منبع پایان نامه ارشد درباره قرآن کریم، روش تحقیق، نهی از منکر، امر به معروف

دانلود پایان نامه ارشد

صفحه

مقدمه 1
طرح مسأله و بیان اهمیت موضوع 1
بیان سؤال اصلی تحقیق 2
فرضیه‌ها 3
اهداف 3
روش تحقیق 4
پیشینه پژوهش 4
فصل اول: ماهیت گناه 5
1-1) تعریف گناه 6
1-2) معادلهای قرآنی گناه 7
1-4) عالم مثال جایگاه تأثیر گذاری باطن گناه 22
1-5) تجسم اعمال 26
1-6) حقیقت بهشت و دوزخ 33
فصل دوم: اقسام گناه 39
2-1) کبیره و صغیره 40
2-2) ظاهری و باطنی 48
2-3) جوارحی و جوانحی 50
2-4) فقهی، اخلاقی وعرفانی 55
2-5) اقسام گناهان بر اساس نسبت آنها با صفات انسان 58
2-6) تقسیم گناهان بر اساس نتایج مشترک 60
2-7) تقسیم مراحل گناه با توجه به مراحل تقوا 69

فصل سوم: زمینه‌های گناه 76
3-1) حب دنیا و هوای نفس 77
3-2) جهل 81
3-3) فراموشی و سرکوب شخصیت حقیقی انسان 84
3-4) محیط فاسد و جوّ مسموم 85
3-5) هم‌نشین نااهل و دوستان نامناسب 88
3-6) شیطان و اغوائات او 89
3-7) سرمایه و ثروت 96
3-8) فقر و تهیدستی 99
3-9) الگوی فردی غیر صالح 103
3-10) الگوی اجتماعی ناصالح و غیر اخلاقی 105
3-11) انحراف خواص وعدم اطاعت پيشوايان وحاکمان جامعه از اوامر خدا 107
3-12) گناه زمینه گناهان دیگر 111
12-10) كفر نعمت 116
12-11) ربا و خوردن مال مردم (فساد اقتصادی) 118
12-12) شرب خمر و قمار 121
13-12) گناه عالِم 121
فصل چهارم: پیامدهای گناهان 124
4-1) آثار باطنی 126
4-2) آثار ظاهری 134
4-3) آثار تکوینی 135
4-4) آثار تشریعی 136
4-5) آثار فردی 137
4-6) آثار اجتماعی 139
4-7) مجازات یا مکافات دنیوی 141
4-8) مجازات‌های اخروی 143
فصل پنجم: پیشگیری از گناه 157
5-1) یاد خداوند 158
5-2) یاد آوری عهد الهی 163
5-3) تفکر و دقت در تاریخ گذشتگان و آثار گناهان 165
5-4) توجه به قدس عالم 165
5-5) خدا را مالک و مولای خود دیدن 169
5-6) حذف شک و تردیدها 171
5-7) تذکر، بصیرت و توکل بر خداوند در مقابل شیطان 173
5-8) اصلاح جوّ حاکم بر جامعه 174
5-9) حذف الگوهای غیر دینی و ایجاد الگوهای مورد نظر دین 176
5-10) حذف مشکل حاکمان نا صالح 177
5-11) توبه، استغفار و عدم اصرار بر گناه 179
5-12) انجام اعمال صالح 181
5-13) ایجادتقوی در زندگی دنیا 184
5-14) امر به معروف و نهی از منکر 195
خاتمه 198
نتایج 198
منابع 202

