پایان نامه با واژه های کلیدی سیاست جنایی، قرآن کریم، سیاست جنایی ایران، آیات و روایات

دانلود پایان نامه ارشد

مقد است طی پژوهش‏هایی به فواید توبه و تأثیر آن در سقوط مجازات‏ها پرداخته شود.

4- سؤالات تحقیق
سؤال اصلی تحقیق حاضر عبارتست از اینکه: سیاست‏های جنایی ایران در خصوص توبه چیست؟
به دنبال پاسخ به این سؤال یکسری سوالات فرعی نیز مطرح می‏گردد که عبارتند از:
1- با توجه به سیاست های جنایی ایران اعم از تقیینی، قضایی، اجرایی و مشارکتی، توبه چه تأثیری در کنترل جرایم دارد؟
2- نقش توبه در سیاست جنایی ایران در خصوص مجازات های مربوط به حد و تعزیر چگونه است؟
3- با توجه به نقش اصلاحی توبه، آیا واقعاً در سیاست جنایی کشور ما اعمال می‏شود؟

5- فرضیات تحقیق
1- با توجه به سیاست های جنایی ایران اعم از تقیینی، قضایی، اجرایی و مشارکتی، توبه موجب کنترل جرایم می‏شود.
2- نقش توبه در سیاست جنایی ایران در خصوص مجازات های مربوط به حد بیشتر ازتعزیز است.
3- توبه آن‏گونه که باید، در سیاست جنایی کشور ما اعمال نمی‏شود.

6- اهداف و کاربردهای تحقیق
هدف اصلی تحقیق حاضر بررسی سیاست‏های جنایی ایران در خصوص توبه است. در مورد کاربردهای این پایان‏نامه باید گفت که این تحقیق می‏تواند برای مراجع کنترل اجتماعی مانند دادگاه‏ها، دادگستری‏ها و نیروی انتظامی، مراکز اصلاح و تربیت مثل زندان‏ها و …. مفید باشد.

7- روش تحقیق
روش غالب در اين پژوهش روش اسنادي بوده و مبناي عمل، تحليل داده‏هاي ثانويه و فرا‏تحليل مي‏باشد. لازم به ذكر است كه در روش اسنادي و يا به تعبير دقيق‏تر در روش تحليل داده‏هاي ثانويه، داده ها و اطلاعات قبلاً از سوي مراكز علمي ساماندهي، توليد، منتشر و يا حداقل به صورت گزارش‏هایي تحقيقي در كتابخان‏ها نگه‏داري مي‏شوند. بنابراین از طریق روش اسنادی و تحلیل ثانویه می‏بایست بر مبنای اهداف و سؤالات مطرح‏شده و در قالب فيش برداري موضوعي، و با طبقه بندي اطلاعات و تحليل و فرا‏تحليل اطلاعات و داده‏ها بر مینای اهداف تحقیق به سؤالات مطرح شده پاسخ داد.
با توجه به استفاده از روش تحليل ثانويه و اهميت اين روش در انجام اين پژوهش،
مي بايست به تعريف تحليل ثانويه پرداخته شود. هوشنگ نائبي با استناد به نظر محققان ديگر معتقد است «داده‏هايي كه مؤسسات يا محققان ديگري گردآوري كرده‏اند و مي‏توان به اقتضاي مسأله‏ی مورد مطالعه، از آنها سود جست، «تحليل ثانويه»1 مي‏گويند» (دواس، 1383: 81).
تحليل ثانوي به تحليل داده هايي اطلاق مي‌شود كه قبلاً محقق ديگري براي هدفي غير از موضوع مطالعه جاري آنها را جمع‏آوري كرده است. در تحليل ثانوي محقق مي‌تواند تحقيق مورد نظر خود را ادامه دهد. لازم به ذكر است كه بر مبناي تحليل ثانويه داده‌ها، می توان به سوالات تحقیقی، پاسخ های علمی و کاربردی ارائه نمود.

