دانلود پایان نامه درباره فرزندآوری، انقلاب اسلامی، تغییرات جمعیت، تغییرات جمعیتی

دانلود پایان نامه ارشد

وظیفه حکومت اسلامی در مسأله تنظیم خانواده 33
2-3 بررسی فقهی ادله مخالفان کنترل جمعیت 33
2-3-1 بررسی روایات مخالفان کنترل جمعیت 34
بخش سوم: بررسی ادله فقهی مخالفان کنترل جمعیت از منظر آیات قرآن 36
بخش چهارم: بررسی ادله فقهی طرفداران کاهش جمعیت 44
2-4 ادله طرفداران کاهش جمعیت 44
2-4-1روایات موافقان کنترل جمعیت 47
نتیجه گیری: 48
تأملی درسیاست کنترل جمعیت؛ آثار و پدیدههای آن 50
پیش در آمد 50
مفهوم شناسی بحث 53
پیشینه بحث 54
کنترل جمعیت؛سیاستی استعماری 56
جمعیت؛ توسعه یا فقر 58
پیامد های کاهش جمعیت 60
1- عدم رشد و توسعه اقتصادی 60
2- پیری و بینشاطی جمعیت 60
3- آسیبهای اخلاقی و تربیتی 61
4- انقطاع نسل بشر 62
پیامدهای افزایش جمعیت 63
1- فقر و مصرف زدگی 63
2- افزایش بزهکاری و جرائم اجتماعی 64
3- مهاجرت،شهرنشینی و کمبود مسکن 64
4- پایین بودن سطح بهداشت، عوارض زیستمحیطی و سوء تغذیه 65
فصل سوم: 66
1-4-3- تجزیه و تحلیل نظریات موافقان و مخالفان کنترل جمعیت 66
2-4-3- ضرورت توجه به اصالت مکتب 67
3-4-3- جایگاه فرزندآوری در آموزههای اسلامی 68
4-4-3- دسته بندی روایات 68
5-4-3- بررسی حدیث 70
6-4-3- شرایط کثرت فرزند 71
7-4-3- مدت جلوگیری از بارداری 76
8-4-3- جمعیت،عامل اقتدار 78
9-4-3- راهکارهایی برای افزایش جمعیت 78
10-4-3- نقد شعار «فرزند کمتر،زندگی بهتر» 80
11-4-3- رویکرد فقهی به شیوههای پیشگیری از بارداری ادله و جواز عزل 81
12-4-3- احکام تولید مثل 83
13-4-3- حکم راه های جلوگیری از بارداری 84
14-4-3- حکم جلوگیری از بارداری و حکم لمس و نظر 88
15-4-3- بستن لوله برای جلوگیری از بارداری با وجود داشتن یک یا دو فرزند 92
16-4-3- نظر آیتالله خامنهای رهبر معظم انقلاب در رابطه با جمعیت: 93
17-4-3- گزیدهای از سخنان آیتالله جعفر سبحانی پیرامون کاهش جمعیت کشور 95
18-4-3- گزیده ای از سخنان آیتالله نوری همدانی پیرامون کاهش جمعیت کشور 97
19-4-3- دیدگاه علمای اسلامی پیش از انقلاب اسلامی 98
← محمدتقی جعفری، در حدود سال ۱۳۳۴ش 98
← شهید محمدباقر صدر 98
←سید موسی صدر 99
20-4-3- مجله مکتب اسلام 100
← شهید سید عبدالکریم هاشمینژاد 100
← شهید مطهری 101
← نوری همدانی 102
← علی حجتی کرمانی 102
← مجله مکتب اسلام 103
← شهید بهشتی 103
← احمد بهشتی 103
← جمع‌بندی دیدگاه‌ها 104
دیدگاه علمای اسلامی پس از انقلاب اسلامی 105
← دهه اول بعد از انقلاب اسلامی 105
← جعفر سبحانی 107
← عبدالکریم بیآزار شیرازی 107
← مجله حوزه 108
21-4-3- دهه دوم پس از انقلاب 108
← مکارم شیرازی 110
← محمد یزدی 110
← سید محسن خرازی 111
22-4-3- دیدگاه‌های فقیهان اهل سنت 111
← محمدسعید رمضان البوطی 112
← شیخ محمدامین 112
← محمد سید طنطاوی 113
← شیخ محمود شلتوت 113
← خالد محمد خالد 113
23-4-3- نظریه کنفرانس اسلامی (رباط) 114
24-4-3- بررسی مبانی اختلاف آراء در جلو گیری از زاد و ولد 114
← شهید مطهری 115
← گفته امام خمینی 117
فصل چهارم: 120
نتیجه گیری و پیشنهادات 120

