منبع تحقیق درمورد سیاست خارجی، نگاه به شرق، ایران و چین، خلیج فارس

دانلود پایان نامه ارشد

رویکردهای مختلف در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران 32
• الف) اصل نه شرقی نه غربی 32
• ب) رویکرد نگاه به غرب 34
• ج) رویکرد نگاه به شرق 35
• د) نگاه به شرق از تئوری تا عمل 36
• ه) تبار شناسی نگاه به شرق 38
• ی) نگاه به شرق محور سیاست خارجی دولت نهم 41
عدم ایجاد اتحادیه ای توانمند در مناطق 45
1)آسیای مرکزی- قفقاز و خزر 46
• الف) همگرایی منطقه ای و جایگاه ایران در منطقه آسیای مرکزی 49
• ب)تقابل منافع ایران با امریکا در آسیای مرکزی 52
• ج) رژیم حقوقی دریای خزر: نمونه کوچکی از همگرایی 55
• د) مسئله اسلام در آسیای مرکزی 56
2)عدم همکاری و همگرایی شورای همکاری خلیج فارس با ایران 59
• الف) چالشهای شورای همکاری خلیج فارس با ایران 63
• 1. جزایر سه گانه ایران 63
• 2.دستیابی به سلاح هسته ای 66
• 3. نفوذ ایران در عراق 69
• ب) برخورد شورای همکاری خلیج فارس با ایران پس از حوادث 11سپتامبر 70
• ج)ایران و توازن قوا در خلیج فارس 73
• ه)نقش کشورهای شورای همکاری بر امنیت ایران 74
• ی)چالشهای پیش روی همگرایی منطقه ای میان کشورهای عضو شورای همکاری 75
• 1.ماهیت ساختار سیاسی قدرت 75
• 2.نخبگان فکری و اجرایی کشورهای عضو شورا 75
• 3.پیوند میان اعضای شورای همکاری 76
• 4.مسابقه ی تسلیحاتی و عدم اعتماد به یکدیگر 76
• 5.بی ثباتی منطقه 76
3)عدم پیوند خاورمیانه با جمهوری اسلامی ایران 78
• الف) اسرائیل محور تناقض با ایران 84
• ب)امکان همگرایی منطقه ای با مورد اسلام 85
• ج)استراتژی امریکا در مدیریت خاورمیانه 87
• د) روابط کشورهای مسلمان خاورمیانه با ایران 87
4)سرخوردگی جمهوری اسلامی ایران از غرب 91
• الف) اقدامات غرب به رهبری امریکا علیه جمهوری اسلامی ایران 94
فصل چهارم روابط ایران و چین 98
• الف) نگاهی گذرا به کشور چین 100
• ب) مناسبات تاریخی ایران و چین در گذر زمان 105
• ج)ایران و چین متحدانی استراتژیک 111
• د)نقش ایران در استراتژی امنیتی-دفاعی چین 112
• ن)چین متحدی استراتژیک برای توازن ایران در برابر غرب 115
• ه)جایگاه چین در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران 120
• ی)مقابله با یکجانبه گرایی امریکا: رویکردی همسو میان دو کشور 127

مناسبات و تعاملات ایران و چین: همکاری در حوزه های گوناگون 130
• الف)چین بزرگترین شریک اقتصادی تجاری ایران 131
• ب) انرژی: کالایی استراتژیک در پیوند میان دو کشور 136
• 1.قابلیت های ایران در تامین انرژی مورد نیاز چین 137
• 2.توافقات و همکاری های ایران و چین در بخش انرژی 145
• 3.امنیت انرژی: نگرانی اصلی جمهوری چین 153
• ج)فناوری هسته ای: بخش حساس همکاری ایران و چین 158
• 1.دیدگاه چین در مورد برنامه هسته ای ایران 161
سازمان همکاری شانگهای و روابط ایران و چین 169
• الف)شکل گیری پیمان همکاری شانگهای 171
• ب)عوامل پیدایش سازمان همکاری شانگهای 171
• ج)ویژگی های سازمان همکاری شانگهای و اعضای آن 173
• د)عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای 176
• ن)دلایل ایران جهت عضویت در سازمان همکاری شانگهای 179
• ه) فرصت های پیشاروی ایران 184
