منابع مقاله درباره مشارکت مردم، سلسله مراتب، اوقات فراغت

دانلود پایان نامه ارشد

ديه بود از آبادي و رونق بيشتري برخوردار بودند.
در بررسي وضعيت شهرهاي سنتي ايران پس از ورود اسلام نيز به فضاهاي اجتماعي به بسياري مي توانيم اشاره کنيم که بر اساس خصوصيات فرهنگي مردم ايران تعريف شده اند. از جمله اين فضاها مي توان به ميادين و مساجد اشاره کرد.
آقاي حسين سلطان زاده در کتاب “فضاهاي شهري در بافتهاي تاريخي ايران” ميدان را اين گونه تعريف مي کنند: فضاهاي باز وسيعي که داراي محدوده اي محصور يا کمابيش معين بودند و در کنار راهها يا در محل تقاطع آنها قرار داشتند و داراي کارکردي ارتباطي، اجتماعي، تجاري، ورزشي، نظامي يا ترکيبي از دو يا چند کارکرد بوده اند (سلطان زاده، 1392).
يکي از انواع ميدانهاي موجود در شهرهاي سنتي ما ميدانهاي عمومي شهري بوده که کمابيش در تمام سکونتگاه ها شهر يا روستا به ميدان يا ميدانچه عمومي وجود داشت که محل تجمع مردم بوده و بعضي از فضاهاي عمومي مانند مسجد، آب انبار يا نهر آب و به نسبت وسعت سکونتگاه تعدادي فضاي تجاري يا بازار در پيرامون يا مجاور آن قرار داشته آقاي دکتر سلطان زاده اين گونه فعاليتها و فضاهاي موجود در ميدانهاي عمومي را توصيف مي کند (همان).
فعاليتها و فضاهايي که پيرامون ميدانهاي عمومي وجود داشتند از لحاظ سلسله مراتب کارکردي بيشتر از نوع فعاليتها و فضاهاي عمومي و شهري بودند؛ مانند مسجد جامع. بازار و ساير فضاهاي تجاري. فضاهايي براي گذران اوقات فراغت و در مواردي برخي از فضاهاي اداري و حکومتي که عموماً با کارکردي متناسب با نقش کارکردي و ميدان و همزمان با آن ساخته مي شوند.
2-1-1 در دوران معاصـر
در دوران معاصر تلاشهاي عمده اي، در جهت باز زنده سازي مکانهاي عمومي (که عموماً در بافت قديمي شهرها واقع شده) صورت گرفته است. متخصصان با تزريق کاربري هاي فرهنگي اجتماعي جديد به مراکز عمومي واقع در بافت هاي کهن به قصد و احياء مکانهاي گمشده ي اين بافت ها به فکر باز زنده سازي خصوصيات گذشته فضاهاي عمومي شهرها پرداختند.
آنچه در احياء فضاهاي عمومي شهرها، حائز اهميت است، جنبه هويت بخشي به شهر و شهروند مي باشد که باعث ايجاد حس تعلق ميان آن دو مي گردد که به تبع آن مشارکت شهروندان را در اداره امور شهر برمي انگيزد. امروزه در احداث مراکز مربوط به اداره امور شهرهايي که داراي خصوصيات جامعه مدني هستند، آنچه مورد توجه قرار مي گيرد، اهميت به حضور مردم در جهت مشارکت مي باشد. يکي از فضاهاي فرهنگي که با خصوصيات اجتماعي نقش ترويج فرهنگ مشارکت را در ميان مردم دارد، مراکز گردهمايي هاي مدني شهرها مي باشد. اين گونه مراکز براي ياري رساندن و تحقق بخشيدنِ اصول جامعه مدني در شهرها احداث مي گردد. در واقع تبلور يک جامعه مدني در مراکز گردهمايي شهرها صورت مي پذيرد، فضايي که مردم در آن با مسئولان ارتباط برقرار مي کنند، با مشکلات و پيشرفت هايي که در شهر آنها صورت مي پذيرد، آشنا مي شوند. تشکلهاي غيردولتي در غالب بخش هاي صنفي، حزب هاي سياسي، کانون هاي اجتماعي در آن شکل مي گيرد و مفهوم مشارکت عينيت پيدا مي کند.
