مقاله رایگان با موضوع هراس اجتماعی، اضطراب اجتماعی، شناختی ـ رفتاری، بهداشت روان

دانلود پایان نامه ارشد

تأثیر درمان شناختی در هراس اجتماعی 40
درمان شناختی ـ رفتاری 44
توصیف درمان شناختی ـ رفتاری 44
نظریه‌های درمان شناختی ـ رفتاری 46
1- نظریه روان‌درمانی ـ شناختی بک 46
2- نظریه عقلانی ـ عاطفی الیس 47
الگوهاي رايج درمان اختلال هراس 47
1- حساسيت‌زدايي تدريجي (منظم) 47
2- آرميدگي عضلاني 51
پسخوراند زيستي 51
كنترل نفس‌نفس‌زدن 52
آموزش ابراز وجود 52
تحقیقات خارجی 53
تحقيقات داخلی 57
جمع‌بندی 62
فصـل سوم: روش پژوهش 63
روش تحقیق 63
شركت كنندگان 63
ابزار اندازهگیری 63
پرسشنامه‌ی هراس اجتماعی 63
مقياس اضطراب بك 64
روش اجرای پژوهش 64
روش‌های آماری تحليل داده‌ها 64
فصل چهارم: يافته‌هاي پژوهش 66
روش تجزیه و تحلیل داده‌ها 66
تحلیل داده‌ها 67
بررسی مفروضات تحلیل‌های آماری 67
– نرمال بودن توزیع متغیرها در جامعه 67
بررسی فرض همگنی واریانس‌های متغیرهای پژوهشی 68
بررسی فرض همگنی رگرسیون متغیرهای پژوهشی 69
فصل پنجم: بحث و نتيجه‌گيري 71
فرضیه 1 71
فرضیه 2 72
پيشنهادها 74
پیشنهادهاي پژوهشی 74
محدودیت‌های پژوهش 74
تبیین نهایی 75
منابع و مآخذ 76
منابع فارسي 76
منابع لاتين 78
پیوست‌ها 82
مقیاس هراس اجتماعی کانور 82
پرسشنامه اضطراب بک 83

فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 4-1- وضعیت آزمودنی‌ها از نظر مداخله 66
جدول 4-2- شاخص‌های توصیفی پیش آزمون 66
جدول 4-3- شاخص‌های توصیفی پس آزمون 67
جدول 4-4- نتایج آزمون کالموگروف- اسمیرنوف جهت بررسی فرض نرمال بودن توزیع متغیرها 68
جدول 4-5- آزمون همگنی واریانس‌ها هراس اجتماعی 68
جدول 4-6- آزمون همگنی واریانس‌ها اضطراب 68
جدول 4-7- نتایج آزمون همگنی رگرسیون در متغیر هراس اجتماعی گروه آزمایش وکنترل 69
جدول 4-8- نتایج آزمون همگنی رگرسیون در متغیراضطراب گروه آزمایش وکنترل 69
جدول 4-9- نتایج تحلیل کوواریانس مقایسه اضطراب گروه‌ها در مرحله پس آزمون 69
جدول 4-10- نتایج تحلیل کوواریانس مقایسه معدل گروه‌ها در مرحله پس آزمون 70