چکیده
کنترل بیرویه جمعیت در ایران اسلامی در چند دهه اخیر که بهحدی رسیده است که صاحبنظران و دلسوزان اسلام و انقلاب اسلامی احساس خطر میکنند تا جایی علمای دین، مراجع تقلید و مقامات عالی نظام و فقهای امامیه، بر جلوگیری از کنترل جمعیت تأکید میکنند و از جمله مقام معظم رهبری در سخنانی جدی علاوه بر تأکید مجدد براین امر و کوتاهی مسئولین وظیفه اقشار تأثیرگذار و بهویژه روحانیت دانست که در ترویج و تبلیغ افزایش جمعیت کوشش نمایند.
هدف ما در این نوشتار صرف نظر از دیدگاههای موافق یا مخالف بررسی مبانی نظری و فقهی این دیدگاهها از منظر منابع دین اسلام یعنی قرآن، سنت و عقل بوده است. درصدد آن برآمدیم تا دیدگاههایمتفکران مسلمان را بررسی کنیم و حقیقت امر در خصوص کنترل جمعیت را از درون منابع ناب دین اسلام کشف کنیم. طبیعتاً در بین آیات قرآن و روایات نیز به دو دسته دلیل گوناگون برخورد میکنیم.
دستهای از آیات و روایات که مشوق کنترل جمعیت و کم بودن زاد و ولد هستند و دستهای که به زاد و ولد بیشتر تشویق نموده و با کنترل جمعیت مخالف هستند.
سعی کردیم که در نوشتار پیش رو با رویکردی فقهی به مسئله و با نگاهی منطقی و واقعبینانه تا حد امکان به جمعبندی ادلّه و نتیجهگیری بیطرفانه بپردازیم و این دو رویکرد دینی را به آشتی رسانده به جمع این دو گروه از آیات و روایات نظریه اسلام را کشف کنیم.
واژگان کلیدی: فقه امامیه، جمعیت، کنترل جمعیت؛ افزایش جمعیت، فرزندآوری، سقط جنین ، خانواده.

