منبع مقاله درباره مسئله پژوهش، علوم انسانی، تحلیل اطلاعات، رشته‌های علوم انسانی

دانلود پایان نامه ارشد

فصل سوم: روش پژوهش
3-1 روش پژوهش 34
3-2 ابزار پژوهش 35
3-3 روش گردآوری اطلاعات 35
3-3-1 گام نخست: کسب اطلاعات و آمادگیهای لازم: 36
3-3-2 گام دوم: مطالعهی پژوهشهای مرتبط با موضوع و مطالعه پیشینه نظری 37
3-3-3 گام سوم: تدوین سؤالات محوری 37
3-3-4 گام چهارم: انجام مصاحبه‌های اولیه و درک نقاط قوت و ضعف آنها 38
3-3-5 گام پنجم: انجام و رعایت استلزامات پیش از مصاحبه: 38
3-3-5-1 ارائه راهنمای مصاحبه به مشارکت‌کنندگان 38
3-3-5-2 جلب رضایت و همکاری مشارکت‌کنندگان جهت انجام مصاحبه 38
3-4 ملاحظات اخلاقی 39
3-5 مشخص نمودن میدان پژوهش و نحوه دستیابی به مشارکت‌کنندگان: 40
3-6 انجام مصاحبه 42
3-7 نحوه کدگذاری اطلاعات گردآوری‌شده 44
3-8 شیوه تحلیل اطلاعات 46
3-9 اعتبار یافته‌های پژوهش 48
فصل چهارم: یافته‌های پژوهش
4-1 استخراج مفاهیم، مقوله‌ها و تم‌های حاصل از مصاحبه با دانشجویان دکتری علوم انسانی 51
4-2 استخراج مفاهیم، مقوله‌ها و تم‌های حاصل از مصاحبه با دانشجویان دکتری علوم پایه 73
4-3 استخراج تم‌های مشترک حاصل از مصاحبه با دو گروه دانشجویان رشته‌های علوم انسانی و علوم پایه 88
فصل پنجم: بحث و نتیجه‌گیری
5-1 نتایج و تفاسیر 92
5-1-1 تخصص علمی استاد راهنما 93
5-1-2 منش و ویژگی‌های شخصیتی استاد راهنما 94
5-1-3 توانمندی دانشجو 96
5-1-4 انگیزه دانشجو 98
5-1-3 مهارت های دست یابی به منابع کشف مسئله پژوهش 99
5-1-3-1 بهره‌گیری از طرح‌ها، اولویت‌ها و پیشنهادات پژوهشی 99
5-1-4 مکاتبه با افراد ذی‌صلاح 101
5-1-4 ویژگی‌های مسئله مناسب پژوهش 102
5-1-4-1 علاقمندی پژوهشگر به موضوع پژوهش: 102
5-1-4-2 بدیع بودن و پرهیز از تکرار گرایی در انتخاب مسئله پژوهش 105
5-1-4-3 کاربردی بودن و مفید بودن پژوهش 107
5-1-5 عوامل موثر در کشف مسئله مناسب پژوهش 108
5-1-5-1 مطالعه پژوهش‌های قبلی و کسب تخصص در زمینه مسئله پژوهش 109
5-1-6 تدارک توشه سفر پژوهش 110
5-1-6-1 توجه به مواد اولیه و امکانات در دسترس 110
5-1-7 فراز و نشیب‌های پیش روی محقق در انتخاب مسئله پژوهش 112
5-1-7-1 روحیه مدرک‌گرایی و پژوهش رفع تکلیفی 113
5-1-7-2 پراکندگی و وسعت در حوزه پژوهش 114
5-1-8 صرف زمان 115
5-2 جمع‌بندی بحث و نتیجه‌گیری 117
5-7 محدودیت‌های پژوهشی 123
5-6 پیشنهادات پژوهش 124
5-6-1 پیشنهادات کاربردی 124
5-6-2 پیشنهادات پژوهشی 125
پیوست 2
اجازه‌نامه پژوهش 2
سؤالات محوری پژوهش 3

فهرست جداول
جدول 3-1 اطلاعات دموگرافیک پژوهیدگان 42
جدول 4-1 کلیه مقوله‌ها و مفاهیم استخراج‌شده از تجربیات دانشجویان دکتری علوم انسانی جهت انتخاب مسئله پژوهش 52جدول 4-2 تم‌های اصلی استخراج‌شده از تجربیات دانشجویان دکتری علوم انسانی جهت انتخاب مسئله پژوهش 71
جدول 4-3 کلیه مقوله‌ها و مفاهیم استخراج‌شده از تجربیات دانشجویان دکتری علوم پایه جهت انتخاب مسئله پژوهش 74
