پایان نامه با واژگان کلیدی بيابان، زايي، کوير

دانلود پایان نامه ارشد

سپاس و ستايش خداي را سزاست که کسوت هستي را بر اندام آفرينش پوشانيد، او که تمامي ستايشگران از ستايش او عاجزند و تمامي حسابگران از شکر نعمت هايش ناتوان.
فرض است شکر نعمتش که از ابتداي خلقت با بذل جلالش رهين منّتم نموده، که در بودن مهربان پدر و دلسوز مادري متجلي گرديد، تا با همت و پشتکارشان به آنجا رسم که لب به شکرشان باز گشايم.
همچنين تقدير و تشکر فراوان دارم از همسر عزيزم و برادران و خواهران مهربانم که بيشتر از آنکه در کنارشان باشم سربارشان بودم.
تقدير و تشکر ويژه دارم از اساتيدي که از روز نخست دبستان در يکايک گامهايي که برداشتم مشوّق من بوده اند تا اينک که همچنان مرهون زحماتشان هستم.
از اساتيد گرانقدر جناب آقايان دکتر مسعود معيري، دکتر عباسعلي ولي و دکتر ابوالفضل رنجبر که در طول مراحل تحقيق همواره در کنارم بودند و از هيچ کوششي دريغ ننمودند، بسيار تشکر و قدرداني مي نمايم.
همچنين از اساتيد ارجمند جناب آقايان دکترمهدي بصيري، دکتر محمدحسين رامشت ، و دکتر جواد خوشحال، که با وجود مشغلهي فراوان علمي، با رويي گشاده پذيرايم بودند و داوري اين پژوهش را برعهده گرفتند، بسيار تشکر و قدرداني مي نمايم .
در پايان نيز از جناب آقاي دکتر سعيد موحدي، سرکارخانم دکتر مژگان انتظاري، آقاي دکتر حميد برقي، آقاي دکتر حجت اله سعيدي، آقاي دکتر محمدباقرکجباف، سرکار خانم ها پاکروان، حقيقي، خوش نظر ، يوسيلياني، شاه علي، صناعي، … و همپنين دوستان عزيز حميدرضا رحماني، اميرحمزه شهبازي، عليرضا شهبازي ، عبدالمجيد احمدي و … نيز تشکر و قدرداني مي نمايم.
بدون شک انجام اين پروژه بي ياوري و همراهي جمعي از مهربان دوستان، اساتيد محترم و دانشجويان عزيز ميسر نمي گشت، لازم است مراتب تشکر خود را از ايشان نيز ابلاغ نمايم.

تقديم به :

پدر و مادر مهربانم،

اساتيد ارجمندم،

و همسر عزيزم …

خداي را بسي شاکرم که از روي کرم پدر و مادر، همسر، برادران و خواهران، و اساتيدي فداکار نصيبم ساخته تا در سايه درخت پر بار وجودشان بياسايم، و از ريشه آنها شاخ و برگ بگسترانم، و از سايه وجودشان در راه کسب علم و دانش فراوان بهره گيرم …

خانوادهاي که بودنشان تاج افتخاري است بر سرم، و نامشان دليلي است بر بودنم، چرا که وجودشان پس از پروردگار مايه هستي ام بود، دستم را گرفتند، و راه رفتن را در اين وادي پر فراز و نشيب زندگي به من آموختند …

