منابع و ماخذ مقاله نظام پارلمانی، تفکیک قوا، ثبات سیاسی، نظام ریاستی

دانلود پایان نامه ارشد

و مادرم که دعای او همیشه بدرقه راه من بوده و هست

تقدیر و تشکر
از استاد گرامی، جناب آقای دکتر حسین رحمت الهی، که مرا در انتخاب عنوان پایان نامه و همچنین در تدوین آن یاری نموده و همیشه همچون پدری دلسوز ، نه تنها در زمینه علمی بلکه اخلاقی نیز سرمشق اینجانب بوده و هست، تشکر و قدردانی می نمایم.
همچنین از جناب آقای دکتر محمد هادی کاویانی وجناب آقای دکتر تقی دشتی که با ایرادات وراهنمایی های خود موجبات هر چه بهتر شدن پایان نامه را فراهم نموده، کمال تشکر وقدردانی را می نمایم.
همچنین از زحمات دوست عزیز، آقای علی صالحیان ، که یاری رسان من در جمع آوری منابع ، و همچنین از دوست عزیز آقای احمد خواجه که یاری رسان من در مسایل شکلی پایان بوده است تشکر می نمایم.

چکیده
راهکارهای مهار قدرت همیشه مورد توجه ودغدغه متفکران واندیشمندان حقوق وعلوم سیاسی، بوده وهست . این در حالی است که مهار قدرت در نظام پارلمانی بیشتر از نظام ریاستی در معرض خطر قرار دارد، ما در این تحقیق با بررسی عملکرد کشور هایی که از نظام انگلیس الگو برداری کرده اند، وهمچنین با بررسی شرایط اجتماعی ، سیاسی وفرهنگی جامعه ایران سعی بر ارائه چالشهای پیش روی نظام در صورت رفتن به سمت نظام پارلمانی داریم ، در این تحقیق سعی برآن نداریم که به جانب داری از نظام ریاستی یا پارلمانی بپردازیم، و همچنین منکر محاسن نظام پارلمانی نیستیم، اما استقرار نظام پارلمانی نیاز به پیش زمینه هایی دارد که، بدون تحقق آن، رفتن به سمت نظام پارلمانی، چالش برانگیز تر از هر نظامی است . و آنگونه که تجربه ثابت کرده است، در کشوری که پایه های دموکراسی وتکثر گرایی آن در حد مطلوب نیست، در مواجهه با این نظام با مشکلات بیشتری روبرو خواهد بود. حتی در کشورهایی نظیر اروپای غربی، که به مراتب فرهنگ دموکراسی و به خصوص فرهنگ تکثر گرایی، نهادینه تر از ایران بوده ، در مواجهه با نظام پارلمانی با مشکل روبرو شدند.
در ادامه با بررسی معیارهای ثبات سیاسی، به عنوان مهمترین عامل پیشرفت وتوسعه در جهان ورابطه آن با نظام پارلمانی، وبررسی آن با شرایط موجود نظام ایران ، می توان چالش های پیش روی نظام را موشکافی کرد. وبا توجه به اینکه نظام پارلمانی بیش از نظام ریاستی در معرض انتقادات، در جهت کارآمد نبودن در مهار قدرت قرار داشته ، طرفداران این نظام با ابزاری چون دو مجلسی وانحلال مجلس ،سعی بر برطرف کردن این ایراد بر آمدند. حال باید دید این ابزار می تواند، در ایران با توجه به شرایط خاص آن، تعادل وتوازن بین دو قوه را برقرار کند، وموجب مهار قدرت این دو قوه شود؟. در ایران علاوه بر نبود فرهنگ دموکراسی و تکثر گرایی ، مشکلات دیگری همچون چالش های پیش روی شکل گیری احزاب منسجم وکارآمد، وجودشکافهای عمیق اجتماعی(فرهنگی،قومیتی،مذهبی،طبقاتی و…)واختلافات عمیق بین افکار وگرایشات متعدد درجامعه نیز می تواند تشدید کننده چالشهای بیشتری باشد، همه وهمه می توانند نظام ایران را دچار چالشی کند که، برون رفت از آن شاید غیر ممکن باشد.
کلید واژه:پارلمانی، نظام ایران، تفکیک قوا، تکثر گرایی، دموکراسی، ثبات سیاسی، انحلال