• ی)امکانات جمهوری اسلامی ایران 190
نتیجه گیری 194
فهرست منابع 195

بیان ضرورت و هدف از تحقیق
جمهوری اسلامی ایران با ویژگی هایی چون موقعیت ممتاز جغرافیایی و اقتصادی، قرار گرفتن در شاهراه شرق و غرب، وجود ذخایر فراوان نفت و گاز، اتصال آن از شمال به خشکی و از جنوب به آبهای آزاد بین المللی با وجود حوزه ی خلیج فارس،دریای عمان و دسترسی به اقیانوس هند و آبهای آزاد بین المللی و تنگه استراتژیک هرمز، بهره مند بودن از مزیت موقعیت ترانزیتی و… دارای موقعیتی بی بدیل است و در سطح نظام بین الملل ایران پس از انقلاب اسلامی، از حوزه ی اقماری بلوک غرب خارج گردید و تدریجا این خروج جای خود را به ستیزی بین ایران و غرب داد. رهیافتهای عدالت خواهانه و استقلال طلبانه در روابط خارجی ایران، حضور پر رنگی یافت. قابل ذکر است که در طول تاریخ ناتوانی دولت های ایرانی در مقابل تهدیدهای بیرونی سبب گشته بود تا روابط خارجی ایران آکنده از تجربه توسل به نیروهای سومی باشد که در نقش رهایی بخش و یاری رسان پدیدار شده‌اند. این قدرت‌ها که گاه توانستند با نمایشی خیرخواهانه، از فشارهای استعماری بر ایران بکاهند، پس از چندی خود به گونه‌ای تاراج‌گر ایران و تهدید کننده منافع ایران شده‌اند. بریتانیا، فرانسه، آلمان و امریکا از برجسته‌ترین نیروهای سوم در تاریخ روابط خارجی ایران بوده‌اند. بدین ترتیب با وقوع انقلاب اسلامی، سیاست خارجی ایران با توجه به موقعیت ژئوپولیتیکی، ژئواکونومیکی و ایدئولوژی خاصی که برگزید و شرایط متغیر نظام بین الملل، تغییر جهت داد. جمهوری اسلامی ایران،پس از سال 1357 با موانع و چالشهای متفاوتی روبرو شد که تا امروز توانسته در مقابل آن موانع مقاومت نماید و آنها را پشت سر نهد. در این راستا از آنجا که گفته می شود، سیاست خارجی هر کشوری، استراتژی آن کشور برای کسب اهداف ملی بر حسب منافع ملی می باشد، بررسی سیاست خارجی ایران و رویکردی که در دهه ی اخیر برگزیده ، حائز اهمیت است. در این راستا می توان به سه رویکرد، نه شرقی نه غربی، غرب گرایانه و رویکرد نگاه به شرق که در دهه ی اخیر در سیاست خارجی ایران پیگیری شد اشاره نماییم. انتخاب هر یک از این رویکرد ها در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، ناشی از شرایط بین المللی، ملی، چگونگی تامین امنیت کشور، دستیابی به منافع سیاسی – اقتصادی و بطور خلاصه دستیابی به منافع ملی مان می باشد. از این رو شناخت دقیق رویکرد نگاه به شرق که در دهه ی اخیر پیگیری شده حائز اهمیت می افتد. چرا که در قالب این رویکرد رفتار سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران شکل گرفته و بر این اساس، کشور روابط خاصی با برخی از کشورها برقرار می کند. همانطور که می دانیم اتخاذ این رویکرد در سیاست خارجی تقریبا همزمان شد با تدوین مهم ترین برنامه ی جامع ایران یعنی سند چشم انداز 1404 که بر طبق این سند ایران در افق 1404 باید کشوری باشد که با توسعه یافتگی و پیشرفت های تکنولوژیکی به جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در منطقه آسیای جنوب غربی نایل آید. برای رسیدن به این هدف باید متوسط نرخ رشد اقتصادی، 8 درصد باشد. این مهم جز از طریق همکاریهای منطقه ای قابل تحقق نمی نماید.