منبع پایان نامه با موضوع مسئولیت مدنی، رابطه سببیت، جبران خسارت، قانون مدنی

دانلود پایان نامه ارشد

بند اول: نظریه تقصیر 13
بند دوم: نظریه خطر 14
بند سوم: نظریه تضمین حق 15
مبحث سوم: ارکان مسئولیت مدنی 17
گفتار اول: فعل زیانبار 17
الف) مسئولیت ناشی از فعل شخصی 18
ب) مسئولیت ناشی از فعل غیر 19
ج) مسئولیت ناشی از مالکیت بر اموال و اشیاء 20
بند اول: اقسام فعل زیانبار 20
بند دوم: نامشروع بودن فعل زیانبار 22
بند سوم: موانع انتساب فعل زیانبار به شخص (ناروا نبودن فعل زیانبار): 22
گفتار دوم: رابطه سببیت 24
بند اول: اهمیت رابطه سببیت 24
گفتار سوم: ضرر 29
بند اول: مفهوم لغوی ضرر 30
بند دوم: مفهوم فقهی ضرر 31
بند سوم: تعریف عرف از واژه ضرر 32
بند چهارم: تعریف دکترین حقوقی از ضرر 33
بند دوم: اقسام ضرر 34
بند چهارم: شرایط ضرر قابل جبران 37
فصل دوم 41
اهمیت مستقیم بودن ضرر 41
مبحث اول: شرط ضرر مستقیم 42
گفتار اول: مبانی شرط ضرر مستقیم در مسئولیت قراردادی 42
بند اول: اصل حاکمیت اراده 42
بند دوم: حمایت از منافع قراردادی 43
گفتار دوم: مبانی شرط ضرر مستقیم در مسئولیت غیر قراردادی 46
بند اول: قاعده فقهی لاضرر 46
بند دوم: حدیث رفع 47
بند سوم: اخلاق مدنی 48
بند چهارم: تقصیر 49
گفتار سوم: تعریف ضرر مستقیم 50
گفتار چهارم: تعریف ضرر غیرمستقیم 52
گفتار پنجم: ضرر مستقیم و عدم النفع 55
گفتار ششم: مستقیم بودن ضرر از دیدگاه فقه 58
گفتار هفتم: شرط ضرر مستقیم در قوانین موضوعه 60
بند اول: شرط ضرر مستقیم در قانون مدنی 60
بند دوم: آیین دادرسی مدنی 61
بند سوم: آییننامه اجرایی قانون بیمه اجباری 62
مبحث دوم: معیار و ضابطه تشخیص ضرر مستقیم 63
گفتار اول: طرح مطلب 63
گفتار دوم: قابل پیشبینی بودن ضرر 65
بند اول) پیشینه قاعده 67
بند سوم: سایر عوامل موثر در تعیین ضرر قابل پیشبینی 74
بند چهارم: منظور از انسان متعارف کیست؟ 78
بند پنجم: زمان قابل پیشبینی بودن ضرر 79
بند ششم: قابلیت پیشبینی نوع یا میزان ضرر 80
بند هفتم: تفاوت رابطه سببیت با قاعده پیشبینی پذیری زیان 81
بند هشتم: جمعبندی 82
گفتار سوم: رابطه سببیت 83
بند اول: نظریه‌ سبب نزدیک و بی واسطه (آخرین سبب) 84
بند دوم: نظریه‌ سبب متعارف و اصلی 95
بند سوم: نتیجه 105
مبحث سوم: استثنائات شرط ضرر مستقیم 106
گفتار اول: سوء نیت 106
گفتار دوم: اکراه 108
بند اول: شرایط تحقق اکراه 109
بند دوم: اکراه و شرط «مستقیم بودن ضرر» 109
گفتار سوم: غرور 111
بند اول: اقسام غرور 112
بند دوم: غرور و تاثیر آن در شرط ضرر مستقیم در مسئولیت مدنی 112
گفتار چهارم: غصب و در حکم غصب 115
بند اول: غصب 115
بند دوم: در حکم غصب 116
گفتار پنجم: مسئولیت مطلق 118
گفتار ششم: شرط ضمان 119
گفتار هفتم: خسارات وارده بر شخص (خسارات شخصی) 120
بند اول: مفهوم خسارات شخصی 120
بند دوم: امکان ورود این استثنا در حقوق ایران 122
جمعبندی و نتیجهگیری 124
پیشنهاد 127
فهرست منابع 129
الف: منابع فارسی 129
ب: منابع عربی 132
ج: منابع انگلیسی 134

