پایان نامه رایگان درباره دفاع مقدس، شعر دفاع مقدس، ادبیات دفاع مقدس، ادبیات پایداری

دانلود پایان نامه ارشد

2-4-3 نمادگرایی در ادب فارسی 58
2-4-4 سمبولیسم اجتماعی و بنیانگذار آن در ایران 59
2-4-5 شیوه تحلیل و درک مفهوم نماد 60

فصل سوم: شرح احوال و آثار شاعران و معرفی آثار
3-1 آشنایی با بهمن صالحی 64
3-1-1 آشنایی با کتاب‏های بهمن صالحی 74
3-1-1-1 خطوط دلتنگی 75
3-1-1-2 سردار قبیله شقایق 76
3-1-1-3 باغ کاغذی 77
3-1-1-4 خنجر گل سرخ 77
3-1-1-5 کسوف طولانی 77
3-1-1-6 نخل سرخ 77
3-2 آشنایی با غلامرضا رحمدل 78
3-2-1 آثار غلامرضا رحمدل 79
3-2-1-1 گدازه‏های آه و چاه 80
3-2-1-2 ما ایستاده‏ایم 83
3-2-1-3 از زمزمه تا فریاد 84
3-3 عبدالرضا رضایی نیا 84
3-3-1 آثار رضایی نیا 84
3-3-1-1 بخوان، عین باران 85
3-3-1-2 فرشته بفرستید 86
3-4 آشنایی با گیلان 88

فصل چهارم: تحلیل تحقیق
4-1 مقدمه 91
4-2 بررسی نماد در سه اثر 92
4-3 بررسی اشعار غلامرضا رحمدل 94
4-4 بررسی اشعار عبدالرضا رضایی نیا 112
4-5 بررسی اشعار بهمن صالحی 126

فصل پنجم: نتیجه‏گیری و ارائه پیشنهاد
5-1 نتیجه‏گیری 136
5-2 ارائه پیشنهاد 138
پیوست 139
الف. فهرست منابع و مأخذ 146
ب. فهرست مقالات 151
Abstract 154

فهرست نمودار
عنوان صفحه
نمودار (4-1). نمودار فراوانی نمادها 140

چکیده
ادبیات، از دیرباز به عنوان وسیله‏ای برای بیان احساسات، ادراکات و نظریه‏های فردی و جمعی مورد استفاده قرار می‏گرفته است. شاعران و نویسندگان از ادبیات و شعر برای بیان مضامین فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و … استفاده کرده و از این طریق ذهن مخاطب را با افکار و اندیشه‏های خویش آشنا می‏سازند. یکی از شاخه‏های ادبیات، ادبیات دفاع مقدس است که در سال‏های جنگ تحمیلی در ایران جلوه بیشتری پیدا نمود و شاعران به سرودن اشعاری با مضامین شهادت‏طلبی، میهن‏پرستی، ایثار و … پرداختند. برخی شاعران گیلان، که در حیطه‏ی ادبیات دفاع مقدس به فعالیت پرداختند، در آثار خود از یک سری نمادهای بومی و محلی که مخصوص این خطّه (گیلان) می‏باشد، به عنوان نمادهایی برای مبارزه، شهادت، شهیدان، وطن و … استفاده کردند. در این پژوهش بر آنیم تا آثاری از «بهمن صالحی»، «غلامرضا رحمدل» و «عبدالرضا رضایی‏نیا»، سه شاعر گیلانی دفاع مقدس را که در سروده‏های خود از نمادهای بومی و محلی استفاده کرده‏اند، را مورد تحلیل و بررسی قرار داده و هدف شاعر از به‏کار گیری این نمادها را به دست آوریم. در این پایان‏نامه به این نتیجه‏رسیدیم که نمادهایی مشترک شاعران چون «میرزا»، «جنگل»، «رنگ سبز» و … به عنوان نمادهایی بومی و محلی در اشعار این شاعران به چشم می‏خورد که واژه «میرزا» و «جنگلی»، بیشترین بسامد را در بین سایر نمادها برخوردار است.

کلیدواژه‏ها: نماد، ادبیات بومی، ادبیات دفاع مقدس، گیلان.

