پایان نامه با کلید واژگان خاورمیانه، خاورمیانه جدید، خاورمیانه بزرگ، واقع گرایی

دانلود پایان نامه ارشد

1-1-بيان مساله 2
1-2-اهميت و ضرورت انجام تحقيق 3
1-3- مروری بر ادبیات و پیشینه ی تحقیق: 4
1-4-جنبه ي جديد بودن و نوآوري درتحقيق 17
1-5-ساماندهی پژوهش 17
1-6-اهداف مشخص تحقيق 18
1-7-سوالات تحقيق: 20
1-7-1-سوال اصلي: 20
1-7-2-سوالات فرعي: 20
1-8-فرضيه هاي تحقيق 20
1-8-1-فرضيه اصلي: 20
1-8-2-فرضيات فرعي: 20
1-9-روش شناسي تحقيق: 21
1-10-مفاهیم، واژگان و اصطلاحات مرتبط 21
فصل دوم : چارچوب نظری پژوهش
2-1-بخش نخست: 25
2-1-1-نو واقع گرایی و ساختار نظام بین الملل 25
2-1-2-تاریخ و مفهوم نو واقع گرایی 27
2-2-بخش دوم: 29
2-2-1- واقع گرایی تدافعی 29
2-2-3-برای واقع گرایان تدافعی، قدرت وسیله است، نه هدف و غایت : 34
فصل سوم : اهمیت خاورمیانه
3-1-مقدمه : 36
3-2-اهمیت خاورمیانه 36
3-3-ویژگی های کلی خاورمیانه 37
3-4-خاورمیانه جدید 40
3-4-1-تاریخچه، اصول و فرایندها 40
3-4-2-مفروضه های طرح خاورمیانه جدید 42
3-4-3-بازتاب های طرح خاورمیانه بزرگ 43
3-4-4-اهداف ایالات متحده ی امریکا از طرح خاورمیانه بزرگ 44
3-5-طرح خاورمیانه بزرگ در سطح تحلیل سیاست بین الملل 48
3-6-تحلیل سیاست خارجی امریکا از طرح خاورمیانه بزرگ 51
3-7-تجزیه کشورهای منطقه 52
3-8-امریکا به دنبال ضعف اقتصادی کشورهای منطقه، به ویژه عربستان و ایران 53
3-9-کاهش اعتبار اقتصادی عربستان 54
3-10-آینده اقتصاد عربستان سعودی 54
فصل چهارم : راهبردهای عربستان در قبال تحولات منطقه
4-1-مقدمه : 64
4-2-ایران، عربستان، قدرت و امنیت 64
4-3-ویژگی های عربستان 65
4-3-1-منابع طبیعی 66
4-3-2-اقتصاد 66
4-3-3-سیاست داخلی 67
4-3-4-سیاست خارجی 67
4-3-5-فرهنگ 69
4-3-6-وضع زنان 69
4-3-7-تحصیلات و آموزش زنان 70
4-4-تهدیداتی که طرح خاورمیانه بزرگ، برای عربستان ایجاد خواهد کرد 71
4-4-1-مخاطرات سیاسی، اقتصادی، فرهنگی 71
4-5-واکنش های عربستان به تهدیدات داخلی ناشی از طرح خاورمیانه جدید 80
4-6-فرافکنی و بزرگ نمایی 82
4-7-تهدید های خارجی 84
4-8-هلال شیعی 86
4-9-تجزیه خاورمیانه هدف نهایی امریکا و غرب 87
4-10- تهدید افراط و حمایت از گروه های تکفیری در منطقه 89
4-11-ژئو پلیتیک جدید ایران، تهدیدی بالقوه برای عربستان 90
4-12-افول نقش عربستان در منطقه و تلاش برای ایفای نقش موثرتر در اتحادیه عرب 92
