منبع پایان نامه درمورد عرفان اسلامی، سهراب سپهری، شاعران معاصر

دانلود پایان نامه ارشد

فهرست مطالب
عنوان صفحه
مقدمه 1
بخش اول:کلیات 3
فصل1. کلیات پژوهش 4
1-1-1.بیان مسأله 4
1-1-2.اهمیت 4
1-1-3.اهداف 4
1-1-4.پیشینه 5
1-1-5.پرسش های تحقیق 5
1-1-6.روش کار 5
فصل2.سیمای انسان در ادیان ومکاتب 6
1-2-1. انسان وجایگاه او در ادیان و مکاتب 6
1-2-1-1.انسان وجایگاه اودر عرفان اسلامی 6
1-2-1-2.ریشه وسر چشمۀ عرفان 6
1-2-1-3.عرفان اسلامی وانسان عارف 9
1-2-2. انسان وجایگاه اودرعرفان هندی 10
1-2-3. انسان در اومانیسم 13
1-2-4. انسان وجایگاه اودرشعرفارسی 14
1-2-5. انسان وجایگاه اودرشعرمعاصر 16
فصل3.اندیشه وشعر سپهری 18
1-3. زندگی واندیشه سپهری 18
1-3-1. سال شمار زندگی سپهری 18
1-3-2. شعروسبک شعری سپهری 20
بخش دوم:انسان در شعر سپهری 41
فصل1. خلقت انسان در شعر سپهری 42
2-1-1. هدف از خلقت انسان 42
2-1-1-1. عبادت 43
2-1-1-2.عشق 47
2-1-1-3.نوع دوستی 50
2-1-1-4.بازگشت به سوی خدا 53
2-1-1-5.فناء فی الله 55
فصل2.قوس نزولی وعروجی خلقت انسان در شعر سپهری 62
2-2-1.قوس نزولی 62
2-2-2. قوس عروجی 68
فصل3.تکلیف انسان در شعر سپهری 79
2-3-1.تکلیف انسان در برابر خدا 79
2-3-2.تکلیف انسان در برابر هم نوع واجتماع 89
نتیجه 102
منابع و مآخذ 103

مقدمه
انسان ومنزلت او همواره مورد توجه شاعران ونویسندگان بوده است،انسان وابعاد وجودی او را از جوانب متعدد بررسی کرده ودر شعر ونثر خویش آن را به تصویر کشیده اند ودر هر یک از این ادوار تاریخ ادب فارسی،نگاه آنان متفاوت بوده ودر جهاتی دچار شدت یا ضعف بوده است. ادبیات کهن ما سر شار از نمونه های ارزنده ای از که از اهمیّت و ارزش آدمی حکایت می کند.هر گوشه از این گنجینۀ قوی طرح ونشانی از چهرۀ متعالی انسان ،مطابق الگوهای ذهنی دوران گذشته ارائه می دهد و از امکان اعتلای آدمی در دستگاه ارزشی پذیرفته شده ای سخن می دارد.(مختاری،30:1378) هر چه که از ادبیات سنتی فاصله می گیریم و به عصر بیداری و روزگاران بعد از آن می رسیم نگاه جامعه ایرانی و شاعران و نویسندگان به انسان ومنزلت او تغییر می کندو از زمانی که شعر نو در ادبیات ما مطرح شد ،نگاه جدیدی به انسان همراه خود آورد.
نیما یوشیج به عنوان پدر شعر نو”تبلور نو اندیشی در باب انسان در شعر معاصر است به همین سبب با پیروان ارزش های فرهنگی وادبی کهن اختلاف عمیق یافته است”(همان:171) دیگر شاعران ادب معاصر هر یک به نوبۀ خود در طرح جایگاه انسان نقشی منحصر به فرد ایفا کرده اند.این تصاویر اگر چه در ظاهر ممکن است با یکدیگر تفاوت داشته باشند، امّا در باطن از یک آبشخور منشاء می گیرند.اخوان ثالث،انسان معاصر را در قالب حما سی واسطوره ای نشان می دهددر حالی که شاملوانسان را در عرصۀ مبارزۀ سیاسی در یافته است.جایگاه ومنزلت انسان معاصر تا حدودی در تحقیقات جدید توضیح داده شده است،امّا انسان،در آثار شاعران معاصر به طور عمیق ودقیق بررسی نشده است.سهراب سپهری از شاعران جریان ساز معاصر می باشد که نگاه متفاوت او باعث شده تا در این پایان نامه جایگاه انسان در شعراو بررسی گردد. این پژوهش بنابر موضوع مورد بررسی از روش کتابخانه ای استفاده کرده است که این پایان نامه در دو بخش وشش فصل تنظیم شده است که عبارتند از: فصل اول،کلیات پژوهش ،فصل دوم دیدگاه انسان در ادیان ومکاتب و فصل سوم در زندگی،اندیشه وشعر سپهری است.فصول سه گانۀ بخش اول توانسته است تصویری گذرا از جایگاه انسان در ادیان مختلف را نشان دهد وهمچنین به این دلیل خواننده می تواند در ابتدای پایان نامه با اندیشه ها ،آثار وروز شمار زندگی شاعر آشنا شود،بخش دوم پایان نامه شامل چهارفصل می با شد.فصل اول،خلقت انسان در شعر سپهری ،فصل دوم ،قوس نزولی وصعودی خلقت انسان،فصل سوم، تکلیف انسان در شعر سپهری را بررسی کرده است.
رقیه رستمی- شهریور1392

