پایان نامه با واژه های کلیدی نقش برجسته، ایران باستان، باستان شناسی، عوامل اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

فهرست مطالب
عنوان شماره صفحه
چکیده 1
فصل اول: کلیات پژوهش 2
مقدمه 3
1-1 . بیان مساله 4
1-2 . اهمیت و ضرورت انجام تحقیق 5
1-3 . اهداف برجسته تحقیق 6
1-4 . مرور ادبیات و سوابق مربوطه 6
1-5 . پرسش اصلی تحقیق (مساله تحقیق) 6
1-6 . پرسش های تحقیق 7
1-7 . فرضیات تحقیق 7
1-8 . روش انجام تحقیق 8
فصل دوم: مروری بر جغرافیای تاریخی، وضعیت سیاسی دوره عیلام 9
مقدمه 10
2-1 . جغرافیای تاریخی عیلام 10
2-2 . تاریخ سیاسی عیلام 14
2-2-1 . عیلام قدیم 15
2-2-1-1 . اوان 15
2-2-1-2 . سیماش 17
2-2-1-3 . سوکل مخ 20
2-2-2- . عیلام میانه 22
2-2-2-1 . مرحله اول: عیلام میانه یک 22
2-2-2-2 . مرحله دوم: عیلام میانه دو 23
2-2-2-3 . مرحله سوم: عیلام میانه سه 23
2-2-3 . عیلام نو 24
فصل سوم: مبانی و پیشینه طراحی و تولید پوشاک 26
مقدمه 27
3-1 . تاریخچه پارچه 27
3-2 . الیاف 30
3-3 . انواع الیاف 30
3-3-1 . الیاف طبیعی 30
3-3-1-1 . دانه ای: مانند پنبه 31
3-3-1-2 . ساقه ای: مانند کتان، کنف، مانیلا 32
3-3-1-3 . پشم 33
3-3-2 . الیاف مصنوعی 34
3-3-2-1 . الیاف سنتتیک 34
3-3-2-2 . الیاف بازیافته 35
3-4 . شروع صنعت نساجی 36
3-5 . تکنیک های بافت پارچه 37
فصل چهارم : مدارک باستان شناختی مرتبط با لباس زنان و مردان در دوره عیلام 39
مقدمه 40
4-1 .مدارک باستان شناختی از لباس زنان و مردان در دوره عیلام قدیم 40
4-1-1 . پیکره نیایشگر از جنس مرمر خاکستری موزه لوور 43
4-1-2 . پیکره نیایشگر با بزغاله ای در بغل در موزه لوور 43
4-1-3 . پیکره نشسته الهه نرونتی 43
4-1-4 . اثر مهر استوانه ای از جنس گل رس 44
4-1-5 . مهر اشپوم 46
4-1-6 . نقش برجسته وقفی پوزور این شوشینک (حدود سال 2250 ق.م ) 46
4-1-7 . ظرف کوچک استوانه ای از جنس قیر 46
4-2 . لباس زنان و مردان در دوره عیلام میانه بر اساس مدارک باستان شناختی 47
4-2-1 . پیکره کوچک زن از جنس عاج موزه لوور 47
4-2-2 . پیکره گلی الهه ای در حال نیایش 47
4-2-3 . پیکره مفرغی خدای سوار بر ارابه 48
4-2-4 . پیکره مفرغی خدای عیلامی 48
4-2-5 . مجسمه مفرغی پیکره الهه ماهی 49
4-2-6 . اثر مهر استوانه شاهزاده شوش 49
4-2-7 . مهر استوانه ای کوک نشور در موزه ایران باستان 49
4-2-8 . نقش برجسته الهه مادر 49
4-2-9 . پلاک قالبی الهه با پرندگان 50
4-2-10 . پلاک قالبی یک زن در موزه ایران باستان 50
4-2-11 . پلاک قالبی یک زن در موزه ایران باستان 51
4-2-12 . پلاک قالبی یک زن از گل پخته یا سفال 51
4-2-13 . سردیس از گل پخته 52
4-2-14 . دو سردیس از دوران عیلام میانی 52
4-2-15 . سردیس عیلام میانی از گل 52
4-3 . شواهدی از مدارک باستان شناختی مرتبط با لباس زنان و مردان در عیلام نو 53
4-3-1 . پیکره زن از معبد الهه پی نی کیر 53
4-3-2 . سه پیکره کوچک وقفی از معبد این شوشینک 53
4-3-3 . پیکره ملکه نپیراسو 53
4-3-4 . پیکره های کوچک از طلا بر پایه مفرغ 54
4-3-5 . نقش برجسته مفرغی از ارگ شوش 55
4-3-6 . نقش برجسته زن نخ ریس از شوش 55
4-3-7 . نقش برجسته کول فرح 56
4-3-8 . اشکفت سلمان 60
4-3-9 . نقوش صخرهای کورنگان نزدیک فهلیان 61
4-3-10 . نقش صخره ای عیلامی در نقش رستم 63
4-3-11 . سر مینیاتوری یک زن از معبد الهه پی نی کیر 64
4-3-12 . سنگ یادمان بابلی از دوران حمورابی 64
4-3-13 . سنگ یادمان ات_ همیتی _این شوشینک 65
4-3-14 . کلاه گیس مینای لعابدار 65
فصل پنجم: نتیجه گیری 66
منابع 111
منابع فارسی 111
منابع انگلیسی 114
چکیده انگلیسی 116
جلد انگلیسی 117

