پایان نامه رایگان درمورد حقوق بشر، اصل عدم مداخله، مداخله بشردوستانه

دانلود پایان نامه ارشد

پاسخ به گزارش هيأت عالي رتبه 46
بند سوم: سند نهايي نشست سران در سال 2005 48
مبحث دوم: اقدامات نهادهاي بينالمللي پس از انتشار سند نهايي نشست سران جهان 52
بند نخست: اقدامات شوراي امنيت در نهادينهسازي مفهوم مسئوليت حمايت 52
بند دوم: گزارش دبيرکل ملل متحد در اجراي مسئوليت حمايت در سال 2009 54
بند سوم: اقدامات مجمع عمومي در زمينه مسئوليت حمايت در سال 2009 59
فصل دوم: جايگاه نظريه مسئوليت حمايت در حقوق بينالملل کنوني 62
گفتار نخست: نسبت نظريه مسئوليت حمايت با مداخلات بشردوستانه 62
مبحث نخست: مفهوم و جايگاه اصل مداخلات بشردوستانه در حقوق بينالملل 63
بند نخست: مفاهيم سنتي مداخلات بشردوستانه 64
بند دوم: مفاهيم معاصر مداخله بشردوستانه 66
مبحث دوم: نظريه مسئوليت حمايت؛ جايگزيني براي اصل مداخلات بشردوستانه 71
گفتار دوم: اصول بنيادين منشور ملل متحد و نظريه مسئوليت حمايت 74
مبحث نخست: تقابل اصل حاکميت کشورها و نظريه مسئوليت حمايت 74
مبحث دوم: تقابل اصل عدم مداخله در امور داخلي کشورها و نظريه مسئوليت حمايت 80
بند نخست: اصل عدم مداخله در حقوق بينالملل 81
بند دوم: تقدم حقوق بنيادين بشري بر اصل عدم مداخله 85
مبحث سوم: تقابل اصل منع توسل به زور در روابط بينالمللي و نظريه مسئوليت حمايت 86
جمع بندي بخش اول 91

بخش دوم: مسئوليت حمايت؛ از يک نظريه تا اصلي اجرايي 93
فصل نخست: تعهدات اجرايي نظريه مسئوليت حمايت 94
گفتار نخست:تعهد به پيشگيري و بازسازي در بحرانهاي شديد انساني 95
مبحث نخست: اجراي مسئوليت پيشگيري در نظريه مسئوليت حمايت 95
بند نخست: تحليل وضعيتهاي بحرانآفرين 100
بند دوم: ضرورت تأسيس نهاد هشدار بههنگام و اوليه 103
بند سوم: اقدامات پيشگيرانه ساختاري 106
بند چهارم: اقدامات پيشگيرانه مستقيم 110
مبحث دوم: اجراي مسئوليت بازسازي در نظريه مسئوليت حمايت 113
بند نخست: بازيابي نظام امنيتي و سياسي 115
بند دوم: بازيابي نظام قضايي 117
بند سوم: بازيابي اقتصادي و اجتماعي 119
گفتار دوم: تعهد به واکنش در بحرانهاي شديد انساني 120
مبحث نخست: واکنشهاي قهري غيرنظامي مسئوليت حمايت 120
بند نخست: واکنشهاي سياسي، ديپلماتيک 121
بند دوم: واکنشهاي اقتصادي 123
بند سوم: واکنشهاي امنيتي 125
مبحث دوم: واکنشهاي قهري نظامي مسئوليت حمايت 127
بند نخست: مشروعيت سازي براي واکنش نظامي 128
بند دوم: مقام صلاحيتدار در تجويز واکنش نظامي 131
بند سوم: تقابل مشروعيت و قانوني بودن در واکنشهاي نظامي 133
فصل دوم: شناخت محدوديتهاي اجرايي نظريه مسئوليت حمايت و نقش و
توانمندي نهادهاي بينالمللي در مرتفع نمودن آنها 135
گفتار نخست: چالشهاي پيش روي اجراي نظريه مسئوليت حمايت 136
مبحث نخست: انتقادات نحوه اجرايي شدن مسئوليت حمايت 136
بند نخست: چالش بر سر سازماندهي اجرايي نظريه مسئوليت حمايت 136
بند دوم: چالشهاي حقوقي مانع اجراي نظريه مسئوليت حمايت 140
مبحث دوم: چگونگي ارتقاي وضع کنوني نظريه مسئوليت حمايت 142
بند نخست: يجاد سازوکارهاي اجرايي براي مسئوليت حمايت در سطوح بينالمللي 142
بند دوم: ايجاد سازوکارهاي اجرايي براي مسئوليت حمايت در سطوح داخلي کشورها 144
گفتار دوم: توانمنديهاي نهادهاي بينالمللي در اقدام براي مسئوليت حمايت 146
مبحث نخست: نقش ملل متحد و کشورهاي عضو آن 147
بند نخست: نقش مجمع عمومي در ارتقاي مسئوليت حمايت 147
بند دوم: نقش شوراي امنيت در اجرا و ارتقاي نظريه مسئوليت حمايت 148
بند سوم: نقش دبيرخانه و ساير نهادهاي ملل متحد در ارتقا و اجراي نظريه
مسئوليت حمايت 150
مبحث دوم: نقش سازمانهاي منطقهاي 152
بند نخست: سازمانهاي منطقهاي قاره افريقا 154
بند دوم: سازمانهاي منطقهاي قاره اروپا 157
بند سوم: سازمان منطقهاي آ. سه. آن در آسيا 158
جمع بندي بخش دوم 160
نتيجه پاياني 162
فهرست منابع 165
ضمائم 175