علائم و اختصارات

آ.ب.ا.د.و.ن.م
آییننامه بیمه اجباری دارندگان وسایل نقلیه موتوری
1
ق.آ.د.ک
قانون آیین دادرسی کیفری
2
ق.آ.د.م
قانون آیین دادرسی مدنی
3
ق.پ
قانون پرو
4
ق.ت.س
قانون تعمدات سوئیس
5
ق.م.ا
قانون مجازات اسلامی
6
ق.م
قانون مدنی
7
ق.م.م
قانون مسئولیت مدنی
8
ق.م.ف
قانون مدنی فرانسه
9

مقدمه
الف) بیان موضوع:
لزوم فعالیت اقتصادی در زندگی بشر به عنوان عاملی که در تامین معیشت وی نقش حیاتی دارد، انکارناپذیر است. اما امری که ممکن است وی را در این فرآیند آزرده سازد، عدم ایفای وظایف اجتماعی و تعهداتی (قراردادی یا غیر قراردادی) است که افراد در اجتماع یا به واسطه قانون یا قرار داد و یا عرف در مقابل یکدیگر دارند. زندگی اجتماعی صحنه تبادل ضرر و منفعت است بهطوری که هر جا کسی نفعی میبرد، در مقابل سبب ورود زیان به دیگران میگردد. اما همه این ضررها لزوماً قابل جبران نیستند، چرا که برخی ضررهایی که به افراد تحمیل میشوند، لازمه زندگی اجتماعی است.
در واقع هدف و رسالت حقوق مسئولیت مدنی، جبران ضررهای ناروا و بازگرداندن وضع زیاندیده به حالت قبل از متحمل شدن خسارت است. از منظر حقوق مسئولیت مدنی، ضرر ناروا دارای شرایطی است که شرط ضرر مستقیم یکی از این شرایط میباشد. به این معنا که افراد در مقابل ضررهایی مسئولیت دارند که مستقیماً از عمل آنها بوجود آمدهباشد.
ب) تبیین جایگاه موضوع:
همانگونه که بیان شد، ضرری قابل جبران است و حقوق مسئولیت مدنی از زیاندیده به خاطر متحمل شدن آن حمایت میکند، که ناروا باشد. یکی از شرایط ضرر ناروا که دراین پایاننامه مورد بررسی قرار میگیرد، مستقیم بودن ضرر است که هم در مسئولیت قراردادی و هم در مسئولیت غیر قراردادی، محل گفتگو میباشد.
در این خصوص، در حقوق مدنی ایران، هیچگونه متنی که به طور صریح دلالت بر وجود این شرط برای جبران خسارت باشد یافت نمیشود.
مهمترین متن قانونی که از شرط مستقیم بودن ضرر سخن رانده، ماده 520 قانون آیین دادرسی مدنی میباشد. همچنین ماده 4 آئیننامه قانون بیمه اجباری به این مطلب اشاره دارد. لازم به ذکر است، ماده 1151 قانون مدنی فرانسه صریحاً این شرط را برای جبران خسارت ضروری دانستهاست.
ج) ضرورت و اهمیت موضوع:
در مسئولیت مدنی، شرط ضرر مستقیم به صورت گستردهای به عنوان یکی از شیوههای محدودنمودن جبران خسارات مورد استفاده قرار گرفتهاست و در حقوق داخلی کشورها دارای شهرت بسزایی میباشد.
از سوی دیگر گستره این معیار به همین عرصه حقوق داخلی ختم نشده بلکه در عرصه بینالمللی در تدوین قراردادها و میثاقهای بینالمللی مورد استفاده قرار گرفتهاست و حقوقدانان را بر آن داشتهاست تا از این معیار، به مثابه ابزار و راهکارهای بینالمللی در جهت جبران خسارت به میزان عادلانه و متعارف، بهره ببرند. بنابراین تبیین شرط مستقیم بودن ضرر بهعنوان یکی از شرایط مسئولیت مدنی و تعیین جایگاه دقیق آن سبب میشود تا دعاوی مسئولیت مدنی با دقت بیشتری مورد بررسی قرارگرفته و راه حل عادلانه و منطقی تری برای حل و فصل این گونه دعاوی ارائهدهد.
د) هدف پژوهش:
پژوهش حاضر از این جهت که به تعریف ضرر مستقیم و غیر مستقیم میپردازد و در پی یافتن مبنا و معیاری برای مستثیم بودن ضرر میباشد، در عمل میتواند در تعیین رویه قابل اتکاء در نظام قانونگذاری ایران مورد استفاده قرارگیرد. پس به طور خلاصه بیان مفهوم مستقیم بودن ضرر و تشخیص معیار و مبنای مستقیم بودن ضرر و ارتباط این شرط با رابطه سببیت و همچنین قابلیت پیشبینی ضرر مورد بررسی قرار میگیرد.
هـ) پیشینه تحقیق:
در ارتباط با پیشینه شرط ضرر مستقیم در ایران در برخی از کتب و مقالات مربوط به مسئولیت مدنی در حد تعریف و به طور مختصر اشارهشده. لیکن با توجه به گستردگی ابعاد موضوع و اینکه شرایط و آثار و چگونگی ارتباط آن با سایر ارکان مسئولیت مدنی در کتب یا مقالهای، به طور اختصاصی مورد بررسی قرار نگرفتهاست، در این نوشتار به بررسی دقیقتر این شرط پرداخته میگردد.
و) سوالات پژوهش:
1- مفهوم مستقیم بودن ضرر چیست؟
2- معیار و مبنای ضرر مستقیم چیست؟
3- رابطه مستقیم بودن ضرر با سببیت چیست؟
4- رابطه مستقیم بودن ضرر با ضررهای قابل پیشبینی چیست؟
5- آیا در همه شرایط برای تحقق مسئولیت مدنی، وجود این شرط ضروری است؟
ت) روش پژوهش:
در این پژوهش علاوهبر بهرهگیری از منابع مستقیم و غیرمستقیم مرتبط با موضوع، اعم از داخلی و خارجی و مقالات و کتبی که به این قاعده اشاره داشتهاند، به مورادی از آراء قضائی و رویههای جاری در محاکم نیز اشاره شدهاست.
ن) فرآیند تحقیق:
رساله حاضر مشتمل بر سه فصل است که به شرح آن میپردازیم.
در فصل اول، برای آمادهنمودن زمینه ورود به بحث ضرر مستقیم، به طور کلی در خصوص مسئولیت مدنی و ارکان سه گانه آن و شرایط پدید آمدن مسئولیت مدنی بحث نمودهایم.
در فصل دوم، که شاهبیت پایاننامه حاضر را تشکیل میدهد، به طور تخصصی وارد موضوع ضرر بلاواسطه شدهایم و مطالب گفتهشده در سطور پیشین این مقدمه در خصوص ضرر مستقیم و غیرمستقیم و … را مورد بررسی قرار دادهایم.
در نهایت در فصل سوم، به بیان جمعبندی و نتیجهگیری و پیشنهاد پرداختهایم.