فهرست مطالب

مقدمه 1
بیان مسئله 1
سوالهای پژوهش 1
سوال اصلی 1
سوالات فرعی 1
فرضیات پژوهش 2
فرضیه اصلی : 2
فرضیات فرعی: 2
پیشینه تحقیق 2
اهداف تحقیق 2
اهمیت وضرورت تحقیق 2
روش تحقیق 3
ساختار پژوهش 3
فصل اول : نظام پارلمانی 4
مقدمه 5
مبحث اول:مبانی وکلیات نظام پارلمانی 7
گفتار اول:مفاهیم 7
گفتار دوم:پیشینه 7
بند اول: پیشینه ونظریات در باب تفکیک قوا ومهار قدرت 8
1-نظریه‌های مربوط به ماهیت و علل تحدید قدرت دولت 9
1-1-نظریه اصالت فرد 9
1-2- اصالت و قانون طبیعت 9
1-3- اصالت و حاکمیت خداوند 10
2- سیر تکاملی اقدامات عینی برای تحدید قدرت 10
2-1-نهادینه شدن قدرت و ایجاد حقوق 10
2-2- اعلامیه‌ها و ضمانت‌های حقوقی 10
2-3- برداشت‌های نظریه جدید در زمینه تحدید قدرت 11
3- اقدامات عینی‌تر در زمینه تحدید قدرت 11
3-1- بحث نظری در مورد اصل تفکیک قوا 11
3-1-1-نظریه جان لاک 12
3-1-2-نظریه منتسکیو 13
4- برداشت ها ی متفاوت از تفکیک قوا 14
بند دوم: سیستم دو مجلسی ابزاری جهت تحدید قدرت 15
گفتار سوم: ویژگی ها وشرایط 16
گفتارچهارم: نظریه مدرن تفکیک قوا 18
مبحث دوم: معایب رژیم پارلمانی با توجه به معیار تعادل و توازن 22
گفتار اول:نظام پارلمانی واصل محدودیت 23
گفتار دوم:نظام پارلمانی ودغدغه اولیه صاحب‌نظران تفکیک قوا 25
بند اول: راهکارهای موجود در نظام ریاستی برای جلوگیری از همسان شدن دو قوه: (همسان شدن ماهوی) 27
1-رویکرد سیاست خارجی و سیاست داخلی، ابزاری برای جلوگیری از یکه تازی حزب برتر 27
2- وجود انتخابات ریاست جمهوری در میانه فعالیت حزب اکثریت در پارلمان (در میانه دوره تقنین) 28
3- عدم رقابت حزبی در انتخابات ریاست جمهوری 28
4- به دلیل عدم پاسخ‌گو بودن حزب اکثریت در پارلمان در نظام ریاستی 29
بند دوم:راهکارهای ارائه شده برای ایجاد تعادل و توازن قوا در نظام پارلمانی 29
1- اهرم انحلال 29
2- حاکمیت قانون 31
بند سوم: ضعف قوای مجریه در نظام‌های پارلمانی 33
1-دلایل ضعف بیش از حد دولتها یا به‌عبارتی قوه مجریه 33
1-1-دلایل طبیعی 33
1-2دلایل فنی 34
1-2-1حق انحلال پارلمان 34
1-2-2- تعداد احزاب و نقش آن در ضعف حکومت 35
2-تلاش‌های کشورهای اروپایی برای تجدید نیروی حکومت 35
فصل دوم: ویژگی های نظام جمهوری اسلامی ایران 38
مقدمه: 40
مبحث اول: مبانی وکلیات نظام جمهوری اسلامی ایران 41
گفتار اول:جایگاه قوای سه گانه 41
بند اول:قوه مقننه 41
بنددوم:قوه مجریه 42
بند سوم:قوه قضاییه 42
گفتار دوم:جایگاه رهبری 42
گفتار سوم:روابط قوای سه گانه و حدود استقلال آنها 44
بند اول : اقتدار قوه مقننه 44
1-اقتدار قوه مقننه بر قوه مجریه 44
2- اقتدار نسبی قوه مقننه بر قوه قضائیه 44
بند دوم:اقتدار قوه مجریه 45
1-نفوذ قوه مجریه بر قوه مقننه 45
2- نفوذ قوه مجریه بر قوه قضائیه 45
گفتار چهارم: موقعیت و مقام و مسئولیت های مقامات بلندپایه کشور 45
بند اول : موقعیت و مسئولیت های رهبری 45