آموزگاراني که برايم بودن، زندگي، انسانيت و آزاد زيستن را معنا نمودند …

حال اين برگ سبزي است تحفه درويش ،تقديم وجود پر مهرشان…

چکيده:
بيابان زايي تغيير در خصوصيات خاک، پوشش گياهي و اقليم يک منطقه است، که منجر به اتلاف فعاليتهاي پايدار اکوسيستم که براي تداوم حيات آن اساسي هستند، ميشود. اين پديده بر مناطق خشک سراسر جهان اثرات سوء گذاشته و يکي از علل عمده فشار بر جوامع بشري است. از اين رو پژوهش حاضر سعي دارد تا با استفاده از تکنيک هاي دورسنجي، سيستم اطلاعات جغرافيايي و روشهاي آماري، رخداد بيابان زايي حوضه کوير حاج علي قلي را نخست در بازه زماني بيست ساله (1987 – 2006) مورد پايش قرار داده و سپس رخداد آتي آن را براساس پارامترهاي اکوژئومورفولوژيکي مدلسازي و پهنهبندي نمايد. از مهمترين پارامترهاي مورد استفاده عبارتند از: پارامترهاي ژئومورفولوژيکي (جنس مواد، واحدهاي ژئومورفيک، کلاسهاي فرسايشي، شيب، جهت شيب و طبقات ارتفاعي)، پارامترهاي اکولوژيکي (اکولوژي انساني: نظير تراکم جمعيت، تراکم مراکز انساني و کاربري اراضي؛ اکولوژي گياهي: نظير تراکم پوشش گياهي و تيپ گياهي) و پارامترهاي اقليمي (دما، بارش، تبخيروتعرق پتانسيل، رطوبت نسبي، ساعات آفتابي، وضعيت اقليمي، خشکسالي و حداکثر سرعت باد غالب). جهت مدلسازي از روش آناليز رگرسيون و مدلهاي گام به گام و يکجا بهرهگيري شد. نتايج حاصل از پايش بيابان زايي منطقه مطالعاتي حاکي از اين مطلب است که تغييرات گستردهاي در ويژگيهاي اکوژئومورفولوژي منطقه رخ داده است، به طوريکه 099/748 کيلومترمربع از مساحت منطقه تحت تاثير تغيير کاربري و کاهش توان اکولوژيک و بيولوژيک روبرو است. نتايج مدل سازي شامل مدلهاي ژئومورفولوژي، اقليمي، اکولوژي، مدل تلفيقي بيابان زايي، و مدل يکجا، و نقشه پهنهبندي منطقه براساس مدلهاي مذکور از پهنه بيابان زايي خيلي شديد تا پهنه فاقد بيابان زايي است. در مدل تلفيقي اکوژئومورفولوژي، پهنه بيابان زايي خيلي شديد 46/50 درصد و وسعتي معادل 91/578 کيلومترمربع از تخريب اراضي فعلي را به خود اختصاص داده است و امکان افزايش مساحت تا 66/2712 کيلومترمربع را دارد. پهنه بيابان زايي شديد نيز که 32/100 کيلومترمربع (91/41) از وسعت تخريب اراضي فعلي را دربرگرفته، ميتواند با توجه به نقشه پيشبيني شده تا 94/2204 کيلومترمربع توسعه يابد. گسترش فضايي اين نواحي بيشتر منطبق بر محدودههاي اطراف پلاياي حاج علي قلي، مخروطه افکنههاي کالشور و چشمه علي، و مناطق شمال و شمالغربي کوير ميباشد. نتايج حاصل از اعتبارسنجي نقشههاي پهنهبندي نيز روند نزولي شاخص ارزيابي دقت را از پهنه خيلي شديد به پهنه فاقد بيايانزايي نشان داده و بيانگر دقت لازم مدلهاي مزبور در پيش بيني رخداد بيابان زايي منطقه ميباشد. در مجموع منطقه مطالعاتي در معرض بيابان زايي با ريسک بالا قرار دارد که در صورت عدم توجه، در آيندهاي بسيار نزديک به يک معضل ملي- منطقهاي تبديل شده و عواقب ناگوار آن گريبانگير تمامي مراکز انساني، علمي و اقتصادي منطقه نيز خواهد شد.
واژگان کليدي: اکوژئومورفولوژي، بيابان زايي، مدل سازي، کوير حاج علي قلي.

