی گواهی امضا شده 27
3- سند عادی لازم‌الاجرا 28
4- سند معاملات رایجه افراد 28
مبحث پنجم- اعتبار سند 28
گفتار نخست- اعتبار و آثار سند رسمی 29
بند نخست- عدم امکان انکار و تردید در سند رسمی 29
بند دوم- اعتبار تمام محتویات و مندرجات سند رسمی 30
الف- اعلامیات مأمور رسمی 31
ب- اعلامیات افراد 32
بند سوم- اعتبار سند رسمی نسبت به اشخاص ثالث 32
بند چهارم- نیروی اجرایی سند رسمی 34
بند پنجم- اعتبار رونوشت سند رسمی 35
بند ششم- عدم نیاز به تودیع خسارت احتمالی 36
بند هفتم- اساس تطبیق قرار گرفتن سند رسمی 36
بند هشتم- عدم قابلیت اجرا و بطلان رأی داور 36
گفتار دوم- اعتبار سند عادی 37
بند نخست- اعتبار سند عادی نسبت به طرفین آن 37
بند دوم- اعتبار سند عادی نسبت به اشخاص ثالث 37
بند سوم- قابلیت انکار و تردید در سند عادی 38
بند چهارم- سند عادی که اعتبار سند رسمی را پیدا کرده است 39
فصل دوم- سند الکترونیکی 42
مبحث نخست- دلیل الکترونیکی و مستند سازی اطلاعات الکترونیکی 43
گفتار نخست- دلیل الکترونیکی و اهمیت آن 43
گفتار دوم- چالش حقوقی و مستندسازی اطلاعات الکترونیکی 43
مبحث دوم- ماهیت، مفهوم، تعریف و ویژگی‌های سند الکترونیکی 45
گفتار نخست- ماهیت و مفهوم سند الکترونیکی 45
بند نخست- ماهیت سند الکترونیکی 45
بند دوم- مفهوم سند الکترونیکی 45
الف- مفهوم عام سند الکترونیکی 46
ب- مفهوم خاص سند الکترونیکی 46
گفتار دوم- تعریف و ویژگی‌های سند الکترونیکی 46
بند نخست- تعریف سند الکترونیکی 46
بند دوم- ویژگی‌های سند الکترونیکی 48
مبحث سوم- ارکان سند الکترونیکی 49
گفتار نخست- نوشتة الکترونیکی و قابلیت استناد داشتن 50
بند نخست- نوشتة الکترونیکی 50
بند دوم- قابلیت استناد داشتن 52
گفتار دوم- امضای الکترونیکی 52
بند نخست- مفهوم امضای الکترونیکی 53
بند دوم- تعریف امضای الکترونیکی 53
بند سوم- انواع امضای الکترونیکی 55
الف- امضای الکترونیکی مطمئن 55
1- معیارها و ویژگی‌های امضای الکترونیکی مطمئن 56
2- گواهی الکترونیکی 60
3- دفاتر خدمات صدور گواهی الکترونیکی 62
ب- امضای الکترونیکی غیرمطمئن 63
مبحث چهارم- اصول حاکم بر اسناد الکترونیکی و انواع سند الکترونیکی 64
گفتار نخست- اصول حاکم بر اسناد الکترونیکی 64
بند نخست- اصل آزادی قراردادی 64
بند دوم- اصل عدم تبعیض 65
بند سوم- اصل در حکم نوشته بودن 66
بند چهارم- اصل برابری آثار امضای دستی و الکترونیکی 66
بند پنجم- اصل اصیل بودن 66
گفتار دوم- انواع سند الکترونیکی 68
بند نخست- سند الکترونیکی عادی 68
الف- سند الکترونیکی مطمئن 69
ب- سند الکترونیکی غیرمطمئن 71
بند دوم- سند الکترونیکی رسمی 72
الف- مفهوم ثبت الکترونیکی 74
ب- نحوة ثبت الکترونیکی و صدور سند الکترونیکی رسمی 75
مبحث پنجم- اعتبار سند الکترونیکی 82
گفتار نخست- اعتبار سند الکترونیکی رسمی 84
بند نخست- اعتبار سند الکترونیکی رسمی به مفهوم اصالت داشتن آن 84
بند دوم- اعتبار سند الکترونیکی رسمی به مفهوم تحمیل مفاد سند به اشخاص 85
بند سوم- نیروی اجرایی سند الکترونیکی رسمی 85
بند چهارم- اعتبار رونوشت سند الکترونیکی رسمی 86
بند پنجم- اساس تطبیق قرار گرفتن سند الکترونیکی رسمی 87
گفتار دوم- اعتبار سند الکترونیکی عادی 87
بند نخست- اعتبار سند الکترونیکی مطمئن 88
بند دوم- اعتبار سند الکترونیکی غیرمطمئن 92
نتیجه و پیشنهاد 94
منابع و مآخذ 98

نشانه‌های اختصاری

ق.آ.د.م قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی
ق.م قانون مدنی
ق.ث قانون ثبت اسناد و املاک
ق.د.ا.ر قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران
آیین‌نامه اجرا آیین‌نامه‌اجرای مفاد اسناد رسمی‌لازم‌الاجرا وطرز رسیدگی به‌شکایت ازعملیات اجرائی
ق.ت قانون تجارت
ق.ت.ا قانون تجارت الکترونیکی
ق.ن.ت.ا.آ قانون نمونة تجارت الکترونیکی آنسیترال
ق.ن.ا.ا.آ قانون نمونة امضاهای الکترونیکی آنسیترال
ق.ن.د.ا.آ قانون نمونة دفاتر اسناد رسمی آمریکا
ر.ک رجوع کنید

