پایان نامه با کلمات کلیدی رضایت شغلی، رضایت شغل، معلمان مدارس، سلامت روانی

دانلود پایان نامه ارشد

نمودار 4-1:تعامل بين گروه و جنسيت بر ميزان شادماني معلمان مدارس استثنائی و عادی…76
نمودار 4-2:تعامل بین گروه و جنسیت بر رضایت شغلی معلمان مدارس استثنایی و عادی….79

چکیده
این پژوهش به منظور مقایسه شادمانی و رضایت شغلی معلمان استثنایی و عادی آموزش و پرورش شهرستان شیراز در سال تحصیلی 90-89 انجام گردید . نمونه این پژوهش در مجموع 185 نفر از معلمان شامل 53 معلم مرد استثنائی و 41 معلم زن استثنائی و نیز 61 معلم مرد عادی و 30 معلم زن عادی بودند که به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای از میان جامعه پژوهش انتخاب شدند . ابتدا پرسشنامه های شادمانی آکسفورد و رضایت شغلی مقیمی اجرا گردید . تحلیل نتایج با استفاده از آزمون t و آزمون تحلیل واریانس یکطرفه و دو طرفه و آزمون تعقیبی شفه نشان دادند که ميزان شادماني معلمان مدارس استثنائي بيش از معلمان مدارس عادي مي باشد و این تفاوت معني دار می باشد . بين ميزان رضايت شغلي معلمان مدارس استثنائي و عادی تفاوت معنا داري وجود نداشت . بين ميزان شادماني معلمان زن و مرد مدارس استثنائي و عادي تفاوت معنادار وجود ندارد . بين ميزان رضایت شغلی معلمان زن و مرد مدارس استثنائي و عادي تفاوت معناداری مشاهده نشد و تاثير تعاملي گروه در جنسيت بر رضايت شغلي نيز معني‌دار نبود . بين سابقه شغلی معلمان مدارس استثنائي با شادماني آنها در کل تفاوت معنا دار وجود ندارد و تنها مولفه های سلامتی و کارآمدی تفاوت معنا داری ایجاد کردند. بين ميزان رضايت شغلي معلمان مدارس استثنائي با سابقه كاري مختلف تفاوت معناداري مشاهده نشد .