8- نحوه‏ی سازماندهی تحقیق:
در این تحقیق ابتدا به مقوله هایی چون بیان مسأله، پیشینه ی پژوهش، اهمیت و ضرورت تحقیق، سوالات تحقیق، فرضیات تحقیق، اهداف تحقیق، و روش تحقیق پرداخته می شود.
این تحقیق شامل دو فصل می باشد. فصل اول شامل چهار بخش است که در آن به معرفی مباحث پرداخته ایم. فصل دوم شامل شش بخش است که در آن دیدگاهها و اندیشه های مرتبط با موضوع مطرح و به ارائه پاسخ به سوالات تحقیق خواهیم پرداخت.

فصل اول: معرفی مباحث

همان‏گونه که مطرح گردید موضوع اصلی و محوری این پژوهش؛ سیاست جنایی ایران در خصوص توبه می‏باشد که برای بررسی این مهم، لازم است برخی مفاهیم به صورت مفصل تعریف شوند، از جمله این مفاهیم توبه، سیاست جنایی، حد، تعزیر، مجازات و … است. همچنین در این فصل کلیاتی در مورد توبه، آیات و روایات مرتبط با آن و نیز انواع سیاست‏های جنایی به تفصیل بررسی می‏شود و تلاش عمده بر این امر استوار است که با شناخت و بررسی موارد مطرح شده بستر لازم جهت بالندگی تحقیق مورد نظر فراهم آید.

بخش اول: مباحث توبه
اصلی ترین مبحثی که در این پایان‏نامه با آن سروکار داریم مبحث توبه است. بنابراین قبل از هر چیز به بیان کلیاتی در مورد توبه و مباحث مربوط به آن می‏پردازیم.

گفتار اول: تعریف توبه
توبه2 از ماده «توب» به معنای «رجع» (بازگشت) است. ابن فارس در معجم مقائیس‏اللغة می‏نویسد: توب با تاء و واو با باء، کلمه واحدی است که به معنای “رجوع و بازگشت” است. گفته می‏شود که از گناهش توبه کرد، یعنی از گناه و عصیان بازگشت. یعنی بنده گناهکار با توبه به خدا رجوع می‏کند ( اسلامپور، 1384، 70).
توبه در لغت به معنای رجوع و بازگشت از گناه است و در اصطلاح عبارت است از: «رجوع از طبیعت [حیوانی] به سوی روحانیت نفس بعد از آن‏که به واسطه‏ی معاصی و کدورت نافرمانی، نور فطرت و روحانیت محجوب به ظلمت و طبیعت شده است.» (امام خمینی، 1380، 231-232) در قرآن هم به معنای « رجوع انسان گناهکار» آمده و هم به معنای «توفیق توبه دادن از طرف خداوند به بنده‏ی معصیت کار» و هم به معنای « قبول و پذیرش توبه از جانب خداوند متعال» آمده است (خرمی، 1384، 114).
اگرچه، کلمه‏ی توبه در لغت عربی به معنی بازگشت است؛ اما در عرف و ادبیات ما هر بازگشتی را توبه نمی‏گویند بلکه منظور بازگشت از راه خطا به راه صواب است؛ این توبه‏ای است که به انسان نسبت داده می‏شود. در قرآن کریم کلمه توبه به خدا هم نسبت داده شده است. توبه وقتی به عبد نسبت داده می‏شود با «الی» (تاب الی الله) و وقتی به خدای متعال نسبت داده می‏شود با «علی» (تاب علیه) متعدی می‏شود. در اصل معنا هر دو به معنی رجوع است؛ منتها توبه عبد این است که از گناه به صواب رجوع می‏کند و توبه خدا بر عبد این است که رحمتش را به عبد باز می‏گرداند. در ترجمه فارسی، «تاب علیه» را توبه پذیرفتن معنا می‏کنند؛ ولی اصل معنایش این است که خدا رحمتش را به آنها بر می‏گرداند (مصباح یزدی، 1386، 100). روی‏هم‏رفته توبه عبارت از یک ندامت و پشیمانی است که اعتراف و اعتذار را در پی دارد و مانع از بازگشت به اعمال مجرمانه و گناه می‏شود؛ بنابراین، سه عنصر ندامت و پشیمانی، اعتذار، و عدم بازگشت بر گناهان، در مفهوم توبه نهفته است.

