پایان نامه با کلید واژگان مسجد الحرام، حجرالاسود

دانلود پایان نامه ارشد

1-1- بيان مسأله 6
2-1- اهميت و ضرورت انجام تحقيق 6
3-1- پيشينه تحقيق 7
4-1- جنبه جديد بودن 9
5-1- اهداف تحقيق 9
6-1- سؤالات تحقيق 10
7- 1- فرضيه ها 10
8-1- ساماندهي تحقيق 10
9-1-روش تحقيق 11
10-1- روش گردآوري اطلاعات 11
فصل دوم: موقعيت و جايگاه مكه و كعبه قبل از اسلام
1-2- موقعيت جغرافيايي جزيره العرب 22
2-2- موقعيت جغرافيايي مكه 23
3-2- موقعيت اقتصادي مكه 24
4-2- مكه در ادوار گذشته 28
5-2- كوههاي اطراف مكه 28
6-2- دره هاي اطراف مكه 29
7-2- چگونگي بوجود آمدن خانه كعبه 43
1-7-2- حل مشكل 43
8-2 چگونگي بوجود آمدن مسجد الحرام و اهميت آن 44
9-2- جايگاه كعبه نزد ملت ها 44
1-9-2- اعراب 44
2-9-2- ايرانيان 45
3-9-2- يمني ها 45
4-9-2- روميان 46
10-2- جايگاه كعبه نزد اديان مختلف 47
1-10-2- يهود 47
2-10-2- نصارا 47
3-10-2- هندو 48
4-10-2- صابئين 48
5-10-2- چرا كعبه را كعبه ناميدند 49
6-10-2- نام هاي كعبه در قرآن 50
7-10-2- چرا مكه را بكه ناميدند 52
8-10-2- علت نام گذاري مكه به ام القري 53
9-10- ويژگي هاي كعبه در قرآن 54
10-2- قسمتهاي مقدس كعبه 58
1-10-2- ملتزم 58
2-10-2- مستجار 58
3-10-2- شاذروان 58
40-10-2- حطيم 59
5-10-2- حجر اسماعيل 59
6-10-2- ناودان رحمت 59
7-10-2- مقام ابراهيم 60
8-10-2- پرده كعبه 60
9-10-2- اركان كعبه 61
10-10-2- ركن حجرالاسود 61
فصل سوم: مكه در دوران اسلامي
1-3- مكه از ظهور اسلام تا هجرت 64
2-3- تاريخ پيامبر اسلام (ص) (ولايت، بعثت، دعوت) 66
1-2-3- كودكي و نوجواني 66
2-2-3- كليد شخصيت محمد(ص) در نوجواني و جواني 66
3-2-3- جواني 67
4-2-3- ازدواج 67
5-2-3- آغاز رسالت 68
6-2-3- دعوت خصوص- پنهاني و تبليغ عملي 68
7-2-3- انذار خويشاوندان و دعوت آشكار 69
8-2-3- دعوت عمومي و آغاز صف بندي موحدان و مشركان در مكه 69
9-2-3- علل مخالفت با اسلام 70
10-2-3- اقدامات مشركان 70
11-2-3- شگردهاي مسالمت آميز 71
12-2-3- نيرنگ هاي مردم فريب و مجمع تهمت هماهنگ 71
13-2-3- اقدامات عليه بنيان فكري نهضت 71
14-2-3- اقدامات عليه حاميان نهضت 72
15-2-3- انزواي سياسي و محاصره اقتصادي 73
16-2-3- توفيق دعوت در مكه و زمينه هاي هجرت به مدينه 74
17-2-3- آخرين توطئه و هجرت پيامبر(ص) به مدينه 74
3-3- هجرت و نقش ديني، اجتماعي و سياسي آن 75
1-3-3- تاسيس ملت و گسترش اسلام 76
2-3-3- وحدت جامعه در سايه پيوند معنوي افراد 77
3-3-3- همزيستي مسالمت آميز در قالب نخستين قانون اساسي 78
4-3- ماهيت جنگ هاي پيامبر (ص) 78
1-4-3- تدابير جنگي 79