در ايران با وجود سابقه فرهنگي بسيار، طرح مفهوم جامعه مدني طرحي نوپا و نوظهور بوده و حداکثر مربوط به صد سال گذشته مي باشد، که در اين مدت کوتاه بارها مورد جفا و بي مهري واقع شده است. تنها چند سالي است (بعد از انتخابات 1376) که مفاهيم جامعه مدني مورد توجه واقع شده است. در اين زمينه فعاليتهايي نيز صورت گرفته است از قبيل احداث شوراهاي شهر و روستا. اهميت به پاسخگويي مسئولان و توجه به ترويج فرهنگ مشارکت صورت پذيرفته است.
آنچه در احداث مراکز گردهمايي شهرها داراي اهميت است خلق فضاي فرهنگي مناسب به جهت گسترش مفاهيم نوپاي جامعه مدني مي باشد. در ادامه به تعريف اين گونه مراکز، وظايف و ويژگي هاي آنها خواهيم پرداخت.
2-1-2 تعريف مراکز همايش شهـري
در تعريف مراکز همايشهاي شهري، تعريف و شيوه بهره برداري از فضا بسيار با اهميت مي باشد. ولي مي توان به طور کلي فضاهاي گردهمايي شهري را جزئي از فضاهاي اجتماعي شهرها دانست که به صورت نامحدود در اختيار عموم مردم شهر قرار مي گيرد. هدف اين مراکز ضمن نهادينه کردن عناصر جامعه مدني ايجاد شرايط مناسب براي برقراري ارتباط ميان مسئولان شهر و مردم مي باشد تا از اين طريق مشارکت مردم را در اداره امور شهر جلب نمايد و مردم به واسطه مشارکت در امور شهر نسبت به شهر خود احساس تعلق پيدا کنند. در ادامه براي روشن شدن تعريف فضاهاي گردهمايي شهري به بيان وظايف و ويژگي هاي اين گونه مراکز مي پردازيم.
2-1-3 وظايف مراکز برگزاري همايش هاي شهر
بر اساس تعريفي که از مرکز همايشهاي شهر بيان شد وظايف اين مرکز را اين گونه تعريف
مي نماييم.
الف) کمک به شکل گيري گروهها و تقويت عناصر جامعه مدني در شهر.
ب) ايجاد مکاني که مردم ضمن اطلاع يافتن از شرايط شهر، به ملاقات يکديگر نائل گردند.
ج) مرکز گردهمايي شهر مکاني است که مردم را در تأمين سرنوشت خود و مسئولان را در راستاي خدمت کردن به مردم ياري مي رساند.
تقويت عنصر جامعه مدني
وظايف: اطلاع رساني هويت بخشي
مشارکت مردم
علاوه بر وظايفي که گفته شد، بايد به دنبال فضايي بود که به جزيره قشم و شهروند آن هويت ببخشد. در واقع پروژه به دنبال خلق فضايي اجتماعي است که پويا و زنده باشد و مردم آن را از خود بدانند، بديهي است شرط موفقيت اين امر هنگامي است که مردم شهر در تبيين اصول و مباني جامعه مدني تلاش کنند.
