پایان نامه با موضوع محیط زیست، آلودگی هوا، حقوق شهروندی، حقوق بشر

دانلود پایان نامه ارشد

گفتار اول : آلودگی 73
گفتار دوم : هوا 74
گفتار سوم : محیط زیست 75
گفتار چهارم : آلودگی هوا 78
گفتار پنجم : حق بر هوای پاک 81
گفتار ششم : ضمانت اجرا 87
فصل دوم : قلمرو مسئولیت و الزام دولت در تضمین هوای پاک 94
مبحث اول : وضع و تصویب انواع ضمانت های اجرایی اداری و انتظامی مقابله با آلودگی هوا 95
مبحث دوم :اجرای ضمانت اجرایی کیفری مقابله باآلودگی هوا 127
مبحث سوم : مسئولیت مدنی دولت در قبال آلودگی هوا 135
گفتار اول : مفهوم و نظریات مسئولیت مدنی 135
بند اول: مفهوم 138
بند دوم : نظریات ودیدگاههای مسئولیت مدنی 139
گفتار دوم : نسبت بین مسئولیت مدنی دولت و حق بر هوای پاک 143
گفتار سوم : حق بر اقامه دعوای زیست محیطی و تکلیف به جبران خسارت 160
بند اول: حق بر اقامه دعوای زیست محیطی 161
بند دوم : تکلیف به جبران خسارت از سوی دولت 179
مبحث چهارم : رویه قضایی در خصوص هوای پاک 188
نتیجه گیری – پیشنهادات: 202
فهرست منابع و مآخذ 211

چکیده :
تحقیق حاضر به تحلیل حق برهوای پاک والزام دولت در تـأمین آن در پرتو حقوق شهروندی می پردازد.. اهمیت این عامل تا آن جاست که بدون آن حتی برای چند دقیقه امکان زندگی وجود نخواهد داشت. امروزه برخورداری از یک محیط زیست سالم و عاری از آلودگی برای شهروندان جزئی از حقوق بشر است و در اسناد بین المللی و داخلی مورد تأکید قرار گرفته است. مطابق اصل نخست اعلامیه استکهلم« انسان از حقوقی بنیادین برای داشتن آزادی و برابری و شرایط مناسب زندگی در محیط زیستی که به او اجازه زندگی با حیثیت و سعادتمندانه را بدهد برخوردار است».آلودگی هوا را هر گونه تغییر در ترکیبات ایده آل که باعث تغییر کیفیت آن شده به گونه ای که برای سلامتی عمومی مضر باشد تعریف کنند. حق بر هوای پاک از زیر مجموعه های حق بر محیط زیست سالم به شمار می رود و در برخی قوانین بر حق تنفس بر هوای پاک صحه گذاشته شده است و هر شهروندی حق دارد در هوایی پاک و سالم تنفس نماید و دولتها مکلف به اتخاذ تدابیری برای تضمین آنند. در نظام جمهوری اسلامی ایران در اصل پنجاهم قانون اساسی بر لزوم شکل گیری محیط زیست سالم و پاک که یکی از شاخصه ها و عناصر آن حق بر هوای پاک می باشد، تأکید شده است . همچنین در قانون مجازات اسلامی و سایر قوانین و مقررات موضوعه نیز به منظور تأمین و تضمین حق بر هوای پاک ضمانت اجراهای خاصی را در نظر گرفته اند ؛ اماهنوز در رویه اجرایی و در عمل دولت جمهوری اسلامی ایران نتوانسته است حق بر هوای پاک و سالم را تضمین نماید.پژوهش حاضردرصدد است باتحلیل مفهوم و عناصر حق بر هوای پاک؛ چارچوب و نظام حقوقی حاکم بر آن را در پرتو قوانین و مقررات موضوعه داخل و کنوانسیون ها و معاهدات بین المللی حقوق بشری بررسی نماید.به گونه ای که باید گفت حق بر هوای پاک به عنوان یکی از حقوق برجسته و مورد حمایت شهروندی به شمار می آید .
