منبع مقاله درباره توسعه پاید، توسعه پایدار، ردپای بوم شناختی، الگوی مصرف

دانلود پایان نامه ارشد

2-2-8- دیدگاههای مختلف درباره توسعه پایدار: 35
2-2-8-1- دیدگاه اقتصاد نئو کلاسیک: 35
2-2-8-2- دیدگاه دانشمندان بوم‌شناس: 35
2-2-8-3- دیدگاه عدالت بین نسلی: 35
2-2-8-4- دیدگاه توازن مواد : 35
2-2-8-5- ویژگیهای توسعه پایدار: 36
فصل سوم: معرفی محدوده مورد مطالعه
3-1- برخی از ویژگی های طبیعی محدودهی موردمطالعه: 43
3-1-1- موقعيت، حدود و وسعت: 43
3-1-2- توپوگرافی: 44
3-1-3- زمین‌شناسی: 46
3-1-4- تکتونیک: 47
3-1-5- خاکهای شهرستان اصفهان: 47
3-1-6- وضعیت آب و هوایی: 47
3-1-7- منابع آب: 51
3-1-7-1- آبهای سطحی: 51
3-1-7-2- آبهای زیرزمینی: 51
3-1-8- پوشش گیاهی: 52
3-2- برخی از ویژگیهای اجتماعی- اقتصادی شهرستان اصفهان: 53
3-3- برخی از ویژگیهای کالبدی شهرستان اصفهان 54
3-3-1 حمل‌ونقل: 54
3-3-2- کاربری اراضی شهرستان اصفهان: 54
فصل چهارم: تجزیه‌وتحلیل یافتهها
4-1- مقدمه: 59
4-2- روشهای ارزیابی پیامدهای زیست‌محیطی و بوم‌شناختی توسعه: 60
4-3- روش ارزیابی تداخل آثار بوم‌شناختی: 61
4-4- روش ردپای بوم‌شناختی: 62
4-4-1- روش محاسبه ردپای بوم‌شناختی: 65
4-4-2- اقلام مصرف: 66
4-5- مزیتها و معایب روش ردپای بوم‌شناختی: 72
4-5-1- مزایای ردپای بوم‌شناختی 72
4-2-5- معایب روش ردپای بوم‌شناختی: 73
4-6- محاسبه ردپای شهرستان اصفهان: 73
4-6-1- زمین انرژی: 73
4-6-2- زمین کشاورزی 78
4-6-3- مراتع: 84
4-6-4- زمین جنگل: 85
4-6-5- زمین دریا: 85
4-6-6- زمین‌ساخته شده: 85
4-7- محاسبه ظرفیت زیستی شهرستان اصفهان: 91
4-8- محاسبه کسری موازنه: 92
4-9- مقایسه ردپای بوم‌شناختی شهرستان اصفهان با ردپای ایران و جهان 95
فصل پنجم: بحث و نتیجهگیری
5-1- مقدمه 100
5-2- پاسخ به فرضیههای تحقیق 101
5-2-1- فرضیه اول : 101
5-2-2- فرضیه دوم: 102
5-3- نتیجهگیری: 103
5-4- پیشنهادها و راهکارها : 105
5-5- منابع: 108