2-1-4 ويـژگي هاي مراکز برگزاري همايش هاي شهر:
يکي از راهکارهاي ترويج جامعه مدني حمايت و ياري رساندن به نهادهاي فعال مدني در عرصه عمومي مي باشد. براي اين منظور خلق مکاني مناسب به نظر لازم مي باشد تا نهادهاي برخاسته از مردم بتوانند با مسئولان در ارتباط مستقيم باشند و بدين ترتيب است که مردم خود را در اداره امور شهر شريک مي دانند فضايي که مردم در آن بتوانند براي اصلاح امور خود با دولت به مناظره و چانه زني بپردازند يا به قول محسن آرمين فضايي که واسطه ميان دولت و مردم باشد و به بسط مشارکت مردم در اداره امور خويش و روند تصحيح سازي و حفظ حقوق ايشان بپردازد يکي از ويژگي هاي عمده مراکز همايش عمومي بودن آن است. به عبارت ديگر اقشار مختلف مردم مي توانند از مرکز گردهمايي مدني استفاده نمايند. بدين واسطه کارهاي متفاوت براي افراد باسليقه هاي مختلف و انواع سن ها در مرکز وجود دارد.
مرکز همايش شهر مرکزي است براي برقراري ارتباط ميان افراد جامعه در مرکز همايش شهر است که مردم با افکار و نظريات يکديگر آشنا مي شوند و افکار يکديگر را مورد نقد و بررسي قرار
مي دهند تا مسير درست را براي هدايت جامعه پيدا کنند. يکي ديگر از ويژگي هاي تمام مراکز همايش هاي مدني جنبه فرهنگي بودن آنها مي باشد.
2-1-5 سيتي هال1
هدف از تنظيم اين بخش باز نمودن ابعاد گوناگون مقوله سيتي هال جهت دستيابي به تعريفي براي مرکز همايش هاي مردمي باشد. اين امر ما را در پاسخگويي به نيازها و عملکردهاي مناسب با چنين
مجموعه اي در قالب طراحي موضوع پروژه ياري مي رساند.
ابتدا به تعاريف استخراج شده از فرهنگ لغات گوناگون نگاهي مي اندازيم.
در Cityhall,Webster, new twentieth century dicionnary داراي دو معناي زير است:
الف) ساختماني که محل قرارگيري مجموعه دفاتر و ادارات دولت منطقه است.
ب) دولت منطقه اي.
The Random house dictionary of the English Language براي Cityhall معاني زير معرفي نموده است.
الف) ساختمان اداري يک دولت شهر.
ب) اداره شهر.
پ) مجموعه اي از قوانين و قواعد اداري مربوط به اداره شهر.
در فرهنگ لغت عباس آريانپور معاني؛ عمارت شهرداري، مقام شهرداري براي سیتی هال بيان شده است.
مي بينيم که سیتی هال در معناي حجمي و کالبدي خود ساختماني اداري معرفي شده است که ادارات، مستقر در ان با اداره امور شهر مربوط مي شوند. محتوي سيتي هال با نگاهي به تجارب صورت گرفته در غرب يعني در خاستگاه اخير آن و همين طور با توجه به کاربري هاي مستقر در آن روشن تر مي شود.
هدف از طرح موضوع مرکز همايش هاي مردمي، ايجاد فضايي مردمي ـ دولتي است، فضايي که شامل ميدان پياده شهري و مراکز رسمي دولتي است.
اين مرکز مي کوشد تا با ايجاد فضايي گرم و راحت براي عموم مردم، امکان هر چه بيشتر مشارکت و ابراز نظر مردم را در پروژه ها و طرح هاي در حال تصويب شوراي شهر و شهرداري، امکان پذير سازد.
همچنين به علت ويژگي خاص سايت، اين پروژه سعي دارد تا امکانات و قابليت هايي را براي جبران کمبودهاي ساير کاربردي هاي اداري در جداره بلوار خيام (از جمله پارکينگ، سالن هاي اجتماعات و کنفرانس، مهد کودک و. . . ) عرضه نمايد.
