منبع تحقیق درمورد کشاورزی پایدار، مواد غذایی، محیط زیست

دانلود پایان نامه ارشد

فصل اول: مقدم
هر تحقیق و پژوهشی در حیطه کاری خود با مسائل و محدودیت هایی روبرو می شود. با توجه به این که این تحقیق در حیطه مطالعات اجتماعی می باشد از این قاعده مستثنی نیست و دارای محدودیت هایی می باشد که بعضی از آنها شامل موارد زیر می باشد:
1- با توجه به این که جامعه آماری پژوهش حاضر، کل استان لرستان می باشد، پراکندگی جامعه آماری و مشکلات ایاب و ذهاب در جمع آوری اطلاعات وجود داشت.
2- عدم دسترسی به جامعه آماری در برخی از روستاها به دلیل ساکن بودن افراد مورد نظر در خارج از روستا.
3- عدم تمایل برخی از افراد به پاسخگویی به سوالات پرسشنامه به دلایل شخصی.
4- متناسب نبودن بودجه پایان نامه نسبت به هزینه های انجام شده.

فصل دوم: مبانی نظری و مروری بر پیشینه نگاشته ها

1-2 مقدمه
در این فصل مروری بر برخی پیشینه نگاشته های مرتبط با موضوع انجام گرفته است. این فصل، شامل چند بخش است که با بررسی منابع مختلف مرتبط با موضوع آغاز و با ترسیم چارچوب نظری به منظور سنجش نگرش، نیت و رفتار خیارکاران نسبت به مدیریت تلفیقی آفات در استان لرستان پایان یافته است. بخش های این فصل شامل مفهوم کشاورزی متداول، کشاورزی پایدار، مفهوم، تاریخچه، اصول، اجزا، اهداف، عملیات و مزایای مدیریت تلفیقی آفات، رهیافت مدرسه در مزرعه، پیش فرض، اهداف و ویژگیها ی مدرسه در مزرعه، مدارس مزرعه ای مدیریت تلفیقی آفات، تئوری رفتار برنامه ریزی شده، سوابق موضوع، عوامل موثر بر نگرش، نیت و رفتار و چارچوب نظری می باشد.
2-2 کشاورزی متداول و چالشهای آن
رشد و پیشرفت علوم و فنون طی قرون اخیر، به نحو چشمگیری موجب ارتقاء سطح سلامت جامعه، کاهش مرگ و میر و بهبود سطح و شیوه زندگی مردم شده است، لیکن یکی از پیامدهای آن افزایش جمعیت و در نتیجه افزایش تقاضای مواد غذایی می باشد (جعفری و همکاران، 1386). همچنین رشد روزافزون جمعيت و نياز هر چه بيشتر به محصولات كشاورزي از يك سو و محدوديت هاي توسعه كشاورزي از سوي ديگر، از مسائلي هستند كه بشر همواره سعي در حل آنها داشته و راهكارهاي متعددي نيز براي حل آنها ارائه نموده است (ناظم السادات و همکاران، 1385). یکی از این راهکارها، شعار” بازده بیشتر نتیجه مصرف نهادهی بیشتر” می باشد که در کشاورزی متداول، باب شده بود (صالحی و همکاران، 1387).
این موضوع بویژه بعد از جنگ جهانی دوم که تکنولوژی های جدید به کمک تولیدات کشاورزی آمد بیشتر بارز بود. این قبیل تکنولوژیها شامل کودها و سموم شیمیایی، ارقام پرمحصول و ماشین آلات کاشت و برداشت می شود. دستاوردهای انسان در کشاورزی تا حدودی مرهون کودهای شیمیایی، بذر و مواد شیمیایی و ماشین آلات و نیز ترویج و آموزش کشاورزی است که اساس کشاورزی متداول یا متعارف را تشکیل داده است و باعث افزایش چشمگیر تولیدات کشاورزی شده است (کوچکی و همکاران، 1376).