فهرست مطالب
عنوان صفحه

1 فصل اول: مقدمه
1-1 کليات 1
1-1-1 شرح و بيان مساله پژوهشي 1
1-1-2 اهميت و ارزش تحقيق 3
1-1-3 كاربرد نتايج تحقيق 3
1-1-4 اهداف تحقيق 4
1-1-5 فرضيه‌ها و سوال هاي تحقيق 4
1-2 پيشينه و تاريخچه موضوع تحقيق 5
1-2-1 جمع بندي از بررسي منابع 12
1-3 مفاهيم و تعاريف 12
1-3-1 بيابان 12
1-3-2 انواع بيابان 14
1-3-3 بيابان هاي جهان و ايران 14
1-3-4 بيابان زايي 15
1-3-5 فرايندها و عوامل بيابان زايي 16
1-3-6 بيابان زدايي 18
1-3-7 مدل ها و روش هاي مطالعه بيابان زايي 18
1-3-7-2 مدلهاي ارائه شده در سطح جهاني 19
1-3-7-2-1 مدل FAO-UNEP 19
1-3-7-2-2 روش ارزيابي بيابان زايي موسسه تحقيقات بياباني ترکمنستان 20
1-3-7-2-3 مدل مدالوس 21
1-3-7-2-4 مدل گلاسود 22
1-3-7-2-5 مدل ESAs 22
1-3-7-2-6 مدل LADA 23
1-3-7-2-7 پروژه ارزيابي بيابان زاييDesert links 24
1-3-7-2-8 روش MEDACTION 24
1-3-7-3 مدلهاي ارائه شده در سطح ملي 25
1-3-7-3-1 مدل ICD 25
1-3-7-3-2 روش IMDPA 26
1-3-7-3-3 طرح بيابان زايي 27
1-3-7-4 جمع بندي از بررسي مدل ها و روش هاي مطالعه بيابان زايي 28

عنوان صفحه

2 فصل دوم: مواد و روش ها
2-1 مقدمه 29
2-2 موقعيت جغرافيايي 29
2-3 موقعيت و ويژگي هاي ژئومورفولوژي 30
2-3-2 سطوح ارضي 32
2-3-3 چشم اندازها و واحدهاي فرمي 33
2-3-4 فرآيند ژئومورفيک 36
2-4 موقعيت و ويژگي هاي زمين شناسي 37
2-4-2 مورفوتکتونيک 38
2-4-3 رخساره هاي ارضي و مواد مادري 41
2-5 موقعيت و ويژگي هاي هيدرولوژي 43
2-6 موقعيت و ويژگي هاي اقليمي 47
2-7 مراحل عمده روش انجام کار 53
2-8 پايش وضعيت بيابان زايي 55
2-9 شاخص هاي اکوژئومورفولوژي موثر و لايه هاي رقومي آنها 56
2-9-1 شاخص هاي ژئومورفولوژي 57
2-9-1-2 طبقات ارتفاعي 57
2-9-1-3 شيب 59
2-9-1-4 جهت شيب 60
2-9-1-5 واحدهاي ژئومورفيک 61
2-9-1-6 جنس مواد 63
2-9-1-7 فرسايش 65
2-9-2 شاخص هاي اقليمي 66
2-9-2-2 دما 67
2-9-2-3 بارش 69
2-9-2-4 رطوبت نسبي 72
2-9-2-5 تبخير و تعرق پتانسيل 74
2-9-2-6 وضعيت اقليمي 76
2-9-2-7 وضعيت خشکسالي 78
2-9-2-8 ساعات آفتابي 80
2-9-2-9 حداکثر سرعت باد غالب 81
2-9-3 پارامترهاي اکولوژي 82
2-9-3-2 عوامل انساني 83
2-9-3-2-1 تراکم جمعيت 84
عنوان صفحه

2-9-3-2-2 تراکم مراکز انساني 86
2-9-3-2-3 کاربري اراضي 87
2-9-3-3 اکولوژي گياهي 89
2-9-3-3-1 تراکم پوشش گياهي 89
2-9-3-3-2 تيپ گياهي 91
2-10 پايگاه داده 93
2-11 تعيين وزن پارامترها و روش هاي مدل سازي 95
2-12 اعتبارسنجي مدل ها و ارزيابي عملکرد نقشه هاي پهنه بندي 95

