پایان نامه با واژگان کلیدی دوره صفوی، دوره صفویه، هنر ایران

دانلود پایان نامه ارشد

3-2 تکنیکهایساختوشکلدهیاشیاءفلزیایراندردوراناسلامی 32
3-2-1 قالبگیرییاریختهگری………………………………………………………………………………..32
3-2-1-1 قالبروباز………..………………………………………………………….……………………………..33
3-2-1-2 قالببستهیادوکفه 33
3-2- 2 کندهکاری……………………………………………………………………………………………………….33
3-2-3 قلمزنیوحکاکی 34
3-2-4 فلزکوبییاترصیعکاری 34
3-2-5 سیاهقلم 35
3-2-6 میناکاری 36
3-2-7 مشبککاری………..…………………………………………….……………………………………………..36
3-4 نقوشتزئینیدرهنرفلزکاریدوراناسلامی………………………………………………………………………….37
3-4-1 تزئیناتنقوشهندسی 37
3-4-2 تزئیناتنقوشگیاهییانباتی……………………………………………..……………………………………39
3-4-3 تزئیناتنقوشانسانی 40
3-4-4 تزئیناتنقوشحیوانیوموجوداتافسانهای 40
3-4-4-1 شیر 42
3-4-5 تزئیناتنقوشکتیبهای………………………………………………..………………………………………43
3-4-5-1 خطکوفی 43
4-3-5-2خطثلث……………………………………………………………………..…………………………..44
3-4-5-3 خطنستعلیق 45
فصل چهارم: ادبیات قندیلها و شمعدانهای دوران صفویه…………………………………………………………………..46
4-1 تاریخچهرواج‌،ساخت‌واستفاده‌ازچراغ‌درجهان‌اسلام‌ 47
4-2 افسانه‌هاییدرموردچراغ 47
4-3 نگاهیبهمفهومنوردرفرهنگاسلامی………………………………………………………………………………47
4-4 بررسیلغویمشکات 48
4-5 مفهومچراغوقندیل 48
4-6 قندیلدرادبیاتفارسی…………………………………………………………………………………………………48
4-7 ساختاروجنسقنديلها……………………………………………………………………………………………….49
4-7-1 قنديلهايفلزي 50
4 – 8 شمعدانها 51
فصل پنجم: بررسی نمونههایی از قندیلها و شمعدانهای دوران صفوی 54
5-1 بررسی نمونههایی از قندیلهای دوره صفویه 55
5-2 بررسینمونههاییازشمعدانهایدورهصفوی 67
فصل ششم: نتیجه گیری 123
نتیجهگیری 124
منابعومأخذ 126
چکیده انگلیسی 129

فهرست جداول
عنوان صفحه

جدول 5-1.فرمتزئینقندیلهایدورهصفوی 118
جدول5-2.فرمتزئینشمعدانهایدورهصفوی 119
جدول5-3.فرمتزئینشمعدانهایدورهصفوی 120
جدول5-4.فرمتزئینشمعدانهایدورهصفوی 121
جدول 5-5. فرممحتوایتزئینیقندیلهاوشمعدانهایدورهصفوی 122

