جرم نشر اکاذیب، حقوق جزا، دادگاه صالح

دانلود پایان نامه ارشد

عنوان صفحه
چکیده:
مقدمه :
بيانمسأله:
اهمیتوضرورتانجامتحقيق:
مرورادبیاتوسوابقمربوطه:
اهدافمشخصتحقيق (شاملاهدافآرماني،کلی،اهدافويژهوكاربردي):
سؤالاتتحقیق:
فرضيه‏هايتحقیق:
فصل اول: مفاهیم و تعاریف
مبحث اول : تعریف رایانه
مبحث دوم : مفهوم صدق و کذب
مبحث سوم :جرم چیست؟
مبحث چهارم : مفهوم جرائمرایانهای
گفتار اول : تاریخچهجرائمرایانه‌ای
گفتار دوم : اقداماتبهعملآمدهدرموردجرائمرایانهای
مبحث پنجم :تعریفجرمنشراکاذیب
مبحث هفتم : اشاعهاکاذیب،هتکحرمت،رایانه،اینترنت
مبحث هشتم : جرمنشراكاذيبازديدگاهقانونمجرمانهوغيرمجرمانه
فصل دوم: بررسی جرم نشر اکاذیب رایانه ای
مبحث اول: عناصرارتکابيجرم
گفتار اول : عنصرمعنوي
گفتار دوم :عنصرمادي
گفتار سوم : عنصرقانوني
مبحث دوم : اركانتشكيلدهندهجرمنشراكاذيب
گفتار اول : عنصرقانونیاینجرم
گفتار دوم : رکنمادی
گفتار سوم : رکنروانی
مبحث سوم : نشراکاذیبونسبتدادناعمالخلافحقیقت
مبحث چهارم : بررسی جرایم مرتبط با جرم و اشاعه اکاذیب در جرایم رایانه ای
مبحث پنجم : جرمنشراكاذيبدرسايرقوانين
مبحث ششم : مطلق یا مقید بودن جرم نشر اکاذیب
مبحث هفتم : تطبیقجرمنشراکاذیبباموادعمومیقانونمجازاتاسلامیجدید
گفتار اول: قابلگذشتبودنیاغیرقابلگذشتبودنجرمنشراکاذیبدرجرایمرایانه ای
گفتار دوم :تکمیلییاتبعیبودنجرمنشراکاذیبدرجرایمرایانهای
گفتار سوم: شرکتدرجرمنشراکاذیبدرجرایمرایانهای
گفتار چهارم: معاونتدرجرمنشراکاذیبدرجرایمرایانهای
گفتار پنجم : تعددجرمنشراکاذیبدرجرایمرایانهای
مبحثششم: موقعيتجرايمنشراکاذیبدرجرایمرایانهایازنظرمطلقومقيدبودن
گفتار ششم :تخفیف مجازات
گفتار هفتم :تعویق صدور حکم
گفتار هشتم :تعلیق اجرای مجازات
گفتار نهم : توبه مجرم
گفتار دهم :عفو
گفتار یازدهم : مرور زمان
فصل سوم :مجازات جرم نشر اکاذیب رایانه ای و دادگاه صالح به رسیدگی به آن
مبحث اول : تعريف مجازات و انواع آن در حقوق جزاي ايران
گفتار اول : مفهوم مجازات
گفتار دوم : انواع مجازات در حقوق جزاي ايران
مبحث دوم : مجازاتجرمنشراکاذیب
مبحث سوم : دادگاه صالح به رسیدگی
فهرست منابع:
نتیجه گیری و پیشنهادات:

چکیده
یکيازاتهاماتانتسابيشايعبهويژهبهاصحابرسانهوگاهيفعالانسياسيکشورما،ارتکابنشراکاذيببهقصدتشويشاذهانعمومياستکهمتاسفانهرويهقضاييدرانطباقمصداقبامادهقانونوتشخيصقضاييارتکاباينجرم،اغلبرويکردهايمتفاوتدارد،بهنحويکهدربرخيازاحکامصادره،عبارت « تشويشاذهانعمومي»درکنارنشراکاذيبوبهعنوانيکجرممستقلذکرشدهدرحاليکهبامراجعهبهقوانينجزايي،جرميتحتاينعنوانملاحظهنمي‌شودوتشويشاذهانعموميبخشيازعنصررواني «سوء‌نيتخاص»برايتحقّقجرمنشراکاذيباست. نگارندهطييادداشت‌هاويامقالاتمتعددبهتحليلارکانمتشکله «نشراکاذيب»وتبيين «مفهومتشويشاذهانعمومي»درمطبوعاتپرداختهاست. اماکاربردقضاييشايعاينجرمبهخصوصدرجرايممطبوعاتيووجودنکته‌هايظريفدرزمينهتشخيصقضاييواحرازارکانمتشکلهآن،ضرورتنگارشمقالاتبيشترراايجابمي‌نمايدبهويژهاينکهدراغلبتأليفاتکتبحقوقجزايي،آنچنانکهبايدتشريحعناصرتشکيلدهندهاينجرموتفاوتآنباارکانجرايمديگرعليهحيثيتوشرافتاشخاصمانندافترا،مطالبکافيگنجاندهنشدهاست . ازاينرو،اغلبدانشآموختگانحقوق،درتشخيصمصداق‌هاينشراکاذيببامشکلمواجهندهمينطوراغلبقضاتکيفرينيزدرتشخيصقضاييخودازنشراکاذيبتفسيرهاويابرداشت‌هايمتفاوتوخلافقانوندارند.اینپژوهشابتدابهتعاریفوکلیاتپرداخته،سپسهتکحرمتونشراکاذیبراهرکدامبهتنهاییبررسیمیکند. آنگاهدرصددبررسیحقوقیجرماستودراینمبحثعنصرقانونی،مادیومعنویجرمبررسیمیشودکهدرضمنبیانعنصرقانونیابهاماتموجودرابیانمیدارد. آنگاهبهمقایسهجرمهتکحرمتونشراکاذیبرایانهایباتوهینووافتراوقذفمیپردازد.

واژگان کلیدی:جرم-نشر و اشاعه-اکاذیب-رایانه

مقدمه :

پیشرفت تکنولوژی و علم و دست یابی بشر به فناوری اطلاعات و استفاده از رایانه و پیدایش دنیای مجازی دارای پیامدهای مثبت و منفی فراوانی برای بشر بوده است. از جمله پیامدهای منفی آن، پیدایش جرایم رایانه ای بوده است. در مورد جرایم رایانه ای تعاریف متعددی ذکر شده است برخی از این تعاریف عباتند از:
پليس جنایي فدرال آلمان در تعريفي از جرایم رایانه ای این چنین اعلام داشته است: «جرم رایانه ای در برگيرنده همه اوضاع و احوال و كيفياتي است كه در آن شكلهايپردازشالكترونيكداده‌ها،وسيلهارتکابوياهدفيك جرم قرار گرفته است و مبنايي براي نشان دادن اين ظن است كه جرمي ارتكاب يافته است.کمیته اروپایی مسایل جنایی در شورای اروپا : در سال 1989 گزارش کاری بیان کرد که در آن یکی از متخصصان چنین تعریفی ارایه کرده است: «هر فعل مثبت غیر قانونی که رایانه، ابزار یا موضوع جرم باشد. یعنی به عبارت دیگر هر جرمی که ابزار یا هدف آن تاثیر گذاری بر عملکرد رایانه باشد.پروفسور شیک یکی از حقوقدانان اطریشی در تعریف جرم رایانه ای بیان میدارد: «جرم رایانه ای به هر عمل مجرمانه ای گفته شود که در آن رایانه، وسیله یا هدف ارتکاب جرم باشد.