3 فصل سوم: يافته ها و نتايج
3-1 مقدمه 97
3-2 پايش وضعيت بيابان زايي 97
3-3 مدل سازي ژئومورفولوژي 107
3-4 مدل سازي اقليمي 112
3-5 مدل سازي اکولوژيکي 117
3-6 مدل تلفيقي بيابان زايي به روش گام به گام 122
3-7 مدل سازي بيابان زايي به روش يک جا 125
3-8 آزمون ميداني نتايج مدل ها 128

4 فصل چهارم: نتيجه گيري و پيشنهادات
4-1 بحث و نتيجه گيري 133
4-2 آزمون فرضيات و پاسخگويي به سوالات 136
4-3 پيشنهادات 137

منابع و مآخذ…. 139

فهرست شکل ها
عنوان صفحه

شکل (1-1): مهمترين فرايندهاي بيابان زايي از ديدگاه فائو- يونيپ 17
شکل (1-2): مهترين عوامل موثر در بيابان زايي 18
شکل (1-3): مراحل مختلف و چگونگي انجام طرح بيابان زايي 28
شکل (2-1): موقعيت جغرافيايي منطقه مطالعاتي 30
شکل (2-2): موقعيت کوير حاج علي قلي در کلان سطوح ژئومورفيک ايران 31
شکل (2-3): موقعيت کوير حاج علي قلي در نقشه کلان واحدهاي ارتفاعات و ناهمواريهاي ايران 31
شکل (2-4): نقشه سطوح ارضي حوضه آبي کوير حاج علي قلي 32
شکل (2-5): بلوک دياگرام رابطه زمين شناسي و ژئومورفولوژي چاله دامغان 35
شکل (2-6): نقشه ژئومورفولوژي حوضه آبي کوير حاج علي قلي 36
شکل (2-7): موقعيت کوير حاج علي قلي در کلان واحدهاي رسوبي- ساختاري ايران 38
شکل (2-8): نقشه تکتونيک گسلي حوضه آبخيز دامغان 41
شکل (2-9): رخسارههاي زمينشناسي حوضه آبي کوير حاج علي قلي 43
شکل (2-10): موقعيت هيدرولوژيکي حوضه آبي کوير حاج علي قلي 44
شکل (2-11): شواهد تراسهاي درياچه اي کوير حاج عليقلي 45
شکل (2-12): بلوک دياگرام سطح فعلي کوير حاج علي قلي نسبت به ارتفاعات اطراف 46
شکل (2-13): آبراهه هاي حوضه آبي کوير حاج علي قلي 47
شکل (2-14): موقعيت اقليمي حوضه آبي کوير حاج علي قلي 48
شکل (2-15): نمودار مقادير مولفه هاي درجه حرارت در ايستگاه دامغان 50
شکل (2-16): نمودار مقادير مولفه هاي بارندگي در ايستگاه دامغان 50
شکل (2-17): نمودار مقادير مولفه هاي رطوبت نسبي ايستگاه دامغان 51
شکل (2-18): نمودار حداکثر سرعت باد غالب ايستگاه دامغان 51
شکل (2-19): گلباد ايستگاه دامغان 52
شکل (2-20): نمودار مجموع ماهيانه ساعات آفتابي ايستگاه دامغان 53
شکل (2-21): پروسه و مراحل عمده روش انجام کار پژوهش حاضر 54
شکل (2-22): مراحل اجرايي روش پايش بيابان زايي منطقه 56
شکل (2-23): نقشه طبقات ارتفاعي در منطقه مطالعاتي 58
شکل (2-24): مساحت طبقات ارتفاعي و مقدار بيابان زايي رخداده در هر طبقه 58
شکل (2-25): نقشه شيب منطقه مطالعاتي 59
شکل (2-26): مساحت طبقات شيب و مقدار بيابان زايي رخداده در هر طبقه 60
شکل (2-27): نقشه جهت شيب در منطقه مطالعاتي 61
شکل (2-28): مساحت طبقات جهت شيب و مقدار بيابان زايي رخداده در هر طبقه 61
شکل (2-29): نقشه واحدهاي

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد زنجیره تامین، ذخیره احتیاطی، شبیه سازی Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی مسئله پژوهش