منابع پایان نامه با موضوع سلامت روان، نگرش مذهبی، ضریب همبستگی، سلامت روانی

دانلود پایان نامه ارشد

بحث و تفسیر نتایج 68
محدودیت های پژوهش 73
پیشنهادات پژوهشی 73
منابع 74
ضمائم 80

فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 1- میانگین و انحراف معیار متغیرهای سلامت روان و مولفه های آن ( اختلال افسردگی، عملکرد اجتماعی، اضطراب و نشان های جسمانی) 62
جدول 2- میانگین و انحراف معیار متغیر نگرش مذهبی 63
جدول 3- ضریب همبستگی بین نگرش مذهبی و سلامت روان دانش آموزان 63
جدول 4- ضریب همبستگی بین نگرش مذهبی و نشانه های جسمانی دانش آموزان 64
جدول 5- ضریب همبستگی بین نگرش مذهبی و اختلال در عملکرد اجتماعی دانش‫آموزان ‬‬‬‬‬‬‬‬ 65‬‬
جدول 6- ضریب همبستگی بین نگرش مذهبی و اختلال در عملکرد اجتماعی دانش‫آموزان ‬‬‬‬‬‬‬‬ 65‬‬
جدول 7- ضریب همبستگی بین نگرش مذهبی و اختلال در عملکرد افسردگی دانش‫آموزان ‬‬‬‬‬‬‬‬ 66‬‬

چکیده
نقش متغيرهاي شناختي، شخصيتي و اجتماعي در تبيين رابطه بين نگرش مذهبي و سلامت رواني از اهميت ويژه‫اي برخوردار است، اما كمتر به صورت تجربي مورد بررسي قرار گرفته است؛ بدين منظور در اين پژوهش به بررسي رابطه نگرش مذهبي و سلامت رواني پرداخته شده است. هدف مطالعه حاضر بررسي رابطه بين نگرش مذهبي و سلامت رواني دانش آموزان دختر دبيرستاني بوده و فرضيه اصلي تحقيق اين است كه بين نگرش مذهبي و سلامت رواني دانش آموزان دختر دبيرستاني رابطه وجود دارد. روش تحقيق در اين پژوهش، توصيفي از نوع همبستگي است. نمونه مورد بررسي 360 نفر از دانش آموزان دختر دبيرستاني كه در سال تحصيلي 93-92 مشغول به تحصيل بودند و به صورت نمونه گيري تصادفي خوشه ای انتخاب گرديدند. آزمون نگرش مذهبي براهنی و پرسشنامه سلامت عمومي (GHQ) براي سنجش ملاك هاي سلامت، شامل جسمي سازي، اضطراب و بي خوابي، اختلال در كاركرد اجتماعي و افسردگي به عنوان ابزار تحقيق استفاده شد و داده هاي به دست آمده با روش ضريب همبستگي پيرسون و رگرسیون چند متغیره مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. يافته ها نشان داد كه بين نگرش مذهبي و سلامت روان همچنين بين نگرش مذهبي و اضطراب و اختلال در كاركرد اجتماعي و افسردگی و نشانه های جسمانی در سطح معناداري (01/0 p)رابطه وجود دارد؛ ضرايب همبستگي منفي بدين معني است كه هرچه نگرش مذهبي بالاتر باشد، علائم بيماري كمتر و درنتيجه سلامت روان بيشتر است. به طور خلاصه مي توان گفت يافته هاي اين پژوهش بيانگر آن است كه نگرش مذهبي با افزايش سلامت روان در رابطه است. پژوهش هاي آينده لازم است ميزان تعميم پذيري اين يافته ها را بررسي كنند.‬‬
کليدواژگان:
نگرش مذهبي، سلامت رواني، دانش آموزان دختر دبيرستاني