کاهش تلفات ناشی از آفات، برای افزایش امنیت غذایی، کاهش فقر و توسعه کشاورزی پایدار ضروری است (Hashemi et. al., 2008). زیرا آفات، بیماری ها و علف های هرز زیانهای بزرگی بر پتانسیل تولیدات کشاورزی وارد می نمایند (Birthal & Sharma, 2004 ) و سالانه 45% از محصولات در اثر آفات از بین می روند (Abhilash and Singh, 2009). همچنین خسارت آفت می تواند از آسیب های خفیف که هیچ تاثیری در محدوده ارزش محصول برداشت شده، ندارند تا آسیب های شدید که گیاهان را از بین می برند، باشد. به طور کلی می توان گفت که آفات باعث کاهش عملکرد یا ارزش بازاری محصولات می شوند. آفات زراعی شامل حشرات و کنه ها، علف های هرز، بیماری ها، و نماتد می باشند (Hines ,2001).
بنابراین، به منظور از بین بردن آثار مخرب آفات و همچنین پاسخگویی به نیاز روز افزون مواد غذایی، سموم دفع آفات نباتی (اعم از حشرهکش، آفت کش، قارچکش و …) داروهای دامی بویژه آنتی بیوتیکها و فرآورده های هورمونی، کودهای شیمیایی، مواد حاصلخیز کننده در بخش کشاورزی متداول وارد شدند و به مدد بهرهگیری از ارقام اصلاح شده جهشهای بزرگی در افزایش تولید محصولات کشاورزی و دامی بوجود آوردند و تقاضای رو به رشد مواد غذایی را پاسخ دادند (جعفری و همکاران، 1386). به طور کلی در كشاورزى رايج، اين نگرش به طور وسيع مرسوم شده بود كه استفاده از آفت كش ها، بهترين و سريعترين روش براى كاهش خسارت آفات مى باشد ( رفیعی و فخارزاده، 1388). آفت کش ها تا حدود زیادی باعث افزایش عملکرد محصولات کشاورزی و همچنین کنترل آفات و بیماری هایی شدند، که توسط حشرات مضر، سلامت انسان ها را به خطر می انداختند و از سوی دیگر برای افزایش تولید مواد غذایی برای جمعیت در حال رشد در جهان، مفید بودند (Abhilash and Singh, 2009). هر چند کنترل عامل بیماری زا با استفاده از سموم و آفت کش های شیمیایی در بخش کشاورزی سودمند است، ولی آنها می توانند باعث موارد بروز اثرات جانبی متعددی شوند. بطوری که شواهد بدست آمده حاکی از افزایش در خسارات، با وجود استفاده روز افزون از سموم شیمیایی است (Pratap and Sharm, 2004) زیرا سموم شیمیایی نه تنها روی آفات تاثیر می کند بلکه به طور موثرتری بر روی دشمنان طبیعی آنها تاثیر می گذارد و در نتیجه سبب طغیان جمعیت آفات می گردد (Liang et al., 2012). همچنین استفاده از آفت کشها اعمال فشار برای تغییر ژنتیکی قدرتمند جمعیت آفت ها است. در جمعیت آفت ها افرادی که به طور طبیعی مقاوم به آفت کش ها باشند وجود دارد که بازماندگان صفت مقاومت را به فرزندان خود منتقل می نمایند. در نتیجه، درصد بسیار بالاتری از جمعیت آفات به آفت کش مقاوم می گردند. در دهه گذشته، تعداد گونه های علف هرز شناخته شده مقاوم به علف کش ها از 48 به 270 افزایش یافته است و رشد تعدادی از پاتوژنهای گیاهی مقاوم به قارچ کش از 100 به 150 می باشد (Dufour, 2001). از طرفی از بين رفتن خاك زنده سطحي (كه به تدريج و با زحمات زياد قابل ترميم است)، آلودگي خاك، آب و جو زمين، جنگل