در حقیقت تنظیم این سند با هدف دستیابی به مولفه های آن، موجب گشت که این رویکرد با جدیت بیشتری پیگیری شود. از طرفی بر اساس آنچه پیش بینی شده، دستیابی به قدرت برتر منطقه ای با شرایطی که ایران با آن روبرو است هدف ساده ای به نظر نمی رسد. به همین علت ایران به دلیل نیاز وافر اقتصادی و نیز به دلایل سیاسی و امنیتی و تحریم‌های شورای امنیت؛ از جمله امریکا و اروپا،‌ خواستار گسترش مناسبات خود با کشورهای شرقی است. در حقیقت، ایران در سال‌های انتهایی قرن بیستم نگاه ژرف‌تری به کشورهای ماوراء همسایگان جدید انداخت و عمق استراتژیک خود را در همکاری با کشورهای آسیایی یافت. چین، هند،‌ مالزی و اندونزی کشورهایی بودند که با توجه به هویت آسیاسی خود، جمعیت فراوان، رشد سریع و پیشرفت در بخش‌های صنعتی و تکنولوژیک،‌ توجه ایران را جلب نمودند. همچنین در سال‌های اول قرن بیست و یکم به تدریج بازار تقاضای انرژی به صورت کلی و سوخت‌های فسیلی به صورت خاص از اروپا و امریکا به شرق متمایل گردید و با توجه به نیاز فزاینده به نفت و گاز در کشورهای چین، ژاپن و هند، ایران تعادل عرضه و تقاضا را در تعامل بیشتر با کشورهای آسیایی دید (حامی، 1390: 226) بدین ترتیب رویکرد سیاست نگاه به شرق با توجه به نوع نگاه غرب به ایران و دستیابی ایران به اهداف امنیتی، سیاسی واقتصادی در سیاست خارجی کشور بکار گرفته شد. از سوی دیگر، با توجه به ضرورت شناخت این رویکرد، اصلی ترین هدف ما در این تحقیق، تبیین سیاست نگاه به شرق و جایگاه چین در این سیاست به عنوان یکی از مهم ترین کشورهایی که جمهوری اسلامی ایران در قالب این رویکرد به آن توجه خاصی نموده است، می باشد. سیاست نگاه به شرق، گرایش ایران به شرق و اتحاد با کشورهای قدرتمند آسیایی است که می تواند منافع ملی ایران را تامین کند و مساله فقدان متحد استراتژیک را برای ایران حل نماید . در این خصوص اغلب به چین و روسیه اشاره می شود که طی سالهای گذشته نشان داده اند که مایل به گسترش روابط اقتصادی خود با ایران هستند. با این همه سیاست نگاه به شرق شامل کشورهایی همچون روسیه ، هند، مالزی، پاکستان و سایر کشورهای شرقی که در پیمان همکاری شانگهای نیز شرکت دارند، می باشد، اما از آنجا که چین به عنوان یک قدرت اقتصادی بازیگری اصلی ومهم در نظام بین الملل می باشد، تعامل و همکاری با این کشور تاثیر بسزایی بر ایران برجای خواهد گذاشت.ضمن اینکه روابط بین دو کشور از قدیمی ترین ایام تا امروز، نشان می دهد که طرفین از گذشته بسیار دور بایکدیگر مناسبات دوستانه داشته اند البته مهم‌ترین مبنا برای برقراری روابط و همکاری در عرصه بین الملل حفظ صلح و امنیت جمهوری اسلامی ایران است. بر این اساس هر کشور و بلوکی که نیازمندی‌های سیاسی، اقتصادی، بازرگانی، علمی و فرهنگی ما را راحت‌تر و با هزینه‌ کمتر تامین کند باید مورد توجه قرار گیرد. با این برداشت که ایران، کشوری است که در عرصه ی سیاست خارجی، امنیتی و دفاعی ، یک کشور درگیر و پر مشغله در محیط پیرامونی و فراملی خود می باشد و چین نیز بازیگری است که احتمال دارد در کاهش این دغدغه ها به ایران کمک کند مطالعه جایگاه چین در سیاست نگاه به شرق ایران حایز اهمیت می افتد.