کلید واژه ها : شادمانی ، رضایت شغلی

فصل اول
کلیات تحقیق

مقدمه
در اواخر قرن بيستم موضوع شادماني1 و نشاط بشر به عنوان يكي از موضوعات مورد بررسي جامعه شناسان،‌روان شناسان و اقتصاددانان مطرح گرديد. شادماني پديده اي است كه شامل مقوله هاي گسترده اي از قبيل پاسخهاي هيجاني، حوزه هاي رضايت و قضاوت هاي كلي از زندگي مي شود و به اين واقعيت اشاره دارد كه مردم زندگي خود را چگونه ارزيابي مي كنند و نيز متغيرهايي از قبيل رضايت از كار، رضايت از وضعيت زناشويي، فقدان افسردگي2 و وجود عواطف مثبت را در بر مي گيرد. شادماني تا حدودي ارثي است و با برخي صفات شخصيتي ارتباط دارد. تعدادي از اين صفات نيز ثابت هستند، اما اين بدان معني نيست كه شادماني غير قابل تغيير است. يكي از مهمترين اين صفات برونگرايي است كه از طريق تجارب مثبت منظم با دوستان و در محل كار افزايش مي يابد (جعفري و همكاران ،‌1382) .
تحقيقات نشان مي دهند كه شادماني افرادي كه كار مي كنند از افراد بيكار بسيار بيشتر است. در واقع بيكاري و ترس از بيكاري از جمله علل مهم ناشادي است. اين نكته قابل ذكر است كه ممكن است كسي شغل شخصي نداشته باشد،‌ولي بيكار هم نباشد، بلكه تا پيدا كردن شغل، شخص به هر ترتيب كار مي كند.‌ آنچه مهم است انجام كار است نه داشتن شغل (عابدي، 1384) .
وضع شغلي نيز بي ترديد، يكي از عوامل مهم در زمينه رويكرد فرد در خصوص رضايت از زندگي و روند عمومي اوضاع شادماني است. مطالعه رضايت شغلي3 يا واكنش عاطفي افراد نسبت به شغل در سال 1935 نخستين بار توسط هاپاك4 مورد توجه قرار گرفت و تاكنون موضوع بحث و تحقيق پژوهشگران زيادي بوده است. به طوري كه تا سال 1992 بيش از 5000 مقاله فقط در آمريكا در اين مورد منتشر شده است (شفيع آبادي،‌1382) .
در ايران نيز اين موضوع يكي از رايج ترين عناوين تحقيقاتي بوده است به گونه اي كه تا سال 1382 تنها در سطح دانشگاههاي دولتي شهر تهران بيش از 200 پايان نامه كارشناسي، كارشناسي ارشد و دكتري در اين زمينه رديابي شده است (ازكيا و همکاران ، 1382) . به طور كلي مي دانيم كه رضايت شغلي اصلي ترين عامل دلبستگي به كار و پيشه و سبب توسعه و پيشرفت كيفي كار مي شود. اليس5 (1984) ، در يك پژوهش مربوط به رضايت شغلي معلمان بين مشوقهاي دروني و بيروني تمايز قائل شده است . مشوقهاي بيروني، امتيازات ملموس شغلي،‌ مانند حقوق و امنيت شغلي هستند در حالي كه مشوق هاي دروني، امتيازات هيجاني و شخصي حرفه اي،‌مانند رشد شخصيت و احساس فضيلت است. اليس نتيجه مي گيرد كه مشوق هاي دروني نقش موثري در انگيزش و رضايت شغلي معلمان ايفا مي كند. بنابراين به نظر مي رسد موفقيت شغلي با احساس شادماني ارتباط دارد. بدين صورت كه ميزان شادماني افراد شاغل بيشتر از افراد بيكار است و همچنين اشخاصي كه به كارهاي تخصصي مشغولند نسبت به كساني كه داراي مشاغل تخصصي نيستند احساس شادماني بالاتري را گزارش كرده اند (آرگايل،‌6 2001) .
تحقيقات نشان ميدهد كه علاقه انگيزه و احساس تعهد معلمان ( عادي و استثنائي ) نسبت به شغل خود ارتباط معني داري با موفقيت آنان در تدريس دارد . به عبارت ديگر اگر آنها حرفه معلمي به خصوص استثنائي را با علاقه انتخاب كرده و داراي احساس تعهد و انگيزه نسبت به كار خود باشند عملا موفقتر از ديگران هستند . عوامل مذكور موجب مي شود تا معلمان خصوصا معلمان استثنائي از شغل خود رضايت شغلي بيشتري كسب كنند كه آن هم به نوبه خود باعث مي شود تا ميزان تلاش معلمان استثنائي بالا رفته تعهد شغلي بيشتري از خود نشان داده و در نتيجه اثر بخشي داشته باشند (كوهكن ، 1382 ) .
بطور كلي نتايج تحقيقات نشانگر اين است كه كار،‌هويت ما را در جامعه مشخص مي كند و وقتي كاركنان كنترل بيشتري بر كار خود داشته باشند و در تصميم گيري ها دخالت داده شوند، رضايت شغلي بيشتري را نشان مي دهند كه شادماني بيشتري را به دنبال خواهد داشت (معتكف ، 1384) .
بيان مسئله