زدائي، آبياري بي رويه (كه خاك را به علت قليائي كردن، غير مولد و غير قابل استفاده مي كند)، مداخله غير مسئولانه و همه جانبه در اكوسيستم (كه منجر به عدم تعادل و آسيب هاي فراوان گرديده است )، از بين رفتن تنوع زيست گياهي و حيواني، از جمله خسارات كشاورزي متداول محسوب مي شود (ایروانی و دربان آستانه، 1382). همچنین تخریب محیط زیست و در نتیجه تخریب و تبدیل اراضی جنگلی و مرتعی به زمین های زراعی، فرسایش خاک و آلودگی های آب ناشی از بهره برداری بیش از حد و استفاده بی رویه از مواد شیمیایی و افزایش فاضلاب های کشاورزی ابعاد بسیار وخیمی به خود گرفته است (مقصودی و همکاران، 1385). از طرفی تنها بخشی از آفت کش ها برای ارگانیسم هدف کاربرد دارند؛ باقیمانده ممکن است بدون ضرر دفع شوند ولی اغلب آفت کش ها به وسیله آب، باد و خاک به مناطق و موجودات غیر هدف منتقل گردیده و بر سلامت جمعیت های انسانی و حیات وحش تاثیر می گذارند. نگرانی های عمومی بیشتر از پسماندها، از آنجایی عمیق تر می شوند که با کمبود تحقیقات و دانش در مورد ترکیب پسماندهای آفتکشها و صدها پسماند شیمیایی دیگر که در محیط وجود دارند، مواجه شده است Dufour, 2001)). همچنین آفت کش ها نه تنها سلامت عمومی را به خطر می اندازند بلکه کیفیت مواد غذایی و همچنین محیط زیست را دچار مخاطره نموده اند. استفاده بیش از حد از آفت کش ها باعث افزایش هزینه ها و عواقب نامطلوب بهداشتی و زیست محیطی شده است. استفاده نامناسب از آفت کش ها کل اکوسیستم ها را تحت تاثیر قرار می دهد. با وارد نمودن باقیمانده آنها درچرخه مواد غذایی باعث آلودگی خاک، هوا، آب و زمین می شوند (Abhilash and Singh, 2009). همچنین امنیت غذایی و به طور فزاینده ای، صادرات محصولات کشاورزی به بازارهای جهانی را تهدید می نماید ( Hashemi et. al., 2012) و از طرفی باعث ایجاد بیماری و مرگ در انسانها می گردند. این مشکلات ناشی از شرایط مختلف تماس مستقیم و غیر مستقیم انسان با سموم و آفت کش ها می باشد (رحمانی، 1389). همچنین آلودگی محیط زیست، بواسطه فرسایش خاک و انتقال رسوبات، کودهای شیمیایی و آفتکشها به آبهای سطحی و آبهای زیرزمینی و بیتدبیری در مورد زبالههای انسانی و حیوانی به شمار مشکلات جدی زیست محیطی و اجتماعی در سراسر جهان افزوده است (Shankar et al., 2011). علاوه بر این که آفات، بیماریها و علف های هرز موجب کاهش تولیدات کشاورزی می شوند، از سوی دیگر شواهد نشان می دهد با وجود استفاده روزافزون از سموم شیمیایی مرگ و میر انسان ها افزایش یافته است. همچنین نگرانیهای عمومی در مورد عوارض جانبی آفتکش های شیمیایی بر سلامت انسان، محیط زیست و تنوع زیستی افزایش یافته است. این اثرات جانبی منفی را هر چند نمی توان حذف نمود اما شدت آنها را میتوان از طریق توسعه، اشاعه و ارتقاء فن آوریهای جایگزین مانند آفتکشهای بیولوژیکی و عوامل بیولوژیکی و همچنین شیوههای زراعی مناسب و نه صرفاً با تکیه بر سموم شیمیایی به حداقل رسانید (Pratap and Sharm, 2004).