امروزه بحث مسئولیت و اشکال مختلف آن برای پاسخگویی به نیازهای زندگی اجتماعی به یکی از اصول مهم حقوقی تبدیل شده است. مسئولیت با تدبیر عقلانی بر اساس پایهگذاری احترام متقابل به حقوق همدیگر و ضرر نزدن به یکدیگر و جبران ضرر، همراه با شکلگیری زندگی اجتماعی حیات یافتهاست.
مسئولیت، مستلزم آزادی اراده است و هر جامعه‌ای ناگزیر است که اول این آزادی را بشناسد و دوم برای آن، حد قائل شود. تجاوز از این حد موجب مسئولیت میشود.1
بنابراین می‌توان گفت مسئولیت حاصل و مولود آزادی اراده انسان‌ها است که بنا به طبع و مقتضیات پیشرفت و تمدن جوامع بشری به عنوان ضمانت اجرای حقوق فردی و تنظیم روابط اجتماعی ایفای نقش میکند.
ماهیت مسئولیت مدنی جبران خسارت است و در مسئولیت مدنی این حکم به عنوان قاعده پذیرفته شدهاست که هر کس به دیگری خسارتی بزند باید آن را جبرانکند.2 بنابراین می‌توان گفت اعتقاد بر این است که هیچ زیانی نباید بدون جبران بماند.به هر تقدیر مباحث گسترده مسئولیت مدنی در دنیای کنونی، حاصل پیچیده شدن روابط اجتماعی و پیشرفت تکنولوژی و مخاطرات زندگی ماشینی می‌باشد و هر فعل زیانباری که مسئولیت مدنی در پیدارد لزوماً ارکان و عناصری هم خواهدداشت که با تحقق آن ارکان، مسئولیت مدنی به معنای لزوم جبران خسارت به وجود میآید ، اما از آنجایی که شرط مستقیم بودن ضرر مربوط به یکی از ارکان مسئولیت مدنی است لذا قبل از پرداختن به آن ناگزیر به بیان کلیاتی از مسئولیت مدنی میباشیم.