کلید واژگان : حق بر هوای پاک ، حق بر محیط زیست سالم ، حقوق شهروندی ، دولت ، آلودگی هوا ، حقوق بنیادین

مقدمه
1-1) طرح موضوع
تحقیق حاضر به بررسی، ارزیابی و تحلیل حق بر هوای پاک و الزام دولت در تأمین آن در پرتو حقوق شهروندی می پردازد. اگرچه مدت هاست بشر متوجه اهمیت محیط زیست در زندگی خود شده است، اما دهه های آخر قرن بیستم را باید زمان اوج طرح مسائل زیست محیطی دانست. امروزه خطر بزرگی که بشر از ناحیه مشکلات زیست محیطی احساس می کند نه تنها آرامش و امنیت زندگی او را برهم زده، بلکه موجودیت او را هم در معرض تهدید و خطر بزرگی قرار داده است. مشکل آلودگی هوا امروزه منحصر به کشور خاصی نیست بلکه به نوعی همه کشور های جهان را تهدید می نماید.
دولت جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از کشورهای مهم و در حال توسعه با عنایت به فرایند توسعه صنعتی آن و نیز پدیده های آلوده زدایی همچون ریزگردها که از همسایگان غربی وارد می شود با آلودگی هوا به طور مستقیم درگیر می باشد و از این رو با عنایت به قوانین و مقررات مناسبی که در این راستا به تصویب رسیده است؛ از جمله اصل پنجاه قانون اساسی همواره یکی از کشورهای پیشرو و مهم در زمینه وضع قوانین و مقررات محیط زیست بوده است .
2-1) اهمیت و ضرورت موضوع
بی شک اهمیت حق بر هوای پاک و سالم که محل تلاقی دو موضوع مهم و مورد بحث محافل علمی و حقوق است یعنی حقوق شهروندی و محیط زیست بر کسی پوشیده نیست، زیرا حق بر محیط زیست سالم به مثابه پیش نیاز برای سایر حقوق شهروندی است ؛ چرا که حق بر هوای پاک با اصل مهم حیات بشری ارتباط تنگاتنگی دارد.
یکی از حقوق مندرج در نسل سوم حقوق بشر یعنی همبستگی حق بر محیط زیست سالم است و این امر گویای اهمیت موضوع محیط زیست به عنوان دغدغه بشری می باشد؛ در همین راستا در سطح بین المللی قوانین و مقررات متعددی از جمله اعلامیه ی استکهلم، اعلامیه ریو، منشور جهانی طبیعت و … وضع و تصویب گشته است که به خوبی نمایانگر جایگاه حمایت بین المللی از محیط زیست می باشد.
هوا یکی از عناصر بسیار ضروری برای زیستن بر روی این کره ی خاکی است، به گونه ای که بدون آن امکان حیات از هر یک از موجودات سلب خواهد شد، لذا حفظ کیفیت آن امری ضروری است. رشد تکنولوژی و شهر نشینی به تبعات خود افزایش حجم گسترده ای از انواع آلایندها در هوا را موجب شده و به دلیل مضر بودن آن برای سلامت عموم و محیط زیست، حساسیت دولت مردان را مبنی بر اتخاذ تدابیر و تمهیداتی خاص به منظور جلوگیری از آلوده نمودن هوا وتخریب محیط زیست برانگیخت. بنابراین برخورداری از یک محیط زیست سالم و عاری از هرگونه آلودگی برای هر یک از شهروندان جزئی از حقوق شهروندی به شمار می آید.