فهرست تصاویر
عنوان صفحه

شکل2-1.چراغمسجد،ازفلزبرنج،مشبککاریشده 7
شکل2-2.پیهسوزفلزی،پایهششضلعی،درپوشدار،سده 6یا 8………………………………………………………9
شکل 2-3.پیهسوزمفرغی،سده 6یا 8 ریختهگریشده (موزهملیآذربایجانغربی) 10
شکل2-4.پایهشمعدانمفرغی،کندهکاریشدهبهسبکریختگری 11
شکل 2-5.شمعدانمسیرایجبهقرن 6 یا 7 هجری 13
شکل 2-6.پایهشمعدانمفرغی،سهپایه،مشبککاریقرن 6یا 8 13
شکل 2-7.پایهشمعدانمفرغی،مشبککاریشدهراجعبقرن 6 یا 8 14
شکل 2-8.شمعدانابنفتوحموصلی…………………..……………………………………………………………………16
شکل 2-9.آنالیزشمعدانابنفتوحموصلی (العبیدی1390: 119) 16
شکل 2-10.آنالیزشمعدانابنفتوحموصلی (العبیدی 1390: 120،121،122) 17
شکل 2-11.آنالیزشمعدانابنفتوحموصلی (العبیدی 1390: 123) 18
شکل2-12.شمعدانمفرغینقرهکوب……….….………….……………………………………………………………. 19
شکل 2-13.پایهشمعداندورهایلخانیموزهحرمرضوی(www.aqm.ir)……………………………………..20
شکل2-14.پایهشمعداندورهتیموری(www.aqm.ir)………………………………………………………..22
شکل2-15.شمعدانبرنزینقرهکوب، (فرد،حیدرآبادیانن1388 : 110) 24
شکل 2-16.شمعدانبرنجی،ریختهگری…………………………………………………………………………………25
شکل 2-17.شمعدان مرصح به مس و نقره (آلیاژ مس و قلع) 25
شکل 2-18.آنالیزخطیشمعدانمسی،اواخرقرن 15 میلادی (سروستانی1390: 172)………………………..….26
شکل 2-19.پایهشمعدان،برنج. ارتفاع 6/34 28
شکل 2-20.پایهشمعدانبرنجی،قلمزدهبانقرهکاری، 29
شکل 3-1. چراغروغنی،ارتفاع 145 سانتیمترمشبک……………………..………………………………………….35
شکل 3-2.فانوس،ارتفاع 5/30 سانتیمتر، 36
شکل 3-3. نقوشهندسی(ghraphic.ir.www)………………..…….………………..…………………………….38
شکل3-4. موجودات افسانه ای(.(www.lizaphoenix.com………………………………………………….41
شکل5-1. قندیلمسیدستهدار (شماره 1)…….…………………….………..………………………………………..55
شکل 5-1-1.آنالیزخطیقندیلمسیدستهدار،(شماره 1)……………….…………………………………………….56
شکل 5- 2.قندیلنقرهای (شماره 2)………………….…………………………………………………………………58
شکل 5- 2-1.آنالیزقندیلنقرهای،(شماره 2) 59
شکل 5-3.قندیلبرنجی (شماره3)……………….……………..……………………………………………………….61
شکل5-3-1آنالیزقندیلبرنجی،(شماره 3) 62
شکل5- 4.قندیلبرنجیمربوطبهدورانصفویه (شماره 4)……………………..…………………………………….64
شکل5-4 -1.آنالیزخطیقندیلبرنجیمربوطبهدورانصفویه،(شماره 4) 65
شکل5- 5.پایهشمعدانبرنجی (شماره 1) 67
شکل5-5-1.آنالیزپایهشمعدانبرنجی،(شماره 1)…………………….……………………………………………….68
شکل5-5-2.آنالیزپایهشمعدانبرنجی، (شماره 1) 69