شادماني كه هدف مشترك افراد است و همه براي رسيدن به آن تلاش مي كنند، عبارت است از ارزشيابي افراد از خود و زندگيشان (باس ،7 2000) . از همان ابتداي تمدن بشري،‌متفكران به بحث و گفتگو در مورد حيات انساني و «زندگي مطلوب» پرداخته اند. برخي از افراد ايده ال خود را در ثروت، بعضي در داشتن روابط پرمعنا، و گروهي در كمك به افراد نيازمند مي بينند. همه اين افراد از لحاظ شرايط و ظواهر بيروني با يكديگر متفاوتند. ولي از يك احساس « سلامت روانی »8 مشترك برخوردارند . اصطلاح سلامت روانی به ارزيابي هاي افراد از زندگيشان اشاره دارد. اين ارزيابي ها ممكن است جنبه شناختي داشته باشد (مانند قضاوت هايي كه در مورد خشنودي از زندگي صورت مي گيرد) و يا جنبه عاطفي كه شامل خلق و هيجاناتي است كه در واكنش به رويدادهاي زندگي، ظاهر مي شود. در صورتي كه افراد از شرايط زندگي خود راضي باشند، دائماً عواطف مثبت را تجربه نمايند و عواطف منفي كمتري داشته باشند ، ‌گفته مي شود كه از سلامت روانی بالايي برخوردارند. اصطلاح سلامت روانی اصطلاح روان شناختي معادل شادي است كه به دليل مفاهيم بسياري كه در خود نهفته دارد به شادي ارجح است ،‌ اگر چه در ادبيات مربوطه ، به جاي يكديگر به كار مي روند. موضوع ديگري كه مهم جلوه مي كند اين است كه آيا مقوله شادي مي تواند با توجه به جنسيت افراد متفاوت باشد؟ كدام يك از دو جنس مرد وزن شاد و از زندگي خود راضي تر هستند؟ آيا مردها به دليل داشتن قدرت اجتماعي و درآمد بيشتر از زنها شادتر هستند؟ آيا زنها به دليل برخوردهاي همدلانه و صميميت بيشتر شادتر از مردها زندگي مي كنند؟ (معتكف، 1384).
بدليل اينكه يكي از مولفه هاي بسيار مهمي كه در نتيجه يك محيط شاد ايجاد مي شود رضايت شغلي است،‌لازم است بدانيم رضايت شغلي چيست و چگونه مي توان به آن دست يافت؟ اين مسأله اي است كه بسياري از افراد با آن دست به گريبانند. چه افراد جوياي كار كه مي خواهند براي اولين بار محيط كار را تجربه كنند و چه كساني كه سالهاست در حرفه خود مشغولند و ازمشكلات آن رنج مي برند. محيط كار هر انسان خانه دوم اوست. چه بسيار افرادي كه عمده ساعات شبانه روز خود را مجبورند در محيط كاري خود بگذرانند . بسادگی پيداست كه اين محيط نيز همچون خانه بايد برآورنده حداقلي از نيازهاي روحي و رواني افراد باشد تا آنها بتوانند ضمن كسب درآمد به ارتقاء دانش حرفه اي خود پرداخته و خدمتي صادقانه ارائه دهند.
و اما دانش آموزان استثنایی را میتوان چنین تعریف کرد : دانش اموزی که از نظر جسمی یا خصوصیات رفتاری و ذهنی با بیشتر دانش آموزان همکلاس خود تفاوت فاحش دارد و آموزش ویژه برای او مناسب تر از آموزش معمولی است . منظور از مناسب تر بودن آموزش ویژه نسبت به آموزش عادی ، این است که با آزمایش و بررسی مشخص می شود که این آموزش از لحاظ تطبیق و سازش همه جانبه ی دانش آموز بامحیط و نیز پیشرفت تحصیلی آن ، برتراست .
عوامل متعددي وجود دارد كه در كنار هم مي توانند ايجاد كننده رضايت شغلي در افراد باشند. چه بسا تنها يك عامل از مجموعه اين عوامل مي تواند از ايجاد رضايت در فرد بكاهد يا حتي او را در زمره افراد ناراضي از شغل خود قرار دهد . نتیجه شادمانی و رضایت شغلی معلمان در تربیت نیروهای انسانی کار آمد مشاهده می شود . زیرا رضایت شغلی یکی از عوامل مهم در دست یابی به موفقیت شغلی است که باعث افزایش کارایی ونیز احساس رضایت فرد می گردد. به همین دلیل افراد در هنگام اشتغال به کار خوشحال تر هستند و از لحاظ سلامت جسمی و روانی در وضع بهتری قرار دارند و خطر فرسودگی شغلی کمتر آنها را تهدید می کند ، با توجه به اهمیت تعلیم و تربیت دانش آموزان به عنوان پشتوانه های اجرایی و فرهنگی آینده کشوربا وجود معلمان شاد و دارای رضایت شغلی می توان به این مهم دست یافت همچنین در خصوص معلمان استثنایی با توجه به نوع شغل آنها ، وجود رضایت شغلی و شادمانی در این افراد موجب می شود تا دانش آموزان استثنایی با گرفتن آموزشهای مناسب تر وابستگی کمتری نسبت به خانواده و جامعه داشته و حتی به عنوان فردی موثر در جامعه نیز مطرح گردند . لذا پژوهش حاضر با توجه به اهمیت بسیار بالای موارد فوق الذکر با موضوع مقایسه میزان شادماني و رضايت شغلي معلمان مدارس استثنائی و عادی شیراز ، انجام می شود .