پيشگفتار
نظريه مسئوليت حمايت، يکي از مهمترين ايدههاي قرن بيست و يکم ميلادي، در عرصه حقوق و روابط بينالملل است که به دنبال ايجاد هماهنگي ميان تفکرات حامي حفظ حقوق بنيادين بشر در درون کشورها، از يک سو و از سوي ديگر تفکرات سنتي حقوق بينالملل از جمله اصل حاکميت کشورهاست. اين نظريه در تلاش است تا بنيادهاي حقوقي و اجرايي خود را هر چه سريعتر، در ميان جامعه بينالمللي مستحکم سازد.
نگارنده با توجه به اهميتي که اين نظريه نزد حقوقدانان، سياستمداران و نهادهاي مختلف بينالمللي يافته است، در پي تشريح و تبين و ارائه راهکارهاي نظري و اجرايي براي آن است.
اکنون بر خود لازم ميدانم تا از راهنماييهاي عالمانه و دلسوزانه اساتيد بزرگوار، جناب آقايان دکتر حسن سواري و دکتر مهران محمودي و سرکار خانم دکتر رزا قراچورلو، کمال قدرداني را به عمل آورم و از دوستان بزرگوارم، آقايان مهدي دهرويه و علي احسانينيا و همچنين برادر و خواهر عزيزم، آقاي ميلاد حسيني بلوچي و خانم مريم حسيني بلوچي، به خاطر زحماتي که متقبل شدهاند، تشکر نمايم.