مقدمه
طرح مسأله و بیان اهمیت موضوع:
انسان و خصوصا انسان معاصر دانسته یا ندانسته از آثار ظاهری و باطنی گناه در رنج و عذاب است. چه بسا در دنياي مدرن، گناه در ميان انسان‌ها نهادينه شده و فسق و فجور نشانه تمدن وآزاد‌انديشي است. بی بند وباری اخلاقی، استفاده از مواد مخدر، رفتار اقتصادی نا بجا مانند ربا و قمار، عدم حرمت به انسانها، ظلم و بی عدالتی، قتل و فرهنگ برهنگی! از شایعترین این گناهان در جهان حاضر است.
بسياري از مردم به اين موضوع با حساسيت ويژه‌اي نمي نگرند و از آثاري كه گناه بر جان و تن آدمي‌در دنيا و آخرت مي‌گذارد و بالخصوص از آثار باطنی گناه نا آگاهند. مكاتب نوو عرفان‌هاي نوظهور مدت‌هاست با‌انديشه‌هاي منحرف قصد رساندن انسان به كمال نهائي خويش را دارند؛ اما نه تنها به هدايت انسان كمكي نكرده‌اند بلكه با تشویق فرهنگ اباحي گري یا اشاعه معنویتِ بدون مذهب، هزاران تن را به نابودي كشانده‌اند. از آنجا كه كار حكيمانه در این زمینه مقتضي شناخت آسيب‌ها و موانع كسب كمال و رسيدن به جايگاه الهي انسان است لذا ضرورت انجام چنين تحقيقي در نشان دادن عوامل رنج و عذاب انسان‌ها در دنیا و آخرت و راه درست سعادت انساني و صراط مستقيم هدايت، خود را بيشتر مي نماياند.
گناه یعنی عصیان و نافرمانی از خواسته‌های خداوند توسط بندگان، که به صورت طبیعی پیامدهایی در دنیا و آخرت به دنبال دارد. به این پیامد‌ها از آن لحاظ که در مقابل و به میزان خطا وابسته است مجازات گفته می‌شود. گناهان با توجه به انواعشان همه در یک جهت مشترکند و آن این که بر پایه ادله کلامی، همه مفسده‌ای را در نهان دارند. خداوند برای آنکه بندگانش از این مفاسد به دور بمانند آنها را از انجام اع قمالی نهی کرده و ارتکاب آنها را گناه شمرده است که تحت عنوان آثار ظاهری و باطنی گناه قابل بررسی است.
این مفاسد تأثیراتی را در روح و روان و نیز جسم و رفتار آدمی از خود به جای می‌گذارد؛ همچنان که برخی از این مفاسد می‌تواند انحطاط را برای آن جامعه در پی داشته باشد.
از عمده‌ترین عواملی که ارتکاب به گناه را برای افراد آسان می‌کند، عدم معرفت و شناخت نسبت به ماهیت گناه و آثار باطنی آن است. متون دینی ما در راستای شناساندن گناه و آثار آن مطالب فراوانی را بیان کرده است. در لسان قرآن، پيامبر و امامان (عليهم السلام) با واژه‌هاي مختلف از گناه ياد شده كه هر كدام گوئي از بخشي از آثار شوم گناه پرده بر مي‌دارد. این واژه‌ها همچنین بيانگر گوناگون بودن گناه از جهات مختلف است. قرآن كريم از گناه با واژه‌هايي نظير ذنب، معصيت، اثم، سيئه، جرم، خطيئه، فسق، فساد، تعبير فرموده است. اين واژه‌ها گرچه در يك معناي كلي كه همان مخالفت با دستورات خداست مشترک‌اند اما هر يك به بعدي از ابعاد گناه و نافرماني اشاره مي‌كنند.
بازشناسی آثاری که بر روح و جسم آدمی از گناه باز می ماند، وابسته به تبیینی است که شریعت در آموزه‌های خود از آنها ارائه کرده است. به بیان دیگر بازشناسی مفاسد مترتب بر گناه در موارد بسیاری از طریق واکاوی متون مقدس دینی امکان پذیر است.