عنوان فهرست جدول ها صفحه
جدل شماره1: مساحت اختصاص داده شده به هر کدام از بخش های مصرفی شهرستان اصفهان_____________55
جدول شماره2: حوزه های کاربری__________________________________________________68
جدل شماره3: نوع زمین، نوع کاربری و سیستم آن برای برآورد ردپای بوم شناختی_____________________69
جدل شماره4: میزان برق مصرفی در بخش های مختلف شهرستان اصفهان 1390 ______________________74
جدول شماره5: مصرف انواع فراورده های نفتی شهرستان اصفهان 1390 ___________________________74
جدل شماره6: مقدار انرژی مصرفی غذا، حمل و نقل _______________________________________75
جدل شماره7: هزینه و درآمد خانوار شهرستان اصفهان 1390__________________________________76
جدول شماره8: مقدار انرژی مصرفی حوزه مربوط به کالا و خدمات______________________________77
جدل شماره9: مقدار تولید هر یک از محصولات گیاهی______________________________________79
جدل شماره10: مقدار تولید و سرانه مصرف گوشت و شیر به تفکیک دام شهرستان اصفهان 1390 ____________80
جدول شماره11 : میزان عملکرد هر یک از محصولات در هکتار_________________________________81
جدل شماره12مقادیر شیر و گوشت مصرف شده گوسفند و بز در شهرستان اصفهان 1390 _________________84
جدل شماره13: : مساحت اختصاص داده شده به هر کدام از بخش های مصرفی شهرستان اصفهان____________86
جدول شماره14: ردپای بوم شناخنی شهرستان اصفهان ______________________________________87
جدل شماره15: مساحت کاربری های مختلف شهرستان اصفهان 1390 ____________________________92
جدل شماره16: فاکتور معادل_____________________________________________________93
جدول شماره:17فاکتور عملکرد____________________________________________________93
جدل شماره18: کسری موازنه بوم شناختی شهرستان اصفهان__________________________________95
جدول شماره 19: مقایسه ردپای بوم شناختی شهرستان اصفهان با ایران و جهان

عنوان فهرست نمودار ها صفحه
نمودار شماره 1: مقدار ردپای بوم شناختی در بخش زمین انرژی__________________________78
نمودار شماره 2: ردپای غذا های گیاهی مورد بررسی_________________________________79
نمودار شماره 3:ردپای غذای حیوانی بخش کشاورزی_________________________________80
نمودار شماره 4:سهم ردپای بوم شناختی در بخش های مختلف مصرفی______________________95

عنوان فهرست نقشه ها صفحه
نقشه شماره1:موقعیت نسبی استان و شهرستان اصفهان____________________________________44
نقشه شماره:2 توپوگرافی استان و شهرستان اصفهان______________________________________46
نقشه شماره3: وضعیت اقلیمی استان و شهرستان اصفهان___________________________________48
نقشه شماره4: کاربری اراضی شهرستان اصفهان________________________________________57
نقشه شماره5:ردپای بخش غذای مصرفی در شهرستان اصفهان_______________________________88
نقشه شماره6: ردپای بخش حمل و نقل در شهرستان اصفهان________________________________89
نقشه شماره7 ردپای بخش کالا و خدمات در شهرستان اصفهان_______________________________90
نقشه شماره8 ردپای بخش مسکن در شهرستان اصفهان____________________________________91
نقشه شماره9ردپای کل ساکنین شهرستان اصفهان_______________________________________97

عنوان فهرست شکلها صفحه
شکل شماره1: گلبادهای ماهیانه ایستگاه سینوپتیک شهرستان اصفهان___________________________50
شکل شماره2: گلبادهای سالیانه ایستگاه سینوپتیک شهرستان اصفهان___________________________50
شکل شماره 3: جریان تولید و صادرات و واردات درون یک سیستم___________________________71

