پایان نامه ارشد درباره کتاب مقدس

دانلود پایان نامه ارشد

فرهنگ و اجتماع به عنوان خاستگاه نقش هاي جنسيتي 31
2-2-3تأثير صنعتي شدن بر نقش‌هاي جنسيتي 33
2-3بحران هويت جنسي و پيامدهاي آن 34
فصل سوم: بررسي جايگاه اجتماعي زن در کتاب مقدس عبري 37
مقدمه 38
بخش اول : بررسي منزلت انساني زن در کتاب مقدس عبري 39
1-روايت آفرينش 39
1 -1 اشتراک زن و مرد در اصل انسانييت 39
1-2 ديدگاهها و تفاسير مختلف از خلقت زن 45
1-3 هدف از خلقت زن 49
2-رابطه‌ي شر و زن در کتاب مقدس عبري 51
2-1 تبيين مفهوم شر در سنت يهود 51
2-2 نسبت شر با زن در کتاب مقدس عبري 53
2-3 آياتي که حاکي از شر بودن زن مي‌باشند 56
2-4 شر و زن در قبالا 57
3-نقش جنسيت در خطا بات و فرامين کتاب مقدس عبري 58
3-1 ادبيات و ساختار دستوري متن عبري 58
3-1-1صنعت استعاره در متن عبري 58
3-1-2 استفاده از افعال مذکر خطاب به زن ومرد 59
3-1-3 به کارگيري صفات منفي زنانه در تشبيهات کتاب مقدس 59
3-1-4 وجوه دستوري ضماير و صفات مربوط به خدا 60
3-2 اهميت اولاد ذکور و تاکيد بر نخست زادگي 61
3-3 تاثير جنسيت در احکام مختلف متن 62
3-4 ديدگاه ابزاري به زن 64
3-5 عدم احتساب زنان در سرشماريها 65
4-نتيجه گيري 67
بخش دوم: بررسي منزلت اجتماعي زن در متن مقدس عبري 69
1-جايگاه زن در خانواده 70
1-1 اهميت ازدواج و خانواده 70
1-2 هدف از ازدواج در شريعت موسي 73
1-3 زن در نقش مادري 74
1-3-1 منزلت و احترام مادر 74
1-3-2 وظايف مادر درکتاب مقدس عبري 77
1-3-2-1 تربيت فرزندان 77
1-3-2-2 نامگذاري فرزند 78
1-4 زن در نقش همسري 79
1-4-1 اصول حاکم بر خانواده‌ي يهودي 80
1-4-1-1 تبعيت زنان و حاکميت مردان 80
1-4-1-2 احترام به زن 82
1-4-1-3 تاثير زن و مرد بر يکديگر 85
1-4-2 ملاک گزينش همسر 87
1-4-2-1 يهودي بودن 87
1-4-2-2 پاکدامني وعفاف 87
1-4-3 وظايف زن در نقش همسري 91
1-4-3-1 توجه به امر خانه‌داري و رفع حوائج خانواده 92
1-4-3-2 ايجاد آرامش خانواده 93
1-4-3-3 تشويق شوهر و فرزندان به تحصيل تورات 94
1-4-3-4 اجراي احکام 96
5-1 نمودهايي از مادران و همسران نمونه 98
1-5-1ربکا (رفقه) 98
1-5-2راحيل وليه 98
1-5-3روت 99
2-جايگاه زن در جامعه 100
2-1 زنان در نقش نبيه 101
2-1-1 تبيين مفهوم نبوت 101
2-1-2 نمونه اي از زنان نبييه 102
2-1-2-1 سارا همسر ابراهيم 102
2-1-2-2 مريم خواهر موسي 103
2-1-2-3 دبوره 105
2-1-2-4 حنا 106
2-1-2-5 اوي گائيل ( ابيجايل) 108
2-1-2-6 حلده 108
2-1-2-7 استر 109
2-2 زنان در نقش زمامداري 109
2-2-1ملکه‌ي سبا 110
2-2-2 ملکه عتليا 111
2-2-3ملکه ايزابل 111
2-3 زنان در نقش هاي منفي 112
2-3-1 جادوگران و جن گيران 113
2-3-2زنان بد کاره 116
2-4 مشارکت اجتماعي نمودي ازجايگاه اجتماعي زن در متن عبري 119