فصل اول:
کلیات تحقیق

مقدمه:
واقعیت این است که بحث کنترل جمعیت قبل از انقلاب هم در ایران وجود داشته ولی این امر همواره با مخالفت فقهای شیعه روبرو شده است. لذا بعد از انقلاب هم مقامات عالی نظام در مخالفت با رژیم گذشته، همچنان بر افزایش جمعیت تأکید میکردند. اما هنگامی که در اواخر دهۀ شصت، کارشناسان نسبت به انفجار جمعیت هشدار دادند، سیاستگذاران و فقها نیز نسبت به کنترل جمعیت واکنش نشان داده و سیاست کاهش و کنترل را در پیش گرفتند و این سیاست قریب به سه دهه منجر به محدودیت و کنترل جمعیت در ایران شد و اگر این سیاست همچنان ادامه پیدا کند، در آیندهای نهچندان دور کشور ما نیز دچار کاهش و پیری جمعیت و در نتیجه منجر به رکود و عدم پویایی و عدم اقتدار ملی خواهد شد.
رهبر انقلاب در سیاستهای جمعیتی که در سالهای اخیرابلاغ کردند، مواردی را مطرح نموده که کشور از این چالش جمعیتی خارج شود و پویندگی و بالندگی جمعیت را مدنظر قرار دادند واقعیت این است که سیاستهایی که در سه دهۀ اخیر در پیش گرفتیم، باعث این اتفاق شد و کنترل جمعیت روند خطرناکی پیدا کرد که در حال حاضر با مشکل مواجه شدهایم.
فرهنگ کمفرزندی و تکفرزندی، آفت کنترل جمعیت است و اما اینکه چه کارهایی باید بکنیم که جوانانمان را به این راه ترغیب کنیم. جوانان ما با وجود تحصیلات، کار ندارند و همین مشکلات باعث میشود که به ازدواج فکر نکنند. مسائل اقتصادی دسته به دست هم میدهد که جمعیت رو به کاهش رود. همۀ دنیا روی مسئلۀ جمعیت حساس هستند و یک کشور در دنیا با کثرث جمعیت آن دیده میشود. باید تلاش کنیم تا موضوع افزایش جمعیت تبدیل به فرهنگ شود و تلاش شود که شیوۀ نادرست تکفرزندی به فرهنگی تبدیل شود که هر خانواده با توجه به مقدورات و شرایطش، صاحب فرزند شود و فقط به تکفرزندی فکر نکند. این هدف نیازمند فرهنگسازی وسیعی است که تحدید جمعیتی فعلی را خنثی کند.
ما در گذشته تفکر دینی داشتیم که پدر و مادرهایمان معتقد بودند خدا روزیرسان است و خدا روزی بندهاش را میدهد. در دهههای چهل و پنجاه، مردم ما دغدغۀ فعلی را نداشتند و هر خانواده هفت هشت فرزند داشت. هر چه بهسمت ماشینیشدن پیش رفتیم جمعیت خانوادهها کمتر و کمتر شد. به دلیل مسائل اقتصادی، معیشتی و رفاهی خانوادهها کمتر به فکر فرزند بیشتر داشتن میافتند و جنبههای اقتصادی پررنگ شده و جنبههای اعتقادی در مورد روزیرسانی خداوند کمرنگتر شده است.
باید برای رسیدگی به وضعیت جمعیت، همه با هم آستین بالا زنیم چون این مسئله هم امنیت جامعه را تضمین میکند و هم بحث اقتدار. مقام معظم رهبری در بیانات ارزشمند خود مسئلۀ فرزندآوری را، امری جدی شمردهاند و آن را از مجاهدتها و وظایف خطیر زنان جامعه دانستهاند و بارهای روی این مسئلۀ حیاتی و بحث افزایش جمعیت تأکید کردهاند. بنابراین اگر نگاه ما به مسئلۀ جمعیت جدی نباشد مطمئناً در دو دهۀ آینده کشور ما هم مانند اروپاییها باید برای تولید نسل به مهاجرپذیری روی بیاورد و به سونامی پیری نسل دچار خواهد شد که این هم مشکلات خاص خود را دارا میباشد.
بنابراین با توجه به هشدارهای رهبر عظیمالشأن انقلاب، بهمنظور جلوگیری از پیری جمعیت و کاهش نیروی انسانی جوان، خلاق و پویا باید تمهیداتی اندیشید تا برنامۀ تنظیم خانواده را اصلاح کرد.
موضوع بحث در این پایاننامه نظر اسلام و فقهای امامیه در خصوص کنترل جمعیت میباشد، با فرض بر اینکه فرزندآوری یک ثروت روحی و روانی برای پدر و مادر و جامعه میباشد.
بیان مسئله
ما در این تحقیق برانیم که زمینههای فقهی فرزندآوری در اسلام را بررسی کنیم. فرهنگ کمفرزندی یا تکفرزندی باید تغییر کند وتبدیل به فرهنگی شود که هر خانواده با توجه به شرایط اقتصادی ورفاهی که دارد فقط به تکفرزندی فکر نکند این هدف نیازمند فرهنگسازی وسیعی است، که تهدید جمعیتی فعلی را خنثی کند.
برخي کوشیدهاندبه نام ادله برونديني يا درونديني، به ضرورت كنترل جمعيت در همه‌ شرايط حكم نمايند؛ این در حالی است که منابع ديني، اعم از منابع دين مسيحيت، يهوديت و اسلام انسانها را به ازدياد نسل و كثرت جمعيت تشويق مي‌كنند.
در اين نوشتار درصدد آن هستيم تا ديدگاه متفكران مسلمان را بررسي كرده و حقيقت امر در خصوص كنترل يا عدم كنترل جمعيت را از درون منابع دين اسلام كشف كنيم. طبيعتاً در بين آيات قرآن و روايات نيز به دو دسته دليل گوناگون برخورد مي‌كنيم. دسته‌اي از آيات و روايات كه مشوّق كنترل جمعيّت و كم بودن زاد و ولد هستند و دسته‌اي ديگر كه به زاد و ولد بيشتر تشويق نموده و با كنترل جمعيّت مخالف هستند. در ادامه اين نوشتار با جمع اين دو گروه از آيات و روايات و دیدگاه فقهای شیعه دراین خصوص را بررسی خواهيم كرد.