فصل ادمه و کلیات پژوهش

فصل اول:
مقدمه و کلیات پژوهش

مقدمه:
امروزه انسان با چالش‌های بی‌سابقه‌ای در عرصه‌های زیست‌محیطی روبه‌روست و در اين زمينه ایده‌ی يكسان و همه‌جانبه‌ای ميان صاحب‌نظران زیست‌محیطی وجود دارد كه اکوسیستم زمين، در سطوح موجود فعالیت‌های اقتصادي و عرصه‌های مادي،ديگر قادر به پايداري نيستند؛ زيرا فشارهاي اقتصادي بر منابع طبيعي بیش‌ازپیش رو به افزايش است. رشد شتابان شهرنشيني و توسعه‌ی شهرها در جهان امروز و به‌ویژه در كشورهاي روبه‌پیشرفت و پيامدهاي آن براي جوامع و ساكنانش، موجب توجه جدي صاحب‌نظران و برنامه ريزان به مفهوم توسعه‌ی پايدار شهري شده است. طي صدسال اخير، شهرها درصد زيادي از جمعيت جهان را به‌سوی خود جذب کرده‌اند. بااینکه شهرها تنها حدود 3% از سطح زمين را اشغال کرده‌اند، اما بيش از نيمي از جمعيت جهان و بيشترين مصرف منابع را به خود اختصاص داده‌اند. هيچ شهري نمی‌تواند بدون اتّكا به منابع و ظرفيت پذيرش ضايعات منطقه‌ی پشتيبانش پايدار باشد. البتّه در مقابل اين پشتيباني، شهر نيز به ارائه‌ی كالا و خدمات و توليد نوآوري و دانش و فن به منطقه‌اش، در روال توسعه‌ای اندام‌وار می‌پردازد تا رابطه‌ای متقابل ميان شهر و منطقه برقرار شود. چنين توسعه‌ای ناپايدار نخواهد بود و پایداری شهر در تقابل با پايداري منطقه و در مقياس گسترده‌تر، در تقابل با پايداري زمين نخواهد بود. براي داشتن توسعه‌ی پايدار، گام اول، اطلاع از وضعيت پايداري منطقه است تا در صورت ناپايدار بودن، برنامه‌ریزی لازم براي توسعه‌ی پايدار آن انجام‌گرفته و اجرا شود. براي انداز ه گيري سطح پايداري، روش‌های كمي و كيفي مختلفي وجود دارد . يكي از اين روش‌ها، روش ردپای بوم‌شناختی است. روش ردپای بوم‌شناختی ، يك شاخص پايداري است كه ميزان مصرف انسان و اثر اين مصرف را بر محیط‌زیست ارزيابي می‌کند. روش ردپای بوم‌شناختی را واكرناگل و ريز ، اوايل دهه‌ی 1990 در دانشگاه كلمبيا معرفي كردند. روش ردپای بوم‌شناختی يك ابزار محاسبه‌ی محيطي است كه ما را قادر می‌کند تا بر اساس مناطق زمين و آبي كه انسان‌ها صرف توليد می‌کنند، ميزان مصرف منابع و جذب پسماندهاي آنان را برآورد كنيم. تجربه توسعه اقتصادی در کشورهای مختلف نشان داده است که همگام با روند رشد جمعیت و توسعه شهرنشینی کیفیت و کمیت منابع زیست‌محیطی تنزل یافته است. چنان‌که آلودگی هوا، باران‌های اسیدی، تخریب جنگل‌ها، فرسایش خاک آلودگی آب‌های سطحی و زیرزمینی از تبعات افزایش جمعیت و توسعه اقتصادی در کشورهای پیشرفته است. از طرفی دیگر ناکارآمدی اقتصاد در کشورهای درحال‌توسعه، رشد جمعیت، تشدید فقر و بهره‌برداری ناپایدار از منابع را برای این کشورها، تخریب روزافزون محیط‌زیست را به همراه داشته است. بنابراین، دستیابی به رهیافت‌هایی که ما را از آثار مخرب ناشی از توسعه و چگونگی کاهش آن آگاه سازد، گام مؤثری درحرکت به‌سوی پایداری جوامع خواهد بود. پژوهش حاضر با توجه به اهميت موضوع ، پايداري توسعه با روش ردپای بوم‌شناختی، در يكي از شهرستان‌های بزرگ كشور، يعني شهرستان اصفهان موردبررسی قرار می‌گیرد و درصدد آن است که دریابد، فضا و ظرفیت بوم‌شناختی شهرستان اصفهان توان حمايت و برآوردن و نیازهای ساکنین این شهرستان را دارد؟ . شیوه جمع‌آوری اطلاعات در این پژوهش به‌صورت اسنادی و کتابخانه‌ای می‌باشد و برای تحلیل داده‌ها نیز از نرم‌افزار GIS استفاده‌شده است. بر اساس محاسبات صورت گرفته، ردپاي بوم‌شناختی مصرف در شهرستان اصفهان 2.4 هکتار به ازای هر نفر محاسبه شد همچنين، ظرفيت زيستي 0.427 هكتار به ازاي هر نفر محاسبه شد. با مقايسه ظرفيت زيستي و ردپاي بوم¬شناختی می‌توانیم مشاهده كنيم كه شهرستان اصفهان از كسري موازنه بوم‌شناختی رنج می‌برد. همچنين تحليل نتايج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد كه شهرستان اصفهان از ديدگاه بوم‌شناختی ناپايدار است و این شهرستان برای تامین نیاز ساکنین خویش فشار فزاینده ای را بر مناطق پشتیبانی خود وارد می نماید.