بیان سؤال اصلی تحقیق:
ما در این رساله در پی پاسخ این مسئله هستیم که پیامدها و باز تاب و آثار گناه بر گناهکاران به حسب ظاهر یا به حسب باطن چیست؟
بیان سؤالهای فرعی تحقیق:
1- مفهوم گناه در ظاهر و باطن چیست؟
2- زمینه‌ها و عوامل ایجاد کننده اقسام گناه چیست؟
3- ظاهر گناه چه تاثیری بر فرد و اجتماع دارد؟
4- بازتاب باطن گناه بر روح انسان چه می‌باشد؟
5- راهكارهاي پیشگیری و درمان گناه از ديدگاه قرآن و اهل بيت ( چه مي‌باشد؟

فرضیه‌ها:
1- گناه در ظاهر يعني عصيان در برابرخواست پروردگار و در باطن اختصاص به روح وروان دارد و نشان دهنده غرور پنهان در نهاد انسان است مراد از گناه ظاهري آن است كه آثاری قابل مشاهده دارد، و گناه باطنی فعلی جوانحی است که با دستورات الهی و کرامت نفس انسان مخالف است. گناه اثری تاریک کننده بر روح آدمی‌باقی می‌گذارد و جوهره انسانیت یعنی روح و قلب انسان را کدر و فاسد می نماید که این بازتاب باطنی گناه در باطن و ملکوت عالم است.
2- گناه دارای بستر و زمینه‌هایی است که با بر طرف کردن آنها می‌توان از گناه پیشگیری نمود. برخی از این زمینه‌ها عبارتند از:1- بکار نگرفتن ابزارهای شناخت . 2- پیروی از امیال نفسانی. 3- محیط نامناسب. 4-عدم اطاعت حاکمان جامعه از اوامر الهی.
3- طبق تعالیم قرآنی بر اثر ظلم و ستم و گناه و نافرمانی خدا، مرگ فردو جامعه پیش می آید.
4- کردار انسان داراى ارتباط دوطرفه تکوینی با روح و روان اوست.
5- در زمینه درمان گناه ؛ از لحاظ شخصی به بیداری از غفلت و یادآوری عهد الهی، توجه به مرتبه قدس عالم، توبه، بصیرت در مقابل شیطان و… و در سطح جامعه به امر به معروف و نهی از منکر می‌توان اشاره نمود.

اهداف:
این تحقیق دارای دو دسته نتایج است:الف) نتایج نظری. ب) نتایج عملی.
الف) نتایج نظری:
1-تغییر شناخت نسبت به ماهیت گناه.
2-آگاهی یافتن از زمینه‌ها و نتایج گناه.
3- یافتن راه‌های برون رفت و خلاصی از ورطه گناه و آثار سوء آن.
ب) نتایج عملی:
1- رسیدن فرد به کمال در قالب سلامت جسم و روح.
2- رسیدن انسان به آسایش و سعادت در دنیا و آخرت در سایه تعالیم دینی.
3- سالم سازی جامعه جهت رشد و رسیدن به اهداف متعالی الهی با رهنمودهای قرآنی و روایی.

روش تحقیق:
روش تحقیق دراین رساله، کتابخانه‌ای و توصیفی – تحلیلی خواهد بود. یعنی اصل کتبی که درمتن تحقیق به آنها ارجاع داده شده است را رؤیت نموده و پس از باز بینی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. طبعا منابع اصلی آیات قرآن و تفاسیر موجود و روایات باب اثم و گناه خواهد بود. جهت تحلیل مطالب نیزاز رهاورد دانشمندان، حکیمان و عارفان مسلمان بهره خواهیم جست.

پیشینه پژوهش:
موضوع گناه به کرات در کلام معصومین ( آمده است، با این هدف که انسانها با دوری گزیدن از گناهان از نتایج و آثار شوم آنها در امان بمانند. بخشهایی از کتابهایی مانند علل الشرایع شیخ صدوق و محجه البیضاء فی تهذیب الاحیا از قدما و نیز کتابهای جدیدی مانندکیفر کردار محمد تقی مقدم، ، اربعین حدیث امام خمینی (قدس سره)، گناهان و لغزشها از دید اسلام دکتر عبد الفتاح طباره و دیگر کتبی که به واکاوی حالات نفس اماره و ظرایف و آثار و خصوصیات آن پرداخته است، از کتابهایی است که در همین موضوع به کنکاش پرداخته است. مقالات متعددی نیز در زمینه گناه نگاشته شده که در حد لزوم مورد توجه بوده است. اکثر تحقیقات موجود در باره کم وکیف گناهان است و هرچند اشارات پراکنده‌ای در مورد موضوع رساله در کتابها و مقالات وجود دارد، اما رأسا در مورد موضوع اصلی رساله یعنی ماهیت گناه و خصوصا جنبه‌های باطنی گناه هنوز تألیفی و تدوینی به وجود نیامده است.