2-1-6 کارکرد مراکز همايش هاي مردمي (سيتي هال)
احداث خدمات مختلف شهري اعم از فعاليتهاي اداري، فعاليتهاي تجاري، فعاليتهاي فرهنگي و. . . در قالب مجموعه اي نزديک به يکديگر از نيازي ساختاري سرچشمه مي گيرد، چرا که منطق ارائه خدمات به عموم مردم حکم مي کند که سهولت در ارائه و همچنين در دريافت آن خدمات در نظر گرفته شود و از سوي ديگر پتانسيل جمعيتي ايجاد شده توسط يک فضاي خدماتي از سوي فضايي ديگر که ادامه حياتش در گرو جذب افراد است، (مانند فعاليت تجاري) مورد استفاده قرار گيرد. فعاليتهاي فرهنگي و تجاري نمونه هاي بارز فعاليتهايي هستند که در زير چتر جاذبه خود به کاربري هاي ديگر رونق بيشتري مي دهند و خود نيز از رونق آنها بهره مند مي شود بنابراين اين ضرورتهاي بيان شده باعث گرديده که در طول تاريخ ساختمان هاي ارائه دهنده خدمات در مجتمع هاي زيستي (و قطعاً در ابعاد زمان خود) در مجموعه اي نزديک به هم بنا گردند.
در تاريخ شهرسازي ايران مراکز خدماتي مجتمع در هر دوره بلندمدت شکل ويژه اي داشته است. اگر چه اين نوع از مراکز ارائه خدمات را با انواع غربي آن نمي توان همسنگ دانست اما در دوره هايي که حکومت هاي متمرکز و داراي امکانات و بنيه بالاي مالي و اقتصادي در رأس قدرت بوده و فرصت و مجال کافي براي تحکيم ارگان قدرت و تثبيت شکل معماري ابنيه حکومتي و خدماتي داشته اند. اشکال خاصي از اين گونه مراکز با محتوا و انديشه ويژه همان دوره بخصوص صورت تحقق به خود گرفته اند. بي شک نوع احتياجات و قلت مراکز مختلف خدماتي در مقام قياس با زندگي اجتماعي کنوني تعدد عملکردهاي آنان را در حد پائيني نگاه مي داشته است، که به هيچ رو با عدد اينگونه ادارات و ارگان هاي خدماتي در زندگي روزمره جامعه شهري مباينتي ندارد.
به عنوان نمونه، هسته هاي کوچک محله اي به عنوان کوچکترين مراکز تجمع خدمات در سطح شهرها همواره به اشکال متفاوت در بافتهاي کهن شهرهاي مختلف ايران وجود داشته اند که هم اينک نيز نمونه هاي بارز و کاملاً تيپيک آنها را مي توان در شهرهائي چون يزد و کاشان که از گزند تحولات و تغييرات بنيادي در بافت کهن کمتر آسيب ديده اند مشاهده نمود. در روند خدمات رساني شهري اين مراکز در مقياس هاي مختلف تا بدان جا پيش مي روند که ميدانهايي چون ميدان گنجعلي خان کرمان و ميدان نقش جهان اصفهان به مثابه بارزترين مراکز تجلي قدرت، و همچنين وحدت و انسجام حکومتي و کانون ارائه خدمات شهري (خدمات لازم در زمان ساخت مجموعه) عرض اندام مي نمايند.
به طور کلي تصويري که از عملکرد فضاهاي مزبور مي تواند امروزه مطرح باشد، در مرحله نخست فضائي با وحدت در فرم و تأکيد بر استيل معماري مشخص عصر و ترکيبي جا افتاده از کليه المانهاي ارزشمند خدماتي دوره مورد بحث بوده است. عناصري چون بازار به عنوان کامل ترين عرصه داد و ستد و کانون برقراري معتبرترين شکل مراودات و روابط اجتماعي اقتصادي و نيز ابنيه اي نظير مسجد، حسينيه، حمام، آب انبار، تيمچه و کاروانسراها و همچنين مرکز حکومتي، شامل نظميه و ادارات ديواني و احياناً مقر حکمران محلي براي نمايش تعزيه و ورزش و. . . من حيث المجموع پاسخگوي بخش اعظم نيازهاي زندگي اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي شهروندان را به صورت جامع بر عهده داشته اند.

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درباره اوقات فراغت، قهوه خانه ها، صنعت فرهنگ Next Entries دانلود پایان نامه درباره قهوه خانه ها، روشنفکران، سلسله مراتب