فهرست جدولها
عنوان شماره صفحه
جدول 5-1 74
جدول 5-2 75
جدول 5-3 77
جدول 5-4 77
جدول 5-5 78
جدول 5-6 78
جدول 5-7 79
جدول 5-8 80
جدول 5-9 81
جدول 5-10 83
جدول 5-11 86

فهرست شکلها
عنوان شماره صفحه
شکل 3-1 87
شکل 3-2 87
شکل 3-3 87
شکل 3-4 88
شکل 3-5 88
شکل 3-6 88
شکل 4-1 89
شکل 4-2 89
شکل 4-3 90
شکل 4-4 91
شکل 4-5 91
شکل 4-6 92
شکل 4-7 93
شکل 4-8 93
شکل 4-9 94
شکل 4-10 94
شکل 4-11 95
شکل 4-12 95
شکل 4-13 96
شکل 4-14 96
شکل 4-15 97
شکل 4-16 97
شکل 4-17 98
شکل 4-18 98
شکل 4-19 99
شکل 4-20 99
شکل 4-21 99
شکل 4-22 100
شکل 4-23 100
شکل 4-24 101
شکل 4-25 101
شکل 4-26 101
شکل 4-27 102
شکل 4-28 102
شکل 4-29 103
شکل 4-30 103
شکل 4-31 104
شکل 4-32 104
شکل 4-33 105
شکل 4-34 105
شکل 4-35 106
شکل 4-36 106
شکل 4-37 107
شکل 4-38 108
شکل 4-39 109
شکل 4-40 109
شکل 4-41 110
شکل 4-42 110

فهرست طرحها
عنوان شماره صفحه
طرح 4-1 89
طرح 4-2 90
طرح 4-3 91
طرح 4-4 92
طرح 4-5 92
طرح 4-6 93
طرح 4-7 93
طرح 4-8 94
طرح 4-9 94
طرح 4-10 95
طرح 4-11 96
طرح 4-12 97
طرح 4-13 97
طرح 4-14 98
طرح 4-15 98
طرح 4-16 100
طرح 4-17 100
طرح 4-18 102
طرح 4-19 103
طرح 4-20 107
طرح 4-21 108
طرح 4-22 109
طرح 4-23 109