شکل5-6.پایهشمعدانبرنجی (شماره 2)………………..……………………………………………………………..70
شکل5-6- 1.آنالیزخطیپایهشمعدانبرنجی،(شماره 2)……….…………………………………………………….72
شکل5-7.پایهشمعدانبرنجی (شماره 3)…………………..…………………………………………………………..74
شکل5-7- 1.آنالیزخطیپایهشمعدانبرنجی،(شماره 3) 75
شکل 5-8.شمعدانبرنجی (شماره 4) 77
شکل5-8- 1. آنالیزخطیشمعدانبرنجی،(شماره 4)…………….……………………………………………………78
شکل5-9.پایهشمعدانبرنجی (شماره 5)….………….……………………………………………………………….79
شکل5-9-1.آنالیزخطیپایهشمعدانبرنجی،(شماره 5)…………………………….……………………………….80
شکل5-10.پایهشمعدانبرنجی (شماره 6)……………………………..…………………………………………….81
شکل5-10- 1.پایهشمعدانبرنجی،(شماره 6)…………………….………………………………………………….82
شکل 5-11.شمعدانبرنجی (شماره 7) 83
شکل5- 11- 1.آنالیزخطیشمعدانبرنجی (شماره 7) 84
شکل5-12.شمعدانبرنجی (شماره 8)…………………….……………………………………………………………..86
شکل5- 12- 1.آنالیزخطیشمعدانبرنجی (شماره 8)………………………………………………………………..87
شکل5-13. شمعدانمفرغ (شماره 9)…………………………………………………………………………………….89
شکل5- 13- 1.آنالیزخطیشمعدانمفرغی (شماره 9) 90
تشکل5-14. شمعدانبرنجی (شماره 10) 92
شکل5- 14- 1.آنالیزخطیشمعدانبرنجی (شماره 10)……………………………………………………………….93
شکل 5-15.شمعدانبرنجی (شماره 11) 95
شکل5- 15- 1.آنالیزخطیشمعدانبرنجی (شماره 11) .96
شکل5-16.شمعدانبرنجی (شماره 12)…………………………………………………………………………………..98
شکل5- 16- 1.آنالیزخطیشمعدانبرنجی (شماره 12)………………….…………………………………….………99
شکل 5-17.پایهشمعدان (شماره 13)……………….………………………………………………………………….101
شکل5-17-1.آنالیزخطیپایهشمعدان (شماره 13)…………………………………………………………………..102
شکل5-17-2. آنالیزخطیپایهشمعدان،(شماره 13) 103
شکل 5-18.پایهشمعدان (شماره 14) 104
شکل5-18-1.آنالیزخطیشمعدان، (شماره 14) 105
شکل5-18-2.قسمتسرشمعدان (شماره 14) 106
شکل 5-18-3.آنالیزخطیقسمتسرشمعدان، (شماره 14)………………………………………………………….107
شکل5- 19.پایهشمعدان (شماره 15) 109
شکل 5- 19-1.آنالیزخطیپایهشمعدان،(شماره 15)……………………………………………………………….110
شکل5- 19-2.آنالیزخطیپایهشمعدان،(شماره 15) 111
شکل 5- 20.پایهشمعدان (شماره 16) ( (www.aqm.ir 112
شکل5- 20-1.آنالیزخطیپایهشمعدان،(شماره 16) 113
شکل 5- 21.پایهشمعدان (شماره 17) ( (www.aqm.ir……………………………………………………….115
شکل5- 21-1.پایهشمعدان،(شماره 17)…………………..………………………………………………………..116

