دانلود پایان نامه با موضوع خلیج فارس، خاورمیانه، شورای همکاری خلیج فارس، روابط سیاسی

دانلود پایان نامه ارشد

1-9- مشکلات پژوهش 12
1-10- سازماندهی پژوهش 13
فصل 2: 15
چهارچوب نظری 15
مقدمه 15
2-1- نظریهی سازه‌انگاری 16
2-1-2- نظام فکری/هنجاری 18
2-1-3- هویّت‌ها و منافع 20
2-1-4- هنجارها 26
2-1-5- رفتار(کنش) 27
2-2- تحلیل سیاست خارجی از چشم‌انداز سازه‌انگاری 29
جمع بندی 31
فصل 3: 32
تحولات منطقه‌ای خاورمیانه از 2014-2010 33
مقدمه 33
3-1- اوضاع منطقه‌ی خاورمیانه 34
3-2- تحولات انقلابی در بحرین 37
3-2-1- مهمترین مؤلفه‌ها در بروز بیداری اسلامی در بحرین 40
3-2-2- جنگ رسانه‌ای 41
3-2-3- اقتصاد بحرین 43
3-3- تحولات انقلابی در سوریه 45
3-3-1- ریشه یابی بحران سوریه 48
3-3-1-1- ركود سياسي 48
3-3-1-2- ركود اقتصادي 48
3-3-1-3- دخالت بيگانگان 48
3-3-1-4- شبكه‌هاي جهاني 49
3-4- تحولات انقلابی در لیبی 49
3-4-1- شاخصه‌ها و اتفاقات مهم بیداری اسلامی در لیبی 51
3-4-1-1- جنگ داخلی 51
3-4-1-2- حمایت ناتو از انقلابیون 52
3-4-1-3- حمایت قطر و عربستان سعودی 52
3-4-1-4- اسلام سنتی؛ مشروعیت بخش مبارزه مردم 52
3-4-2- پیامدهای مهم انقلاب لیبی 53
3-5- تحولات انقلابی در مصر 53
3-6- تحولات انقلابی در یمن 58
3-6-1- یمن و خیزش‌های عربی 2011 60
3-6-2- بازیگران خارجی مؤثر در تحولات یمن 61
3-7- برنامه هسته‌ای ایران 62
3-8-کشورهای شورای همکاری خلیج فارس و برنامه‌ی هسته‌ای ایران 63
3-9- تأثیر تحریم ها بر روی روابط ایران و شورای همکاری خلیج فارس 64
جمع‌بندی 65
فصل4: 66
امنیتی شدن منطقه خاورمیانه 67
مقدمه 67
4-1- امنیتی شدن بیشتر منطقه خاورمیانه 67
4-2- ایران هراسی 73
4-2-1- دلایل ایران هراسی 74
4-2-2- دولت‌های غربی و ایران هراسی 75
4-3- شیعه هراسی 76
4-3-1- زمینه ها و عوامل شیعه هراسی 76
4-3-2- اهداف پروژه شیعه هراسی 78
4-4- تعارضات شیعه و سنی 79
تأکید بر ناسیونالیسم عربی، برای جدایی سازی شیعیان منطقه 83
4-5- تعارضات سیاسی منطقه 86
جمع‌بندی 91
فصل5: تأثیرتحولات‌منطقه‌ای 2014-2010 بر روابط بین ایران و شورای همکاری خلیج فارس 93
مقدمه 94
5-1- روابط سیاسی ایران و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس از 2010 تا 2014 94
5-1-1- روابط سیاسی ایران و عربستان 101
5-1-2- روابط سیاسی ایران و عمان 105
5-1-3- روابط سیاسی ایران و کویت 106
5-1-4- روابط سیاسی ایران و امارات عربی متحده 107
5-1-5- روابط سیاسی ایران و بحرین 108
5-1-6- روابط سیاسی ایران و قطر 109
5-2- روابط تجاری و اقتصادی ایران و شورای همکاری خلیج فارس از 2010 تا 2014 110
5-2-1- روابط اقتصادی ایران و عربستان 112
5-2-2- روابط اقتصادی ایران و قطر 116
5-2-3- روابط اقتصادی ایران و عمان 119
5-2-4- روابط تجاری ایران و امارات متحده 123
5-2-5- روابط اقتصادی ایران و بحرین 126
5-2-6- روابط تجاری ایران و کویت 128
جمع بندی 132
نتیجه گیری 133
منابع 138