در ايالات متحده آمريكا تعريف وسيعي از جرم ‌رايانه‌اي به عمل آمده مبني بر آنكه: «هراقدامغيرقانونيكهبايكرايانهيابهكارگيريآنمرتبطباشد را جرم ‌رايانه‌اي مي‌گويند. يا هر اقدامي‌كه به هر ترتيب با رايانه مرتبط بوده و موجب ايجاد خسارت به بزه ديده شود و مرتكب از اين طريق منافعي را تحصيل كند، جرم محسوب مي‌شود.در کانادا نیز در تعریف جرایم رایانه ای این چنین بیان شده است: «جرم رایانه ای شامل هر فعالیت مجرمانه ای است که در برگیرنده کپی، استفاده، جابجایی، مداخله، دسترسی یا سوء استفاده از سیستم های رایانه ای، عملکرد رایانه، داده ها یا برنامه های رایانه است.در حقوق ايران، نه در قانون تجارت الكترونيك و نه در قانون جرايم ‌رايانه‌اي مصوب 11/11/1388 هيچ تعريفي از اين مفهوم ارایه نشده است. شايد دليل آن اختلافات مبنايي است كه ميان حقوقدانان از تعريف جرايم ‌رايانه‌اي وجود دارد. اما مي‌توان به عنوان نمونه تعريف زير را ارایه كرد:
آن دسته از جرايمي‌كه با سوءاستفاده از يك سيستم ‌رايانه‌اي برخلاف قانون ارتكاب مي‌يابد جرايم ‌رايانه‌اي نام دارد. البته اين دسته از جرايم را مي‌توان شامل جرايم سنتي كه به واسطه رايانه صورت مي‌گيرد از قبيل كلاهبرداري و سرقت و نيز جرايم نو ظهوري كه با تولد رايانه پا به عرصه حيات گذاشته اند دانست، مانند جرايم عليه صحت و تماميت داده‌ها»
در كتاب قانون مجازات اسلامي در قسمت جرايم رايانه اي، مجازات هتك حيثيت و نشر اكاذيب طبق مواد ذيل بيان شده است
‎‎ماده (16) هركس به وسيله سيستم‎هاي رايانه‎اي يا مخابراتي،‌ فيلم يا صوت يا تصوير ديگري را تغيير دهد يا تحريف كند و يا با علم به تغيير يا تحريف منتشر كند، به نحوي كه عرفاً موجب هتك حيثيت او شود، به حبس از نود و يك روز تا دو سال يا جزاي نقدي از پنج تا چهل ميليون ريال يا هر دو مجازات محكوم خواهد شد.
تبصره ـ چنانچه تغيير يا تحريف به صورت مستهجن باشد، مرتكب به حداكثر هر دو مجازات مقرر محكوم خواهد شد.
ماده (17) هركس به وسيله سيستم‎هاي رايانه‎اي يا مخابراتي صوت يا تصوير يا فيلم خصوصي يا خانوادگي يا اسرار ديگري را بدون رضايت او منتشر كند يا در دسترس ديگران قرار دهد، به نحوي كه منجر به ضرر يا عرفاً موجب هتك حيثيت او شود، به حبس از نود و يك روز تا دو سال يا جزاي نقدي از پنج تا چهل ميليون ريال يا هر دو مجازات محكوم خواهد شد.
ماده (18) هر كس به قصد اضرار به غير يا تشويش اذهان عمومي يا مقامات رسمي به وسيله سيستم رايانه يا مخابراتي اكاذيبي را منتشر نمايد يا در دسترس ديگران قرار دهد يا با همان مقاصد اعمالي را برخلاف حقيقت، رأساً يا به عنوان نقل قول، به شخص حقيقي يا حقوقي يا مقام‌هاي رسمي به طور صريح يا تلويحي نسبت دهد، اعم از اين‌‌كه از طريق ياد شده به نحوي از انحاء ضرر مادي يا معنوي به ديگري وارد شود يا نشود، افزون بر اعاده حيثيت به حبس از نود و يك روز تا دو سال يا جزاي نقدي از پنج تا چهل ميليون ريال يا هر دو مجازات محكوم خواهد شد.