بیان مساله:
شهرها عامل اصلی ایجادکننده ناپایداری در جهان به شمار میروند و درواقع پایداری شهری و پایداری جهانی هر دو مفهومی واحد هستند، بر این اساس با توجه به پیچیدگی ذاتی شهرها و ابعاد مختلف تأثیرگذاری آن‌ها، شناخت عوامل اصلی برای دست‌یابی به پایداری شهری ضروری به نظر میرسد. با توجه به اینکه پیامدهای زیانبار توسعه، تابعی از متغیرهای جمعیت، سرانه و الگوی مصرف است، شهرنشینان عامل تعیین‌کننده‌ای در این پیامدهای جهانیاند. امروزه جمعیت شهرنشین جهان از مرز 50 درصد عبور کرده است و سرانه مصرف در شهر به‌مراتب بیش از روستا است. الگوی مصرف شهرنشینان نیز در مقایسه با الگوی مصرف روستاییان با طبیعت سازگار نیست. در حال حاضر حدود 20درصد جمعیت جهان که در کشورهای توسعه‌یافته زندگی میکنند، حدود 80 درصد منابع جهان را مصرف میکنند. در این کشورها 80 درصد جمعیت شهرنشین هستند که این مسئله به معنای مصرف حداقل 64 درصد منابع جهان در این شهرهاست. اما در مقابل از حدود 80 درصد جمعیت جهان که در کشورهای توسعه‌نیافته زندگی میکنند تقریباً 40درصد شهرنشیناند که سطح آن‌ها تنها به 12درصد منابع جهان میرسد. با رشد و گسترش بیش‌ازاندازه شهرها و افزایش جمعیت آن‌ها بعد از انقلاب صنعتی، مشکلات اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی نظیر: مشکلات ، آلودگی، فرسایش خاک، تخریب جنگلها، ترافیک، مسکن نامناسب، فقر، شکاف طبقاتی و… در شهرها به وجود آمد. در دهه 1990در واکنش به این مسائل نظریه توسعه پایدار شکل گرفت که بر مواردی نظیر عدالت اجتماعی، بهرهبرداری بهینه از مواهب طبیعی برای حال و آینده، جلوگیری از تخریب محیط‌زیست شهری و… تأکید میکرد. توسعه پایدار شهری نیز به‌عنوان شاخهای مهم در این مفهوم پدیدهای با ابعاد گسترده و پیچیده است که در رشد و تکوین شهرها، عوامل اقتصادی، اجتماعی، زیستمحیطی و اکولوژیکی را موردتوجه قرار میدهد. موضوع نظریه توسعه پایدار شهری، نگهداری منابع برای حال و آینده از طریق استفاده بهینه از زمین و واردکردن کمترین ضایعات به منابع تجدید ناپذیر میباشد.
شهر

پایان نامه
Previous Entries منابع تحقیق درباره ، ، ، Next Entries منبع مقاله درباره شهر پایدار، سبک زندگی، پایداری شهری، توسعه پایدار