پایان نامه درمورد دوران کودکی، تحلیل داده، پیش دبستانی، انعطاف پذیری

دانلود پایان نامه ارشد

13
1-5-2- نقش بازی در رشد جسمانی کودک: 13
2-5-2- نقش بازی در رشد عقلانی کودک: 14
3-5-2- نقش بازی در رشد عواطف کودک: 14
4-5-2- نقش بازی در رشد اجتماعی کودک: 15
6-2- خلاقيت 16
7-2- نظريه هاي مربوط به خلاقيت 18
1-7-2- خلاقيت به عنوان الهام خدايي 18
2-7-2- خلاقيت به عنوان ديوانگي 18
3-7-2- خلاقيت به عنوان نبوغ شهودي 19
4-7-2- خلاقيت به عنوان نيروي حياتي 19
5-7-2- نظريه تداعي گرايي 19
6-7-2- نظريه گشتالت 20
7-7-2- مكتب شناختي 20
8-7-2- نظرية روانكاوي 20
9-7-2- روانكاوي جديد 22
8-2- هوش و خلاقيت 22
9-2- مراحل خلاقيت 23
10-2- پرورش خلاقيت در كودكان 24
11-2- نقش مدرسه در بارور كردن خلاقيت 27
12-2- ويژگيهاي كودكان خلاق 28
13-2- مهارتهای تفکر 31
14-2- مهارتهای تفکر انتقادی 31
15-2- مهارتهای تفکر حل مسئله 36
16-2- الگوی آموزشی بازی تمرین 38
17-2- تعریف بازی 39
18-2- تعریف بازی از نظر متخصصان 40
19-2- انواع بازی و شکل اجرای آن 41
20-2- نقش بازی در رشد خلاقیت 46
21-2- نقش بازی در رشد استقلال فردی 47
22-2- نقش بازی در بهداشت روانی 47
23-2- نقش بازی در رشد ذهنی و هوشی 48
24-2- نقش های اخلاقی بازی: 48
25-2- نقش های آموزشی و تربیتی بازی: 48
26-2- نقش درمانی بازی: 49
27-2- عوامل مؤثر در بازی: 50
28-2- ضرورت آموزش بازی به کودکان: 53
29-2- پیشینه پژوهشی 55
1-29-2- تحقیقات داخلی: 55
2-29-2- تحقیقات خارجی: 56

فصل سوم: روش پژوهش
3-1- مقدمه 60
3-2- طرح تحقیق 60
3-3- جامعه آماری 61
3-4- نمونه تحقیق و روش نمونه گیری 61
3-5- روش جمع آوری اطلاعات 61
3-6- ابزار تحقیق، روایی و پایایی آزمون 61
3-7- روش اجرا 62
3-8- روش تجزیه و تحلیل داده ها 63
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل دادههای آماری
1-4- مقدمه 65
2-4- شاخصهای آماری 65
1-2-4- آمار توصیفی 65
2-2-4- آمار استنباطی 68

فصل چنجم: بحث و نتیجه گیری
1-5- مقدمه 73
2-5- یافتههای پژوهشی 73
1-2-5- نتیجه اصلی 73
2-2-5- نتیجه اول 74
3-2-5- نتیجه دوم 74
4-2-5- نتیجه سوم 75
3-5- محدودیت های پژوهشی 76
4-5- پیشنهادات 76
1-4-5- پیشنهاد جهت پژوهشهای آینده 76
2-4- 5- پیشنهادات کاربردی 77

منابع و مآخذ
پیوستها

فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 1ـ3) طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل 60
جدول 1ـ 4: فراوانی گروه آزمایش و گواه در آزمون خلاقیت 65
جدول2ـ4: توصیف آماری نمرات پیش و پس آزمون خلاقیت به تفکیک گروه آزمایش و گواه 66
جدول(4-4) نتایج آزمون گالموگروف اسمیرنف برای بررسی نرمالیته بودن داده ها 68
جدول5-4: نتیجه آزمون لوین برای بررسی همگنی واریانس ها 69
جدول 6-4: نتایج تحلیل کواریانس خلاقیت 69
جدول(7-4) نتایج تحلیل کواریانس ابتکار ذهنی 70
جدول (8-4) نتایج تحلیل کواریانس نمرات سیالی ذهنی 70
جدول (9-4) نتایج تحلیل کواریانس نمرات انعطاف پذیری 71

فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار (1-4) : مقایسه نمرات گروه آزمایش و گواه در مرحله پیش آزمون 67
نمودار (2-4) : مقایسه نمرات گروه آزمایش و گواه در مرحله پس آزمون 67

چکیده
هدف از این مطالعه بررسی تأثیر الگوی تدریس مهارت تفکر به شیوه بازی- تمرین بر رشد خلاقیت کودکان پیش دبستانی ناحیه یک شهرستان یزد در سال تحصیلی 1393- 1394 بود. به منظور اجرای این تحقیق از جامعه آماری که شامل کلیهی دانشآموزان پیشدبستانی شهرستان یزد به شیوهی نمونهگیری خوشهای تعداد 30 نفر نمونه در دو گروه آزمایش و کنترل انتخاب شدند. این تحقیق با روش شبه آزمایشی و به صورت پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل انجام گرفت. متغیر مستقل به شکل الگوی تدریس بازی تمرین برای گروه آزمایش آموزش داده شد. برای گردآوری اطلاعات مربوط به متغیر وابسته از پرسشنامهی خلاقیت تورنس (فرم ب) استفاده شد. جهت تجزیه و تحلیل دادهها از روشهای آمار توصیفی و همچنین آزمون تحلیل کوواریانس برای بررسی فرضیههای پژوهشی استفاده شد. تحلیل دادههای آماری نشان داد که بین میانگین نمرات خلاقیت گروه آزمایش و گواه بعد از اعمال متغیر مستقل تفاوت معنی داری به وجود آمده است. (05/0p ) به عبارتی اعمال الگوی تدریس مهارت تفکر به شیوه بازی تمرین موجب رشد خلاقیت و مؤلفههای آن شامل انعطاف پذیری، ابتکار ذهنی، سیالی گردیده است.
واژگان کلیدی: الگوی تدریس، مهارت تفکر، شیوه بازی تمرین، خلاقیت تصویری تورنس.