چكيده
اضطراب يكي از شايع‌ترين اختلالات نوروتيك است كه همه انسان‌ها در شرايط مختلف آن را تجربه مي‌كنند. این مطالعه به منظور بررسی اثربخشی درمان شناختی ـ رفتاری بر کاهش اضطراب و افزایش کنش‌وری تحصیلی دانش‌آموزان مبتلا به اختلال هراس اجتماعی انجام شده است. طرح پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون ـ پس آزمون با گروه کنترل بود، جامعه پژوهش یکی از مدارس مشهد بود که 28 دانش آموز (14 تا 19 سال) مبتلا به هراس اجتماعي از بين دانش‌آموزان مشهد بر اساس نمره آزمون هراس اجتماعي و بر مبناي نمونه‌گيري در دسترس و داوطلبانه انتخاب و به صورت تصادفي جايگزيني به دو گروه (آزمایش 14 نفر و کنترل 14 نفر) تقسيم شدند. در این مطالعه قبل از اجرای مداخله، تمامي ‌آزمودنی‌ها توسط پرسشنامه‌های مقیاس اضطراب و هراس اجتماعی مورد ارزیابی قرار گرفتند، سپس از میان کسانی که دارای هراس اجتماعی بودند، به‌طور هدفمند 28 نفر انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند (14 نفر گروه آزمایش و 14 نفر گروه کنترل) و بعد از اجرای متغیر مستقل گروه‌درمانی شناختی رفتاری، پرسشنامه اضطراب مجدداٌ اجرا شد. در این پژوهش برای تجزیه و تحلیل استنباطی داده‌ها از شاخص‌های آماری مانند تحلیل کواریانس استفاده شد. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که اضطراب و کنش‌وری تحصیلی دانش‌آموزان در پس‌آزمون گروه آزمایش تفاوت معناداری داشته است. بنابراین مي‌توان نتیجه گرفت که درمان شناختی ـ رفتاری می‌توان در بهبود سلامت روان‌شناختی و کنش‌وری تحصیلی دانش‌آموزان مورد کاربرد قرار گیرد.

کلید واژه‌ها: درمان شناختی ـ رفتاری، ‌اضطراب، هراس اجتماعی، کنش‌وری تحصیلی.