3-نتيجه گيري 124
فصل چهارم: بررسي جايگاه اجتماعي زن در قرآن کريم 126
مقدمه 127
بخش اول: بررسي منزلت انساني زن در قرآن کريم 128
1-روايت آفرينش 128
1-1 اشتراک زن و مرد در اصل انسانييت 128
1-1-1 آياتي که گواه بر اشتراک زن و مرد در اصل انسانيت و گوهر وجود اند 128
1-1-2آياتي که زن و مرد را در رسيدن به کمال و هدف غايي آفرينش مشترک مي‌دانند 130
1-1-3 آيه‌هاي سير پدايش انسان 131
1-2 ديدگاهها و تفاسير مختلف از خلقت زن 133
1-3 هدف از خلقت زن 137
2-رابطه‌ي زن و شر در قرآن 139
2-1 نسبت شر با زن در قرآن 139
2-2 آياتي که حاکي از شر بودن زن مي باشند 140
3-خطابات متن و نقش جنسيت در فرامين قرآني 142
3-1 خطابات قرآن 142
3-2 وجوه دستوري اسامي و صفات مربوط به خداوند 144
3-3 اهمييت اولاد ذکور 144
3-4 نعمت هاي بهشتي مردان 145
3-5 تاثير جنسيت بر احکام قرآني 146
4-نتيجه گيري 149
بخش دوم: بررسي منزلت اجتماعي زن در قرآن کريم 151
مقدمه 151
1-جايگاه زن در خانواده 151
1-1 اهميت ازدواج در سنت اسلامي 151
1-2 هدف از ازدواج 153
1-2-1 بقاي نسل انسان 153
1-2-2 سکونت و آرامش 154
1-2-3 ارضاي غريزه‌ي جنسي 154
1-2-4 مشارکت در حيات معنوي و مادي 155
1-2-5 تربيت نسل 155
1-3 زن در نقش مادر 156
1-3-1 جايگاه و منزلت مادر 157
1-3-2 نقش مادر در تربيت کودک 159
1-4 زن در نقش همسري 161
1-4-1 اصول و ضوابط حاکم بر خانواده مسلمان 162
1-4-1-1 سرپرستي و قواميت مرد 162
1-4-1-2 احترام متقابل به يکديگر 166
1-4-1-3 عيب پوشي 168
1-4-1-4 ابراز علاقه به يکديگر 168
1-4-1-5 تعاون وشورا 169
1-4-2 ملاک گزينش همسر در اسلام 170
1-4-2-1 مومن بودن 170
1-4-2-2 پاکدامني و عفاف 170
1-4-3 وظايف زن در نقش همسري 172
1-4-3-1 اطاعت از شوهر 172
1-4-3-2 حفظ حقوق و منافع همسر 172
1-4-3-4 انجام امور داخلي منزل 173
1-5 نمودهايي از مادران و همسران نمونه 174
1-5-1 همسر عمران (مادر مريم) 174
1-5-2 يوکابد(مادر موسي) 175
2-جايگاه زن در جامعه 177
2-1 زنان در نقش نبييه 179
2-1-1تبيين مفهوم نبوت 179
2-1-2مريم نمونه اي از نبوت زنان در قرآن 180
2-2 زنان در نقش زمامداري 182
2-2-1ملکه سبا 182
2-2-2 آسيه، ملکه مصر 186
2-3 زنان در نقش هاي منفي 187
2-4 نمودهاي مشارکت اجتماعي زن در قرآن 188
2-4-1 آيه‌ي مباهله (آل عمران :61) 188
2-4-2 آيه 50 سوره‌ي احزاب 189
2-4-3 بيعت زنان با پيامبر 189
2-4-4 اقدام خواهر موسي براي حفظ جان برادر 190
2-4-5 حضور دختران شعيب در اجتماع 191
2-4-6 خدمت حضرت مريم در معبد 191
3- نتيجه گيري 193
فصل پنجم: جمع بندي 195
بخش اول: منزلت انساني زن در متن مقدس عبري و قرآن 198
بخش دوم: منزلت اجتماعي زن در متن مقدس عبري و قرآن 203
فهرست منابع 207
Abstract 212