1 کلیات تحقیق
1-1مقدمه
نماد، یکی از قسمت‏های مهم در ادبیات محسوب می‏شود که شاعران از اشخاص، اشیاء، لغات و … به عنوان شاخصی برای بیان مطلب یا موضوعی استفاده می‏کنند، به طوری که خواننده با مواجه شدن با نماد، از ظاهر کلمات به مفهومی که ماورای آن است دست می‏یابد.
نمادها، دارای انواع مختلفی هستند، مانند نمادهای اسطوره‏ای که مربوط به یک ملت و قوم هستند، در ایران رستم، سهراب، سیاوش، ققنوس، هما و … هر یک نمادی از شجاعت، مظلومیت، پاکی، سعادت، بلندی و … می‏باشند. نمادهای استعاری، مانند روباه که نماد انسان‌های حیله‌گر و شیر که نماد انسان‌های شجاع است. نمادهای دینی و مذهبی، مانند صلیب که نماد مسیحیت، و اذان که نماد اسلام است. یکی از نمادهای مطرح شده در ادبیات، نمادهای بومی هستند که مربوط به یک خطّه یا یک اقلیم هستند، نمادهایی چون برنج در گیلان، لباس‏های بومی هر منطقه و … از این جمله‏اند. در این پژوهش در پی آنیم تا نمادهای بومی را در اشعار دفاع مقدس شاعران «بهمن صالحی»، «غلامرضا رحمدل» و «عبدالرضا رضایی‏نیا»، به دست آوریم و به این نتیجه برسیم که شاعران برای بیان مفهومی که در ذهن دارند از چه نمادهای بومی مربوط به منطقه گیلان استفاده نموده‏اند.

این پایان‏نامه در پنج فصل، تهیه و تنظیم شده است. فصل اول به کلیات تحقیق اختصاص یافته و در آن مضامینی چون بیان مسأله، سوالات و فرضیه‏ها، اهمیت و ضرورت تحقیق، و … ذکر شده است.
فصل دوم به بنیاد نظری اختصاص دارد و در آن مفاهیمی چون، ادبیات، ادبیات پایداری، ادبیات دفاع مقدس،‏ نماد، انواع آن و … و در فصل سوم به معرفی شاعران و کتاب‏های بررسی شده در این پایان‏نامه قید گردیده است. فصل چهارم به تحلیل اشعار و ارائه شواهدی از کتاب‏ها در مورد نمادهای بومی اختصاص یافته است. در این فصل، کتاب‏ها به ترتیب بررسی شده و در هر کتاب، به اختصار نمادهای بومی استخراج و شاهد مثال‏ها، ذکر گردیده‏اند.
روش ارجاع در این قسمت، به صورت (نام نویسنده کتاب، سال چاپ: شماره صفحه) می‏باشد. در فصل پنجم، به بیان نتیجه‏ و ارائه پیشنهاد پرداخته‏ام.