جدول 4-4 تم‌های استخراج‌شده از (مصاحبه) تجربیات دانشجویان دکتری علوم پایه جهت انتخاب مسئله پژوهش 87
جدول 4-5 مجموعه تم‌های مشترک حاصل از تجربیات دانشجویان دکتری علوم انسانی و علوم پایه در انتخاب مسئله پژوهش 89
فهرست اشکال
شکل 2-1 انواع مسئله (قبول،1390؛ فرهنگی و صفر زاده، 1385؛ رضی، 1391) 12
شکل 2-2 ویژگی‌های مسئله پژوهش با استفاده از پیشینه موجود 16
شکل 2-3 فرآیند یافتن مسئله شایسته پژوهش (کراسول، 2005؛ الیس و لوی، 2008). 20
شکل 4 -1 روابط تم‌های مشترک مستخرج از تجربیات دانشجویان دکتری علوم انسانی و علوم پایه جهت انتخاب مسئله پژوهش 91

چکیده
یکی از دغدغه‌ها‌ی اصلی دانشجویان دکتری انتخاب مسئله پژوهش برای انجام رساله‌ی است که در این مسیر آنها با چالش‌های جدی مواجه هستند. هدف از این پژوهش، بررسی تجارب زیسته دانشجویان دوره‌ی دکتری رشته‌های علوم انسانی و علوم پایه دانشگاه فردوسی مشهد در انتخاب مسئله رساله‌ دکتری بود. جامعه پژوهش کلیه‌ی دانشجویان دوره‌ی دکتری دانشکده علوم پایه و دانشکده های علوم انسانی در سال 1393-1392 بودند. نمونه پژوهش شامل 25 نفر از این دانشجویان بود، به شیوه‌ی نمونه‌گیری هدفمند و مبتنی بر ملاک انتخاب شدند. پژوهش حاضر از رویکرد کیفی و با روش پدیدارشناسی توصیفی انجام پذیرفته است. ابزار گردآوری اطلاعات مصاحبه نیمه ساخت‌یافته بود. برای تحلیل اطلاعات از روش تحلیل تفسیری و رویکرد مقایسه مداوم استراوس و کوربین استفاده شد. جهت کسب اعتبار پژوهش از روش‌های توصيف غني و انتخاب هدفمند مشارکت‌کنندگان، نگارش یادداشت‌های تأملی، کفایت اجماعی و کدگذار ثانوی استفاده شد. یافته‌های پژوهش بر اساس مصاحبه با دو گروه از دانشجویان دکتری رشته‌های علوم انسانی و علوم پایه برای انتخاب مسئله پژوهش، در قالب ده مضمون مشترک: مضمون اول تخصص علمی استاد راهنما، مضمون دوم ویژگی‌های شخصیتی استاد راهنما شامل رابطه استاد راهنما- استاد مشاور- دانشجو و رهبری استاد راهنما می باشد؛ مضمون سوم توانمندی دانشجو شامل جسارت علمی و صبر و شکیبایی وی برای ورود به عرصه های مجهول و کمتر توجه شده می باشد؛ مضمون چهارم انگیزه دانشجو؛ مضمون پنجم مهارت‌های دست‌یابی به منابع کشف مسئله پژوهش شامل: بهره‌گیری از اولویت‌ها و طرح‌ها و پیشنهادات پژوهشی، مکاتبه با افراد ذی صلاح می‌باشد؛ مضمون ششم ویژگی‌های مسئله پژوهش شامل: علاقمندی پژوهشگر به موضوع پژوهش، بدیع بودن، کاربردی بودن می‌باشد؛ مضمون هفتم عوامل موثر بر شناسایی و کشف مسئله مناسب پژوهش که شامل: مطالعه عمیق و دقیق پژوهش قبلی می باشد؛ مضمون هشتم تدارک توشه سفر پژوهش شامل: دسترسی به منابع و امکانات و افزایش توانمندی در بهره‌گیری از منابع موجود می باشد؛ مضمون نهم فراز و نشیب‌های پیش رو محقق در انتخاب مسئله پژوهش که شامل: عدم وجود روحیه مدرک‌گرایی و انجام پژوهش رفع تکلیفی، وسعت و پراکندگی حوزه پژوهش می باشد و آخرین مضمون مشترک زمانبر بودن فرآیند انتخاب مسئله می‌باشد؛ کشف و طبقه بندی شدند.