فصل اول
کلیـات پژوهـش

1-1- مقدمه
اهداف تعلیم و تربیت، پرورش کودکان متفکری است كه قادر باشند بر مسائل و مشكلاتشان در زندگي روزمره و در محیط اجتماعي به آساني غلبه كنند. برونر (1978)، پیاژه (1970) و ویگوتسکی (1978) بازی را رکن اصلی یادگیری دوران کودکی تعریف کرده و یادگیری مهارتهای تفکر و عملکرد خلاق آنان را به کیفیت و کمیت بازیهای آموزشی دوران کودکی وابسته میدانند. بازی راهی است که کودک بوسیله آن دنیا را کشف می کند. در بازی های مناسب ارتباطات مغزی کودک به صورتی رشد می کنند که یادگیری را برای او آسان تر می کنند. به طور کلی تمام بازی های مناسبی که کودک انجام می دهد در قوی تر کردن قدرت مغزی او و رفتارهای مثبت اجتماعی او موثر هستند (پیاژه، 1970).
بازی به عنوان الگوی رفتاری یکی از نیازهای اساسی کودکان به شمار میرود که در عین سرگرم کردن وی را برای ورود به زندگی واقعی بزرگسالی آماده میکند. از این لحاظ شرایط بازی، آزادی کودک در بازی، اسباب بازیهای مورد استفاده کودک و مدت زمانی که به بازی با کودک اختصاص داده می‌شود اهمیت شایان توجهی دارد. چرا که الگوهای رفتاری و میزان انعطاف پذیری کودک در دوران زندگی بعدی او را تعیین میکند(برونر، 1978).
دوران کودکی، تفکر خلاق و الگوهای رفتاری و الگوهای آموزش خلاقیت به کودکان جزء مفاهیم اصلی تحقیق حاضر است. براین اساس تحقیق حاضر بازی تمرین را شیوه ای برای آموزش مهارتهای تفکر و نقش آن در رشد خلاقیت کودکان پیش دبستانی را مورد مطالعه قرار داده است.
1-2- بیان مسئله
مهارتهای تفکر به همراه مهارتهای اجتماعی و ارتباطی اساس مهارتهای زندگی را تشکیل میدهند. عملکرد فرد در محیطهای مختلف در درجه اول به میزان آمادگی او بستگی دارد. بنابراین برای عملکرد مناسب انسان به سه نوع آمادگی نیاز دارد. اول) آمادگی عاطفی است که حس و هیجان، نگرش و انگیزش او را شامل میشود، دوم) آمادگی شناختی است که در بردارنده مهارتهای مختلف فکری انسان است و به عبارتی آمادگی روانی اوست، و سوم) آمادگی عملکردی و اجرایی است. هر سه نوع آمادگی ابعاد وجودی انسان را در اجتماع میسازند (گانیه، 1985، جاناسن، 2008). بنابراین یک رابطه قوی بین این سه نوع آمادگی وجود دارد. در نتیجه اگر فردی به لحاظ عاطفی و اجتماعی عملکرد مناسبی نداشت باشد در حالت جبری آمادگی روانی و اجرایی او نیز دچار مشکل میشود. برای مثال اگر فردی با یک مسئله اجتماعی و یا مشکلی مواجه شود، بایستی حالت روحی و روانی مناسبی برای ارتباط با دیگران و کمک گرفتن از آنها را داشته باشد تا توانایی رفع مشکل خود را نیز به دست آورد. یکی از عوامل مهم و تعیین کننده موفقیت فرد (عملکرد) در محیطهای مختلف زندگی مخصوصاً در محیطهای یادگیری، میزان خلاقیت اوست. در معنای عامیانه خلاقیت را همان هوش میپندارند و افراد باهوش و با استعداد معادل با افراد خلاق گرفته میشود. با توجه به اغلب تحقیقاتی که تاکنون در مورد هوش و خلاقیت و همچنین ویژگی های افراد باهوش و افراد خلاق انجام گرفته، ارتباط معناداری میان این دو مشاهده نشده است (تورنس، 1979، پیر خائفی، 1377و گاردنر، 1993). دیوید بوهم (به نقل اسبورن، 1375). خلاقیت را هنر ادراک درونی ذهن می داند که درآن اندیشه بلادرنگ در ورطه‌ی سرگرمی و پریشانی گم میشود. خلاقيت به معني اختراع يك چيز كاملاً جديد نيست، بلكه بوجود آوردن يك سري ارتباطات همسو است. خلاقیت توانایی خلق ایده ها یا مصنوعاتی است که جدید، شگفت انگیز و ارزشمند است (دورین و کرب، 2009). سانتروک (به نقل سیف، 1393) خلاقیت را به عنوان “توانایی اندیشیدن در باره امور به راههای تازه و غیر معمول و رسیدن به راهحلهای منحصر به فرد برای مسائل تعریف کرده است (ص 397).