1-موقعیت سیاسی 46
2- موقعیت شخصی 46
3- مسئولیت های رهبری 46
3-1- مسئولیت سیاسی 46
3-2- مسئولیت مالی و حقوقی 47
بند دوم: موقعیت و مسئولیت های رییس جمهور 47
1- موقعیت رسمی 47
2- موقعیت شخصی 47
3- مسئولیت های رییس جمهور 48
3-1-مسئولیت سیاسی 48
3-2- مسئولیت مالی 48
3-3- مسئولیت کیفری 48
3-4- مسئولیت قانونی رییس جمهور در مقابل قوه قضائیه 49
مبحث دوم: بررسی تفکیک قوا در ساختار نظام حقوقی ایران 50
گفتار اول:بررسی تفکیک قوا با توجه به متون قانون اساسی 50
گفتار دوم:بررسی جایگاه رهبری در مفهوم کلاسیک تفکیک قوا 50
گفتار سوم: برررسی جایگاه رهبری در مفهوم مدرن تفکیک قوا 52
گفتار چهارم: مقایسه رهبر ایران با سایر رؤسای کشور در دیگر کشورها 53
بند اول:در کشورهای با عنوان جمهوری 53
1-در نظام‌های ریاستی 53
2- در نظام پارلمانی 54
بند دوم: در کشورهایی با عنوان پادشاهی 54
فصل سوم:مشکلات وچالشهای رژیم پارلمانی با توجه به ساختار نظام حقوقی ایران 57
مقدمه 58
مبحث اول: ساختار احزاب در نظام حقوقی ایران 59
گفتار اول: مشکلات پیش روی شکل‌گیری احزاب منسجم در ایران 60
بند اول : دلایل ضعف و ناپایداری احزاب در ایران 60
1-عوامل خارجی 60
2-عوامل درون حزبی 60
3-عوامل فرهنگی 60
4-ویژگی‌های دولت‌ها 61
بند دوم: شکاف‌های اجتماعی 62
1-شکاف‌های قومی 62
2-شکاف‌های مذهبی 63
2-1-تأثیرات فرقه های مذهبی 63
3-شکاف‌های فکری و فرهنگی 64
4-شکافت‌های مربوط به ساختار جمعیت 64
5-شکاف‌های طبقاتی 64
گفتار دوم: شرایط احزاب بعد از مرحلة شکل‌گیری با توجه به جایگاه امروزی حزب 65
بند اول: جایگاه احزاب در ساختار نظام‌های مدرن امروزی 66
1-بررسی جامعه شناختی 66
1-1- تحلیل فنکسیونالیسمی(تعامل کارکرد گرایانه، بین نوسازی سیاسی واقتصادی) 66
1-1-1-نظریات آلموند و پاول 67
1-1-2-نظریه دیوید اپتر 68
1-2-تحلیل جامعه شناسی صرف 69
2- انتقادات ماهیتی 72
2-1- انتقادات اشمیت ازنظام حزبی 72
2-2- نظرات منتقدان دیگر از نظام حزبی 74
بند دوم: مشکلات پیش روی احزاب پس از مرحله شکل‌گیری در ایران 74
بند سوم: راه‌های پیش روی حکومت در رابطه با احزاب 77
1-رفتن به سمت فعالانه و آزادانه عمل کردن احزاب 77
2-احزاب تحمیلی 77
3-عدم ورود به مرحله تکثرگرایی شدید و بازیهای حزبی 78
4-ایجاد همگرایی در جامعه 79
مبحث دوم: ثبات سیاسی و رابطه آن با نظام پارلمانی وتحزب 81
گفتار اول:ثبات سیاسی ورابطه آن با نظام پارلمانی 82
بند اول:ثبات سیاسی وتعاریف آن 83
بند دوم: نهاد اساسی نظام سیاسی 83
1-حکومت 84
2- رژیم 85
3- تأثیرات جامعة سیاسی 85
بند سوم: تحلیل همه جانبه 86
گفتار دوم :جایگاه احزاب در مرحله ثبات سیاسی 92
بند اول: جایگاه احزاب در کشورهای توسعه یافته در مرحله ثبات سیاسی 92
1-نظریه لوسین پای 92
2-نظریه سیر بلاگ وبرینگتن 93
2-1-مراحل پیش روی جوامع برای رسیدن به توسعه 93
2-2-جایگاه احزاب در مرحله ثبات سیاسی 94