فصل یکم
کلیات پژوهش

1-1- مقدمه
در مورد تأثير و اهميت اعتقادات ديني بر سلامت روان از گذشته تاکنون بحث هاي بسياري انجام گرفته است و در سالهاي اخير روان شناسان به نقش دين در تأمين سلامت روان و درمان بيماري هاي رواني توجه ويژه اي داشته اند. آنها معتقدند در ايمان به خدا و نگرش مذهبي نيروي خارق العاده اي وجود دارد که نوعي قدرت معنوي به انسان مي بخشد و در تحمل سختي هاي زندگي، او را کمک مي‫کند و از نگراني و اضطرابي که بسياري از مردم زمان ما در معرض ابتلا به آن هستند دور مي سازد. سازمان بهداشت جهاني در آخرين بيانيه هاي خود که در دهة گذشته منتشر کرده است و بخصوص در مقدمة پروژه ۲۰۰۰ که طي آن برنامه وسيع بهداشتي براي کشورهاي درحال توسعه در نظر گرفته شده ، سلامتي ر ا از چهار بعد اساسي يعني ابعاد جسماني، رواني، اجتماعي و معنوي 1 مورد بررسي قرار داده است.تأکيد بر بعد چهارم يعني معنويت نمايانگر آگاهي مسئولين و متخصصين سلامت روان و تأکيد بر اهميت مذهب و معنويت در زندگي افراد جامعه است (کجباف،1387). در ميان کساني که به اهميت مطالعات مذهبي اشاره کرده اند، مي توان از بنيامين راش1 (۱۷۴۵-۱۸۱۳) پدر روان پزشکي آمريکا ياد کرد؛ وي اظهار کرد «مذهب آن قدر براي پر ورش و سلامت روح آدمي اهميت دارد که هوا براي تنفس» (کجباف و رئیس پور، 1387)‬‬. ويليامز جيمز بنيانگذار روان‫شناسي در آمريکا و نويسندة مقاله انواع تجارب مذهبي در سال ۱۹۰۲ بيان مي کند: ايمان بدون شک مؤثرترين درمان اضطراب است . ايمان نيرويي است که بايد براي کمک به انسان در زندگي وجود داشته باشد و فقدان ايمان زنگ خطري است که شکست انسان را در برابر سختي هاي زندگي هشدار مي‫دهد.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬ یکی دیگر از موضوعات مهمی که در زندگی نوجوانان اهمیت دارد بحث سلامت روان است، موضوع سلامتي از بدو پيدايش بشر و در قرون واعصار متمادي مطرح بوده است اما هر گاه از آن سخني به ميان آمده عموماً بعد جسماني آن مدنظر قرار گرفته و كمتر به ساير ابعاد به خصوص بعد رواني آن توجه شده است ( هاشمي و همكاران، 1387)سلامت روان به معني اجراي موفقيت آميز عملكرد دروني است كه منجر به فعاليت هاي سازنده، برقراري ارتباط با ساير افراد جامعه، توانايي تطبيق با تغييرات، يادگيري و اعتماد به نفس مي‫شود (احمدي ، 1390).‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
با توجه به اهمیت توجه به دین و معنویت این پژوهش در همین راستا و با هدف بررسی رابطه بین نگرش مذهبی با سلامت روانی دانش‫آموزان دبیرستان‫های دخترانه انجام شده است. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