2-4-3- جريان نفاق و منافقان 80
3-4-3- صلح حديبيه 82
4-4-3- بركات صلح حديبيه 89
5-4-3- اعلام جهاني رسالت 89
5-3- ايمان به راه راستين (مباهله) 90
1-5-3- فتح مكه پايان قدرت سياسي مشركان در حجاز 90
2-5-3- چاره جويي قريش 93
3-5-3- دستور بسيج 94
4-5-3- به دام افتادن جاسوس 96
5-5-3- حركت به سوي مكه 97
6-5-3- تاكتيك جالب ارتش اسلام 100
7-5-3- عباس ابوسفيان را از ميان اردوگاه مسلمانان مي برد 101
8-5-3- ابوسفيان در حضور پيامبر 101
9-5-3- مكه بدون خونريزي تسليم مي شود 102
10-5-3- ابوسفيان رهسپار مكه مي گردد 104
11-5-3- نيروهاي نظامي اسلام وارد شهر مي شوند 105
12-5-3- شكستن بتها شستشوي كعبه 106
13-5-3- ورود سپاه اسلام به مكه و پرچمداري علي (ع) 107
14-5-3- بت شكني علي (ع) در فتح مكه 108
15-5-3- پيامبر عفو عمومي اعلام مي كند 109
16-5-3- بلال اذان مي گويد 109
17-5-3- پيامبر با خويشاوندان خود سخن مي گويد 110
18-5-3- سخنان تاريخي پيامبر در مسجدالحرام 111
19-5-3- جنايتگران دستگير مي شوند 113
20-5-3- زنان مكه با پيامبر بيعت مي كنند 113
21-5-3- بتخانه هاي مكه و حوالي آن ويران مي شود 114

فصل چهارم: نقش فتح مكه در توسعه اسلام
1-4- موانع و مخالفين گسترش اسلام 118
2-4- عوامل گسترش اسلام 118
3-4- فتح مكه، همان فتح مبين و فتح قريب 120
1-3-4- كساني كه بعد از فتح مكه به اسلام روي آوردند 121
2-3-4- تاثيرات فتح مكه در توسعه و تثبيت اسلام 123
4-4- نقش يهوديان و ديگر اديان و نگاه قبائل و موضع گيري آنها در قبال فتح مكه 128
1-4-4- تحركات هوازن در مقابل اسلام و لشكركشي پيامبر(ص) به حنين 128
2-4-4- غنايم جنگ و كشتگان 130
3-4-4- فتح آخرين سنگر مشركان(طائف) 130
4-4-4- تسليم شدن مالك بن عوف 132
5-4-4- تقسيم غنايم 132
6-4-4- لشكركشي به شام(غزوه تبوك) 133
7-4-4- گسترش اسلام در جزيره العرب در سال نهم و دهم 135
8-4-4- آخرين سرايا 137
9-4-4- وسعت و موقعيت جغرافيايي اسلام پس از فتح مكه تا رحلت پيامبر (ص) 139
5-4- نتيجه گيري 140
منابع 143

چکيده:
پس از هجرت پيامبر اکرم(ص) از مکه به مدينه نداي اسلام در محدوده شبه جزيره عربستان، گستره قابل ملاحظه اي پيدا کرد و با پيروزي هاي تاريخي مسلمين بر کفار و مشرکين، حوزه اثر اسلام در محدوده ي اين شبه جزيره بيشتر نيز مي شد و لازم بود تا پيامبر اکرم (ص) با حضور در مکه يک بار ديگر حضور اسلام را به نمايش بگذارد. لذا در سال ششم هجرت به قصد انجام عُمره مفرده عازم مکه شد که با ممانعت قريش مواجه و در نهايت با انعقاد قرارداد صلحي به نام صلح حُديبيه، زمينه را براي فتوحات بعدي از جمله فتح مقتدرانه مکه فراهم نمود.
