مقاله رایگان درباره شعر معاصر، زیبایی شناسی، واج آرایی، شاعران معاصر

دانلود پایان نامه ارشد

گرایش:
دانشکده:

ردیف
سمت
نام و نام خانوادگی
مرتبه
دانشگاه
تاریخ و امضاء
1
استاد راهنما

2
استاد مشاور

3
استاد داور داخلی

4
استاد داور خارجی

5
استاد ناظر

6
مدیر گروه

سپاس خدایی را که سخنوران در ستودن او بمانند و شمارگران ، شمردن نعمت های او ندانند و کوشندگان ،حق اوگزاردن نتوانند . خدایی که پای اندیشه تیز کام در راه شناسایی او لنگ است ، و سر فکرت ژرف رو به دریای معرفتش بر سنگ . صفت های او تعریف ناشدنی است و به وصف در نیامدنی ،در وقت ناگنجیدنی و به زمانی خاص نا بودنی …

نهــج البلاغه

سپاسگزاری
سپاس فراوان از استاد گرامی ام جناب آقای دکتر حسین آذر پیوند که در کمال سعه صدر و حسن خلق ، از راهنمایی ایشان بهرمند بودم .
و
زحمات استاد گرانقدر مدیر گروه محترم جناب آقای دکتر عبد الرضا مدرس زاده را ارج می نهم.

تقدیم به
پدر و مادر عزیزم
که هیچگاه یارای سپاس شایسته از زحمات آنها را نداشته ام .
و
محمد علی بهمنی
که با شعر هایش به شانه هایم زد تا تنهایی ام را تکانده باشد .

فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده 1
فصل اول: کلیات تحقیق 2
1-1- مقدمه 3
1-1- 1- شعر نو 3
1-1-2- بیان مسأله 5
1-1-3- اهمیت انجام تحقیق 5
1-1-4- سوالات تحقیق 5
1-1-5- فرضیه های تحقیق 5
1-1-6- اهداف پژوهش 6
1-1-7- پیشینه و ضرورت تحقیق 6
1-1-8- شیوه انجام پژوهش 7
1-1-9- مراحل پژوهش 7
1-1-10- تعریف واژه ها و اصطلاحات فنی و تخصصی 7
فصل دوم: جریان شناسی شعر معاصر 8
2-1- تعریف شعر نو 9
2-2- جریان شناسی شعر نو 9
فصل سوم: زندگی و شعرِ مُحمد علی بهمنی 15
3-1- زندگی نامه 16
3-2- شعر 16
3-2-1- قالب 17
3-2-2- محتوا 21
3-2-2-1- عشق 21
3-2-2-2- اجتماع 21
3-2-2-3- عرفان 22
3-2-2-4- طبیعت 23
فصل چهارم : بدیع در اشعارِ محمد علی بهمنی 24
4-1- تعریف و سیرِ علم بدیع 25
4-2- بدیع در ایران و ادبیات فارسی 25
4-3- بدیع در کلام شاعران 26
4-4- بدیع لفظی در اشعار محمد علی بهمنی 26
4-4-1- واج آرایی 26
4-4-2- جناس 34
4-4-3- موازنه 40
4-4-4- ترصیع 43
4-4-5- اشتقاق 44
4-4-6- شبه اشتقاق 47
4-4-7- تکرار 48
4-4-8- ردّالمطلع 56
4-4-9- ردّ الصدر الی العجز 66
4-4-10- طرد و عکس 67
4-5- صنایع معنوی بدیع 68
4-5-1- تلمیح 68
4-5-1-1- تلمیحات تاریخی 68
4-5-1-1- تلمیحات مذهبی 71
4-5-2- تضاد 75
4-5-3- تناقض 79
4-5-4- حس آمیزی 81
4-5-5- ارسال المثل 82
4-5-6- تضمین 85
4-5-7- کنایه 89
4-5-8- ایهام 92
4-5-9- تناسب (مراعات النظیر) 93
نتیجه گیری 98
فهرست منابع 101
فهرست اعلام 103
چکیده انگلیسی 112