آلوده نمودن هوا و به نوعی آلوده شدن آن از طریق ریزگردها و سایر آلاینده های صنعتی و نبود کنترل و نظارت جدی بر آن نقض حقوق شهروندی تلقی می شود . در کشور جمهوری اسلامی ایران نیز امروزه پدیده های مرتبط با آلودگی هوا از جمله آلاینده های صنعتی و بویژه ریزگردها به عنوان چالش مهم به شمار می آید به گونه ای که مسئله حیات بشری را در ایران که به عنوان مهمترین حق بشری به شمار می آید در معرض تهدید مستقیم و جدی قرار داده است . حق حیات که با موضوع هوای پاک ارتباط مستقیمی دارد مهمترین حق بشری است؛ چرا که تا زمانی که انسان از حق حیات برخوردار نباشد به نوعی امکان و ظرفیت و قابلیت استفاده از سایر حقوق بشری را نیز نخواهد داشت. از این رو و با عنایت به مسائل پیش گفته اهمیت و ضرورت انجام تحقیق در خصوص هوای پاک و چارچوب حقوقی مسئولیت دولت جمهوری اسلامی ایران دراین زمینه با عنایت به ارتباط مستقیم موضوع پژوهش با جان و حیات بشری و نیز شکل گیری مسائل نوظهور مرتبط با آلودگی هوا یعنی پدیده ریزگردها بیش از پیش احساس می گردد .
3-1) تحدید قلمرو تحقیق
تحقیق حاضر در چارچوب و محدوده خاص انجام می گیرد؛ به گونه ای که دو موضوع مهم در این خصوص در تحقیق مورد عنایت قرار می گیرد اولین موضوع مهم و قابل بررسی در این خصوص؛ مسئله تبیین مفهوم و عناصر و شاخصه های هوای پاک با عنایت به قوانین و مقررات متعدد بین المللی و داخلی است. دومین موضوع در این چارچوب مسئولیت و چارچوب حقوقی وظایف و تکالیف دولت جمهوری اسلامی ایران با توجه به قانون اساسی، قوانین و مقررات و معاهدات بین المللی و حقوق بشری و قوانین و مقررات موضوعه مورد تصویب مجلس شورای اسلامی می باشد .
4-1) اهداف تحقیق
تحقیق حاضر دارای اهدافی مشخص و روشن است که در ادامه به پاره ای از آنها اشاره می نماییم .
1- تبیین مفهوم ، مبانی و شاخصه های هوای پاک.
2- بررسی و ارزیابی و مداقه در چارچوب مسئولیت بین المللی دولت جمهوری اسلامی ایران در خصوص الزام آن به ایجاد هوای پاک به عنوان یکی از حقوق مهم بشری.
3- تحلیل و ارزیابی و بررسی نسبت میان هوای پاک و حقوق شهروندی.
4- تحلیل محتوایی چالش ها، موانع و در عین حال ارائه راهکارهای لازم در خصوص موضوع هوای پاک در بستر اجرایی و قانونگذاری جمهوری اسلامی ایران.
5- بررسی مهمترین و برجسته ترین و در عین حال شاخص ترین قوانین، مقررات و معاهدات مرتبط با آلودگی هوا، هوای پاک و تبیین جایگاه آنها در نظام قانونگذاری جمهوری اسلامی ایران و در نهایت…
6- ارائه مدلی جدید از ساز و کارهای لازم از سوی دولتها جهت تحقق و الزام در تأمین هوای سالم به عنوان یک تعهد بین المللی و منشور حقوق شهروندی و لزوم ارائه پیشنهادات لازم در خصوص بازنگری در قوانین و مقررات موضوعه داخلی .
5-1 ) نوآوری تحقیق
تحقیق حاضر دارای نوآوری هایی به شرح ذیل می باشد :
1- تبیین نسبت بین حقوق شهروندی حق بر هوای پاک در نظام جمهوری اسلامی ایران .
2- بررسی و ارزیابی و تحلیل موضوعات نوظهور مرتبط با آلودگی هوا همچون پدیده ریزگردها و تحلیل چارچوب مسئولیت بین الملل و داخلی دولت جمهوری اسلامی ایران در خصوص رفع آلودگی های مزبور.
3- استفاده از آخرین قوانین و مقررات موضوعه داخلی و در عین حال ارائه مکانیسم ها و رویه های اجرایی و عملی دولت جمهوری اسلامی ایران در خصوص مبارزه با پدیده شوم آلودگی هوا و ایجاد بستر ها و مکانیسم ها و راه های مناسب تضمین و ایجاد هوای پاک.