اهميت و ضرورت مسئله
شادماني كه گاه براي تأكيد بيشتر شادماني ذهني9 ناميده مي شود ،‌ احساسي است كه زندگي را چيزي خوب مي داند . شادماني به مفهوم دوام لحظات شاد ديروز ، روحيه سرخوش امروز و زمان دشوار فردا است آنچه اشخاص آن را شادي تجربه مي كنند نه يك شادي زودگذر بلكه يك احساس عميق و اين باور است كه به رغم مشكلات امروز همه چيز خوب است يا به خوبي برگزار خواهد شد (معتكف،‌1384) .
يكي از عوامل بسيار مهم و ضروري مرتبط با شادماني ، رضايت از شغل مي باشد. وجود انگيزش در شغل براي ادامه اشتغال لازم وضروري است و اگر فرد به شغل خود علاقمند نباشد و در انجام وظايفش برانگيخته نشود ادامه حرفه برايش ملالت آور خواهد بود. ولي برآورده شدن نيازها از طريق حرفه احساس رضايت نسبت به شغل را ايجاد مي كند. بسته به اهميت و شدت وجود نياز و ميزان ارضاي آن توسط حرفه، احساس رضايت نيز بيشتر خواهد شد ( شفيع آبادي ، 1382) .
البته بايد به اين نكته نيز توجه داشته باشيم افرادي كه ميزان شادماني بالايي دارند بهتر كار مي كنند. بنابراين رابطه بين احساس شادماني و رضايت شغلي يك رابطه دوسويه است. بعضي از موقعيت هاي شغلي باعث افزايش ميزان شادماني مي گردد و در مقابل احساس شادماني باعث بهتر كار كردن و در نتيجه موفقيت هاي شغلي بهتر مي گر دد (معتكف، 1384) .
با توجه به اهميت شادكامي در زندگي بشر ،‌ امروزه سازمانها و موسسات توليدي و خدماتي اهتمام ويژه اي به كيفيت زندگي و ارتقاء سطح بهداشت جسماني و رواني كاركنان و خانواده هاي زيرمجموعه خود دارند . زيربناي منطقي اين اقدامات اين است كه ارتقاء بهداشت رواني و شادي كاركنان و خانواده هاي آنان به طور مستقيم و غير مستقيم موجب ارتقاء بهره وري، افزايش ايمني در كار و افزايش رضايت شغلي و خانوادگي و در نهايت افزايش رضايت از زندگي خواهد شد (آرگايل،‌ترجمه گوهري و همكاران ، 1383) .

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه با موضوع کودک آزاری، عزت نفس، سلامت عمومی، عملکرد تحصیلی Next Entries پایان نامه با کلمات کلیدی معلمان مدارس، رضایت شغلی، عزت نفس، رضایت شغل