فهرست نمودار ها
عنوان صفحه
نمودار فنون بدیع لفظی در اشعار محمد علی بهمنی 97
نمودار فنون بدیع معنوی در اشعار محمد علی بهمنی 97

چکیده
محمد علی بهمنی از برجسته ترین شاعران معاصر است که با ایجاد نوآوری در صورت و محتوایِ شعر سنّتی و تلفیق قواعد آن با نو پردازیهایِ شعرِ معاصر ، گونه ای متفاوت از شعر ارائه می دهد. وی در قالبهای گوناگون ، طبع آزمایی کرده است امّا غزل، قالبِ مسلّط در اشعارِ اوست؛ غزلی که هم در بافت و هم در تصویر و محتوا با غزلِ سنّتی متفاوت است . از جمله شیوه هایِ ابتکار و تصویر پردازی در شعر بهمنی ، استفاده از صنایع برجستۀ بدیع لفظی و معنوی ، همچون : واج آرایی ، جناس ، موازنه و ترصیع ، اشتقاق ، ردّ الصدر الی العجز، تکرار، ردّالمطلع، تلمیح ، تضمین ،ارسال المثل ، کنایه ، تناسب، تضاد ، تناقض، حس آمیزی و ایهام است . وی فنونِ مذکور را با معیار هایِ شعر نو مطابقت داده و چگونگیِ بهره گیری از بدیعِ سنّتی در شعرِ معاصر را نشان می دهد.

واژگان کلیدی: شعر معاصر، محمد علی بهمنی ، بدیع لفظی، بدیع معنوی .