گفتار دوم: شرائط و ارکان توبه از دیدگاه قرآن و روایات
در آیات و روایات شریفه برای توبه ارکانی ذکر شده است که برخی درونی و مربوط به شخص تائب و برخی بیرونی است. ارکان مربوط به شخص تائب را ندامت و پشیمانی قلبی، استغفار زبانی و تصمیم بر عدم بازگشت به گناه برشمرده‏اند و عمل با اعضا و جوارح، انجام عمل صالح و ادای حقوق مردم (حق الناس) را نیز از ارکان بیرونی توبه دانسته‏اند. قرآن کریم می‏فرماید: «فَمَن تَابَ مِن بَعْدِ ظُلْمِهِ وَأَصْلَحَ فَإِنَّ اللّهَ یَتُوبُ عَلَیْهِ…» (مائده، 39) همچنین در آیه 54 سوره انعام می‏فرماید: «أَنَّهُ مَن عَمِلَ مِنکُمْ سُوءً بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِن بَعْدِهِ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَّحِیمٌ». این آیه، اصلاح بعد از توبه را موجب غفران الهی دانسته است. همچنین غفران الهی را شامل کسانی دانسته است که توبه کرده و ایمان آوردند و سپس عمل صالح انجام دهند (طه، 82).
در این زمینه، روایات وارده از جانب رسول اکرم صلی‏الله‏علیه‏و‏آله و ائمه‏ی هدی علیهم‏السلام به صورت روشن‏تری به بیان ارکان و شرایط توبه می‏پردازد و به تفصیل آن را بیان می‏کند:
پیامبر اسلام صلی‏الله‏علیه‏و‏آله می‏فرماید: «توبه‏کننده باید اثر توبه را آشکار کند، که در غیر این صورت تائب نخواهد بود. این آثار عبارتند از: 1. راضی ساختن دشمن و کسانی که با آن‏ها در حال نزاع و درگیری باشد؛ 2. اعاده‏ی نمازهای فوت شده؛ 3. تواضع بین مردم؛ 4. دوری از شهوات؛ 5. روزه گرفتن». (مجلسی، ج 5 ، 35).
به نظر می‏رسد موارد ذکر شده در این حدیث، مصادیق اصلاح عمل و عمل صالح باشند که به کرّات در آیات قرآن کریم از شرایط پذیرش توبه و صحت آن شمرده شده‏اند. همچنین حضرت علی (ع) می‏فرماید: «التوبة علی اربعة دعائم: ندم بالقلب و استغفار باللسان و عمل بالجوارح و عزم علی ان لایعود» (مجلسی، ج 78، 81). در این روایت، به صورت روشن ارکان و ستون‏های توبه مشخص می‏شود که ارکان درونی و بیرونی را در برمی‏گیرد، چنان‏که پیشتر به آن‏ها اشاره شد.
در روایت دیگری، آن حضرت استغفار را از درجه علییّن دانسته و برای آن شش مرحله برمی‏شمارد: 1. پشیمانی بر گذشته؛ 2. تصمیم همیشگی بر عدم بازگشت به گناهان؛ 3. ادای حقوق مردم؛ 4. ادای فرایض و واجبات فوت‏شده؛ 5. آب‏کردن گوشت‏هایی که از راه گناه روییده است به وسیله حزن و اندوه، به گونه‏ای که پوست به استخوان بچسبد و دگر باره گوشت بر آن‏ها بروید؛ 6. چشانیدن الم و سختی طاعت را به تن، همچنان که حلاوت و شیرینی (کاذب) معصیت و گناه را قبلاً به تنش چشانده است. در این هنگام است که می‏تواند بگوید: استغفرالله (مجلسی، 6،32؛ به نقل از اسلامپور، 1384، 70-71).
درقرآن برخی شرایط دیگر مطرح است که میتوان آنها را شرایط تکمیلی و کمال توبه دانست. به عنوان نمونه، به دو مورد اشاره میشود:
1. اعتصام بالله و اخلاص: در قرآن کریم میخوانیم «إلاّ الَّذینَ تابُوا وَ اَصْلَحُوا وَ اعتَصَمُوا بِاللهِ وَ اخلَصُوا دینَهُم لِلهِ فَأولئِکَ مَعَ المُؤمِنینَ وَ سَوْفَ یؤْتِ اللهُ المُؤمِنینَ أجراً عَظِیماً» (نساء، 146) مگر آنها که توبه [و جبران و] اصلاح کنند و به [دامن لطف] خدا چنگ زنند و دین خود را برای خدا خالص کنند. آنها با مؤمنان خواهند بود و خداوند به افراد با ایمان پاداش عظیمی خواهد داد. روشن است که چنگ زدن به لطف الهی و اخلاص ورزی در کمال توبه تأثیر دارد نه در اصل آن.
2. توبه نصوح کردن: «یا أیهَا الذِّینَ آمَنُوا تُوبُوا إلی اللهِ تَوبَةً نَصُوحاً عَسی رَبُّکُمْ أنْ یکَفِّرَ عَنکُم سَیئاتِکُم وَ یدخِلَکُم جَنَّاتٍ تَجری مِن تَحتِها الأنهارُ» (تحریم، 8) (ای کسانی که ایمان آورده‏اید! توبه کنید، توبهای خالص، امید است [با این کار] پروردگارتان گناهانتان را ببخشد و شما را در باغ‏هایی از بهشت که نهرها از زیر درختانش جاری است، وارد کند».
برای توبه نصوح تفسیرهای مختلفی شده است که در مجموع میتوان گفت: توبه نصوح آن است که علاوه بر ارکان توبه و شرائط قبولی آن، شرائط کمال را نیز دارا باشد. شاهد این تفسیر آن است که در غالب تفسیرها شرائطی ذکر شده که همه از شرائط کمال به حساب میآیند، نه ارکان و شرائط قبولی؛ مثلاً برخی گفتهاند: توبه نصوح آن است که واجد سه شرط باشد: ترس از اینکه پذیرفته نشود، امید به اینکه پذیرفته شود، و ادامه اطاعت خدا. و یا اینکه «توبه نصوح» آن است که گناه خود را همواره در مقابل چشم خود ببینی و از آن شرمنده باشی و یا اینکه گفته شده: «توبه نصوح» آن است که در آن سه شرط باشد: کم سخن گفتن، کم خوردن و کم خوابیدن. و برخی نیز گفتهاند: توبه نصوح آن است که توأم با چشم گریان و قلبی بیزار از گناه باشد (مکارم شیرازی، ج 24، 290-291).
شاهد دیگر، رسول خدا صلی الله علیه و آله است که در پاسخ به «معاذ بن جبل» از توبه نصوح فرمود: «أن یتُوبَ التَّائبُ ثُمَّ لایرجِعُ فی ذَنبٍ کما لایعُودُ اللَّبَنُ إلی الضَّرعِ. آن است که شخص توبه کننده به هیچ وجه بازگشت به گناه نکند؛ آن چنان که شیر به پستان هرگز برنمی‏گردد (طبرسی، ج 10، 318). روشن است که چنین توبهای، کمال توبه شمرده میشود نه ارکان آن و اگر انسانی که توبه کرده دوباره همان گناه را انجام دهد و دوباره توبه کند، توبهاش پذیرفته می‏شود، ولی توبه کامل شمرده نمیشود. در نتیجه، نصوح بودن به هر معنایی باشد، نشانة کمال توبه است.
گفتارسوم: اثرات و پی آمدهای توبه
الف. سقوط مجازات: اثر اصلی توبه، در صورتی که با شرایط لازم خود واقع شود، سقوط مجازات مجرمان می‏باشد. این اثر مربوط به توبه پیش از اثبات جرم است که مورد اجماع فقهای امامیه است؛ چنان‏که صاحب کشف المراد ادعای اجماع بر سقوط عقاب کرده است. وی در این‏باره می‏نویسد: «الناس اتفقوا علی

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله با موضوع توزیع فراوانی Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی قرآن کریم، قدرت سیاسی، شهادت شهود، همبستگی اجتماعی