منابع پایان نامه ارشد با موضوع علوم قرآن، نزول قرآن، مفهوم شناسی، کارشناسی ارشد

دانلود پایان نامه ارشد

ط. ساختار تحقيق: 4
فصل اول: مفاهیم و کلیات 5
1-1) بخش اول: مفهوم شناسی 6
1-1-1)مفهوم قراءات 6
1-1-2) مفهوم طهارت 8
1-1-3) مفهوم صلاة 9
1-1-4) مفهوم صوم 110
1-2) بخش دوم: نزول قرآن بر سبعة احرف 11
1-2-1) مفهوم أحرف سبعه 11
1-2-2) احادیث بیانگر نزول قرآن بر سبعة احرف 17
1-2-2-1) بررسي احاديث «أنزل القرآن علي سبعة أحرف» 21
1-2-2-1-1) دیدگاه اهل سنت در مورد حديث سبعة احرف 22
1-2-2-1-2)دیدگاه امامیه در مورد حديث سبعة احرف 23
1-2-2-1-3) آغاز ظهور حديث سبعة احرف از دیدگاه امامیه 28
1-2-3) قراءات ائمه سبعه و ارتباط آن با أحرف سبعه: 28
1-2-4) فائدهی نزول قرآن بر سبعة احرف: 29
1-2-5) حجیت قراءات قاریان هفتگانه 30
1-2-5-1) حجیت قراءات هفتگانه از نظر اهل سنت 31
1-2-5-2) حجیت قراءات هفتگانه از نظر امامیه 34
1-3) بخش سوم: انواع قراءات 36
1-3-1) قرائت متواتر 38
1-3-2) قرائت مشهور 39
1-3-3) قرائت آحاد 40
1-3-3-1)حجيت قراءات آحاد: 41
1-3-4) قرائت شاذ 41
1-3-4-1) حجيت قراءات شاذ: 42
1-3-4-1-1)قرائت شاذ در نماز 42
1-3-4-1-2) قرائت شاذ در غيرنماز: 43
1-3-2) نشأت قراءات: 46
1-3-2-1) مرحله اول: قرائت در زمان پيامبر ( 47
1-3-2-2) مرحله دوم: قراءات در عصر صحابه: 47
1-3-2-2-1) قراءات در زمان خلافت أبوبكر و عمر( 47
1-3-2-2-2) قراءات در زمان خلافت عثمان( 48
1-3-2-2-3) تفاوت بين جمع کردن قرآن در زمان ابوبكر و عثمان: 49
1-3-2-2-4)آيا مصاحف عثماني مشتمل بر تمام حروف هفتگانه است؟ 50
1-3-4) مصدر قراءات: 50
فصل دوم: آثار فقهی اختلاف در قرائت آیات طهارت، نماز و روزه 53
2-1) بخش اول: اثر اختلاف قراءات در آیات طهارت 54
2-1-1) شستن یا مسح پا در وضو 55
2-1-2) اختلاف بر باطل شدن وضو با لمس نامحرم 67
2-1-3) حکم وطء زن بعد از قطع شدن خون حیض و قبل غسل کردن 78
2-2) بخش دوم: اختلاف قراءات در آیات صلاة 89
2-2-1) اختلاف بر دو رکعت نماز طواف پشت مقام ابراهیم 90
2-2-1-1) اختلاف در دو رکعت نماز طواف 90
2-2-1-2) اختلاف در مورد نماز خواندن در پشت مقام ابراهیم 94
2-2-2) حکم سجدهی تلاوت در سوره نمل 97
2-3) بخش سوم: اختلاف قراءات در آیهی صوم 101
2-3-1) فدیه روزه رمضان برای زن و مرد پیر 101
جمع بندی مطالب، نتیجهگیری، پیشنهادها 108
الف. جمع بندی مطالب 108
ب. نتیجه گیری 111
ج. پیشنهادها 113
فهرست منابع و مآخذ 114
الف) علوم قرآنی 114
ب. تفاسیر اهل سنت 117
ج. تفاسیر امامیه 118
د. فقه حنفی 119
هـ. فقه مالکی 119
و. فقه شافعی 120
ز. فقه حنابله 120
ح. فقه امامیه 121
ط. فقه ظاهریه 122
ی. فقه مقارن 122
ک. کتب حدیثی اهل سنت 123
ل. کتب حدیثی امامیه 124