4-13-تغییرات دموکراتیک، چالش درون سیستمی، تهدید بین المللی 95
4-14-واکنش های عربستان به تهدیدات خارجی 96
4-15-عربستان، حمله به یمن و ائتلاف سازی منطقه ای 96
4-16-ارتباط حماس و عربستان٬ پاسخ آل سعود به تهدیدات منطقه ای ایران 98
4-17-روابط و پیمان های پنهانی با ترکیه برای مبارزه با حکومت سوریه 101
4-18-شاه جدید، شرایط جدید، رویکرد جدید 102
4-19-نزدیکی عربستان به مصر، ترکیه و اخوان المسلمین 102
4-20-موضع قطر و امارات نسبت به نزدیکی اخوان و عربستان 103
4-21-سیاست های کاهش قیمت نفت 103
4-22-مداخله نظامی آل سعود در بحرین 104
4-23-مداخله عربستان درعراق و حمایت از بازماندگان حزب بعث و داعش 105
فصل پنجم : ایران؛ خاورمیانه جدید و سیاست های راهبردی
5-1-ایران و طرح خاورمیانه ی بزرگ 109
5-1-1-ویژگی های ایران 109
5-1-2-منابع طبیعی ایران 109
5-2-ایران؛ پنجمین کشور ثروتمند دنیا در ذخایر منابع طبیعی 110
5-2-1-اقتصاد وابسته به نفت 110
5-2-2- پایین ترین شاخص های توسعه منابع انسانی 111
5-3-تهدیدهایی که طرح خاورمیانه بزرگ، برای ایران ایجاد خواهد کرد 113
5-3-1-مخاطرات سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و ژئو پلیتیک 113
5-3-2-تهدیدهای داخلی 113
5-3-3-قومیت های ایران و مدعیان استقلال 113
5-4-تاثیر پذیری کردهای ایران از اقلیم کردستان عراق 118
5-5-تهدید فرهنگی 120
5-6-توطئه کاهش قیمت نفت و تاثیر آن بر اقتصاد ایران 121
5-7-تهدید ترور و آشوب و حمایت از مخالفان 122
5-8-تهدیدات خارجی 124
5-9-تحریم های همه جانبه علیه ایران 126
5-10-واکنش ایران به تهدیدات داخلی و خارجی 129
5-10-1-گسترش شبکه های رادیو – تلویزیونی و ماهواره ای 129
5-10-2-کنفرانس ها و همایش های بین المللی 130
5-10-3-گسترش نشریات و شبکه های استانی 130
5-10-4-اعطاء محدود برخی آزادی های مدنی و سیاسی 131
5-10-5-گسترش روابط تجاری و فرهنگی با اقلیم کردستان عراق 132
5-10-6-سیاست گسترش روابط و حمایت از عراق 133
5-10-7-سیاست حمایت از سوریه و محور مقاومت 134
5-10-8-دفاع و حمایت قاطع ایران از حزب الله و حماس 135
5-10-9- تقویت و گسترش صنعت هوا – فضا و صنایع موشکی 136
5-10-10- موشک های قدرتمند ایران، عامل بازدارنده تهدید های نظامی 137
5-10-11-نگاه شرق سوی ایران و پیمان های استراتژیک با روسیه و چین 137
5-10-12-حل معضل هسته ای از طریق مذاکرات با امریکا و اروپا 138
5-11-نتیجه گیری 139
منابع و مآخذ: 144