فصل اول
کلیات تحقیق

-1-1 مقدمه
-1-1-1شعر نو
شعر نو یا معاصر به گونه ای از شعر اطلاق می شود که با شکستن هنجار ها و قواعد شعر سنّتی ، گونه ای جدید به شمار می رود . از منظر بازه ی زمانی می توان اشعاری را نو دانست که پس از سرایش افسانۀ نیما (1303) سروده شده اند اما از نظر بافت و ساختار کلام شعر نو شعری است که در قالب های کلاسیک مانند غزل ، قصیده ، مثنوی و…سروده نشده باشد و از قید چارچوب مشخص و قواعد وزنی و عروضی و قافیه رها باشد. اما در این میان گروهی از شاعران قرار دارند که “هرچند از قوالب سنتی یا شبیه به سنتی استفاده کردند ، اما زبان و ذهنیت شعر نو را لحاظ کرده اند” (شمیسا ،1388 : 42)
این شاعران با جهان بینی خاصی که دارند به اوضاع و احوال پیرامون خود می نگرند و شعری زنده و پویا و مطابق با زمانۀ خود می آفرینند . پس شعر نو یا باید در قالب ، تحول و نو آوری داشته باشد یا در محتوا .
شاعران از دیر باز قالب غزل را برای بیان مضامین عاطفی و عاشقانه انتخاب کرده اند تا جایی که گنجاندن مسائل احساسی و معاشقه در قالبی غیر از غزل ، کمی دور از تصور است . در دورۀ معاصر نیز، شاعر امروزی برای بیان احساسات لطیف خود ، جایگاهی مناسبتر از غزل نمی یابد و به دلیل پیشینۀ فرهنگی و تعلق خاطر مخاطب به غزل، به سرایش عاشقانه های خود در این قالب می پردازد؛ اما ذهن پویا و درگیر شاعر امروزی ، قواعد یکسان و محتوای کلیشه ای غزل را نمی پسندد و با نوآوری های خاصِ خود به ایجاد تحوّل در غزل می پردازد . گاه محتوایی غیر عاشقانه همچون مسائل مشترک جامعه و مردم را وارد فضای غزل می کند و گاه با نگاهی جدید به عشق و معشوق می نگرد و غزل عاشقانۀ نوینی را ارائه می دهد .غزلی که در آن، معشوق نیز فعّال است و شاعر از زبان و ترکیبات رایج در جامعه بهره گرفته و با او سخن می گوید.
در غزل نو صمیمیّت و باور پذیری بیشتری وجود دارد و عشق موجود در آن دست یافتنی است . شاعر ِغزل نو ، ضمن پایبندی و احترام به سنّت ، نو آور است و با تلفیقِ سنّت و مدرنیته ، شعری دلنشین می آفریند .
محمد علی بهمنی ، یکی از شاعران معاصر است که در سال 1321 دیده به جهان گشود و از ده سالگی به سرودن شعر روی آورد . وی در قالب های مختلف طبع آزمایی کرده و دیدگاه و تصویر های نوین خود را در شکل های متفاوتِ شعر ( از نو و سپید تا غزل و مثنوی ) گنجانده است . اما غزل عای او بیشتر مورد استقبال قرار گرفته و وی به عنوان غزل سرای معاصر به شهرت رسیده است .” محمد علی بهمنی کلامی شیرین دارد و غزلی خوش و زیبا و دلنشین می سراید .” (ثروتیان ، 1389 : 15 )
در اشعار و از جمله غزل های وی ، روح زندگی و و تکاپو حس می شود و شاید بتوان گفت در هر بیت ، تصویر نوینی ارائه می گردد .بهمنی ضمن دلبستگی به قالب غزل با گنجاندن مضامین مختلف در این شکل شعری و همچنین آفرینش تعبیرات وتصویر های جدید ، غزلی نو به وجود آورده است .از جمله روش های ایجاد ابتکار در غزل که بهمنی از آن سود جسته است می توان به بکار گیری اوزان عروضی طولانی ، تشبیهات و استعارات جدید و خلاقانه و بکار گیری مناسب و به جای صنایع لفظی و معنوی اشاره کرد .وی فنون و آرایه های قدیمی را آنچنان در بستر نوین کلامش جای می دهد که نه تنها از آن بوی کهنگی به مشام نمی رسد بلکه مهارت شاعر را در بکار گیری نوین ابزار و صنایع رایج و بعضاً تکراری در راستای زیبایی آفرینی و نوآوری کلام نشان می دهد .بهمنی صنایع لفظی و معنوی بدیع را با دقت و ظرافت در شعر خود جای می دهد آنچنان که در بسیاری از ابیات ، لفظ و محتوا از این صنایع ، جدایی ناپذیر به نظر می آیند و در واقع فنون مذکور جزئی از بافت کلام به شمار می روند .

-2-1-1بیان مسأله
محمد علی بهمنی از شاعران بزرگ معاصر است که با نگاه متفاوتش به شعر، جریان تازه ای را در شعر معاصر به وجود آورد. وی با زبان عاطفی و صمیمی، مخاطب را همراهِ اشعار خود کرده و به درک و باورپذیری آن کمک می کند . بهمنی برای نو کردنِ زبانِ شعرش از ابزارها و شیوه های گوناگونی بهره می گیرد که یکی از این روشها، استفادۀ بسیار از فنونِ بدیعی است، به طوری که بدیع لفظی و معنوی در اشعار وی نقش چشمگیری دارند و به زیباییِ بیشترِ آن کمک می کنند. بررسی فنون بدیعی در دیوان محمد علی بهمنی موجب زیبایی شناسی اشعار وی شده و شیوۀ استفادۀ او از آرایه های بدیعی را نشان می دهد.

-3-1-1اهمیت انجام تحقیق
با بررسی انواع فنونِ لفظی و معنوی بدیع در اشعار محمد علی بهمنی به عنوان یکی از شاعران برجستۀ معاصر، نحوۀ به کارگیری این بخش از علم بلاغت در جریانِ شعر معاصر مشخص می شود.