بيانمسأله:
یکیازجرائمیکهدرقانونمجازاتاسلامیبهآناشارهشدهاستجرمنشراکاذیباستکهدراینقانوننشراکاذیببههمراههتکحیثیتآمدهاست.یکیازمواردجرمنشراکاذیبنشراکاذیبرایانهایاست. یعنیاینکهشخصیعمداًوعامداًوازرویسوءنیتاخباردروغوخلافواقعرابهقصداضراربهغیریاتشویشاذهانعمومییامقاماترسمیتوسطرایانهدراینترنتودنیایمجازیمنتشرکندوبهشخصموردنظرنسبتدهد. اینجرمنیزمانندجرایمدیگردارایسهعنصرقانونی،مادیومعنویمیباشدبهطوریکهعنصرقانونیجرمنشراکاذیبرایانهای،فصلپنجمقانونجرایمرایانهایایستکهقانونگذارطیسهمادهویکتبصرهدرشمارههای 16و17و18 بهآنپرداختهاست. رکنوعنصرمادیجرمنشراکاذیبرایانهایهماننسبتدادنونشردادنخلافواقعیتبهشخصحقیقییاحقوقییامقاماترسمیاستکهبااینرفتارواعمالتوسطعاملمشمولاطلاقاینجرمبهخودمیشود. عنصرروانییامعنویجرمنشراکاذیبرایانهایآنسوءنیتعامیاستکهمرتکببایدبداندوعالمباشدکهامریبیاساسودروغوکذبیراداردبهشخصحقیقییاحقوقینسبتمیدهدومرتکبعلاوهبرسوءنیتعامدارایسوءنیتخاصکههمانقصداضراربهغیروتشویشاذهانعمومییامقاماترسمیاستراداراست. درجرمنشراکاذیبرایانهایمرتکبنیازبهیکقصدوانگیزهمشخصکههماننسبتدادندروغوکذبوعملخلافواقعاسترابایدداشتهباشد. اینجرمدرقانونمجازاتاسلامیدرماده 698 آمدهبودوهمچنیندرقانونمجازاتاسلامیسال 1392(جدید) درماده 744 تحتعنوانهتکحیثیتونشراکاذیبوهمچنیندرمواد 745 و746 بایکتبصرهدرفصلپنجمقانونجرایمرایانهایآمدهاست. مادراینتحقیقدرصددبررسیجرمنشراکاذیبرایانهایومصداقهایاحکاموقواعدناظربراینجرموتشریحجوانبوشرایطلازمبرایبهوقوعپیوستنوثابتشدناینجرمهستیم.ماده 698 ،دارايدوعنوانمجرمانهمستقلباعنصرروانيازحيثسوء‌نيتخاصمشترکومجازاتقانونييکساناست. الفـنشراکاذيب . بـنسبتخلافحقيقتدادنبهاشخاص . بنابرايندرعنصرماديوبخشيازعنصرروانيايندوجرم (سوء‌نيتعام) بينايندوعنوانمجرمانهتفاوتوجوددارد. «قصداضراربهغير»يا«تشويشاذهانعمومييامقاماترسمي»،بهعنوانسوء‌نيتخاص،بخشيازعنصرروانيهردوجرماستبااينتوضيحکهبرايتحققارکانهريکازايندوجرمسوايعنصرماديوسوء‌نيتعامازعنصرروانيخاصهريک،وجودسوء‌نيتخاصدرقالب«قصداضراربهغير»ويا «قصدتشويشاذهانعمومييامقاماترسمي»شرطاست . اماتحققاضراربهغيرياتشويشاذهانبهعنواننتيجهعملمجرمانهدرهردوموردشرطنيستوچنينبرداشتيازقيدعبارت «اعمازاينکهازطريقمزبوربهنحويازانجاضررمادييامعنويبهغيرواردشوديانه»مستفادمي‌شود . همانطوريکهيکيازاساتيدشهير،اظهارنظرنموده‌اند،درنشراکاذيب «اعمالمعينيبهشخصيااشخاصنسبتدادهنمي‌شودبلکهاخبارومطالبيبي‌اساسبهطورکلياظهارمي‌شود‌. . .» هرچنداينجزماده «بندالفماده 269 مکررقانونمجازاتعموميسابقباقسمتاولماده 698 قانونفعليـباافزودنکلماتنامهياشکواييهبهآنـ » بهطورکليميتواندشاملنسبتدادناعمالغيرواقعيبهشخصيااشخاصمعينينيزباشدوليقانونگذارايننوعراازاصلموضوعجداکردهومستقلاً «درقسمتدومماده»موردحکمقراردادهاست.بنابراينشخصيکهباقصداضراربهغيروتشويشاذهانعمومييامقاماترسميوبهوسيلهمراسلات،‌بهدروغشايعنمايد. درفلانشهريکصدنفردراثرابتلابهآنفلو‌آنزايخوکيجانخودراازدستداده‌اند،عمل‌اشمصداقنشراکاذيباستوهمينطوراستاگرباهمانمقاصدشايعسازدخزانهدولتيخاليشدهاست . امااگرشخصيبهقصداضراربهغيروياتشويشاذهانعمومي،برخلافحقيقتوبهانگيزهرأيندادنمردمبهيککانديدايانتخاباتي«کهاينانگيزهبهعنوانقصداضرارنيزبهشمارمي‌آيد»اعلامکنداودارايسهزنصيغه‌اياست،عملمرتکبمصداق «نسبتدادنبرخلافحقيقتبهاشخاص » محسوبمي‌شودنهنشراکاذيب. همينطورچنانچه،نشريه‌ايانتشارمجددنشريهمحليديگررااگرچهبانقلقولوتلويجاً «بااشارهبدونذکرنام»بهعنوان «تريبونبيگانگان»خواندهوگردانندگانآنرابهتبليغبهنفعدولت‌هايبيگانهمتهمنمايد. عملشمصداقجزءدومماده 698 مي‌باشد.هرچنددرمتنمادهکلمات «اکاذيب»‌و «اعمال»بهصورتجمعآمده،منظور،نوعآناموراستوبهيککذبويکعملهمصدقمي‌کند (3).‌درموردنشراکاذيبازنظرعنصرماديوسايلارتکابجرممانند،نامهياشکواييهيامراسلاتيا . . . احصاءشدهومي‌تواناينگونهاستنباطکردکهاظهاراتشفاهيازشمولمادهخارجاستامادرموردجزءدوم

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی صدای پای آب، وجود خداوند، معرفت خداوند Next Entries صدق و کذب