1-2بیان مسأله
شعر دفاع مقدس به خاطر دو ویژگی معناگرایی و تصویرگرایی نمادها، به آن توجه‏ی خاصی شده است و همین دو ویژگی مبهم و ادبی باعث شد تا نمادها در سازوکار شعر دفاع مقدس به شکل کارآمد مورد توجه قرار گیرند. در این میان شاعران گیلانی دفاع مقدس نیز با به کارگیری نمادهای بومی، تداعی‏های پر رمز و راز را در حوزه های تمثیلی با زمینه‏های فرهنگی، آیینی و تاریخی ایجاد نمودند که بسیار قابل توجه است. حوزه‏ی نمادین شعر دفاع مقدس، آنگاه که عناصر نمادین خود را از محیط پیرامون وام می گیرد به گسترش و تقویت هویت و معرفت می پردازد و کلام را از سطحی تک بُعدی و نازل به سطحی عالی ارتقا می‏دهد. در این میان استفاده از نمادهای آیینی تاریخی- بومی ضمن زاویه گیری مفهومی خاص، فرهنگ بومی را با ملّیت و دین پیوند می زند و به آن غنای بیشتری می بخشد. مطالعه مجموعه اشعار شاعران دفاع مقدس گیلان نکات ویژه ای را در تصاویر و زبان این قسم شعر نشان می دهند که احتمالا ناشی از رنگ و حس نمادهای بومی کاربرده‏ی این شاعران است:
«میرزا
سر بریده اش را برداشته بود.
با انبوه گیسوانش پریشان
– جنگلی
هو هو زنان در باد-
رستاخیز شورانگیز شهیدان؛
جمال جلیل جنگیان بر اسب هاشان در باران …» (رضایی نیا، 1391: 9).
یا «توفنده و غرنده، غرنده و توفنده
با خشم «خزر» پویا/ با درد «ارس» زنده
می آمد و
می آمد و
می آمد و
می آمد
ملحق به مسیر او
پس نهر پرآکنده …» (صالحی، 1367: 140).
یا: «ای چشمه های روشن پرواز
بر قله‏های معراج
بر بیکران سرخ شگفتن
ای رویش بلند صداهاتان
بر تافته ز جنگل گیلان
ایمانتان صلابت البرز
جنگل، حدیث عشق را تفسیر می کند» (رحمدل، 1372: 15).
این نمادهای بومی در کنار نمادهای دینی، عرفانی و تاریخی اشعارشان را به شیوه‏ای شعر دفاع مقدس بر دو ارزش تکیه دارد: نخست دفاعی بودن و دیگر مقدس بودن آن است که این دو ارزش آن را از شعر جنگ و شعر مقاومت متمایز می‏کند.

1-3 سوالات تحقیق
1. زمینه پیدایش نماد و از جمله نمادهای بومی در شعر دفاع مقدس چیست؟
2. نمادهای شعر دفاع مقدس شاعران گیلانی بیشتر در کدام قلمرو معانی مشاهده می شوند؟
3. کدام ضرورت باعث استفاده‏ی شاعران از نمادها می شود؟

1-4 اهمیت و ضرورت تحقیق
با توجه به موضوع پایان نامه که به اشعار شاعران گیلان در حوزه ی نمادهای بومی می‏پردازد، تحقیق قابل توجهی صورت یافته است و این تحقیق می‏تواند آغازی برای این راه باشد.

1-5 پیشینه‏ی تحقیق
درباره نمادها و برای شعر دفاع مقدس آثار و مقالات نوشته شده است هر یک از منظر خود هدفی را تحلیل و توصیف می نمایند. از جمله پایان نامه: «بررسی نماد و نمادگونه در شعر دفاع مقدس» از مهدی سعادت، یا «جلوه های عاطفی در شعر دفاع مقدس از کبری جعفری»، منبع: از خبرگزاری، پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس.

1-6 اهداف تحقیق
1- مخاطب باید نمادهای بومی در شعر دفاع مقدس را بشناسد.
2- محتوای شعر دفاع مقدس را تشحیص دهد و بفهمد که اشعار بومی در پرورش قوه روحی چقدر مؤثرند.
3- با توجه به این که اشعار بومی طرفدار زیاد داشته اند انجام این تحقیق از آن جهت که به بررسی اشعار بومی در دفاع مقدس می پردازد ضرورت دارد.

1-7 فرضیه‌های تحقیق
1- زمینه های متعددی را برای پیدایش نمادهای شعر دفاع مقدس می توان برشمرد از جمله خصلت ذاتی نمادها و همچنین نمادها هنگامی که بخواهیم تیپ سازی کنیم، می توانند به عنوان نماینده تیپ و گروه‏ها به کار روند.
2- نمادهای در بسیاری از موارد نمودار مفاهیمی غیرقابل تعریف و توصیف هستند، از این مفاهیمی همچون شهادت، روح، ایثار، شهید و … که جنبه ی معنوی آن‏ها بر جنبه ی مادی‏شان می چربد، در قلمرو نمادهای شعر دفاع مقدس قرار می گیرد.
3- جنبه‏ی زیبایی شناسی شعر جنگ و ارزش هنری آن است که نمادهای شعر دفاع مقدس را از ورطه شعار و کم رنگی خیال و کم عمقی بیرون آورده، آن را به کلامی ژرف و بلند پایه ارتقا بخشیده است.