-4-1-1سؤالات تحقیق
– آیا محمد علی بهمنی جریان تازه ای را در شعر معاصر به وجود آورده است؟
– میزان استفادۀ بهمنی از فنون بدیعی چه قدر است؟
– بهمنی از بین فنون لفظی و معنویِ بدیع، بیشتر از کدامیک استفاده کرده است؟
– آیا بدیع در اشعار بهمنی به عنوان ابزار به کار رفته یا وسیله ای برای ابرازِ مهارتِ شاعری است؟
– کدام فن بدیعی بیشترین کاربرد را در اشعار بهمنی دارد؟

-5-1-1فرضیه های تحقیق
– بهمنی، شاعری متفاوت و تأثیر گذار در روند شعر معاصر است.
– محمد علی بهمنی از فنون بدیعی استفادۀ بسیار و گاهی افراطی کرده است.
– فنون معنوی بدیع همچون تناسب و تلمیح بیشترین بسامد را در اشعار بهمنی دارد.
– بهمنی از فنِ بدیع به عنوانِ وسیله ای برای برجسته تر ساختن اشعار خود استفاده کرده است.
– واج آرایی و تلمیح،پر کاربردترین فنونِ بدیعی در اشعار بهمنی هستند.

-6-1-1اهداف پژوهش
– تبیین نقش محمد علی بهمنی در جریانِ شعر معاصر
– شناخت ویژگیهای بدیع و نوآوریهای لفظی و معنوی در اشعار بهمنی

-7-1-1پیشینه و ضرورت انجام پژوهش
با توجه به اهمیت محمد علی بهمنی در جریان شعر معاصر و عدم پژوهش در شعر این شاعر، بررسی جنبه های بلاغی و زیبایی شناسی اشعار وی، ضروری به نظر می رسدو به افزایش اطلاعات دربارۀ شیوۀ سخن پردازی او کمک می کند. اما با این وجود تاکنون پژوهشِ علمی دربارۀ اشعار وی صورت نگرفته و زیبایی شناسی این اشعار مورد توجه قرار نگرفته است.تنها آثار موجود دربارۀ محمد علی بهمنی به شرح ذیل می باشند:
– جشن نامۀ محمد علی بهمنی با عنوان: کسی هنوز عیار تو را نسنجیده است، به سعیِ علیرضا قزوه. در این مجموعه که به مناسبت تکریم و نکوداشت شاعر گردآوری شده است، شعرا و ادیبانِ معاصر به وصف شخصیت و اشعارِ بهمنی پرداخته اند.
– لذت بهت زدگی در شعر محمد علی بهمنی، دکتر بهروز ثروتیان.
همچنین غزل بهمنی در کنار چهار شاعر معاصر دیگر در پایا نامه ای مورد بررسی قرار گرفته است:
– سبک شناسی غزل معاصر( با تکیه بر شعر پنج شاعر معاصر« قیصر، ابتهاج، منزوی، شفیعی کدکنی، محمد علی بهمنی»)، اعظم دارانی، دکتر آقا حسینی، دانشگاه اصفهان، 1390.
در دانشگاه سیستان و بلوچستان/1390 نیز پایان نامه ای با عنوان( پنج عنصر اصلی در شعر محمد علی بهمنی) توسط آرزو دهقانی و دکتر واثق تألیف شده است.

-8-1-1شیوۀ انجام پژوهش
برای انجام پژوهش حاضر، ابتدا اطلاعات گوناگون دربارۀ شعر و زندگی محمد علی بهمنی گردآوری شد، سپس با مطالعۀ دقیق اشعار وی، صنایع لفظی و معنوی بدیعی در آنها استخراج گشته و مورد بررسی قرار گرفت.

-9-1-1مراحل پژوهش
در این پژوهش، ابتدا به تعریف شعر معاصر و بررسی جریانهای آن

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع امام حسین، قرآن کریم، نهضت عاشورا، صراط مستقیم Next Entries مقاله رایگان درباره شعر معاصر، جریان شناسی، انقلاب مشروطه، شفیعی کدکنی