مقدمه
اصليترين مشخصة سالهاي پاياني قرن بيستم ميلادي، تغيير در ماهيت مخاصمات مسلحانه است؛ بدين معنا که در طي اين دوره، مخاصمات ميان کشورها که قرنهاي متوالي به عنوان مهمترين دغدغه حاکمان در حفظ جان و زندگي مردم تحت حاکميتشان، مطرح بود، جاي خود را به درگيريهاي داخلي داده است. به دليل وجود چنين شرارتهايي در درون مرزها، همه روزه شاهد از دست دادن جان شمار زيادي از شهرواندان عادي در نقاط مختلفي از جهان هستيم. تاريخ نمونههاي تلخ بسياري را پيش چشم خوانندگانش نمايان ميسازد. وضعيتهاي به وقوع پيوسته در رواندا در سال 1994 و در سريبنيتسا در سال 1995 از دست وقايع هستند؛ وقايعي که واماندگي حکومتهاي داخلي از کنترل اوضاع وخيم انساني، وقوع آنها را دامن زده است. در چنين اوضاع و احوالي، جامعه بينالمللي که از حضور کم فايدة اصل مداخله بشردوستانه در حمايت از جان و زندگي انسانها در مقابل شرارتهاي بيپايان داخلي، به تنگ آمده بود، اميدوارانه رو به سوي ايدههاي جديد در حمايت از حقوق بشر آورد. اين ايدهها در “نظريه مسئوليت حمايت” متبلور گرديده است. اين نظريه از در هم تنيدگي چالشها، شکستها و تجربيات مداخلات بشردوستانه، در دورههاي مختلف تاريخي، در نخستين سال هاي قرن بيستويکم پا به عرصه حقوق و روابط بينالملل گذاشته است.
مسئوليت حمايت، اصل نظريه خويش را بر حمايت از جمعيت و افراد درون حاکميت دولتها قرار داده است و اشعار ميدارد که هر کشوري بايد از جمعيتش در مقابل بحرانهاي شديد انساني حمايت نمايد و جامعه بينالمللي نيز در صورت نياز، براي رسيدن به اين هدف، با دولتها همکاري خواهد کرد و اگر دولتي نخواهد يا نتواند از جمعيت خويش در مقابل بحرانهاي بشري حمايت نمايد و در اين راه شديداً ناکام بماند يا اينکه خود آن دولت سبب وقوع جنايات گسترده عليه انسانها باشد، جامعه بينالمللي مسئوليت دارد تا مداخله نمايد و از آن جمعيت، حتي با استفاده از نيروي نظامي به عنوان آخرين گزينه، حمايت نمايد. در واقع، از مهمترين ابتکارات نظريه مسئوليت حمايت، ايجاد مسئوليت براي جامعه بينالمللي و کشورها براي حمايت از جمعيتهاي کشورهاي ثالث است. نظريه مسئوليت حمايت براي قبل، حين و بعد از وقوع بحرانهاي انساني، تعهدات و مسئوليتهايي را براي جامعه جهاني پيش بيني نموده است.
در واقع، تلاشهاي بيدريغ کوفي عنان، دبيرکل سابق ملل متحد و انتشار گزارشهاي وي در سالهاي 1999 و 2000 ميلادي و به چالش کشيدن نظامات حقوقي کنوني جامعه بينالمللي در اين گزارشها، موجب گرديد تا کميسيوني کانادايي به نام “کميسيون بينالمللي مداخله و حاکميت کشور”، براي ايجاد هماهنگي ميان اصل حاکميت کشورها و حفظ حقوق بنيادين انسانها در درون مرزها با بهره جستن از مداخله بشردوستانه، تأسيس گردد. همين کميسيون با انتشار گزارشي در سال 2001، با خلق اصطلاح “مسئوليت حمايت”، آن را وارد گفتگوهاي حقوقي و سياسي بينالمللي کرد. پس از آن، در سال 2004، دبيرکل ملل متحد، هيأتي را براي بررسي و شناسايي تهديدات عليه صلح بينالمللي و ايجاد روشها و مؤسساتي که بتوانند با اين چالشها مقابله نمايند، تشکيل داد. اين هيأت گزارشي را به دبيرکل در اين باره ارائه نمود که در آن نظريه مسئوليت حمايت به عنوان “قاعده اي در حال ظهور” مورد صحه قرار گرفته است.
در سال 2005 ميلادي، سند نهايي نشست سران جهان در مجمع عمومي، که توسط 192 کشور امضا شده است، جامعه جهاني را از طريق ملل متحد، مسئول حفظ حقوق بنيادين انسانها در درون کشورها ميداند و نظريه مسئوليت حمايت را مورد تأکيد قرار ميدهد. شوراي امنيت ملل متحد نيز در سال 2006 ميلادي، در قطعنامههاي شمارة 1674 و 1706، مقررات سند پاياني نشست 2005 مجمع عمومي را مورد استناد و تأکيد خويش قرار ميدهد.
اخيراً، در سال 2009 ميلادي، دبيرکل ملل متحد، طي يک گزارش، از کشورهاي عضو ملل متحد خواسته است تا اصول مندرج در بيانيه نهايي نشست سران جهان در مجمع عمومي در سال 2005، راجع به مسئوليت حمايت، را اجرا نمايند. همچنين، در نشست مجمع عمومي در سال 2009، بيانيهاي در رابطه با مسئوليت حمايت، صادر گرديد و ضمن آن مجمع عمومي اعلام کرد که به ملاحظات خود در نظريه مسئوليت حمايت ادامه خواهد داد.
در سالهاي اخير بسياري از مؤسسات، از جمله مرکز جهاني مسئوليت حمايت1، جنبش متحده جهاني2، ائتلاف درباره مسئوليت حمايت3 و بسياري از مؤسسات ديگر در جهت افزايش آگاهي جهانيان و بسط و گسترش نظريه مسئوليت حمايت تلاشهاي بسياري را انجام دادهاند.
پيش از اين تحقيقات بسيار محدودي در زمينه مسئوليت حمايت در داخل کشور انجام شده است. اين تحقيقات، به دليل آنکه در ابتداي طرح نظريه مسئوليت حمايت صورت گرفتهاند و با عنايت به پيشرفتهاي شگرف اين نظريه در سالهاي پس از 2005 ميلادي، از جامعيت لازم برخوردار نميباشند. بنابراين، شايسته است تا نظريه مسئوليت حمايت، که به نظر ميرسد در آيندهاي نه چندان دور، بتواند به يکي از اصول بيچون و چراي حقوق بينالملل در عرصه حقوق بشر و حقوق بشردوستانه تبديل شود، در قالب اين پايان نامه مورد موشکافي بيشتري قرار گيرد. بنابراين، سعي ميشود تا در فصل ابتدايي بخش نخست، با تعاريف و مفاهيم و چگونگي خلق مسئوليت حمايت آشنا گرديم و سپس در فصل دوم، جايگاه حقوقي نظريه مسئوليت حمايت را در نظامات کنوني بينالملل، مورد بازشناسي قرار دهيم. در فصل نخست بخش دوم نيز تعهدات اجرايي مسئوليت حمايت را مورد بازشناسي دقيق قرار ميدهيم و سرانجام، در فصل پاياني، ضمن ذکر توانمنديها و کاستيهاي کنوني نهادهاي بينالمللي، در اجرا و ارتقاي نظريه مسئوليت حمايت، نقش اين نهادها را در اجرايي ساختن هر چه بهتر اين نظريه، تبيين نماييم.

مهدي حسيني بلوچي
بهمن ماه 1388

بخش

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درباره پرسش نامه Next Entries پایان نامه رایگان درمورد حقوق بشر، سازمان ملل، مداخله بشردوستانه