چکیده
فرهنگ ایرانی از جمله فرهنگهایی است که همواره در خود تنوع بسیار زیادی را در خصوص پوشاک گروههای مختلف اجتماعی پذیرفته است. شاید همین گستردگی در کنار معضل بزرگ کمبود منابع به ویژه در تحقیقات تاریخی علت اصلی کمبود مطالعات علمی بر روی پوشاک بوده است .
در تحقیق پیشرو سعی میشود با مطالعه پوشاک و تمامی شواهد و مدارک باستانشناختی عیلام باستان به اصل زندگی این مردمان نزدیکتر شده تا به توصیف دقیق لباس از قشرهای اصلی جامعه و بر وجود امر صنعت نساجی در تمدن عیلام استیلا یابیم.
در این پژوهش با اهداف بررسی طرح و دوخت پوشاک عیلامیان باستان، چگونگی بافت و نسج پارچههای مورد استفاده و ترکیب آنها، تزیینات بکار رفته در لباس و ترکیبات مختلف تزیینی، آشنایی با طرح، الگو و المانهای مورد استفاده و بکارگیری آنان در طرحهای امروزی با بررسی یافتههای باستانشناختی که شواهدی از پوشاک این دوران در آنها مشهود هست به خصوص در نقشبرجستهها، به طراحی و تحلیل پوشاک دوره عیلام پرداخته شده است.

واژگان کلیدی : پوشاک زنان و مردان، عیلام، طراحی پوشاک، تحلیل نقش برجسته.

فصل اول

کلیات پژوهش

مقدمه
یکی از مواردی که انسان در روند زندگی قرنها و هزار ساله خویش بدان روی آورد استفاده از پوشاک بود. هنوز با گذشت یک یا دو قرن از آغاز کاوشهای باستان شناسی و کشف هزاران شیء باستانی روشن نیست که استفاده دقیق از پوشاک در چه زمانی اتفاق افتاده است.
انگیزه پدید آوردن پوشاک و تهیه جامه، ناشی از نیاز آدمی به دفاع تن خود در برابر عوارض طبیعی به ویژه سرما و گرما بوده است. اما همانگونه که هر وسیله زندگی، هنگامی که پا از دایره رفع نیازهای ابتدایی و نخستین بیرون نهاد حالت تفنن به خود میگیرد، در طول زمان از شکل اولیه و صورت ساده خود بیرون میآید و وسیلهی هنر نمایی و ابراز سلیقه میگردد. تنپوش آدمیان نیز در سرگذشت بس شیرین خود به مقتضای اقلیم زیست، میزان درجه تمدن و فرهنگ، عقاید مذهبی و آداب و رسوم، دستخوش دگرگونیهای بیشمار و شگفتانگیزی شده است که؛ عوامل اجتماعی و اقتصادی و ارتباطی به ویژه سلیقه و ابتکار پوشندگان در تکامل و تنوع آن سهم بسزایی داشته است.
بررسی تحول پوشاک نه تنها از نظر تاریخ و هنر قابل اهمیت است بلکه از دیده جامعهشناسی و فهم روانشناسی ملتها نیز بسیار شایان دقت و توجه است. نخستین پوشاک انسان کمربند، شنل، پیشبند و پاچین بوده است. در مناطق سرد اندک اندک آستین، شلوار، پوست حیوانات ریسندگی، بافندگی، استفاده از پشم الیاف گیاهان معمول گردید؛ کفش، که استعمال آن پس از لباس متداول گردید و محدود به برخی سرزمینها بود از چرم و پوست حیوانات و گاه از چوب یا پوست درخت ساخته میشد. در سرزمین ایران در ضمن حفریات، نشانههایی از فن بافندگی بدست آمده است . ابزارهایی که در نقاط مختلف پیدا شد، به ما این مهم را میرساند که از چندین هزار سال قبل ساکنین این ناحیه به ریسندگی و بافت پارچه آشنایی داشتهاند، پیدا شدن دوکهای گلی و سنگی در حفریات سیلک کاشان معرف قدمت صنعت نساجی در ایران است.