در سال های گذشته، افزایش نگرانی های جهانی درباره عواقب و اثرات جانبی فعالیت های سیستم کشاورزی متداول بر محیط زیست و جامعه، منجر به پیشنهاد نظام کشاورزی خاصی تحت عنوان “کشاورزی پایدار” شده است. کشاورزی پایدار، نوعی نظام کشاورزی با ملاحظات زیست محیطی و با توجه به منافع اقشار مختلف جامعه است (صالحی و همکاران، 1387).
3-2 کشاورزی پایدار
کشاورزی پایدار، نظامی است که ضمن مدیریت موفق در استفاده از منابع برای تامین نیازهای غذایی بشر، کیفیت محیط را حفظ و ذخایر منابع طبیعی را افزایش می دهد (عنایتی راد و همکاران، 1388). یک تعریف کشاورزی پایدار شامل نقش تکنولوژی های تولید (از جمله بذر، ماشین آلات غذایی گیاهی و تولیدات حفاظت از محصول) و عوامل مدیریت (مثل شیوه های کشاورزی، اطلاعات، آموزش و همکاری ها) می باشد. بدون در نظر گرفتن نقش نهاده ها، فناوری و ابزارهای مدیریتی پیشرفته، دسترسی به پایداری ناممکن می باشد. تکنولوژی های تولیدی و فاکتورهای مدیریتی عوامل بسیار ضروری در دسترسی به پایداری هستند ( Urech, 2000).
معیار های اصلی کشاورزی پایدار عبارتند از :
– هماهنگي بوم شناختي : به اين مفهوم كه كيفيت منابع طبيعي حفظ شده و تمام اكوسيستم كشاورزي از انسان تا جانوران، محصولات كشاورزي و موجودات غيرزنده در روند تكاملي باشند.
– صرفه اقتصادي: صرفه اقتصادي نه تنها از طريق بازده مستحكم مزرعه بلكه بر اساس درجه حفاظت از منابع و به حداقل رساندن خسارت محيطي نيز محاسبه مي شود.
-تطابق اجتماعي : به اين مفهوم است كه توان و منابع به نحوي توزيع شود كه نيازهاي اوليه همه اعضاي جامعه برآورده شود حقوق آنها از بهره وري اراضي ، سرمايه كافي وكمك هاي فني تضمين شود.
-سازگاري : به اين مفهوم كه جوامع روستايي قادر به تطابق با شرايط متغير و مستمر كشاورزي از جمله رشد جمعيت، سياستها و نيازهاي بازار و غيره باشند.
-بعد انساني : حفظ سلامتي و تلاش جهت بهبود كيفيت زندگي وي يكي از عناصر مهم در فعاليت هاي كشاورزي است (شریفی مقدم، 1389).
هدف کشاورزی پایدار وجود نظام های کشاورزی است که در طول زمان حفظ شده و طالب نهاده های زیادی نباشد و همچنین اثرات سوء قابل توجهی بر محیط زیست نداشته باشد. نظام های پایدار باید ثبات تولید داشته و برای تولید کننده سودمند بوده و در عین حال ثبات محیط را حفظ کنند. در نظام های کشاورزی پایدار نیز کنترل آفت وجود دارد، زیرا اثرات آفات همیشه باعث عدم ثبات می شود. بدون در نظر گرفتن راه های پایدار برای مدیریت آفات نمی توان یک نظام کشاورزی پایدار داشت (کوچکی و همکاران، 1376). در ایران، حرکت در مسیر تولید محصول با حداقل باقیمانده سموم و کودهای شیمیایی از سال 1374 در قالب یک برنامه ملی ده ساله تحت عنوان پروژه کاهش و بهینه سازی در مصرف کود و سموم شیمیایی شروع شد که به دلیل عدم توجه به اهمیت مشارکت بهره برداران به طور کامل به اهداف خود دست نیافت (اتحادی و همکاران، 1390).
به طور کلی در زمينه كشاورزي

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درمورد نويسي، ظهرنويسي، اجرائيه Next Entries منبع تحقیق درمورد زیست محیطی، محیط زیست، اصول مدیریت