4- استفاده از تجارب موفق در کشورهای پیشرفته غربی و ارائه الگویی مناسب در خصوص هوای پاک در نظام قانونگذاری و اجرایی جمهوری اسلامی ایران .
6-1) سئوال های تحقیق
تحقیق حاضر دارای یک سئوال اصلی و دو سئوال فرعی می باشد ابتدا سئوال اصلی تحقیق حاضر را مورد توجه و بررسی قرار می دهیم .
الف – سئوال اصلی :
1-)جایگاه حق بر هوای پاک به عنوان یکی از حقوق مهم شهروندی در نظام حقوق جمهوری اسلامی ایران چگونه است ؟ اما سئوال های فرعی نیز به قرار ذیل می باشد:
ب- سئوال های فرعی :
1-) مفهوم حق بر هوای پاک چیست ؟
2-) جایگاه حق بر هوای پاک در حقوق شهروندی به چه صورت است ؟
7-1) فرضیه های تحقیق
پس از بیان سئوال های تحقیق هم اکنون به بیان، بررسی و ارزیابی فرضیه های تحقیق حاضر می پردازیم :
تحقیق حاضر همچون سئوال های پژوهش دارای یک فرضیه اصلی و دو فرضیه فرعی می باشد که عبارتند از : الف)- فرضیه اصلی : با وجود قوانین و مقررات موضوعه متعدد در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران در خصوص تضمین و شناسایی حق بر هوای پاک و مبارزه با آلودگی هوا ؛ اما در عمل و رویه اجرایی مشکلات و چالش های متعددی وجود دارد.
ب)- فرضیه های فرعی تحقیق عبارتند از 1- براساس این حق، هر شهروندی حق دارد در هوایی پاک و سالم تنفس نماید و دولتها مکلف به اتخاذ تدابیری برای تضمین آن می باشند.2- مجموعه حقوق و امتیازات شهروندان در تحت تابعیت دولت و حکومت معینی را حقوق شهروندی می گویند .
8-1 ) پیشینه تحقیق
تحقیق حاضر دارای پیشینه ی چندانی نبوده و به نوعی یکی از جدیدترین و اولین کارها در خصوص هوای پاک و الزام دولت در نظام جمهوری اسلامی ایران به شمار می آید. هر چند کتاب هایی همچون حقوق محیط زیست در ایران نوشته مصطفی تقی زاده انصاری، نشر سمت، تهران 1374؛ و کتاب حقوق کیفری محیط زیست نوشته مصطفی تقی زاده انصاری نشر قومس، تهران، 1376 ؛ و کتاب محیط زیست انسان و جلوگیری از آلودگی آن، نوشته غلامعلی، بنان، انتشارات انجمن ملی حفاظت از منابع طبیعی و محیط انسانی تهران، 1351و کتاب صنایع مدنی و آلودگی محیط ، نوشته محمد جواد، جنیدی از انتشارات سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، تهران، 1352؛ و کتاب حقوق بین الملل محیط زیست، نوشته سید فضل الله، نشر میزان،تهران ، 1380 ؛ و کتاب آموزش بین المللی محیط زیست، ترجمه ی فیروزه، برومند، از انتشارات کمیسیون ملی یونسکو در ایران، تهران 1370؛ و کتاب کنفرانس بین المللی محیط زیست در ریو به نوشته احمد لواسانی، از انتشارات دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، تهران، 1372؛ و کتاب فرهنگ جامع محیط زیست، نوشته جعفر نوری، از انتشارات بیتا،تهران 1372؛ و کتاب محیط زیست، نوشته ژاک ورنیه، ترجمه ی صمدی؛ دفتر نشر فرهنگ اسلامی ،تهران، 1373، و کتاب آلودگی هوا، یاتان لویی جی، ترجمه ی سیاوش آگاه،

پایان نامه
Previous Entries مقاله درمورد دانلود قانون اساسی، حقوق بشر، آموزش زبان، حقوق اشخاص Next Entries پایان نامه با موضوع محیط زیست، حقوق شهروندی، یونان باستان، نظام حقوقی