خلاقیت و میزان آن اساسا در یادگیری و مهارتهای تفکر افراد و مخصوصا در یادگیری دوران کودکی ریشه دارد. تفکر در کودکان مجموعهای از توانایی‌های عالی ذهنی مانند توانایی استدلال، حل مسئله، خلاقیت، حافظه، سازماندهی تکالیف، زبان است. برخی کودکان بالفطره دارای یک سری توانایی‌ها هستند که در محیط‌های مناسب و در اثر تمرین و تقویت شکوفا می‌شوند. یادگیری، حافظه و هوش از جمله مهارت‌های ذاتی تفکر هستند که در شرایط محیطی، خانواده، تعلیم و تربیت مناسب رشد پیدا می‌کنند. پرورش ذهن، خود قسمتی از تعلیم و تربیت است، زیرا این نیز قسمتی از همان انسان بودن است. تفکر تنها لذت آفرین نیست، می تواند مفید هم باشد. بیشتر دلایل پیگیری گسترش مهارت های تفکر و یادگیری، موثر یا واقع بینانه اند و به موفقیت فرد و اجتماع می پردازند. این نگرش در فضایی ظهور می کند که مجامع بین المللی نگران افول معیارهای تعلیم تربیت هستند.
از روشهای تدریس و الگوهای آموزشی که میتواند باعث رشد خلاقیت کودکان شود، الگوی بازیهای اموزشی است. به عبارتی آموزش مهارتهای تفکر در قالب بازیها موثرترین رویکرد برای رشد خلاقیت در دوران کودکی است (پیاژه، 1970). بنابراین یادگیری و آموزش مهارتهای تفکر به اشکال مختلف بازی میتواند خلاقیت کودکان را رشد دهد (سیف، 1393). از نظر پیاژه (1970) كودك در مرحله حسی- حركتی از تكرار فعالیت‌هایی كه قبلا آنها را برحسب تصادف، به منظور سازش با محیط یافته است، لذت می‌برد. پیاژه بازی‌های تمرینی را وسیله‌ای برای لذت بردن از حواس می‌داند. زیرا كودك لمس كردن، چشیدن، گوش كردن، حركات اعضای بدن و احساس كیفیت مختلف اشیاء را از راه بازی و به یاری حواس درمی‌یابد و لذت می‌برد. این بازی‌ها كه از بدو تولد تا 18 ماهگی در كودكان مشاهده می‌شود، جنبه جسمی دارند و عنصر تخیل در آنها كمتر وجود دارد. همچنین هیچ‌گونه شیوه خاصی در آنها وجود ندارد و تنها تكرار فعالیت‌های اكتسابی است. (احمدوند، 1378). بر این اساس اگر بخواهیم کودکان را برای چالش های آینده آماده کنیم باید مهارت های ویژه ای را در قالب بازیهای آموزشی به آنان بیاموزیم تا بر آن اساس بتوانند بر زندگی و یادگیری خود مسلط شوند. متاسفانه در سیستم آموزشی کشور ما به دلایل مختلف بازیهای آموزشی را به عنوان الگوهای غالب برای تدریس مهارتهای تفکر مورد توجه چندانی قرار نمیدهند. مسئله یا سوال اصلی پژوهش حاضر این است که آیا طراحی الگوی تدریس مهارت تفکر به شیوه بازی – تمرین بر خلاقیت کودکان پیش دبستانی تأثیر دارد؟
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق
پرورش مهارتهای تفکر خلاق یکی از اساسی ترین راههای رسیدن انسان به موفقیت در یادگیری و تحصیل است. برای دستیابی به چنین هدفی باید راهی به درازای عمر رفت. اما پایه های اصلی آن از دوران کودکی گذاشته می شود؛ دورانی که در آن شاکله شخصیت شکل می گیرد و تمام زندگی فرد به نوعی تحت تأثیر اولین تجربیات وی در این دوران خواهد بود .به همین دلیل است که نقش مدارس در تربیت و پرورش کودکان متفکر و خلاق بسیار پر رنگ و اساسی است.
کودک در خلال بازی به کشف محیط اطراف خود و یادگیری نحوه فکر کردن در باره امور میپردازد. از طریق بازی نخستین گامها برای فکر کردن را برمی دارد اما بازي به خودي خود کودک را متفکر بار نمي آورد. بازي بايد در جمع صورت بگيرد به قول ویگوتسکی (1978) بازيهاي دسته جمعي براي اطفال از پنج سالگي يک نياز طبيعي و بسيار جالب است و منافع فراواني دربر دارد. بنابراين در بازيهاي اجتماعي است که تفکر کودک شکل ميگيرد، در خلال بازيهاي دسته جمعي است که تفاهم و احترام رعايت حقوق ديگران شکست و پيروزي و رعايت نظم و قانون یاد گرفته میشود. پیاژه (1970) در مورد

پایان نامه
Previous Entries مقاله رایگان درباره انحراف معیار، اخلاق حرفه ای، رگرسیون Next Entries پایان نامه درمورد رشد اجتماعی، پیش دبستانی، کودکان پیش دبستانی، دوران کودکی