فصل اول: مقدمه تحقیق
بيان مسأله
اضطراب عبارت است از یک احساس منتشر، ناخوشایند و مبهم هراس و دلواپسی با منشاء ناشناخته، که به فرد دست می‌دهد و شامل عدم اطمینان، درماندگی و برانگیختگی فیزیولوژی است. وقوع مجدد موقعیت‌هایی که قبلاً استرس زا بوده‌اند یا طی آن‌ها به فرد آسیب رسیده است باعث اضطراب در افراد می‌شود. همه انسان‌ها در زندگی خود دچار اضطراب می‌شوند، ولی اضطراب مزمن و شدید غیرعادی و مشکل‌ساز است. تحقیقات و بررسی‌ها نشان می‌دهند که اضطراب در خانم‌ها، طبقات کم‌درآمد و افراد میان‌سال و سال‌خورده بیشتر دیده می‌شود (سوخودولسکی1 و همکاران، 2013). تشخیص اضطراب و درمان آن در کودکان و نوجوانان بسیار مهم است، چون شخصیت آنان طی این دوره شکل می‌گیرد. بسیاری از کودکان زمانی که در شرایط جدیدی قرار می‌گیرند، دچار اضطراب می‌شوند و واکنش‌های متعددی را از خود بروز می‌دهند (دیکن و آبرامویچ2، 2004). بايستي گفته شود، كه اضطراب در بين انسان‌ها وجود دارد، هر موجود با هوشي، اضطراب‌دارد، مي‌توان گفت كه اضطراب يك حالت طبيعي بدن است، انواع متعدد مسائل زندگي فردي، اجتماعي و جسماني ايجاب مي‌كند كه به طور دايم از خود سازگاري نشان دهيم، غير از اضطراب چه چيزي ما را بر جلو بر مي‌دارد و هر انساني كه فكر مي‌كند داراي سهمي از اضطراب است و به طور كلي مي‌توان گفت 10 درصد اضطراب‌ها براي يك انسان عادي، ضرورت دارند اما متاسفانه اين درصد هميشه پايين نيست. به هر حال، انسان‌ها داراي سهمي از اضطراب هستند كه از پائين‌ترين حد تا بالاترين حد گسترده شده است. به همين خاطر نياز است تا به اهميت و گستردگي مسئله پرداخت شود (گنجي، 1376).
اختلال اضطرابی اجتماعی اختلالی شایع، مزمن و ناتوان کننده است. ویژگی اصلی اختلال اضطراب اجتماعی، ترس آشکار و مستمر از یک یا چند موقعیت اجتماعی یا عملکردی است که شخص در معرض دید اشخاص ناآشنا، یا احتمالاً در معرض توجه دیگران قرار می‌گیرد. فرد از این واهمه دارد کاری انجام دهد که موجب تحقیر یا شرمندگی او شود. قرار گرفتن در معرض موقعیت‌های اجتماعی ترس‌آور در آن‌ها تقریبا همیشه به اضطراب منجر می‌شود. اجتناب، اضطراب انتظاری، یا پریشانی در موقعیت‌های اجتماعی یا عملکردی به طور قابل توجهی با فعالیت‌های عادی، کارکرد شغلی، تحصیلی یا فعالیت‌ها و روابط اجتماعی فرد تداخل می‌کند (نورتون و پرایس3، 2007).
با مرور تحقیقات همهگیرشناسی، شیوع اضطراب اجتماعی در طول زندگی در کشورهای غربی بین 7 تا 12 درصد کل جمعیت برآورد شده است (فورمارک4، 2002؛ کسلر و همکاران5، 2005). اختلال تقریباً به طور برابر در مردان و زنان وجود دارد و اضطراب اجتماعی غالبا در نوجوانی شروع میشود (آیرز6 و همکاران، 2007). اضطراب اجتماعی غالباً با اختلال بیقراری مفرط، لالی، فرار از مدرسه، اضطراب جدایی، بازداری رفتاری و کمرویی همراه است. اگر اختلال درمان نشود، غالباً دورههای مزمن و بیوقفهای را در پی دارد و منجر به اختلال جدی در عملکرد شغلی و اجتماعی میگردد (دیوید سون، هاگس، جرج و بلیزر7، 1993؛ لیبو وتیز، گرمان، فیر و کلین8، 1985؛ اشنیر9 و همکاران، 1994؛ اشنیر، جانسون، هورنیگ، لیبوویتز و ویزمن10، 1992؛ استین و کین11، 2001؛ استین، تارگرود و واکر12، 2000؛ استین، واکر و فورد13، 1996).
شیوع اختلال اضطراب اجتماعی در بین دانش آموزان دبیرستانی و دانشجویان بیشتر است. این اختلال سومین اختلال روانی و شایع‌ترین اختلال اضطرابی است. اختلال اضطراب اجتماعی اکثرا در اوایل کودکی یا نوجوانی شروع می‌شود و یک دوره بدون وقفه را طی می‌کند. بیشتر افراد دارای فوبی اجتماعی به دنبال درمان نیستند و حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد افراد دارای اختلال تشخیص ثانویه اختلال‌های همایندی مانند فوبی اختصاصی، آگورافوبیا، افسردگی اساسی و سوءمصرف و وابستگی به الکل را دریافت می‌کنند (چو و هاریسون14، 2007). افراد دارای اختلال اضطراب اجتماعی در مقایسه با افراد بدون اختلال روانی دستمزد پایین‌تر، احتمال پایین‌تر اخذ مدرک دانشگاهی، داشتن یک شغل مدیریتی، فنی یا حرفه‌ای، ناتوانی بیشتر در ارتباطات خانوادگی، عاشقانه و اجتماعی و سابقه اقدام به خودکشی را در طول عمر دارند (اولاتوجنی15 و همکاران، 2010).