1-8 تعاریف واژه‏های کلیدی
نماد: «نماد بیانگر کلیات و مفاهیم بزرگ به وسیلة موضوعات جزئی است اما این موضوعات و تصاویر جزئی چنان زنده و جاندارند که ذهن را تسخیر می‌کنند»‏ (فتوحی، 1385: 161). همچنین در تعریفی دیگر می‏توان بیان کرد: «نماد همه چیز را توضیح می‌دهد، فرد را به سوی مفهومی گسیل می‌دارد که این مفهوم در ماورا هم غیرقابل ادراک است با ابهام پیش‌فرضی دارد و هیچ کلمه‌ای در هیچ یک از زبان‌های رایج نمی‌تواند آن را کامل بیان کند» (شوالیه و گربران، 1378: 34).
ادبیات بومی: «ادبیات بومی (اقلیمی)‏، هم دارای معنایی وسیع و هم‎ دارای معنایی محدود است. کلمه‎ی بومی Native در زبان‎ انگلیسی با کلمه‎ی ملت و مردم Nativeهم ریشه است و به معانی زیر است: در حال خالص، دست خورده، طبیعی، اصیل، قومی که در محلی واحد ساکن است. به اعتباری ادبیات ایران‎ را در مثل می‎توان ادبیات بومی (خاص اقلیمی ویژه) دانست‎ و همین‎طور است ادبیات چین یا هند یا اسپانیا اما ادبیات اقلیمی‎ (بومی) در معنای خاص، ادبیاتی است که در منطقه‎ای خاص‎ بوجود آمده است» (دستغیب، 1380: 15).
ادبیات دفاع مقدس: «ادبیات دفاع مقدس به مجموعه نوشته‏ها و سروده‏هایی گفته می‏شود که درون‏مایه موضوع آن، به مسائل هشت سال دفاع مقدس و پیامدها و تبعات آن باز می‏گردد. در نگاهی وسیع‏تر می‏توان طیفی گسترده‏تر و جغرافیایی فراخ‏تر برای این عنوان تصور کرد و با تکیه بر ویژگی‏های مقدس بودن که تداعی قلمرو الهی و دینی برای این نوشته‏ها و سروده‏ها می‏کند» (سنگری، 1380: 15).
گیلان: گیلان یکی از استان های شمالی ایران است که 14711 کیلومتر مربع وسعت دارد. رشته کوه‏های البرز، همانند دیواری در غرب و جنوب گیلان کشیده شده است؛ به همین سبب، آب و هوای گیلان، معتدل و در اکثر نقاط دارای رطوبت بالایی است. بخش وسیع گیلان جلگه‏ای و مابقی کوهستانی است. بیش از 40 رودخانه در گیلان جاری است که مهم‏ترین آن‏ها سفیدرود است. گیلان منطقه‏ای کشاورزی است که مهم‏ترین محصولات آن عبارتند از: برنج، چای، زیتون، مرکبات، ابریشم، شیر، گوشت، مرغ، ماهی، خاویار، مربا و انواع شیرینی و کلوچه.

1-9 روش و حدود و قلمرو تحقیق
روش تجزیه و تحلیل داده‏ها، توصیفی- تحلیلی، به این‏صورت که منابع مربوط به موضوع پژوهش را جمع آوری کرده، مطالعه نموده و فیش برداری کرده‏ایم. سپس فیش‏ها را دسته بندی نموده در تنظیم فصل‏های مختلف پایان نامه از آن‏ها استفاده می‏کنیم. در این پایان‏نامه از یازده کتاب که از سه شاعر «بهمن صالحی»، «عبدالرضا رضایی‏نیا» و «غلامرضا رحمدل» که در اشعار خود از مضامین دفاع مقدس استفاده نموده‏اند، استفاده کرده و به تحلیل و بررسی آن‏ها پرداخته‏ایم.

2-1 مقدمه
این فصل با

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد استان فارس، نخست شهری، توزیع جمعیت، ضریب جینی Next Entries پایان نامه رایگان درباره ادبیات مقاومت، ادبیات عامیانه، ادبیات تطبیقی، ادبیات پایداری