م. معاجم و فرهنگها 124
ن. کتب اصول و قواعد الفقه 125
س.کتب علوم حدیث 126
ع. مقاله 126

مقدمه:
الحَمدُ للهِ الذي أَنزَلَ عَلَى عَبدِهِ الكتابَ وَلَم يَجعَل لَهُ عِوَجَاً وَجَعَلَهَ هُدَى لِلناسِ؛ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتَابِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ  ، َو الصَلاةُ وَالسلامُ على مَن أُنزِلَ عَلَيه القُرآنَ مفرقًا، لِيَقرَأه عَلَى النَّاسِ عَلَى مَكثِ وَ نَزَلَ تَنزِیلاً عَلَی سَبعَةِ أَحرَفِ، لِیَقرَأ المُؤمِنُون ما تَیَسَرَ مِنهُ وَ عَلَی آلِهِ وَ صَحَابَتِهِ الکَرام، الذین تَلُوا القُرآنَ حق الِتلَاوَة،ِ وَ عَمَلُوا بِمَضامِينِه النَّيِّرَة ، مُقِيمِينَ حُروفَه وَحُدُودَه، مُؤمِنينَ بِمُحكَمِهِ وَ مُتَشابِهِه، وَعَلَى أَئمَةِ البُدُور المُقرِئين، الذينَ نَقَلُوا إلينا القرآنَ بِقَرَاءاتِهِ المُتَواتِرَةِ عَذْبَاً وَ سَلسَلاً، وَعَلَى مَن سَلَكَ سَبِيلَهُم إلى يَومِ الدين.
تفسیر صحیح قرآن، همواره و در طول تاریخ اسلام تا به حال، یکی از ضرورتهای جامعه اسلامی محسوب شده است. لازمه تفسیر صحیح تسلط بر علوم و قواعدِ مختص به آن است. علم قراءات، یکی از این علوم و لازمه تفسیر به شمار میآید. بنابراین اختلاف قراءات بر تفسیر قرآن و برداشتهای تفسیری مفسران و فقهاء مؤثر است.
فقها در بسیاری از مسائل فقهی اختلاف دارند و این اختلاف مبنی بر هوا و هوس نیست. در اختلاف فقهاء اسباب و عوامل معقول و منطقی تاثیر دارد و این اختلاف ممکن است به دلائل زیادی باشد از جمله: اختلاف به سبب قواعد اصولی، اختلاف به سبب ادلهی مختلف فیه، اختلاف به سبب انواع مختلف حدیث و یکی دیگر از اسباب اختلاف، اختلاف قراءات میباشد. شکی نیست که برخی از آیات قرآن کریم به گونههای مختلف قرائت شده است ولی هر قرائتی در احکام فقهی تاثیر ندارد.
الف. بیان مسئله:
قرآن، معجزهی بزرگ پیامبر اکرم ( و کتاب هدایت بشر است که خداوند بشارت حفظ آن را از پیش داده است (إِنّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّکْرَ وَ إِنّا لَهُ لَحافِظُونَ ( تلاوت و توجه به الفاظ آن برای فهم معانی حائز اهمیت است زیرا تا متن قرآن خوانده نشود نمیتوان به مسائل دیگر پرداخت. بدین ترتیب باید از اختلافهای قرائت در قرآن آگاهی پیدا کنیم. یکی از مسائل مهم و تأثیر گذار بر اختلاف فقهاء، قراءات مختلف قرآنی میباشد تا جایی که دامنهی این اختلاف در مسائل مهم و اساسی که نقش ارکان دین داشته و بعضاً جزء مسائل روزمره میباشد همچون (طهارت، نماز وروزه) رسیده است. بنابراین جا دارد با واکاوی مقولهی قراءات و حجیت آن و تأثیر این نوع قراءات در مسائل مطروح در حد وسع این رساله (طهارت، نماز و روزه) این مسائل مورد کنکاش قرار گیرد.