واكنش دانش آموزان در برابر مدرسه و فعاليتهاي كلاسي متفاوت است. اين واكنش در برخي با اشتياق، در برخي با اكراه و در برخي با امتناع همراه است. از لحاظ مقدار انرژي كه دانش آموزان بكار مي‌گيرند، زمينه‌اي كه مي‌خواهند كار كنند و يا تداوم در زمينه يا كار مورد نظر بين آنها تفاوت وجود دارد. اين تفاوتها به مفهوم بهداشت روان ارتباط دارد. بنابراين در نظر گرفتن بهداشت روان در برانگيختن، جهت دادن وتداوم بخشيدن رفتار دانش آموز در فرآيند آموزش و پرورش از اهميت خاص برخوردار است. در واقع، يكي از عوامل توجيه كننده پيشرفت تحصيلي دانش آموزان كه استعداد يكساني دارند، بهداشت روان است. به عبارتي در بين دانش آموزان افرادي يافت مي‌شوند كه از بهداشت روان بهتری برخوردارند. اين علاقه و انگيزش، پيشرفت آموزشگاهي آنها را توجيه مي‌كند. و این در حالی است که نبود اختلالات روانشناختی، از معانی عمومی بهداشت روان محسوب می‌كرد. بنابراین نبود اختلالات روانی مي‌تواند سبب ساز پيشرفت آموزشگاهي و یا کنشوری بهینه تحصیلی دانش آموزان شود. و در نقطه مقابل، وجود اختلال‌های روانشناختی نظیر اضطراب مي‌تواند نارسا کنش‌وری تحصیلی را در پی داشته باشد (کسلر و همکاران16، 2005).
افت از نظر لغت به معنای کمبود کمی و کم وکاست و نقصان است منظور از افت تحصیلی دانش آموزان کاهش عملکرد تحصیلی دانش آموزان از سطح رضایت بخش به سطحی نا مطلوب است: همچنین افت تحصیلی در لغت به معنای ضایعات منابع کردن که بیشتر از نظر اقتصاددانان مطرح شده است اما در بعضی از متون فارسی کلمه ترک تحصیل نیز معادل افت تحصیلی در نظر گرفته شده است. به عبارتی افت تحصیلی عبارت است از نزول از یک سطح بالاتر به سطح پایین‌تر در تحصیل و آموزش. افت تحصیلی به معنای دقیق آن زمانی است که فاصله قابل توجهی بین توان و استعداد بالقوه و توان بالفعل فرد در فعالیتهای درس و پیشرفت تحصیلی مشهود است. اگر چه این تعریف مي‌تواند همه کسانی را که به دنبال شکستهای پی درپی از تحصیل عقب مانده‌اند و یا به اصلاح مردود شده‌اند را در برگیرد اما مفهوم افت تحصیلی صرفاً در تجدیدی خلاصه نمي‌شود، مي‌تواند شامل هر دانش آموز و هر دانشجوی شود که اکتساب‌های دانشجویی و آموزشگاهی او کمتر از توان بالقوه و حد انتظار اوست. افت تحصیلی علاوه بر اینکه موجب اتلاف منابع مالی و انسانی فراوانی مي‌شود اثرات سود روحی و روانی زیادی را نیر بر دانش آموزان خانواده‌های آنها وارد مي‌سازد بعضی از این آثار شخصیت و رفتار دانش آموزی را تغییر داد و برخی دیگر موجب فرار از مدرسه مي‌شود. تکرار پایه تحصیلی از این جهت افتتحصیلی محسوب مي‌گردد که موجب کاهش ظرفیت ثبت نام در پایه تکرار شده مي‌گردد و از پذیرش دیگر دانش آموزان در آن پایه جلوگیری به عمل مي‌آید و یا باعث به وجود آمدن تراکم دانش آموزان در آن پایه مي‌گردد این موضوع هم باعث تحمیل هزینه‌های پیشرفت تحصیلی به نظام آموزش و پرورش مي‌گردد و هم به عنوان یک عامل شدید افت تحصیلی مضاعف مي‌شود که باعث ترک تحصیل مي‌گردد.
دوران تحصيل، كه سال‌هاي رشد دانش‌آموز را به خود اختصاص مي‌دهد دوران سرنوشت‌ساز و شخصيت‌ساز اوست. دانش‌آموز در اين سال‌ها تجارب مختلفي كسب مي‌كند، واكنش‌هاي گوناگوني را از معلمان در مدرسه و از والدين در خانه دريافت مي‌كند و در مقابل قضاوت‌هاي مختلف ديگران نسبت به خود و برداشت‌هاي خود از واكنش‌هاي خود از ديگران به تصور ثابتي درباره خودش مي‌رسد. در نهايت، دانش‌آموز با تشكيل يك مفهوم خود مثبت يا منفي، به صورت فردي با اطمينان، داراي عزت نفس بالا، مصمم و بردبار، يا به صورت فردي نامطمئن، نامصمم داراي اعتماد

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان با موضوع سطح معنادار Next Entries مقاله رایگان با موضوع شناختی رفتاری، درمان شناختی رفتاری، سلامت روان، هراس اجتماعی