کلید واژگان: تجربه زیسته، انتخاب مسئله، رساله دکتری، علوم انسانی، علوم پایه

1-1 بیان مسئله
از وظايف عمده آموزش عالي رشد دانشجويان از طريق افزايش دانش، مهارت، نگرش‌ها و توانایی‌ها و توان‌بخشی آنان به عنوان فراگيري دائماً نقاد و متفكر است. اين هدف زماني حاصل خواهد شد كه نظام آموزش عالي مبتني بر پژوهش و تحقيق باشد، به فعالیت‌های پژوهشي ميدان عمل ببخشد، جاذبه‌های پژوهشي را فراهم و از نتايج و فرآيندهاي آنها در تحول و گسترش كليه ابعاد زندگي انسان، استفاده نمايد و در رشد و اعتلای بسياري از زمینه‌های علمي و عملی جامعه گام بردارد (عزيزي، 1385؛ اتزکویتز1، 2003؛ گدازگر و عليزاده اقدم، 1385). پیشرفت هر جامعه‌ای در نتیجه پژوهش حاصل می‌گردد. افزون بر این، پژوهش یاري‌رسان انسان در پیدا کردن راه‌حل مسئله و حل تضادهاست (کومار، 1381: 5؛ آبرامسون2، 2002). يكى از اهداف سازمان‏هاى آموزشى و تحقيقاتى، تربيت و پرورش انسان‏هايى توانمند در امور پژوهشى و تحقيقاتى است. همچنین يكى از شاخص‏هاى رشد و توسعه هر كشور، ظرفیت علمی آن است (اسماعیل زاده، 1383: 14). پژوهش‏ علمى و سرمايه‏گذارى در جهت بهبود آن به ارتقای وضعیت تولید علم منجر مى‏شود. از آن جایی كه افزايش و تعميق فعاليت‏هاى پژوهشى زمينه‏ساز اصلى توسعه و پيشرفت يك جامعه به شمار مى‏روند، امروزه بخش قابل‌توجهی از امكانات كشورهاى پيشرفته جهان، صرف امور پژوهشى مى‏شود (امیری، 1381).
پژوهش تلاش رسیدن به راه‌حل‌های قابل‌اعتماد براي مسئله، از طریق گردآوري، تحلیل و تفسیر برنامه‌ریزی‌شده و نظام‌مند داده‌هاست (پاول، 1385: 2). کراسول3 (2005) پژوهش را فرآیندی از گام‌ها می‌داند برای جمع‌آوری و تحلیل اطلاعات استفاده می‌شود با این هدف که درک و فهم‌مان را از یک موضوع یا مسئله افزایش دهیم. پژوهش بر اساس نگاه پژوهشگر نسبت به جهان، ادراك او از جهان هستي، اهداف و مقاصد وي شكل مي‌گيرد (شعباني، 1385).
براي دانشجويان مهم است كه براي مواجهه با مسايل واقعي در محیط‌های يادگيري آماده شوند و راه‌حل‌های مناسب براي اين مسايل پيدا كنند. از نظام آموزشي انتظار مي رود كه دانشجويان را به عنوان حل كننده مؤثر مسايل در زندگي واقعي توانمند سازد (هرید4، 2003؛ چی و چای5، 2004؛ والکر و لوفتن6، 2003). دانشجويان در پژوهيدن، يادگيري براي انجام دادن را می‌آموزند، فرايندها را ياد می‌گیرند، مهارت‌های مفهوم‌سازی و مسئله يابي را كسب می‌کنند و روش‌های پژوهشگري و يادگيري مادام‌العمر را فرامی‌گیرند (بادنيتز7، 2000). مسئله8، موضوعي است که يک ضرورت علمي يا عملي ما را به سوي آن می‌کشاند و به نوعي براي ما مشکل‌ساز شده است. از نگاه ژرف متفکر به جهان و انسان به وجود می‌آید و این‌طور نیست که فردی بدون پیش‌زمینه متوجه مسئله شود. البته بین مسئله یابی و مسئله‌سازی فرق بسیار است (فدائی عراقی، 1389: 17؛ لیدی و امرود9،2005؛ سکاران10،2003؛ قديمي قيداري، 1389؛ کندی11، 1997).