ب. ضرورت و اهمیت انجام تحقيق:
حفظ قرآن از تحریف و عدم تحریف آن از اعتقادات مسلّم مسلمانان می‏باشد. مباحث علوم قرآنی و خصوصاً مباحثی از قبیل جمع قرآن و علم قراءات (اختلاف قراءات و سبعة احرف…..) و آثار این قراءات بر احکام فقهی از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ زیرا دیدگاه ما را نسبت به اصل اعتبار و سندیّت قرآن روشن می‏کند و با پاسخگویی به سؤالهایی که در این زمینه مطرح است، به شبهاتی درباره عدم تحریف قرآن پاسخ داده می‏شود. مسألهای که باید توجه شود این است که اختلاف قرائت، هرگز به معنای تحریف، افزایش و یا کاهش در قرآن نیست.
ج. اهداف تحقيق:
1. بررسی حدیث «احرف سبعة» و بیان دیدگاه اهل سنت و امامیه در مورد آن و تبیین فائدهی نزول قرآن بر «احرف سبعة»
2. بررسی انواع قراءات بر اساس نوع تقسیم بندی و بیان دیدگاه علماء و فقهاء دو فرقه اهل سنت و امامیه در مورد انواع قراءات و تبیین اینکه چه قراءاتی در نماز جایز است و چه قراءاتی جایز نیست.
3. بررسی اثر اختلاف قراءات در مباحث طهارت، صلاة و روزه و بیان دیدگاه فقهاء اهل سنت و امامیه در این مورد و مناقشهی نظرات این فقهاء.
د. سوالات تحقيق:
این پایان نامه در پی دست یابی به جواب سؤالاتی است که می توان آن ها را در سه مورد خلاصه کرد:
1. چه اختلافاتی در قراءات آیات ناظر بر احکام طهارت، نماز و روزه وجود دارد؟
2. اختلاف قراءات چه تاثیری در احکام فقهی طهارت، نماز و روزه دارد؟
3. حکم قراءات مختلف در نماز چیست؟
هـ. فرضيات تحقيق:
1. اختلاف قراءاتی که در قرآن وجود دارد گاهی در حکم فقهی تاثیر دارد و آن ناشی از اختلاف در اعراب کلمه است به طور مثال در آیه شش سوره مبارکه مائده کلمه (ارجلکم) برخی آن را مکسور (أرجُلِکُم) و برخی دیگر آن را مفتوح (أرجلَکُم) تلفظ میکنند. یا کلمه ( يَطْهُرْن) در سوره بقره آیهی 222 بعضی از قراء آن را به صورت ثلاثی مزید از باب افتعال (یَطَّهَّرن) قرائت میکنند و برخی آن را ثلاثی مجرد (یَطهُرن) تلفظ میکنند.
2. اختلاف قراءات گاهی در حکم فقهی تأثیر گذار است. در بحث طهارت، بطلان یا عدم بطلان وضوی ملموس بنابر اختلاف قرائت در (لمستم یا لامستم) در سورهی نساء آیه 43 مشاهده میشود. در بحث نماز آیه 125سوره بقره ( وَاتَّخِذُواْ مِن مَّقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى( مفسران و فقهاء در وجوب یا عدم وجوب نماز گزاردن پشت مقام ابراهیم اختلاف دارند. در بحث روزه نیز قراءات وارد شده در آیهی 184 بقره (وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ( سبب اختلاف در حکم فدیه روزه رمضان برای افراد پیر و ناتوان شده است.
3. دانشمندان مسلمان بر حجیت قراءات متواتر اجماع کردهاند و در حوزهی بررسیهای زبان و احکام فقهی به آن احتجاج میکنند و آن را در نماز میخوانند اما در جواز قراءات شاذ در نماز و احکام فقهی اختلاف دارند.
و. پيشينه تحقيق:
هر چند در زمینه قراءات و تأثیر آن در اجتهاد فقهاء کتابهایی مستقل در کشورهای عربی به رشتهی تحریر در آمده است، ولی با تحقیق و تفحصی که نگارنده این پایاننامه داشه تا به حال کتابی مستقل در مبحث قراءات و همچنین کتابی که گردآورندهی آراء دو فرقهی اهل سنت و شیعه در زمینه قراءات و تأثیر آن بر احکام فقهی به زبان فارسی و همچنین عربی باشد تدوین نشده است. پایان نامهای که در ایران در این بخش نوشته شده است نیز به طور مفصل به این مسأله نپرداخته است هر چند به طور پراکنده و گذرا مباحثی در این زمینه پیدا میشود.