بخش اول:
کلیات

فصل1. کلیات پژوهش
1-1-1.بیان مسأله
سپهری از شاعران معاصر (1307-1359ه.ش.) عارف مسلک است که به تأثیر از عرفان ایرانی وهندی شعر خود رارنگ وبوی عرفانی داده است.چون موضوع عرفان شناخت خالق هستی،تکلیف پدیده های هستی بخصوص انسان و رابطه میان این مخلوق(انسان) با خالق هستی است،سهراب سپهری نیز به طبعیت از این اصول موضوعی در عرفان،شعری عرفانی با محوریت انسان وتکلیف او سروده است؛چنانکه سروده های او از قبیل:نشانی،صدای پای آب،آب راگل نکنیم،نیلوفر آبی و…بیانگر این مدعا هستند. این پژوهش برآن است؛ تا جایگاه انسان را دراندیشه وشعر سپهری با در نظر گرفتن دو بعد جسمانی وروحانی از منظر ساختار زبانی شعر سپهری (تصاویر،صور خیال،وتوصیف های ادبی وادیبانه) ونیز درک جایگاه انسان در محتوای آن بررسی کند؛چنانکه شیوۀ کار توصیفی تحلیلی با تکیه بر منابع کتابخانه ای خواهد بود وسر انجام تصویری روشن از سیمای انسان در شعر سپهری ونیز تصویر گری ورمز پردازی او در بیان مفاهیم نشان خواهد داد.
1-1-2.اهمیت
نظر به این که شعر سپهری عرفانی است وموضوع عرفان حول رابطۀ انسان با خداست،شناخت انسان به عنوان اشرف مخلوقات از آیینۀ نگاه سپهری، شعر او را برای خوانندگان واصل تحقیق در یافتنی وقابل درک می کند. انسانی چنان آفریدۀ حضرت حق تعالی وگل سرسبد آفرینش پیوسته از دیدگاه اهل نظر محل نزاع بوده است ودیدگاه های گوناگونی در بارۀ او مطرح بوده است که یکی از این دیدگاه ها بررسی جایگاه انسان در شعر سپهری از منظر نگاه ادبی وعرفانی است.تاجایگاه شعر سپهری در انجام این تکلیف(انسان شناسی) ونیز درک و دریافت آن آسانتر شود.
1-1-3.اهداف
1.شناخت سیمای انسان در شعر سپهری
2.شناخت جهان بینی سپهری دررابطۀ انسان با خدا
3.شناخت ودرک بهتر مفاهیم شعر سپهری
1-1-4.پیشینه
از جمله تحقیقاتی که در زمینۀ انسان وعرفان وآرمانگرایی در شعر سهراب انجام شده است می توان به کتاب جهان مطلوب سهراب اثر حجت عماد،در بارۀآرمانگرایی وانسان مداری ،من به باغ عرفان از پری صابری ونگاهی به سهراب سپهری از سیروس شمیسا اشاره کرد.اما جایگاه انسان وسیمای اودر اندیشه وشعر سپهری بررسی وکاویده نشده است که این تحقیق آن را بررسی می کند.
1-1-5.پرسش های تحقیق
1.آیا انسان در شعر سپهری شریعت جو وحقیقت طلب است؟
2.آیا ویژگی های انسان در شعر سپهری با ویژگی های انسان عارف در عرفان اسلامی یکی است؟
3. راه رسیدن عارف به خدا در شعر سپهری چیست؟
1-1-6.روش کار
این پژوهش به شیوۀ توصیفی وتحلیلی بر پایۀ مطالعات موردی ومنابع کتابخانه ای انجام شده است وموضوع آن شناخت سیمای انسان در شعر سپهری است.