بیان مسئله
پس از انقلاب اسلامی وگسسته شدن پیوندهای ایران و امریکا، ایران رویکرد مستقلی را در پیش گرفت. جمهوری اسلامی ایران اکنون، از نظر سطح توسعه ی سیاسی در سطح مطلوب و از نظر پیشرفت علمی در جایگاه خوبی قرار دارد ضمن اینکه از نظر اقتصادی یک کشور در حال توسعه محسوب می شود، همچنین دارای موقعیت ژئوپولیتیکی ممتازی می باشد. اما با وجود تمام این مزیتها و پیشرفتهای جمهوری اسلامی ایران پس از انقلاب اسلامی نتوانسته با مناطق همجوار خود که شامل آسیای مرکزی و قفقاز، خاورمیانه، خلیج فارس می باشد ائتلاف کند و همیشه خاص مانده و رفتار کرده است. این امر ناشی از تشدید معمای امنیت و افزایش احساس ناامنی و آسیب پذیری امنیتی کشورها است که از تحولاتی مانند وقوع انقلاب اسلامی و جنگ ایران و عراق ناشی می شود. (اسدی ،1389: 95-96) محیط هرج و مرج گونه ی خاورمیانه که ناشی از حضور قدرت های بزرگ در منطقه، فقدان یک ساختار امنیتی مورد اجماع، مشکلات داخلی کشورها و میان دولتها و نبود سازوکارهای امنیت سازی رنج می برد فضای منطقه را یک فضای ناامن، نا مطمئن و بطور مزمن کشمکش زا نموده است که نه تنها نمی تواند ایران را در دستیابی به منافع اش کمکی نماید، بلکه یک چالش امنیتی بزرگ برای ایران بوجود آورده است. در حوزه ی جنوبی و شمالی کشور نیز وضع به همین منوال است. با اینکه ایران دارای مزیتهای ژئوپولیتیکی و ژئواکونومیکی فراوانی است اما این مزیتها به تنهایی نمی تواند امنیت و صلح را برای کشور برقرار کند و این را کشوری قدرتمند در زمینه ی سیاسی و اقتصادی نماید. در دهه ی اخیر به خصوص با مشی ویژه ایران در باب انرژی هسته ای، نگاه دولتها نیز در نظام بین الملل نسبت به ایران تغییر یافته و بر اساس جو ایجاد شده از سوی غرب به ویژه ایالات متحده، جمهوری اسلامی ایران در شرایط خوبی بسر نمی برد. بدین ترتیب یکی از مهم ترین مسایلی که در ارتباط با سیاست خارجی ایران بعد از روی کار آمدن دولت نهم مطرح شده، بحث سیاست نگاه به شرق و گسترش مناسبات ایران با کشورهای آسیایی است. در واقع عدم دستیابی به بازده مناسب از روابط ایران با کشورهای غربی موجب شد تا بار دیگر گسترش روابط ایران با شرق مورد توجه قرار گیرد. خصومت میان روابط ایران با کشورهای

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ مقاله قوانین داخلی، تعارض قوانین، قوانین داخل، قانون اساسی Next Entries منبع تحقیق درمورد نگاه به شرق، سیاست خارجی، ایران و چین، سازمان همکاری شانگهای