بند دوم: رویکرد کشورهای در حال توسعه با تحزب 97
1- استدلال هایی کشورهای در حال توسعه علیه نظام حزبی مبتنی بر رقابت 97
1-1-احزاب سیاسی و یگانگی ملی 98
1-2-جنبش آزادی بخش ملی 98
1-3-احزاب متعدد و رابطه آن با وقت و نیروی انسان 98
1-4-نظام حزبی مبنی بر حکومت حزبی پارلمانی، ورابطه آن باشرایط محلی کشورهای رو به توسعه 98
1-5- رقابت حزبی ، نه لازم است ونه طبیعی 99
بند سوم: تحلیل دو رویکرد 99
گفتار سوم:شرایط تفکیک قوا در مرحله ثبات سیاسی 105
مبحث سوم:بررسی اهرم انحلال و دیگر راه‌های تعادل و توازن در صورت پارلمانی شدن نظام ایران 106
گفتار اول:جایگاه اهرم انحلال 106
گفتار دوم:بررسی ابزارهای مهار قدرت در نظام پارلمانی با توجه به نظام حقوقی ایران 107
بند اول:رویکرد کسانی که قائل به اهرم انحلال نیستند 107
بند دوم: رویکرد کسانی که قائل به اهرم انحلال هستند 110
1-اجرای انحلال تنها در دست نخست وزیر 110
2-اجرای انحلال طبق روال عادی 110
2-1-تصمیم نخست وزیرمبنی بر انحلال وارجاع آن به قوه رهبری 112
2-1-1-تشخیص رهبر مبنی بر عدم انحلال بر اساس مصلحت کشور 112
2-1-2-تشخیص رهبر مبنی بر انحلال با توجه به مصلحت کشور 113
2-2- انحلال پارلمان مستقیما توسط قوه رهبری 113
2-2-1-اعلام انحلال توسط قوه رهبری بدون پیشنهاد از طرف نخست وزیر 113
2-2-2- اعلام انحلال توسط قوه رهبری بدون اینکه نخست وزیر حق انحلال داشته باشد 113
بند سوم:جایگاه شورای نگهبان در مهار قدرت پارلمان 114
گفتار سوم: توجیه طر‌فداران اهرم انحلال در صورت پارلمانی شدن نظام ایران 118
مبحث چهارم:آیا تغییر نظام، به نظام پارلمانی، مستلزم تغییر در جمهوریت نظام می‌باشد؟ 120
گفتاراول: بررسی جمهوریت در کشورهای دارای عنوان جمهوریت 120
بند اول: نمونه‌ای از کشورهای دارای عنوان جمهوری 120
1- ایتالیا 120
2- ترکیه 120
3- آلمان 120
بند دوم: بررسی همه‌جانبه جمهوریت 121
مبحث پنجم:خود کامگی رییس جمهور در نظامهای ریاستی و نیمه ریاستی 126
نتیجه گیری 131
فهرست منابع 136

مقدمه
نظام پارلمانی وریاستی هر کدام دارای معایب ومحاسنی هستند، که قابل تأمل است . وهر دو نیاز به پیش زمینه هایی دارند که بدون استقرار آن، هر دونظام ریاستی وپارلمانی در عمل محقق نخواهد شد . اماآنچه حائز اهمیت است این است که اگر چه، پیش زمینه های ضروری(فرهنگ دموکراسی وتکثر گرایی) جهت استقرار هر دو نظام یکی است، اما در نظام پارلمانی این پیش زمینه ها باید به مراتب، بیش از نظام ریاستی نهادینه تر وقوی تر باشند ، چون به دلیل ویژگی های نظام پارلمانی، این پیش زمینه هابیشتر نمود پیدا می کند وبیش از پیش تاثیر گذار خواهد بود.
بیان

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درباره آسیب های اجتماعی، آسیبهای اجتماعی، مواد مخدر، محل سکونت Next Entries منابع و ماخذ مقاله نظام پارلمانی، تفکیک قوا، قوه مجریه، نظام حقوقی