فصل2.سیمای انسان در ادیان،عرفان وشعر فارسی
1-2-1. انسان وجایگاه او در ادیان و مکاتب
توجه به انسان وشناسایی وی مسئله ای است که ازقدیم الایام مورد توجه مذاهب ومکاتب وفرهنگ های گوناگون بوده است وکمتر سیستم فکری وفلسفی را می توان سراغ گرفت که به گونه ای به شناسایی انسان نپرداخته باشد.
از مکاتب ومذاهب هند گرفته تا فلسفه یونان وروم ،از تفکرات اندیشمندان قرون وسطای مسیحی گرفته تا اندیشه های اصیل اسلامی،از رنسانس گرفته تا عصر حاضر،همواره شناسایی انسان وتوجه به ابعاد وجودی وی مورد نظربوده است.اگر چه توجهی که اسلام یا مذاهب دیگر به انسان دارند،هیچگاه نمی توان بانگاه فیلسوفان یونانی یکی دانست،اما این قدر هست که بتوان گفت شناسایی انسان مورد توجه همه سیستم های فکری وعقیدتی بوده است.(نصری،1:1371)
1-2-1-1.انسان وجایگاه اودر عرفان اسلامی
1-2-1-2.ریشه وسر چشمۀ عرفان
عرفان عبارت از حال مثبتی است که در درجه اول در جان ذات نفس انسان تجلی داردودر مرتبه بعد در اعمال ورفتار آدمی آثارش ظاهر می گردد. عرفان رشته پیوندواتصال پرقدرتی است که انسان خاک نشین رابه غیب عالم پاک،یعنی مبداء هستی پیوند می دهدوازاین طریق تمام ابواب رحمت وبرکت را به سوی انسان می گشاید.
از نظر عرفا هدف از خلقت انسان اولاً همان تجلی،ظهور وهویدا شدن ذات فیاض الهی است، ثانیاً ظهور وتعینات جهان هستی که مترتب بر ظهور تجلی ذاتش می باشد.(ابراهیمیان،114:1381)
عرفان ازانسان موجودی برتر،وجودی والا،منبعی پرخیر،متحرکی توانا،سالکی خالص،رزمنده ای پرتوان،عابدی ومتضرعی درشب،شیربیشه درروز به وجود می آورد.عرفان، راه خدا، مسلک انبیاء ومدرسه پرقدرت امامان(ع)است.
عرفان به معنای شهودعظمت حق تعالی از طریق بینایی دل است،واین بینایی حاصل معرفت انسان به حق است،واین معرفت جزازطریق شناخت انبیاء وامامان وقرآن وپیروی ازآنان به دست نمی آید،وعبادت بدون عرفان برنامه ای است خشک واعمالی است کم ارزش.
عرفان آزادی از خود پرستی،رهایی اززندان مادیّت،مقیّد شدن به قید بندگی حق،ومنوّر شدن جان بنورالله ،وصبغۀ الهی برخود زدن است.(انصاریان،3:1366و1)
هیچ چیزی برترازایمان به خدای یکتاوپرستش اونیست.(بقره(2)،183).
هنگامی که انسان ازمرحله دانش به بینش برسد،چنین دانشی دربرابرحکمت استدلالی،عرفان نامیده می شود.دراوج چنین بینشی است که انسان عارف از ماسوی الله منقطع می شود،وازهمه چیزخود،بخصوص ازخودیّت ومنیّت خویش جدامی شود،وجزخدابرچیزی نمی نگرد.(همان:4)