فصل اول:
ماهیت گناه

1-1) تعریف گناه
برای درک بهتر از ماهیت گناه باید توجه داشت که گناه دارای لغات متعدد است که در محاورات عمومی مورد استفاده قرار می‌گیرد و در عین حال از معانی اصطلاحی متعددی نیز برخوردار است. معانی اصطلاحی گناه را می‌توان به دو دسته غیردینی و دینی تقسیم نمود (نوع غیر دینی آن که معادل مجرم بودن بر اساس قوانین است، معمولا در بحثهای حقوقی و مدنی به کار می‌رود و از موضوع این رساله خارج است). معانی اصطلاحی دینی، دارای تقسیمات متعددی است و به سه بخش عمده: فقهی، اخلاقی و عرفانی قابل تقسیم می‌باشد.
درلغت: در لغت عرب از گناه به «ذنب»، «اثم»، «معصيت» و…، تعبير شده که عبارت از انجام هرعملي برخلاف قانون وهركاري است كه انجام آن ناروا باشد (ابن منظور، 1405:‌1، 389). (در ادامه تفصیل و توضیح این لغات خواهد آمد.)
در لسان قرآن کریم، پيامبر (، صحابه و امامان (عليهم السلام)، با واژه‌هاي مختلف، از گناه ياد شده است که بيانگر گوناگونی انواع و آثار آن است. در قرآن كريم، از گناه با واژه‌هائي نظير ذنب، ‌معصيت، اثم، سيئه، جرم، حرام، وغیره تعبير فرموده است. اين واژه‌ها در يك معناي كلي كه همان مخالفت و نافرماني دستورات خداست اشتراك دارند.
گناه در اصطلاح اهل شرع عبارت است از اين كه مكلف، مرتكب امر نامشروعی گردد. یعنی هر کاری که ترک یا فعل آن مخالف امر خدا باشد. (طباطبائی: 1417، 5، 115).

1-2) معادلهای قرآنی گناه
در آیات قرآن با واژه‌هاي مختلفی از گناه ياد شده است که لازم است در باره معانی و موارد استعمال آنها بحث و بررسی صورت گیرد1. واژه‌هائي كه در قرآن در مورد گناه به کار رفته است (بر اساس تعداد و فراوانی استعمال) عبارتند از:
1- اِثم: بیش از هر تعبیری در قرآن کریم گناه با لغت« اثم» به کار رفته است. قرآن کریم می‌فرماید:«وَ مَن يُشرِك بِاللّهِ فَقَد اِفتَرَي اِثماً عَظيما»:«و هر که به خداوند شرک بورزد همانا مرتکب گناه افترای بزرگی شده است» (النساء/48). و می‌فرماید:« مَن یَکسِب اِثماً فَاِنَّما یَکسِبُهُ عَلی نَفسِهِ وَ کانَ اللهُ عَلیماً حَکیماً»:«هر کس اثمی‌به دست آورد همانا آن را بر علیه خود به دست آورده است (نه به نفع خود) و خداوند همیشه دانا و حکیم بوده است» (النساء/111). قرآن کریم در باره شرابخواری و قمار می‌گوید:«يَسئَلونَكَ عَن الخَمرِ وَ المَيسِرِ، قُل فيهِما اِثمٌ كَبيرٌ»:« از تو حكم شراب و قمار را مي پرسند، بگو در آن دو گناهي است بزرگ» (البقره/ 219).
اثم در اصل به معنای سستی و کندی است و لغتی

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع طبقات اجتماعی، زبان فارسی، نامه نامی Next Entries منبع پایان نامه ارشد درباره علامه طباطبایی، امام صادق، زنان مطلقه، نفس اماره