آن چه قابل تأمل است اين است که چه عواملي در فتح مکه تاثير گذار بوده و فتح مکه چه تأثيري در جزيره العرب داشته است؟ بدون شک پيروزي ها و موفقيت هاي مستمر سپاه اسلام به خصوص در سالهاي اخير مانند صلح حُديبيه، فتح خيبر و رخدادهاي پس از آن و هم چنين پيشجبيني هاي قرآن و امدادهاي غيبي الهي، نقش پيامبر و شخصيت معنوي وي، دارا بودن قواي نظامي مؤثر و پا در رکاب و ايمان و توکل مسلمانان را مي توان از عوامل اصلي فتح مکه دانست.
فتح مقتدرانه مکه توسط لشکريان اسلام موجب گرديد که اين مقطع حساس در تاريخ اسلام به عنوان نقطه عطفي به حساب آيد و همواره از آن به عنوان سرمنشاء و خاستگاه بسياري از فتوحات آتي اسلام ياد گردد. از نظر قرآن، اتمام نعمت بر پيامبر(ص) با اين فتح آغاز شده که خود زمينه ساز دست يابي پيامبر(ص) به همه مقاصد بعثت و اهداف پيامبري بوده است. پيامبر اسلام (ص) با فتح بدون خونريزي مکه اثبات کرد که اسلام، نه تنها دين خشونت و اجبار نيست بلکه دين رافت و مهرباني است و با عفو عمومي و بخشش همگاني نمونه اي از اخلاق حسنه اسلامي را به نمايش گذاشت. اين فتح علاوه بر فتوحات معنوي و اخلاقي، فتوحات فراوان ديگري نيز در پي داشت تا آن جا که جغرافياي اسلامي را که مختص مدينه بود به شکل قابل ملاحظه اي توسعه داد. پيامبر (ص) توانست با اين پيروزي بر مکه و حکومت قريش تسلط يابد و اسلام را در آن جا به تثبيت برساند و به دنبال آن و از برکت اين فتح، سرزمين هاي اطرف مکه که در تسلط قبيله هوازن بود مانند سرزمينهاي بني سعد، بني خشم و بني هلال را تحت سيطره حکومت اسلامي درآورد.
بنابر آنچه گفته شد، فتح مکه به رهبري مدبرانه پيامبر اکرم(ص) و قدرت بلامنازع لشکر مقتدر اسلام و ايمان و توکل بر خدا و استفاده از تاکتيک غافلگيري مشرکان صورت گرفت که همان منشاء پيشرفت هاي بعدي و تمدن اسلامي در شبه جزيره عربستان و حتي در ساير ممالک گرديد.
كليد واژه گان: فتح مکه، اسلام، ايمان، پيامبر، جزيره العرب، قريش، قواي نظامي
مقدّمه
شهر مكه در عصر جاهليت، مركز تجاري، و از اين رو، مورد توجه بود و از اقصي نقاط عالم براي خريد و فروش بدان مكان مي آمدند. در عين حال، اين شهر براي جهانيان آن زمان، داراي ارج و منزلتي معنوي نيز بوده است. آيات و روايات به روشني بيان مي كنند كه اين شهر مركز معنوي بوده و كعبه ارج و منزلتي خاص نزد اقوام مختلف داشته است. براي مثال، به دو نمونه اشاره مي كنيم:
الف. خداوند مي فرمايد: “وَ أَذِّن فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجَالا وَ عَلَي كُلِّ ضَامِر يَأْتِينَ مِن كُلِّ فَجّ عَمِيق؛ و در ميان مردم براي (اداي) حج بانگ برآور تا (زائران) پياده و (سوار) بر هر شتر لاغري ـ كه از هر راه دوري مي آيند ـ به سوي تو روي آورند.كه حضرت ابراهيم(ع) مأمور به دعوت مردم آن زمان به انجام مراسم حج شده است.
ب. باز خداوند در جاي ديگر مي فرمايد: “إِنَّ أَوَّلَ بَيْت وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكاً وَ هُدًي لِّلْعَالَمِينَ.” اين آيه به گفته برخي از مفسّران هم دلالت بر جنبه معنوي كعبه مي كند و هم جنبه مادي آن؛ يعني، واژه “مباركاً” (خيركثير) بر جنبه مادي اشاره دارد و واژه هدي للعالمين بر جنبه معنوي.