پس از آفرینش آدم خدای تعا لی فرشتگان را دستور داد که در مقابل او سجده کنند.همۀ آنان جز ابلیس اطاعت کردند وچنان که خواهید دید اوبا عصیان واستکبار خود مایۀ هبوط آدم وسقوط خود شد.آدم نخستین پیامبر بوده است .سرانجام وقتی آدم (ع) از بهشت رانده شد، به جزیرۀ سراندیب فرود آمد ودر آنجا دویست سال از همسرش حوّا جدا ماند و همۀ این مدت را به توبه می گذرانید، پس از آنکه توبۀ او پذیرفته شد جبرئیل اورا به کوه عرفات نزدیک مکه آورد و او در آنجا با همسرش ملاقات کرد.(حلبی،30:1374و29)انسان جایگاه بسیار والایی نزد خداوند تبارک تعالی دارد از نظراسلام،انسان خلیفه و جانشین خدا در روی زمین است.”اوست که شما انسانها را خلیفه و جانشین های خود در روی زمین قرارداد تا شما را در مورد سرمایه هایی که عطا کرده در معرض آزمایش قراردهد”.(انعام(6)،165).
جایگاه انسان در قرآن بسیار ارزشمند است به گونه ای که به فرمان خداوند همۀ موجودات جهان آفرینش مسخر او شدند و خدا نیز انسان رابه گونه ای آفریده است که بتواند همۀ نیروهای طبیعت را تسخیر کند واز آنها به نفع خود استفاده کند.انسان به مدد نیروهایش می تواند نهرها رابه تسخیر در آورد،ماه وخورشید و زمین و آسمان رامسخر خود ساخته و از آنها استفاده کند.(ابراهیم(14)،32)
ازنظر اسلام انسان مو جودی است برگزیده خدا و جانشین او در روی زمین هم ملکوتی و هم مادی،دارای فطرتی خدا آشنا،مستقل، امانت دار خدا،مسئول ومکلف برخویش و جهان، مسلط بر طبیعت،ملهم به خیروشر،در حال حرکت بسوی بالاو کمال،جز با یاد خدا آرام نمی گیرد، ظرفیت علمی و عملیش نامحدود است،دارای شرافت وکرامت ذاتی،دارای حق بهره برداری ازنعمت های خداوندودارای مسوُلیت دربرابرخداونداست. (کافی،70:1368)
دل درپرتوایمان وتقوی،منوّر به نورشهودی می شود ودرکنارآن نوراست،که انسان به دریافت حقایق والهامات ومصالح نائل می گردد.(انصاریان،4:1366)
خواستگاه ودلبستگی های انسان دینی ، دلبستگی به خداست که به غیر خدا عشق می ورزد، یعنی در نزد او، هیچ عشقی به پای عشق خدا نمی رسد: آنان که ایمان آورده اند، شدید ترین عشق را به خدا می ورزند.(بقره(2)،165)
ازنظرقرآن شرط برای وصول به همه کمالات وبه فعلیّت رساندن همه مدارج کمالی وخلیفه الله شدن وبرترازملا ئکه شدن وبروز شرافت وکرامت ذاتی،ایمان است،انسان بعلاوه ایمان که شامل تقواو عمل صالح وکوشش برای خداست کامل است،انسان منهای ایمان ناقص است،انسان فاقد ایمان وجدا ازخدا انسان .واقعی نیست.(کافی،71:1368و70)
انسان منهای ایمان وخدا از نظرقرآن انسانی حریص

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد حقوق تجارت، قانون مجازات Next Entries دانلود پایان نامه درمورد حقوق تجارت، جبران خسارت، علم اصول فقه