کتابها و پایاننامههای نوشته شده در این زمینه به شرح ذیل است:
الف.کتب
1. آل ظفر الدوسری، عبدالله، أثَرُ اختِلافِ القِرَاءات فی الاحکام الفقهیة، مصر، دارالهدی، چاپ اول، 1426هـ.
2. بازمول، محمد، القراءاتُ و أثرُها فی التفسیر و الأحکام، مکه، جامعه ام القری، 1412هـ.
3. فضلی، عبد الهادی، القراءات القرآنیه تاریخ و تعریف، بیروت، دارالقلم، بیتا.
4. ابن مجاهد، احمد، السبعة فی القراءات، تحقیق دکتر شوقی ضیف، مصر، دارالمعارف، بیتا.
5. ابن زنجله، عبدالرحمن، حجة القراءات، محقق، سعيد افغاني، بيروت، مؤسسه الرسالة، چاپ پنجم، 1418هـ.
6. ابن جنی موصلی، عثمان، المحتسب في تبيين وجوه شواذ القراءات والإيضاح عنها، بیجا، وزارة الأوقاف، 1420هـ.
7. ابن جزری، محمد، النشر في القراءات العشر، مصر، دارالكتاب العربی، بیچا، بیتا.
8. آل اسماعیل، نبيل، علم القراءات، بيجا، مكتبة التوبه، چاپ اول، 1421ه.

ب. پایان نامه
1. آهویی، مهران، اختلاف قراءات و تفسیر قرآن، پایاننامه کارشناسی ارشد، رشته علوم قرآن و حدیث، دانشگاه تهران، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، 1388.
2.اسلامیفر، جعفر، اختلاف قراءات و تأثیر آن بر برداشتهای فقهی، پایاننامه کارشناسی ارشد، رشته فقه و اصول، دانشگاه مشهد، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی، 1381.
ز. روش و ابزار تحقيق:
روش تحقیق، توصیفی_تحلیلی و روش جمع آوری اطلاعات به صورت کتابخانهای و مراجعه مکرر به منابع علوم قرآنی و فقهی مربوط به موضوع قراءات میباشد که سعی شده است تا از قرآن کریم، احادیث نبوی و از منابع معتبر و دست اول فقه اسلامی، اعم از نظرهای پیشوایان مذاهب اسلامی و تألیفات سایر بزرگان دینی و مقالات نگارش یافته در این زمینه استفاده شود و مطالب مرتبط گردآوری و یادداشت شود و بعد از تجزیه، تحلیل، نقد و بررسی داده ها، تحریر مطالب صورت گیرد. در این تحقیق علاوه بر استفاده از کتابخانه از نرم افزارهایی مثل: مکتبة الشامله، الموسوعة الفقهیة، کتابخانه اهل البیت، سایت نور و سایت کتابخانه فقاهت استفاده شده است.
ح. قلمرو تحقيق:
در این تحقیق تا حد امکان سعی شده است که اقوال علماء اهل سنت، امامیه و در برخی موارد مذهب ظاهریه مورد بررسی قرار گیرد و دلائلی که هر گروه به آن استدلال کردهاند بررسی و نقد شود و در نهایت رأی راجح بیان شود.
ط. ساختار تحقيق:
اين پایان نامه شامل یک مقدمه و دو فصل به بررسی قراءات و اثر آن بر احکام فقهی میپردازد که در نهایت به بیان جمع بندی، نتیجه گیری و پیشنهادها پرداخته میشود.
فصل اول که مفاهیم و کلیات پایاننامه را شامل میشود از سه بخش ذیل تشکیل شده است: بخش اول مفهوم شناسی، بخش دوم: سبعة احرف و بخش سوم: قراءات و نشأت آن.
فصل دوم به بررسی آثار فقهی اختلاف قراءات میپردازد که آثار اختلاف قراءات بر آیات مربوط به طهارت، نماز و روزه را مورد بررسی قرار میدهد.

فصل اول
مفاهیم و

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع اسناد تجاری، شخص ثالث، اشخاص ثالث، مجازات اسلامی Next Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع نزول قرآن، ناسخ و منسوخ، صورت و معنا، قرآن کریم