فصل اول: کليات

1-طرح مسئله
با ظهور مدرنيته تعريف جديد از انسان و تعيين جايگاه او، منشأ تحولات اجتماعي، اقتصادي، اخلاقي و ايجاد رويکرد جديدي در علم و تمدن شد. همانطور که در کتاب متفکران يوناني آمده است يکي از دغدغه هاي اساسي در تاريخ تفکر بشر، تعيين جايگاه انسان، ارائه تعريف از او و برشمردن ويژگي‌هاي وجود وي بوده است. تعيين جايگاه انسان نيز به همين تعاريف و شاخص‌هاي انسان شناختي باز مي‌گردد. ايجاد و جهت‌گيري تمدن ها نيز همواره به تعيين اين جايگاه وابسته بوده است. 1
تعيين جايگاه انساني زنان نيز بحث مهم، ديرباز و پر دامنه اي است که آثار فراواني در زندگي آنان به طور ويژه و در زندگي نوع بشر به طور عام داشته است. لذا پژوهش حاضر با عنوان “جايگاه اجتماعي زن در متن مقدس عبري و قرآن” با توجه به اين مهم طرح ريزي گرديد. در اين نگارش جهت تبيين جايگاه اجتماعي زن به دو مقوله منزلت انساني و منزلت اجتماعي زن توجه شده است چرا که هر دو عنصر نامبرده در شکل گيري و تعيين جايگاه اجتماعي زن نقش اساسي و انکار ناپذيري ايفا مي نمايند.
با درنگي کوتاه در گذر تاريخ مي بينيم به جزء عده‌‌ي معدودي از زنان، زن در طول تاريخ منزلت و جايگاه اجتماعي چشمگيري نداشته است. به نظر مي رسد وجود نگرش هاي افراطي و تفريطي راجع به منزلت انساني و اجتماعي زن عامل اصلي اين محروميت باشد. در بررسي چگونگي و چرايي شکل گيري اين نگرش ها با علل و عوامل بسياري مواجه مي شويم. اما آنچه که به موضوع بحث ما مرتبط مي شود نقش متون ديني در ايجاد و تداوم چنين ديدگاههايي است. علاوه بر عقايد و مکاتب باستان برخي به استناد روايت آفرينش و ارائه تماثيلي از شر ذاتي زن و همچنين خطابات مردسالارانه و بعضاً زن ستيز در برخي متون ديني منزلت انساني و جايگاه اجتماعي فرودستي براي زن در نظر مي گيرند.
از طرفي ديگر، عده‌اي نيز با استناد به همين متون، زن را موجودي فرا بشري دانسته و با استناد به روايت آفرينش و ارتقاء سطح کمال در توالي آفرينش، زن را موجودي برتر دانسته که هيچ مخلوقي حتي مرد، به پاي او نمي‌رسد.
نمونه هاي نامبرده نشان مي دهد که متن مقدس عبري و قرآن از جمله متون ديني هستند که در باب منزلت انساني و اجتماعي زن سکوت نکرده و با ارائه تماثيل و رواياتي در اين باره موضع گيري کرده و سخن رانده اند. اما وجود نگرش‌هاي غير واقع بينانه راجع به شخصيت انساني و به تبع آن جايگاه اجتماعي زن از متون ديني، اهميت توجه به اين موضوع را دوچندان مي‌نمايد.
درواقع، واکاوي متون ديني اديان، يکي از مهمترين منابع جهت شناخت “جايگاه اجتماعي زن” مي‌باشد که ذيل دو مقوله منزلت انساني ومنزلت اجتماعي در کتب نامبرده مطمح نظر واقع خواهد شد.
در تبيين منزلت انساني زن درجه و رتبه انسانيت و جهت بررسي منزلت اجتماعي زن نقش ها و پايگاههاي اجتماعي تعريف شده و نمودهاي مشارکت اجتماعي زن در منظر قرآن و کتاب مقدس عبري مورد توجه واقع مي شود. مجموع مباحث مطروحه نشانگر جايگاه اجتماعي زن در متون نامبرده خواهد بود که براي دستيابي به اين مهم رعايت شرط اساسي پرهيز از پيش داوري و ارائه‌ي هر گونه پيش فرضي ضروري به نظر مي رسد. لذا در اين پژوهش سعي شده است، بارعايت همين شرط اساسي شواهد موضوع پيش رو در متن مقدس عبري و قرآن مورد کنکاش قرارگيرد تا قدمي هر چند کوچک جهت تنوير افکار و تغيير نگرش جوامع مخاطب نسبت به جايگاه انساني و اجتماعي زن برداشته باشيم.