مقدمه
هنر فلزکاری ایران بازتاب جامعهای است که آن رآفریده است. اگر چه درمتن تاریخ ایران به هنر، به ویژه هنر فلزکاری توجه زیادی نشده و بدین لحاظ چهرههای بسیاری از هنرمندان بخصوص فلزکاران را غبار فراموشی فرا گرفته است؛ اما شاهکارهای به جا مانده گواهانی پر معنی از اندیشمندی و سخت کوشی آنان در آفرینش هنرهای ارزنده ایرانی است. این هنر که در شمال شرقی ایران، خراسان و ماوراءالنهر شکوفا شده است. متاسفانه به دلیل پایین بودن دمای ذوب فلزات گرانبها، بسیار محتمل بوده است که اشیایی که از فلزات ساخته شدهاند، ذوب شده ومجدداً بکار گرفته شوند.
آغاز تولد دوبارهی فلزکاری پس از حمله مغولان از اوایل سده ی هفتم/ سیزدهم میلادی در غرب ایران پدیدار گشت و به تدریج تا اواسط سده هشتم/ چهاردهم میلادی به خطهی فارس و غرب خراسان نفوذ یافت. شاه اسماعیل نخستین شاه ایرانی بود که پس از مرگ آخرین پادشاه ساسانی بعد از هشتصد و پنجاه سال استیلا و حکومت عربها، و تاتارها، بار دیگر کشور را منسجم کرد و حکومتی شیعی – ایرانی برقرار کرد. وی توجه فراوانی به فرهنگ و هنر ایران داشت و همین امر باعث شد دوباره در هنرهایی که درآن دوره متأثر از فرهنگ مغولی اواخر دوره تیموری بودند، شیوههای ایرانی رواج یابند. با روی کار آمدن دودمان صفوی باب تازهای در مکتب هنر ایران گشوده شد؛ تا جایی که عصر طلایی هنر در ایران را باید مقارن حکومت همین دودمان دانست.
هنرمندان و فلزکاران این دوره از دواصل تشیع و ملیگرایی – در آن زمان در جامعه رواج یافته و در حال گسترش و توسعه بود – الهام میگرفتند واین اصل را در کارهایشان به کار میبستند و سعی میکردند تا از خط فارسی برای کتابت خوشنویسی استفاده کنند، مثلاً در نقره کوبی و حکاکی ظروف، پایههای شمعدان و پایههای نوشتار اشعار فارسی با خطوط خوش نستعلیق جایگزین کتیبههای عربی شد. به جز مضامینِ مفاهیم اسلامی مانند آیات قرآنی، احادیث چهارده معصوم و اسامی آنان با توجه به نفوذ رواج بسیاری داشت و معمولاً در قالب خطوط نسخ و ثلث تحریر میشدند و سایر نوشتار های این زمان بر روی آثار فلزی به خط نستعلیق و توأم با نقوش گل و برگ یا ترکیبات متنوع خطوط اسلیمی و هندسی به دست خوشنویسان صورت گرفت؛ در این میان هنر خوشنویسی علاوه بر نقش تزئینی خود، روح اسلامی را تجلی میساخت و این هنر نقش مهمی را در بیان گرایش و احساسات هنرمند ایفا مینمود.
از آنجای که منابع مستقیم در ارتباط با موضوع فلزکاری دوره صفوی وبررسی شمعدانها و قندیلهای این دوره وجود نداشت کوشش شده تا با استعانت از همه منابع اعم ازکتب و مقالات چاپ شده فارسی و استفاده از اینترنت و استفاده آثار موجود در موزه ملی ایران و موزه آذزبایجان غربی به مطالعه هنر فلزکاری این دوره پرداخته و تزئینات شمعدانها و قندیلهای دوره صفویه را مورد بررسی قرار دادهایم.
این تحقیق شامل شش فصل میباشد؛ که در ابتدا ضمن بررسی کلیات تحقیق به اهداف آن پرداخته شده است. در فصل دوم به سیر تکاملی هنر فلز کاری دوره اسلامی و سابقه آن در ایران پرداختهایم و در حد امکان نمونههایی از دوره های مختلف را بیان کردهایم. در فصل سوم به بررسی فن تزئینات و کتیبه شناسی این دوره و نوع فلزات آن را بررسی نمودهایم . و در فصل چهارم به ادبیات قندیل ها و شمعدانهای این دوره را توضیح دادهایم؛ در فصل پنجم به بررسی چند نمونه از شمعدانها و قندیل های دوره صفویه پرداخته شده است؛ و در نهایت در فصل ششم به نتیجه گیری پرداختهایم.
به هر حال چنانکه به یقین هیچ تحقیقی خالی از اشکال نیست، این نوشتار نیز با همه تلاش نگارنده، کامل و بدون ایراد نخواهد بود. امیدوارم اساتید و خوانندگان با رهنمودهایشان کاستیها را تذکر دهند تا الهام بخش پژوهشگر در تحقیقات آینده باشد. انشا الله.

فصل اول کلیات

1-1 شرح موضوع
در حدود دو قرن

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع رنگین کمان، قالی بافی، زنان و دختران Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی دوره صفوی، دوره صفویه، دوره ساسانی