فهرست جدول ها
جدول 1 100
جدول 2 100
جدول 3 104
جدول 4 104
جدول 5 107
جدول 6 107
جدول 7 111
جدول 8 111
جدول 9 113
جدول 10 113
جدول 11 115
جدول 12 115

فهرست شکل ها
شکل 1 101
شکل 2 108
شکل 3 116

فصل 1: کلیات

1-1-بیان مسأله
منطقهی خاورمیانه به دلیل حضور و نفوذ استعمارگران و قدرتهای امپریالیستی و ساختار معیوب سیاسی و اجتماعی و همچنین وجود منابع استراتژیک و در نهایت فقر اقتصادی، فرهنگی و شکافهای متعدد قومی و دینی، منطقهای است که از نظر سیاسی پر تب و تاب شناخته میشود.
تحولات اخیر منطقهی خاورمیانه و خلیج فارس که سر آغاز آن از کشور تونس بود بر روابط کشورهای خلیج فارس و ایران تأثیر گذاشت. در این تحولات کشورهای عربستان و قطر در منطقهی خلیج فارس به طور جدی نقش آفرینی کردند. به دلیل داشتن بحران مشروعیت و وجود حکومتهای خودکامه در کشورهای خلیج فارس، این کشورها به شدت بر حمایتهای محیطی تکیه دارند و با حمایتهای قدرت‌های خارجی چون ایالات متحده و انگلستان درگیر این تحولات میشوند. در این حین کشورهایی که رقیب ایران به حساب میآیند سعی در تغییر موازنه قدرت منطقهای دارند و این امر موجب تغییر ژئوپلیتیک خلیج فارس میشود.
در واقع منطقهی خاورمیانه منطقهای متحول است و آخرین تحولی که در این منطقه حساس به وقوع پیوست و در حال حاضر نیز روند آن ادامه دارد، تحولاتی است که از سال 2010 و با خودسوزی یک جوان دست فروش تونسی آغاز شد و مانند یک دومینو سایر کشورهای عربی منطقه چون لیبی، مصر، یمن، بحرین و سوریه را نیز فراگرفت و هم اکنون تحولات در این کشورها ادامه دارد و هنوز منطقه‌ی خاورمیانه ملتهب است و نظم و ثبات در منطقه ایجاد نشده است.
اولین نکتهای که در رابطه با وقوع تحولات درون کشورهای خاورمیانه قابل طرح است عناوین مختلفی است که برای نامیدن تحولات از آنها استفاده میشود. عناوینی چون بهار عربی، بیداری اسلامی، بیداری انسانی، انقلاب، شورش و… . به دلیل گستردگی و تنوع این عناوین و همچنین عدم اتفاق نظر در مورد بکارگیری یک عنوان واحد و همچنین برای کلی بودن این تحقیق، در این پژوهش برای بیان وقایع از عنوان کلی تحولات استفاده میگردد. در پی این تحولات، منطقهی خاورمیانه که دارای فضای ناامن، نامطمئن و به طور مزمن کشمکش‌زاست، حالت امنیتیتری به خود گرفته است و در این بین دخالت قدرتهای بزرگ خارجی بر این پیچیدگی و ناامنی افزوده است. قدرتهای بزرگی چون امریکا و انگلیس به طور غیر مستقیم و توسط کشورهایی چون عربستان در تحولات منطقه نقش آفرینی و دخالت میکنند و برای اینکه از این تحولات در جهت منافع خود استفاده کنند و دست کشوری چون ایران را در منطقه کوتاه کنند از پروژههایی چون ایرانهراسی، اسلامهراسی و شیعههراسی استفاده کردهاند و بر منازعات میان شیعه و سنی میافزایند. در واقع گروههای مختلف به دنبال حاکم کردن نظم مورد نظر خود بر منطقه میباشند از جمله: نظم اسلام‌گرای انقلابی که روایتی است از سوی جمهوری اسلامی ایران، نظم اسلامگرای اخوانی که از سوی اخوان المسلمین میباشد و نظم اسلامگرای سلفی که از سوی قدرتهای محافظه کار و مرتجعی چون عربستان و امارات متحده و قطر و .. پیگیری میشود.