1-2- بیان مسئله ‬
يکي از هدف هاي بررسي‫هاي اسلامي در روان‫شناسي مي‫تواند دست يافتن به الگوهاي اسلامي در روان شناسي باشد که براساس آنها بتوان علت به وجود آمدن تداوم و پيشگيري از برخي اختلال هاي رواني را تبيين کرد و به راهکارها و معيارهاي سودمندي در راستاي پيشگيري و درمان اختلال هاي رواني و همچنين تأمين سلامت افراد جامعه دست يافت (کلانتري، ۱۳۷۸). يونگ ( 2000 ) دين را يکي از قديمي ترين و عمومي‫ترين تظاهرات روح انسان دانست و از اين رو، نمي‫توان دست کم اهميت دين را به عنوان يک پديدة اجتماعي و تاريخي ناديده گرفت(نقل از احمدی، 1390). پارگامنت2 ، نقش روان شناختي مذهبي را در کمک به مردم براي درک و کنا ر آمدن با رخدادهاي زندگي توصيف نموده است : مذهب مي تواند در ايجاد احساس اميد، احساس نزديک بودن به ديگران، آرامش هيجاني، فرصت خودشکوفايي، احساس راحتي، مهار تکانه، نزديکي به خدا وکمک به حل مشکل مؤثر باشد (نيومن3 وپارگامنت،۱۹۹۰) معتقد بود که مذهب به سلامت رواني بيماران رواني كمك مي كند و درنهايت اينکه او فساد اخلاقي را يكي از عوامل پيدايي مسئول بيماري هاي رواني مي‫دانست (ريچاردسون4 ۱۹۷۸ ، به نقل از پهلواني و دولتشاهي، ۱۳۷۵ ). هيروث5 اظهار کرد، فقدان باورهاي مذهبي علت اصلي بيمار ي هاي رواني است وبيمار رواني از طريق آموزش اصول مذهبي بهتر درمان مي شود به نقل از نيل من6 (2002).‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
پژوهشهاي انجام شده در چند دهة گذشته نشان مي‫دهد که ارتباط مثبتي بين مذهب و سلامت روان وجود دارد و روان شناسي مذهب حمايت هاي تجربي براي اين عقيده فراهم کرده است . در يک مطالعه رابطة بين مذهبي بودن و معناداري زندگي وسلامت رواني توسط چامبر بنياند7 و همکاران ( ۱۹۷۸ ) و برگين و همکارانش با فراتحليل ۲۴ مقاله پژوهشي به بررسي رابطة بين مذهب با بهداشت رواني پرداختند ؛ نتايج پژوهش ها نشان داد که در مجموع رابطة بين مذهب و بهداشت رواني مثبت است(خدارحيمي و جعفري،۱۳۷۷؛ نقل از احمدی 1390 ).‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
همچنين روي8 و پيترسون9 ( ۱۹۸۵) در مقالة پژوهشي خود با عنوان« جايگاه ايمان مذهبي در بهداشت رواني » نتيجه مي گيرند که ايمان به خداوند و باور مذهبي در دوره هاي دشوار و تحمل ناپذير ازجمله رويارويي با بيماري‫هاي سخت بدني به انسان آرامش مي بخشد. همچنين درمطالعه اي پرسمن10 و همکاران ارتباط بين باورهاي مذهبي، افسردگي و بهبودي بعد از جراحي لگن را در ۳۰ زن سالمند مورد بررسي قراردادند، اين افراد همگي به علت شکستگي استخوان لگن مورد جراحي قرار گرفته بودند، نتايج نشان داد بيماراني که باورهاي مذهبي قوي تر داشتند و اعمال مذهبي را انجام مي دادند نسبت به گروه ديگر کمتر افسردگي داشتند و راه طولاني تري را در هنگام ترخيص از بيمارستان پياده روي کردند، همچنين دانستن خداوند به عنوان منشأ قدرت ، آرامش و انجام فرايض ديني به صورت معني داري با درجة پايين افسردگي در هنگام ترخيص از بيمارستان ارتباط داشته است )پرسمن، ليونر، لارسون، استرين، ۱۹۹۰ ، به نقل از محمدی، ۱۳90 ( همچنين فرانسيس11 وهمكاران ( ۲۰۰۴ ) در پژوهش خود نشان دادند كه تفاوت در نگرش هاي مذهبي مهم تر از اعمال مذهبي مي تواند سلامت رواني افراد را پيش بيني كند. با توجه به پژوهش های کمی که درزمینه نگرش مذهبی و سلامت روان صورت گرفته است لذا این پژوهش بدنبال این است که آیا بین نگرش مذهبی با سلامت روانی دانش آموزان دبیرستان های دخترانه کرمانشاه رابطه معنی داری وجود دارد؟‬‬‬‬‬‬
1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش
سبك زندگی افراد و چگونگی وضعيت سلامت جسمانی و روانی برای افراد هر جامعه ای از اهمیت بالایی برخوردار است از طرفی رفتارهای مذهبی ارزش مثبتی در پرداختن به نكات معنی دار زندگی دارند. رفتارهايی از قبيل توكل به خداوند،زيارت و غيره …. می توانند از طريق ايجاد اميد و تشويق به نگرش های مثبت,موجب آرامش درونی فرد شوند. باور به اين كه خدايی هست كه موقعيت ها را كنترل می كند و ناظر بر عبادت كننده هاست,تا حد زيادی اضطراب مرتبط با موقعيت را كاهش می دهد. به طوری كه اغلب افراد مؤمن ارتباط خود را با خداوند مانند ارتباط با يك دوست بسيار صميمی توصيف می كنند و معتقدند كه می توان از طريق اتكاء و توسل به خداوند,اثر موقعيت های غير قابل كنترل را به طريقی كنترل نمود(محمدی، 1390).
به همين دليل گفته می‫شود كه مذهب می تواند به شيوه فعالی در فرآيند مقابله مؤثر باشد. به طور كلی مقابله مذهبی, متكی بر باورها و فعاليت های مذهبی است و از اين طريق در كنترل استرس های هيجانی و ناراحتی های جسمی به افراد كمك می كند. داشتن معنا و هدف در زندگی، احساس تعلق داشتن به منبعی والا، اميدواری به كمك و ياری خداوند در شرايط مشكل زای زندگی، برخورداری از حمايت های اجتماعی، حمايت روحانی و … همگی از جمله منابعی هستند كه افراد مذهبی با برخورداری از آنها می‫توانند در مواجهه با حوادث فشارزای زندگی، آسيب كمتری را متحمل شوند(صالحی فر،1382) . نتایجی که از این پژوهش بدست می‫آید می‫تواند با ارائه پیشنهادها و راهکارهایی کاربردی مورد استفاده آموزش و پرورش‫، خانواده‫ها و کلیه مراکز آموزشی قرار گیرد. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
1-4- اهدف پژوهش
1-4-1- هدف اصلی
بررسی رابطه بین نگرش مذهبی با سلامت روانی دانش آموزان دبیرستان های دخترانه شهر کرمانشاه
1-4-2- اهداف فرعی
1. بررسی رابطه بین نگرش مذهبی با کارکردجسمانی دانش آموزان .
2. بررسی رابطه بین نگرش مذهبی با کارکرداجتماعی دانش آموزان .
3. بررسی رابطه بین نگرش مذهبی با علائم اضطرابی دانش آموزان .
4. بررسی رابطه بین نگرش مذهبی با علائم افسردگی دانش آموزان .