رسالت پيامبر(ص) در شهر مكه آغاز شد، شهر مكه، براى ابلاغ و گسترش اسلام از زمينه‏اى برخوردار بود كه مناطق ديگر جهان از آن بى‏بهره يا كم‏بهره بودند.ويژگيهاى اين منطقه از جهات مختلفى مى‏توانست در تكامل و رشد اسلام در ميان مردم مؤثر باشد.
نخستين مسأله، تقدس كعبه نزد اعراب بود.كعبه‏اى كه حضرت ابراهيم(ع) بنا كرد، از قرنها قبل از بعثت، به عنوان خانه و معبدى محترم مورد توجه همگان قرار داشته و تقدس خاصى به مكه مى‏بخشيد، اين تقدس تا جايى بود كه در پناه و پرتو كعبه، مكه شهر امن و امان تلقى مى‏شد .از كتب تاريخى به دست مى‏آيد كه كعبه نزد اكثر ملل جهان از قديم الايام مورد احترام بوده است، ايرانيان صائبى مذهب و آشوريان،كعبه را يكى از خانه‏هاى هفتگانه و معظم جهان مى‏پنداشتند و چون كعبه بسيار قديمى بود برخى آن را خانه “زحل” مى‏دانستند.
دومين مسأله آن كه مكه يك مركز تجارى بود و افزون بر آن كه مكيان اهل تجارت بودند و هر سال دو مرتبه راهى مناطق شامات و يمن و حبشه براى تجارت مى‏شدند، خود مكه نيز محل رفت و آمد كاروانهايى بود كه از شما به جنوب يا از غرب به شرق مى‏رفتند، از اين رو مكه محل رفت و آمد بسيارى از تجار آن روزگار بود.
سومين مسأله آن كه مكه حرم تلقى مى‏شد. وقتى ابراهيم(ع) به اين منطقه لم يزرع آمد، اقدام به بناى خانه‏اى نمود، كه “بيت الله الحرام” نام گرفت. ابراهيم(ع) پس از ساختن كعبه دعا كرد تا خدا مكه را شهرى امن قرار دهد. خداوند دعاى او را مستجاب فرمود و آنجا را “حرم امن” قرار داد چنان كه خود خداوند نيز به اين شهر قسم ياد مى‏كند. علاوه بر حرمت مكه، ماههاى حرام عاملى بود تا قبايل در ماههاى مزبور به راحتى و با اطمينان از عدم حمله قبايل ديگر، بتوانند به مكه و بازارهاى اطراف آن بروند
چهارمين مسأله موقعيت جغرافيائى مكه نسبت به جهان آن روز بود. اين شهر در ميان ايران و روم در شرق و غرب، وضعيت ميانه‏اى داشت و بويژه بعدها در گسترش دعوت اسلامى در هر دو سوى جهان نقش مهمى داشت.
ويژگيهاى گفته شده براى شهر مكه، سبب شد تا هم از لحاظ “خبرى” و هم از جهت “عملى” اين شهر نقش مهمى را در گسترش و تمدن اسلام ايفا كند. روشن است كه تكليف‏ پيامبر(ص) ابلاغ اسلام به مردم بود و گسترش خبرى اسلام از اين نقطه به سراسر جهان و مناطق دور افتاده جزيرة العرب، خود عمل به اين وظيفه مهم بود. امن بودن شهر مكه كه عرب به پيروى از ابراهيم(ع)آن را پذيرفته و مراعات مى‏كرد سهمى قابل توجه در كار نشر دعوت اسلامى داشت.
پس از هجرت پيامبر اکرم(ص) از مکه به مدينه نداي اسلام در محدوده شبه جزيره عربستان، گستره قابل ملاحظه اي پيدا کرد و با پيروزي هاي تاريخي مسلمين بر کفار و مشرکين، حوزه اثر اسلام در محدوده ي اين شبه جزيره بيشتر نيز مي شد و لازم بود تا پيامبر اکرم (ص) با حضور در مکه يک

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با موضوع خلیج فارس، رسوب گذاری، فیزیولوژی Next Entries پایان نامه با کلید واژگان بررسي، جزيره، پيروزي