در واقع دیدگاه منفی و ترسی که کشورهای شورای همکاری خلیج فارس نسبت به ایران دارند ناشی از ایدهی صدور انقلاب میباشد که بیانگر صدور انقلاب اسلامی به کشورهای عربی و از جمله کشورهای شورای همکاری خلیج فارس میباشد که زنگ خطری بود برای حاکمان مستبد منطقهی خلیج فارس که همانطور که ذکر شد تحریکات قدرتهای خارجی به این ذهنیت کمک میکرد و این ایده به تسهیل معنای ایران هراسی کمک کرد و باعث شد که این کشورها از این بُعد به ایران نگاه کنند و دچار ترس نسبت به ایران شوند و در نتیجه روابط سیاسی و اقتصادی خود با ایران را به حداقل برسانند.
در مورد پروژهی شیعههراسی نیز میتوان اشاره کرد که عوامل سیاسی، فرهنگی و ژئوپلتیکی زمینهها و عوامل آن میباشند. تعارضات بین شیعیان و سنیهای منطقه بعد از تحولات 2010 همچنین موجب ظهور گروههای رادیکال در منطقه شده و روابط سیاسی را دستخوش تغییر کرده و باعث ایجاد تعارضات سیاسی شده و در این بین طبیعتاً روابط ایران با کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس نیز دچار تعارض شده و باعث واگرایی بین ایران و برخی از کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس گردیده است.
عاملی که باعث تیره شدن روابط ایران و برخی از کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس شده است، ترس از قدرتیابی ایران در منطقه است. زیرا روند تحولات در منطقه نشان میدهد که ایران در صدد است به یک قدرت برتر منطقهای تبدیل شود( ملک محمدی و داوودی، 1391: 234-233).
اما در واقع عامل مهمی که باعث شد ایران درگیر تحولات منطقه بشود و این موضوع بر روابطش با برخی از کشورهای شورای همکاری خلیج فارس تأثیر بگذارد؛ مسئلهی سوریه( که متحد استراتژیک ایران در منطقه است) و تغییر موضعگیری ایران در تحولات سوریه نسبت به تحولات سایر کشورهای درگیر منازعه بود. بیشترین واگرایی حاصل تحولات در منطقهی خلیج فارس بین ایران و عربستان می‌باشد و از آنجا که عربستان به عنوان پدرخوانده و بزرگتر کشورهای شورای همکاری خلیج فارس محسوب میشود روابط پنج کشور دیگر عضو شورای همکاری خلیج فارس را نیز تا حدودی تحت تأثیر قرار میدهد. هر دو قدرت ایران( به دلیل موقعیت منطقهای خوب) و عربستان( به دلیل بزرگتر و یا پدر خوانده کشورهای شورای همکاری خلیج فارس)، به دنبال جایگاه اساسی و تأثیر گذار در منطقه هستند از همین رو عربستان سعی دارد به یارگیری منطقهای بپردازد و تلاش میکند اختلافات مذهبی را پر رنگ جلوه دهد و ایران را به دخالت در امور داخلی کشورهای دیگر متهم کند.
1-2- پیشینه(ادبیات) تحقیق