مبحث اول: مسئولیت
اصولاً مسئولیت هر فرد در خصوص ضرر و زیان‌هایی که به دیگران می‌زند، از دو فرض کلی خارج نمی‌باشد. یا عهدشکنی نموده است یا مرتکب یک فعل موجب مسئولیت مدنی شدهاست که مورد اول را به اختصار مسئولیت قراردادی و مورد دوم را ضمان قهری یا الزامات خارج از قرارداد می‌نامند. در ادامه بحث به بررسی مفهوم و اقسام مسئولیت می‌پردازیم.
گفتار اول: مفهوم مسئولیت
مسئولیت کلمه‌ای عربی و مصدر جعلی از مسئول است. معادل فارسی آن عبارت « پاسخگویی» می‌باشد که از لحاظ لغوی معنای واضح و روشنی دارد. در اصطلاح حقوقی به پاسخگویی شخص، که مورد بازخواست قرار می‌گیرد و تعهد یا وظیفه‌ای به موجب قرارداد یا قانون بر عهده اوست و پاسخگوی انجام آن می‌باشد. در قرآن کریم و احادیث نیز به معنای بازخواست شدن در برابر اعمال به کار رفتهاست. از جمله آیات 34 و 35 اسراء و آیه 24 صافات و حدیث نبوی « کلکم راعٍ و کلم مسئول عن رعیته». به طور کلی مسئولیت به تکلیف وارد کننده زیان نسبت به پاسخگویی به زیان در مقابل دادگاه و بر عهده گرفتن آثار مدنی، کیفری، انتظامی و … آن است اعم از اینکه چنین تکلیفی در مقابل زیاندیده باشد یا جامعه3.
گفتار دوم: اقسام مسئولیت
مسئولیت دارای اقسامی است که شناخته‌ترین چهره آن مسئولیت اخلاقی است. این مسئولیت لازمه اختیار بشری و به مسائل قضا و قدر و حکم باز می‌گردد و ما در اینجا به لحاظ رعایت اختصار از وارد شدن به بحث و تفصیل مطلب خودداری می‌نماییم. در برابر مسئولیت اخلاقی، مسئولیت حقوقی به معنای عام، قرارداد که واحد ضمانت اجرای قانونی و قضایی می‌باشد، که خود به مسئولیت مدنی و کیفری تقسیم می‌گردد. برخلاف مسئولیت اخلاقی که ضمانت اجرای آن شرمساری وجدان و احساس گناه است، ضمانت اجرای مسئولیت کیفری و مدنی جبر و الزام دستگاه‌های قانونی و قضایی کشور می‌باشد. در حیطه مسئولیت کیفری هرکس مرتکب جرمی شود، مجازات می‌شود و دستگاه قضایی ضامن حسن اجرای قوانین و اجرای مجازات می‌باشد و در حیطه مسئولیت مدنی نیز هرکس به دیگری خسارت بزند، باید جبران نماید، در غیر اینصورت ملزم به جبران گردیده و در

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درمورد سیاست خارجی، ایالات متحده، سپتامبر ۲۰۰۱، بازارهای مالی Next Entries منبع پایان نامه با موضوع مسئولیت مدنی، جبران خسارت، مسئولیت قراردادی، مبانی مسئولیت مدنی