1-5- فرضیه های تحقیق
1. بین نگرش مذهبی با کارکردجسمانی دانش آموزان رابطه وجود دارد
2. بین نگرش مذهبی با کارکرداجتماعی دانش آموزان رابطه وجود دارد
3. بین نگرش مذهبی با علائم اضطرابی دانش آموزان رابطه وجود دارد
4. بین نگرش مذهبی با علائم افسردگی دانش آموزان رابطه وجود دارد
1-6- تعاریف مفهومی و عملیاتی
1-6-1- تعاریف مفهومی
نگرش مذهبی: نگرش مذهبی عبارتست از اعتقاد به اينکه يک نظام نامرئي در ميان اشيا اين جهان است و بهترين کار براي ما اين است که خود را با اين نظم هماهنگ کنيم (گنجی،1370)
سلامت روانی:توانایی سازش فرد با جهان اطرافش به حداکثر امکان به طوری که باعث شادی و برداشت مفید و موثر به طور کامل شود (احمدوند،1385)
1-6-2- تعاریف عملیاتی
نگرش مذهبی: نمره ای است که آزمودنی ها از پرسشنامه استاندارد نگرش سنج مذهبی-براهنی بدست آورده اند.
سلامت روانی نمره ای است که آزمودنی ها از آزمون

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درباره قابلیت اعتماد، تحلیل داده Next Entries منابع پایان نامه با موضوع سلامت روانی، سلامت روان، نهاد اجتماعی، تأمین کننده