به دلیل اینکه تحولات منطقه خاورمیانه و خلیج فارس اخیراً اتفاق افتاده و از طرفی این تحولات هنوز ادامه دارد و پیامدها و دامنه و تأثیر آن بر دیگر کشورها هنوز مشاهده میشود، تا کنون پژوهش گسترده و کاملی در این رابطه صورت نگرفته است و کتاب جامع زیادی در این مورد نگاشته نشده و بیشتر در مقالات و سایتهای اینترنتی مطلب‌هایی در دسترس است. از طرفی به دلیل نامگذاریهای متفاوتی که به تحولات اخیر دادهاند هر کدام از منابع نگاشته شده از دیدگاه جداگانهای به بررسی تحولات منطقه خاورمیانه پرداختهاند. در این پژوهش سعی میشود با دیدگاه کلی این تحولات و تأثیرشان بر روابط بین ایران و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس بررسی شود. از جمله منابعی که در این پژوهش استفاده شده:
1- امیرعبدالهیان،حسین(1390) در مقالهای با عنوان «ناکامی طرح خاورمیانه بزرگ و خیزش بیداری اسلامی در جهان عرب: مطالعه موردی بحرین)»، ابتدا به مناسب بودن نظریه سازه‌انگاری برای ارائه مطالب پرداخته شده و سپس طرح خاورمیانه بزرگ و ناکامی که به دلیل هویت دینی منطقه به دنبال داشته را بررسی کردهاند. سپس به ریشهیابی، جریانشناسی و آینده پژوهی جریان بیداری اسلامی میپردازند و در آخر به مطالعه کشور بحرین به صورت موردی پرداختهاند. پژوهش حاضر در مقایسه با این مقاله، علاوه بر ریشهیابی و بیان مسأله بیداری اسلامی، به تحولات خاورمیانه به طور کل و همچنین روند تحولات در تمامی کشورهای دستخوش تحول پرداخته است.
2- مصلی نژاد، عباس(1391) در اثر خود با عنوان «پیامدهای بی‌ثباتی امنیتی بر موازنه قدرت در خاورمیانه»، تحولات اخیر خاورمیانه را محور تغییر موازنه قدرت منطقهای و عامل دگرگونی در حوزهی امنیت به حساب میآورد و به تلاش کشورهای عربستان، ترکیه و اسرائیل به عنوان رقبای ژئوپلتیکی ایران در منطقه که در صدد تغییر موازنه قوای منطقهای علیه جمهوری اسلامی ایران هستند میپردازد و به رهیافت موازنهگرایی منطقهای پرداخته شده است. در پژوهش حاضر بر فرآیند امنیتی شدن منطقهی خاورمیانه به طور کلی و عوامل مؤثر برآن به طور مفصل پرداخته شده است.
3- ثاقب، حسن و گرشاسبی، علیرضا(1389) در مقالهای با عنوان «چشم انداز منافع تجاری ایجاد منطقه تجارت آزاد با شورای همکاری خلیج فارس برای ایران»، انگیزهها و عوامل مشترکی که بین ایران و کشورهای خلیج فارس برای همکاری وجود دارد بررسی میشود و سپس به آثار ایجاد منطقه تجارت آزاد (FTA) بین ایران و شورای همکاری خلیج فارس میپردازد. در این پژوهش سعی شده تا ثابت شود که عوامل سیاسی و تحولات منطقهای حتی در کشورهای دیگر منطقه بر روابط تجاری ایران و برخی از کشورهای شورای همکاری خلیج فارس تأثیر دارد.
4- نقیب زاده، احمد(1379) در مقالهای با عنوان «شیعه و منازعات سیاسی در خاورمیانه»، به نقش تعیین کننده شیعیان پرداخته و در مورد مذهب شیعه توضیح داده است. در پژوهش حاضر نیز به نقش شیعیان و همچنین ظهور پدیدههایی چون شیعههراسی و.. پرداخته شده است.
5- کرونین، استفان و ماسالا، نور(2011) در مقالهای با عنوان« جمهوری اسلامی ایران و کشورهای شورای

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان با موضوع and، the، of، hazard Next Entries دانلود پایان نامه با موضوع خلیج فارس، شورای همکاری خلیج فارس، خاورمیانه، بیداری اسلامی