2-ضرورت مسئله

يکي از راههاي بررسي عقايد و نگرشهاي رايج در جوامع ديني مختلف، بررسي متون ديني اديان مي‌باشد. پذيرش و مرجعيت متون مقدس سبب اطاعت بي‌چون و چرا از آنها و شکل گيري تدريجي افکار، عقايد و رسومي مي‌گردد که در طول اعصار به فرهنگ يک جامعه ديني تبديل مي شود. يکي از موضوعاتي که به نظر مي‌رسد علاوه بر عقايد و مرسومات باستان در متون مقدس ريشه دارد، موضوع منزلت انساني و جايگاه اجتماعي زن مي‌باشد. متون مقدس نه تنها راجع به اين مسئله بي‌توجه نبوده بلکه موضوع گيري‌هاي متفاوت و بعضاً متضادي را نيز گرفته‌اند، از اين رو سيمون دبووار مي نويسد:
” قانونگذاران، کاهنان، فيلسوفان، نويسندگان و دانشمندان مصرانه خواسته‌اند نشان دهند که وضع تبعي زن خواسته آسمان هاست و براي زمين سودمند است”.2
که همين امر بررسي اين موضوع را در متون ديني اجتناب ناپذير مي‌نمايد. از جمله متوني که به وضوح به اين موضوع مي‌پردازند مي‌توان به متن مقدس عبري و قرآن اشاره نمود. بيان روايت آفرينش، ارائه تماثيلي از رابطه‌ي زن و شر و خطابات متون از جمله مواردي است که به نوعي انعکاس دهنده و بازگوکننده‌ي موضوع اين متون راجع به منزلت انساني زن مي باشند. هم چنين اشاره اين متون به نقش‌هاي مختلف زن در حيطه‌ي فردي (خانوادگي) و اجتماعي حاکي از توجه اين کتب به منزلت و جايگاه اجتماعي زن مي‌باشد.
از طرفي بسياري از مخالفان اسلام با استناد به برخي آيات قرآن جايگاه زن را در اين مکتب آسماني فرودست برشمرده و اين مسئله را به عنوان يکي از نقاط ضعف اين دين الهي مطرح مي نمايند. ما با بررسي آيات قرآن و متن مقدس عبري ضمن رد اين نظريه نشان مي دهيم قرآن بر خلاف متن مقدس عبري (که کتاب مقدس يهوديان و مسيحيان در سراسر عالم مي باشد) نه تنها ديدگاه فرودستي نسبت به زن نداشته که مخالف آن نيز مي باشد.
ذکر اين مقدمه ضرورت تحقيق حاضر با عنوان “بررسي جايگاه اجتماعي زن در متن مقدس عبري و قرآن” را بيش از پيش نشان مي‌دهد.
3-پيشينه تحقيق
مسئله زن و بحث پيرامون اين موضوع را نمي‌توان به طور دقيق به دوران يا زمان خاصي محدود کرد. مي‌توان گفت خاستگاه پردازش اين مسئله شکل گيري نخستين جوامع بشري وتمدن‌ها مي باشد.
نه تنها حکما و فلاسفه يونان باستان که تمام مبشران و پيام آوران اديان و متون مقدس نيز اين موضوع را مورد مداقه قرار داده‌اند. اما با ظهور عصر مدرنيته مسئله زنان به دليل رويکرد ديني آن رنگ و بوي تازه‌اي يافته و به يکي از چالش‌ برانگيزترين مباحث روز تبديل شد. امروزه در بسياري از پژوهش‌ها با توجه به پارامتر‌هاي ارائه شده در باب مسئله زن در متون مقدس و يا گفتار شارحان و بزرگان اديان به اين موضوع توجه مي‌شود.
پژوهش حاضر نيز منزلت

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درباره انسجام اجتماعی، انحراف معیار، زندگی کاری Next Entries پایان نامه ارشد درباره کتاب مقدس، عام و خاص، حقوق زنان