مقدمه
الف- بیان مسئله (شرح مسئله و سؤال تحقیق)
با تحول زندگی اجتماعی و تغییر شکل اعتماد در جامعه، سند به عنوان مهم‌ترین و رایج‌ترین دلیل برای اثبات روابط حقوقی افراد شناخته شد؛ بر خلاف آنچه در فقه اسلامی بینه کتبی به طور کلی از دلایل اصلی شرعی محسوب نشده است، امروز در بسیاری از قوانین کشورهای اسلامی آنچه به عنوان قویترین دلیل در اثبات دعوی محسوب می‌گردد، سندهای کتبی است.
لزوم ایجاد سهولت، سرعت، دقت و امنیت در قراردادها، منجر به اجتناب ناپذیر بودن استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات1 در این زمینه شده است. با پیشرفت فناوری یاد شده و به‌وجود آمدن جامعه‌ای مجازی با تأثیراتی ملموس در زندگی انسان‌ها، تجارت الکترونیکی به عنوان یکی از مهمترین مباحث فناوری اطلاعات و ارتباطات، همواره مورد تأکید کارشناسان بوده است. همزمان با رونق تجارت الکترونیکی و پیشرفت استفاده از واسط‌های الکترونیکی در قراردادها، یکی از دغدغه‌های مهم، اثبات روابط حقوقی شکل گرفته در فضای مجازی بوده است؛ این مهم قانون‌گذاران ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی را بر آن داشت تا با تصویب مقرراتی ضمن به‌رسمیت شناختن داده پیام و سند الکترونیکی، حدود اعتبار داده پیام و انواع سند الکترونیکی و همچنین شرایط و چگونگی ایجاد، تبادل، ذخیره و نگهداری آنها را مشخص کنند.
سؤالاتی که در طول تحقیق حاضر، در پی پاسخ‌گویی به آنها بودیم به شرح زیر است:
نخست- سؤال اصلی تحیق: سند الکترونیکی از چه جایگاه و اعتباری برخوردار است؟
دوم- سؤالات فرعی تحقیق: 1- ماهیت، کارکردها و ویژگی‌های سند الکترونیکی چیست؟ و 2- آیا با توجه به مقررات موجود، امکان صدور سند الکترونیکی رسمی در کشور وجود دارد؟

ب- اهمیت تحقیق
نیاز روز افزون به بهره‌مندی از دستاوردهای فناوری اطلاعات و ارتباطات که تجارت الکترونیکی نمود بارز آن است، ضرورت شناخت و تبیین شرایط و الزامات در بکارگیریِ هرچه بهتر و دقیق‌تر سند الکترونیکی برای اثبات قراردادهای منعقده در فضای مجازی را اجتناب ناپذیر نموده است. سند الکترونیکی، همانند سند کاغذی در شیوة سنتی، به عنوان دلیلی ممتاز، رایج‌ترین دلیل برای اثبات روابط حقوقی در فضای مجازی است؛ بنابراین مسایل حقوقی مرتبط با حوزة سند الکترونیکی نیازمند بررسی، تبیین و تشریح بیشتر است و صِرف وجود پاره‌ای از مقررات که به‌طور کلی بر به‌رسمیت شناخته شدن اسناد الکترونیکی تأکید دارد، برای ایجاد رویه روشن و یکسان کافی نخواهد بود. از لحاظ نظری نتایج تحقیق می‌تواند در بحث اسناد مورد استفاده مراکز آموزشی قرار گیرد و از نظر عملی نیز با توجه به برنامه کشور برای استفاده بیشتر از فناوری اطلاعات و ارتباطات، خصوصاً تأکیدات قانون برنامه پنجسالة پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران، نتایج تحقیق می‌تواند در بحث صدور اسناد الکترونیکی مورد استفاده سازمان ثبت اسناد و املاک کشور قرار گیرد.

ج- مرور ادبیات (پیشینه تحقیق)
هرچند بیش از یک دهه از تصویب قانون تجارت الکترونیک ایران می‌گذرد، اما هنوز حتی در جامعة حقوقی، بحث از دلایل الکترونیکی و سند الکترونیکی، بحثی جدید محسوب می‌شود. دو پایان‌نامه مرتبط با موضوع تحقیق با عناوین 1- اعتبار اسناد الکترونیک (با توجه به قوانین داخلی و بین‌المللی) آقای روح‌اله رضایی، دانشگاه امام صادق(ع)، 1384؛ و 2- حدود اعتبار اقسام مختلف اسناد الکترونیکی، آقای سید هادی فرخی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشکده حقوق، تابستان 1391 یافت شد و با مطالعة آنها سعی شده است با نگرشی دقیق‌تر و تأکید بیشتر بر سند الکترونیکی رسمی جنبة دیگری از موضوع مورد

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی امام صادق، فقهای امامیه، مذهب مالکی، مذاهب خمسه Next Entries پایان نامه با کلید واژگان سند الکترونیکی، دادرسی مدنی، آیین دادرسی مدنی، آیین دادرسی