چکیده
خاورمیانه؛ منطقه ای ژئو پلیتیک و ژئو استراتژیک است که بزرگ ترین منابع نفت و گاز جهان را درخود جای داده است. به نظر می رسد طرح خاورمیانه جدید؛ تلاش برای حفظ این کانال انتقال انرژی به صنایع غرب باشد. درطرح خاورمیانه نوین؛ اهدافی مانند تغییر مرزها و تجزیه کشورها، نوسازی نظام های سیاسی و استقرار نظم نوین امریکا در منطقه، تغییر ماهیت فرهنگی منطقه و پارامترهایی از این دست گنجانده شده است. به نظر می رسد ارزش ها و پارامترهای موجود در طرح خاورمیانه نوین، به هیچ وجه نمی تواند منافع مادی و معنایی ایران و عربستان را تامین کند. ساختار نظام های سیاسی این دو بازی گر منطقه ای، هم چنین فرهنگ دینی و اسلامی، آداب و رسوم سنتی و بومی، باورهای عمومی و روش زندگی مردم در ایران و عربستان علی رغم برخی تعارضات زبانی و نژادی به گونه ای است که به هیچ روی نمی توانند سیاست ها و فرهنگ مورد نظر غرب و به ویژه امریکا را بپذیرند . عدم تجانس و تناسب فرهنگی و سیاسی، خصوصا” صبغه های دینی، سبب می شود تا حتی عربستان که متحد منطقه ای امریکا به شمار می رود، به جای هماهنگی و همراهی با نقشه های امریکا؛ راه تقابل و تعارض را در پیش بگیرد. این مساله البته درمورد ایران روشن است و نیاز به تشریح بیشتر آن نیست، زیرا ایران پس از انقلاب اسلامی، از جرگه کشورهای ائتلاف و دوست و متحد امریکا خارج شده، سیاست های مستقلی را در پیش گرفته و لذا تقابل ایران انقلابی و اسلامی با امریکا و هم پیمانانش جدی و بدیهی است.
بررسی طرح خاورمیانه جدید؛ ازآن جهت حائز اهمیت است که این طرح می تواند ماهیت کلی منطقه را از هر نظر دستخوش تغییر و دگرگونی کند و این واقعیت، قطعا” در سرنوشت ملت های خاورمیانه، تاثیرگذاراست. همچنین این پژوهش، در نوع خود، یک اقدام جدید مطالعاتی است، از این نظر که تا کنون پژوهش مفصل و منظمی دراین خصوص، انجام نشده ولذا به خاطر اهمیت مساله، پرداختن به آن، ضروری می نماید. دیدگاه های مختلف مذهبی، تنوع فرهنگی، و نظام های سیاسی، استراتژی امریکا دراین زمینه، دلایل برخوردها و آشوب های منطقه ای و تاثیرات طرح برشکل جدید ساختارهای سیاسی خاورمیانه، مهم و قابل تامل است.
طرح خاورمیانه جدید؛ درنگاه کلی یک عامل خارجی است که بر ساختار منطقه، تحمیل می شود. درچنین شرایطی؛ باید سازوکارهای مترتب بر طرح مذکور را شناخت تا راه های مقابله با آن را پیدا کرد. بی تردید یکی از عوامل بسیار مهم که سبب می شود این طرح به عنوان یک عنصر فرا منطقه ای، بر ساختارهای محلی عارض شود، وجود پارادوکس ها، چالش ها، تضادها و تعارضاتی است که درمنطقه وجود دارد. بی گمان این طرح بر منافع بازی گران منطقه ای مانند عربستان و ایران تاثیر گذاشته و موجب بروز تغییراتی خواهد شد . واکنش ایران و عربستان به عنوان دو بازی گر قدرتمند منطقه ای که رفتارهای آن ها می تواند بر تحولات خاورمیانه اثر بگذارد، در شکل گیری خاورمیانه و معادلات منطقه ای بسیار مهم و حیاتی است .
واژگان کلیدی : خاورمیانه جدید، نظم نوین، ساختار سیاسی، ماهیت فرهنگی، صبغه های دینی.