سؤالات تحقیق:
1- مبانی فقهی و نظری کنترل جمعیت در اسلام چیست؟
2- مبانی نظری و فقهی افزایش جمعیت در اسلام چیست؟
3- جایگاه فرزندآوری در اسلام و فقه امامیه کجاست؟
فرضیات تحقیق:
1- مبانی فقهی و نظری کنترل جمعیت، در فقهای شیعه برداشت عدهای از فقها از پارهای از آیات و استناد به بعضی روایات میباشد.
2- فقهای شیعه در زمینه افزایش جمعیت همواره نظر مساعد داشتهاند و این برداشت مبتنی به پارهای از آیات و روایتهایی از پیامبر و ائمۀ معصومین میباشد.
3- یکی از اهداف افزایش جمعیت در دیدگاه فقها و متفکران اسلامی و شیعی، بزرگ شدن امت اسلامی بوده؛ که در حال حاضر از آن به رابطه ازدیاد جمعیت و اقتدار ملی یاد میکنند. افزایش جمعیت همراه با کیفیت و پرورش فرزندانی پاک و صالح مایۀ افتخار، بالندگی و پویایی جامعۀ اسلامی میباشد.
اهداف و ضرورتهای انجام تحقیق:
هدف از نگارش این پایاننامه بررسی این موضوع است که در فقه شیعه در خصوص افزایش جمعیت چه مطالب و توصیههایی شده، به عبارت دیگر دیدگاه فقها در این بحث چه بوده است و جایگاه فرزند و فرزندآوری در اسلام و فقه شیعه چه جایگاهی است و کلیۀ ادلۀ دینی و فقهی و موافقان کنترل جمعیت در این پایاننامه مورد بررسی و تحقیق قرار میگیرد.
پیشینۀ تحقیق:
کتاب «تغییرات جمعیتی و نقش آن در تحولات مختلف جامعه» با موضوع گفتوگو با اندیشمندان علوم انسانی و اسلامی درباره تغییرات جمعیتی، که از یک «مقدمه» و چهارده بخش تشکیل شده است که برخی از عناوین آن عبارتند از:
مبانی فقهی تغییرات جمعیتیتدوین آیتالله عباس کعبی؛
ضرورت تدوین نظریه جمعیتی اسلام از محمدرضا زیبایینژاد؛
سیاستهای جمعیتی از منظر اسلامتألیف میرصالح حسینی؛
بررسی ابعاد سیاستهای جمعیتی با رویکرد دینیبه قلم محمدرضا ضمیری؛
همچنین از مقالات زیر:
1- محمد ولي عليئي، تأثير آموزه‌ها و فتاواي شيعي در رشد و كنترل جمعيت، شيعه شناسي، ش12
2- ناصر مكارم شيرازي، اسلام به جمعيت از ديدگاه كيفيت مي‌نگرد نه كميت، تدبير، ش34
3- حسين نوري همداني، كنترل جمعيت، فقه اهلبيت، ش33
4-محمد مؤمنقمي، سخني در تنظيم خانواده، فقه اهلبيت، ش8
و با توجه به موضوع تحقیق از کتب و منابع فقهی شیعه استفاده می شود:
1- کتاب اصول کافی:
نوشتۀ احمد بن يعقوب كليني در جلد 5 در باب فضلالولد اشاراتی مبنی بر استحباب فرزندآوری و جایگاه فرزند در اسلام و ازدواج با همسرانی ولود و ودود که به معنای بسیار فرزند آوردن و بسیار مهربان بودن با همسر میباشد. و همچنین در

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درباره سلامت خانواده، شهرهای تاریخی، محله های شهری، میدان نقش جهان Next Entries دانلود پایان نامه درباره جامعه اسلامی، سوسیالیسم، قدرت سیاسی، منابع غذایی