پژوهش مبتنی بر مسئله به جای تکرار شیوه‌ی پیشینیان به شکاف موجود در پیشینه و سؤالات پژوهش‌های قبلی می‌پردازد (هابرمن و مایلز 12، 1994). برخی مسائل و موضوعات قبلاً بررسی و قطعیت آن‌ها اعلام شده است و نیاز به تکرار تحقیقات ندارند. این قبیل تکرارها و موازي‌کاری‌ها سبب می‌گردد تا روح نوآوري و خلاقیت در پایان‌نامه‌های دانشجویی کمرنگ شود و این‌گونه تحقیقات کمتر شکل کاربردي به خود بگیرند (حافظ نیا، 1391؛ مادوکس13، 2003؛ کویتکواسکی و سیلورمن14، 1998).
اصلی‌ترین و آخرين مرحله‌ي دوره تحصیلات تکمیلی ارائه پايان‌نامه و رساله است و با خلق دانش از طریق نگارش پایان‌نامه و رساله، بر قدرت ابتکار و خلاقیت دانشجویان برای رفع مشکلات جامعه خویش افزوده می‌شود و سرآغازي براي پیشبرد روند پژوهش در دانشگاه‌ها است (کلاهی،1382؛ میرصمدی، چهره‌ای و باقر زاده، 1387؛ شاملي، 1384؛ نقل از بهزادي، 1387).
رساله دکتری باید به منابع قوی‌تری متکی باشد و دانشجو در تحلیل و تنظیم موارد و مطالب دقت بیشتری بنماید. قدرت استدلال و استنتاج او باید به گونه‌ای باشد که خود به تنهایی مدافع آن باشد و نیازی به کمک اساتید و دیگران نداشته باشد (شبلی، 1974؛ ایموچ و بریدچ15، 1989).
یکی از دغدغه‌های اصلی دانشجویان دوره‌ی دکتری انتخاب موضوع پژوهش برای نگارش رساله است. آنان معمولاً در جستجوی موضوعات تازه و اصیل برای پژوهش خود هستند و از تکراری بودن موضوع تحقیق خود نگران‌اند. هفته‌ها و گاه ماه‌ها دچار سرگردانی برای انتخاب موضوع هستند. چرا که دانشجو خود را در طیفی از موضوعات گرفتار می‌بیند که در یک سوی آن مباحث تکراری اما باسابقه‌ی غنی پژوهشی است و در سوی دیگر آن موضوعات جدیدی که پرداختن به آن‌ها با دشواری‌های پیش‌بینی‌نشده همراه خواهد بود (منصوریان، 1388؛ گارنر16، 2010؛ دیکمن17، 2005؛ بوت و بیلی18، 2005؛ کوه19، 2008؛ شپارد، نایر و سامر20، 2000).
همچنین بر اساس اصول اخلاق پژوهش، پژوهشگران موظف‌اند موضوعی را برای پژوهش خود انتخاب نمایند که به خلق دانش جدید و توسعه مرزهای علمی کمک نماید (بهمن آبادی، 24:1391؛ خالقی، 1387). اندیشمندان یکی از نخستین و حساس‌ترین مراحل طرح پژوهش را انتخاب مسئله مناسب و كوشش براي شناخت ابعاد مختلف آن ذکر نموده‌اند (بازرگان،1379؛ قراملکی،1386؛ دياني،1382؛ شپارد و همکاران، 2000؛ رفيع پور، 1370). براي پي بردن به مسئله تحقيق قواعد خاصي مشخص نشده است، ولي به طور اصولي می‌توان با بهره‌وری از تجارب شخصي، با استنتاج از نظریه‌های موجود و با مطالعه نوشته‌های مربوط به موضوع مورد علاقه محقق به وجود مسئله‌ای براي تحقيق پي برد (دياني،1382: 36).
علی‌رغم اهمیت و اعتبار پایان‌نامه‌ها و مقالات علمی به عنوان منابع اطلاعاتی ارزشمند، شواهد حاکی از آن است که پرداختن به موضوعات بی‌اهمیت و تکراری و غفلت از مسائل بنیادین

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه ارشد با موضوع حقوق متهم، حقوق بشر، دانش پژوه، حقوق انسان Next Entries منبع مقاله درباره مسئله پژوهش، علوم انسانی، دانشگاه فردوسی، مسئله یابی