.

فصل اول
کلیات

1-1-بيان مساله
محدوده اي كه امروزه خاورميانه ناميده مي شود، يكي از مهم ترين مناطق ژئوپليتيكي و ژئو استراتژيكي جهان است كه طي قرون متمادي، همواره مورد توجه قدرت هاي بزرگ و بازي گران اصلي عرصه ي روابط بين الملل بوده است.
خاورميانه، اصطلاحي است كه شامل محدوده ي جغرافيايي حد فاصل درياي سرخ در غرب، درياي مديترانه و درياي سياه در شمال غرب، منطقه ي قفقاز و مرزهاي شرقي ايران درشرق و درياي عرب و اقيانوس هند درجنوب مي شود و كشورهاي ايران، تركيه، سوريه، عراق، لبنان، فلسطين اشغالي، اردن، عربستان، يمن، عمان و شيخ نشين هاي حاشيه ي جنوبي خليج فارس رادر بر می گیرد كه بيشترين ذخاير نفت و گاز جهان را درخود جاي داده و ازاين نظرداراي اهميت فراوان است. دراين ميان؛ ايران وعربستان از ديرباز به عنوان دو رقيب سنتي درمنطقه، چالش هايي را بايكديگر تجربه كرده اند، اما عواملي چون مبارزه با تروريسم و بروز تحولات گسترده در جهان عرب و درمنطقه، سبب شده تا اين رقابت، ابعاد عميق تر و حياتي تري براي دو بازي گر و رقم زدن آينده آن ها و حتي آيند ه تحولات درمنطقه داشته باشد. در بطن چنين فضايي، مطرح شدن ايده ي خاورميانه جديد از سوي محافل غربي و تاحدي محافل داخلي با پارامترهاي خاص خود، دامنه ي كنش هاي منطقه اي را پيچيده تر كرده است. واكنش ايران و عربستان به عنوان دو بازي گر اصلي اين متن ژئوپليتيك، به چنين ايده و طرحي براي موفقيت يا شكست آن، بسيارحياتي است. از اين رو؛ تحقيق حاضر سعي دارد به اين مساله بپردازد كه دامنه ي انطباق و سازگاري منافع و ارزش هاي اين دو بازي گر با طرح جديد و بنيان هاي آن تا چه اندازه است و با توجه به ميزان اين سازگاري يا تضاد، ميزان موفقيت طرح چقدراست. درواقع؛ سنجش ارزش هاي موجود در طرح خاورميانه ي نوين با قالب ها و پيش فرض هاي مادي و معنايي ايران و عربستان، مساله اساسي اين تحقيق است.
1-2-اهميت و ضرورت انجام تحقيق
خاورميانه جديد؛ اصطلاح كاملا” جديدي است كه هنوز از سوي پژوهش گران به آن پرداخته نشده و اهميت آن، ناشناخته مانده است، براين اساس به نظر مي رسد، انجام چنين پژوهشي، مهم و ضروري تلقي گردد. ” تحولات 11 سپتامبر 2001 خصوصا” حمله ي امريكا به افغانستان و عراق و سرنگوني طالبان و رژيم بعث عراق، همچنين شكل گيري موج بيداري ملت هاي عرب، از سلسله رويدادهايي بود كه باعث شد منطقه خاورميانه، دوران گذار خود را سريع تر طي كند. دراين دوران، بيش از هرقدرت ديگري، ايران تحت حاكميت يك نظام انقلابي، به عنوان يك بازي گر مستقل و عربستان به عنوان يك بازي گر وابسته به غرب، به دنبال افزايش جايگاه و نقش منطقه اي خود بوده اند. “( امین زاده، 119-1393)
بسياري براين عقيده اند كه عربستان به خاطر راديكاليسم مذهب وهابي و كوشش براي رهبري جهان عرب و اسلام شدن، با ايران شيعي، هيچ گاه كنار نخواهد آمد.اين درحالي است كه تلاش ايران در يكپارچه كردن شيعيان و دخالت درعراق، حضور و نفوذ درسوريه، حمايت از شيعيان بحرين و يمن، و جبهه مقاومت در لبنان و فلسطين، سياست هاي عربستان را كه از هر نظر در نقطه ي مقابل ايران قراردارد، توجيه مي كند.
” در آستانه ي سال 1917 سياست هاي جهاني آن گونه رقم خورد كه انگليسي ها، استيلا برفلسطين را آغاز و آوريل همان سال، شروع به بهره برداري ازجنبش صهيونيسم در راستاي منافع خود كردند. با اشغال عراق درمارس 2003 توسط امريكا، بارديگر شبح شكل گيري يك سايكس پيكوي ديگر با تقسيم مجدد خاورميانه بر منطقه سايه افكند. طرح خاورميانه جديد كه جرج بوش ارايه داد، پيام آور تقسيم مجدد خاورميانه به شكل امريكايي، به جاي شكل و ماهيت انگليسی آن بود، درحالي كه امريكا، خاورميانه را دستاويزي براي تحقق اهداف استراتژيك خود مي خواست… ” ( یزدان پرست، 1392 )
درنهايت فهم اين مساله مهم است كه نقش دو كشورعربستان وايران، در تحولات پيش گفته چيست و چگونه

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه علوم طبیعی، تفسیر قرآن، نزول قرآن، علامه طباطبایی Next Entries پایان نامه با کلید واژگان خاورمیانه، خاورمیانه جدید، خلیج فارس، ژئوپلیتیک