1-1. بیان مسأله
تاریخ پوشاک به طور کلی بخشی از تمدن و فرهنگ انسان ها است. روند تاریخ تمدن و فرهنگ انسانی از زمانی آغاز شد که زندگی فردی و غارنشینی را رها و هستههای ابتدایی نخستین جامعه بشری را پدید آورد از اینرو در هر جامعهای بنابر شرایطی همچون : آب و هوا، شرایط اقلیمی، کار، پیشه، جنگ، مذهب و… پوشش زنان و مردان متفاوت شد .اصولاً پوشش در ایران باستان سبک و اصلوب خاص خود را داشته است. برهنگی در این فرهنگ امری مذموم به شمار میرفته و به هیچ وجه ایرانیان در برهنگی به سر نبردهاند. «بررسی پوشش امپراطوری عیلام که از اوایل هزاره سوم تا اواسط هزاره قبل از میلاد بخش بزرگی از مناطق غربی و جنوبی سرزمین ایران امروزی را در بر میگرفت»(مجید زاده ، 1386: 1) و اهم موضوع این پژوهش است. کنکاش در پوشاک عیلامیان نه تنها ما را با فرهنگ متداول آن جامعه آشنا میسازد بلکه باعث شناخت بسیاری از مجهولات همچون بافتههای نساجی طرح و نوع آنها میشود تا بدان جا که اشیای کشف شده در غار کمربند به ما این اطمینان را میدهد که انسان از 6 هزار سال قبل از میلاد ریسندگی را میدانسته. «مجسمه کوچک سیلک ثابت میکند که از 4 هزار سال قبل در فلات ایران پوست حیوانات تنها پوشاک موجود نبوده و جای خودش را به پارچه داده است»(سیکارودی، 1390: 29). مهمترین اثری که تنپوش عیلامیان را مینمایاند نقشبرجسته زنی اشرافی بر قیر طبیعی است، در این نقشبرجسته زنی نشسته بر روی چهارپایه ای مشغول ریسیدن نخ میباشد از روی فرم تنپوش میتوان اختلاف طبقاتی را نیز متوجه شد(غیبی، 1387). مدارک باستانشناختی موجود نشاندهندی جست و خیزی حقیقی دربارهی زیبایی پوشاک از طریق قلابدوزی پارچهبافی و تزیین به وسیله سنگهاست (پوربهمن، 1390). اسناد و نوشته در مورد لباس باستانی مخصوصاً عیلامیان دچار کمبودهای بسیار است اما شواهد بر جای مانده اذعان دارند که پوشاک عیلامیان شرابهدار، مطبق و با بلندی تا حدود قوزک پا بوده است. از سردیسها چنان برمیآید که افراد با توجه به شأن و منزلتشان دارای سربندهای متفاوت بودهاند. در این پژوهش سعی میشود تا به بررسی طراحی، نحوه دوخت و شکل کلی پوشاک بر اساس تمامی شواهد باستان شناسی اعم از نقوشبرجسته، پیکرکها، سردیسها، مهر و…. پرداخته شود.

1-2. اهمیت و ضرورت انجام تحقيق
بر اساس شواهد باستانشناختی موجود برای انجام مطالعات اجتماعی، سیاسی و تاریخی در دوره عیلام، هنوز طرحهای عمیق و جدی تحقیقی در خصوص پوشاک عیلامیان صورت نگرفته است.این گوناگونی و تنوع نه فقط در گروههای قومی و مذهبی بلکه در میان طبقات متعدد اجتماعی بر حسب جایگاه اقتصادی سیاسی و جنسیتی در طی زمان به وفور دیده شده است. شاید همین گستردگی در کنار معضل بزرگ کمبود منابع علت اصلی نبود مطالعات علمی بر روی پوشاک بوده است. تعداد مقالات و کتابهای تالیف شده به گودال ژرف پژوهشها اشاره میکند. بسیاری از طراحان لباس عصر حاضر مشتاقند تا پوششها و المانهای لباس گذشتگان را در پوشاک امروزی به کار برند اما متأسفانه بدلیل کمبود منابع و عدم دسترسی از این فکر محرومند. زنده نگاه داشتن سنتهای پوشش و بازسازی الگو و طرحهای گذشتگان از دیگر ضرورتهای خاص این پروسه

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درباره برنامه درسی، تعلیم و تربیت، زیبایی شناسی، علوم انسانی Next Entries پایان نامه با واژه های کلیدی باستانشناسی، بین النهرین، تاثیر و تاثر، زندگی روزمره