منابع و ماخذ پایان نامه حزب عدالت و توسعه، فتح الله گولن، الکساندر ونت

دانلود پایان نامه ارشد

تقديم به
روح پدر بزرگوارم که بهترين معلم در شناخت راه زندگي و به خصوص آزادگي و آزادمنشي بوده، مرا آزادانديشي و پرسيدن آموختند و همچنين تقديم به خانوادهام که هميشه حامي و پشتيبان من بودهاند و من تا سالها، مديون آنها خواهم بود.

فهرست مطالب
عنوان صفحه

چكيده 1
فصل اول: کليات 2
1-1- بيان مسأله 3
1-2- اهميت و ضرورت انجام تحقيق 4
1-3- مرور ادبيات و پيشينه مربوطه 4
1-4- جنبه جديد بودن و نوآوري در تحقيق 6
1-5- اهداف مشخص تحقيق 7
1-6- سؤالات تحقيق 7
1-7- فرضيه‌هاي تحقيق 7
1-8- تعريف واژه‌ها و اصطلاحات فني و تخصصي 7
1-9- روش‌ شناسي تحقيق 8
فصل دوم: روش شناسي و چارچوب نظري تحقيق 9
2-1- مقدمه 11
2-2- رابطه سياست و هويت 12
2-3- نظريه و نظريه پردازي 14
2-4- سازه انگاري الکساندر ونت 17
2-5- جايگاه تعامل در نظريه سازه‌انگاري 18
2-6- جايگاه هويت در نظريه سازه‌انگاري 18
2-7- جايگاه منافع در نظريه سازه‌انگاري 20
2-8- نقش و جايگاه همگرايي در سياست خارجي 22
2-9- نتيجه گيري 25
فصل سوم: ترکيه، موقعيت و رابطه با ايران 26
3-1- مقدمه 27
3-2- بخش اول: مشخصات و شرايط جغرافيايي ترکيه 29
3-2-1- موقعيت کنوني ترکيه 29
3-2-1-1- وضعيت جغرافيايي و مساحت ترکيه 29
3-2-1-2- جمعيت ترکيه 29
3-2-1-3- نژاد و قوميت در ترکيه 29
3-2-1-4- دين، مذهب و فرهنگ در ترکيه 30
3-2-1-5- مرزها و همسايگان ترکيه 30
3-2-1-6- مرزهاي آبي ترکيه 30
3-2-1-7- مرزهاي خشکي ترکيه 31
3-2-1-8- حکومت و سياست در ترکيه 32
3-3- بخش دوم: پيشينه تاريخي روابط ايران و ترکيه 34
3-3-1- پيشينه تاريخي روابط ايران 34
3-3-1-1- پيشينه روابط دو کشور در دوره صفويه و عثماني( 1736 – 1501) 34
3-3-1-2- پيشينه روابط در دوره حکومت افغان‌ها و عثماني 37
3-3-1-4- پيشينه روابط در دوره افشاريه و عثماني( 1796 – 1736) 37
3-3-1-5- پيشينه روابط در دوره زنديه و عثماني(1794 – 1750) 39
3-3-1-6- پيشينه روابط در دوره قاجاريه و عثماني(1925 – 1787) 39
3-3-1-7- مشروطه خواهي در ايران و عثماني 40
3-3-1-8- جنگ جهاني اول و تأثير آن بر روابط ايران و ترکيه 41
3-3-1-9- پيشينه روابط در دوره پهلوي و ترکيه(1979 – 1921) 41
3-3-1-9-1- تشابه حوادث ايران و ترکيه در دوران رضا شاه و آتاتورک 41
3-3-1-9-2- پيشينه روابط در دوره محمدرضا شاه پهلوي و ترکيه 43
3-3-1-10- انقلاب اسلامي ايران و ترکيه (…-1357) 45
3-3-1-11- جنگ عراق بر عليه ايران و تأثير آن بر روابط ايران و ترکيه 46
3-3-1-12- کابينه هاشمي رفسنجاني و رابطه با ترکيه 47
3-3-1-13- دولت اسلامگراي حزب رفاه در ترکيه و رابطه با ايران 49
3-3-1-14- کابينه محمد خاتمي و روابط با ترکيه 50
3-3-1-15- ظهور دولت اسلامگراي حزب عدالت و توسعه 51
3-3-1-16- کابينه احمدي نژاد و رابطه با ترکيه 52
3-4- بخش سوم 53
3-4-1- روي کارآمدن حزب عدالت و توسعه 53
3-4-2- روابط اقتصادي، حمل و نقل ميان ايران و ترکيه 58
3-4-3- تأثير گردشگري در روابط ايران و ترکيه 59
3-4-4- نقش گاز و انرژي در روابط ايران و ترکيه 60
3-4-5- تأثير قراردادهاي ارتباطات و مخابرات بر روابط دو کشور 62
3-4-6- نقش پيمانکاري و فرودگاه تهران بر روابط دو کشور 63
3-4-7- ترانزيت، حمل و نقل جادهاي ميان دو کشور 64
3-4-8- روابط مالي و بانکي ايران و ترکيه 64
3-4-9- روابط اجتماعي و فرهنگي ايران و دولت حزب عدالت و توسعه 66
3-4-10- روابط ديني و مذهبي ايران با دولت حزب عدالت و توسعه 69
3-4-11- روابط نظامي و دفاعي ايران و ترکيه 72
3-4-12- سامانه‌هاي موشکي ناتو و تنش در روابط ايران و ترکيه 73
3-4-13- انرژي هسته‌اي ايران، کارت بازي بين‌المللي براي ترکيه 77
3-4-14- تنش در روابط ايران و ترکيه پيرامون مذاکرات هسته‌اي 79
3-4-15- روابط سياسي، سفرها و مذاکرات دوجانبه 81
3-4-16- نتيجه گيري 84
فصل چهارم: هويت متضاد، علت تنش در روابط ايران و ترکيه 86
4-1- مقدمه 87
4-2- بخش اول: هويت غرب مرکزگراي ترکيه 88
4-2-1- تنوع هويتي در ترکيه 88
4-2-2- اصول بنيادي کماليسم در ترکيه 88
4-2-3- سکولاريسم و لائيسيزم در ترکيه 92
4-2-4- منافع ترکيه در چارچوب کماليستي 95
4-2-5- پيدايش هويت اسلامگرا در ترکيه 96
4-2-6- اسلامگرايي با قرائت و شيوه عثماني 97
4-2-7- اسلامگرايي سکولار يا کماليستي 99
4-2-8- اسلامگرايي اربکان و حزب رفاه 100
4-2-9- اسلامگرايي اردوغان و حزب عدالت و توسعه 101
4-2-10- غربگرايي کماليستي در ترکيه 103
4-2-11- هويت اقتصاد سرمايه‌داري در ترکيه 105
4-2-12- ترکيه نماينده غرب در منطقه 106
4-2-13- فتح الله گولن، پدر اسلامگرايي غربي 108
4-2-14- همگرايي ترکيه با غرب، ترکيه و پيمان ناتو 110
4-2-15- ترکيه هميشه پشت درهاي اتحاديه اروپا 112
4-2-16- پشت دروازه‌هاي تمدن غربي يا مسيحي 113
4-2-17- دروازه‌هاي تمدن، انگاره مشترک محمدرضاشاه و اردوغان 114
4-2-18- همه تلاش‌هاي ترکيه ، همه وعده‌هاي اتحاديه اروپا 115
4-2-19- هزينه‌هاي ترکيه به جاي اروپا و غرب 117
4-2-20- هويت مرکزگراي ترکيه تابع امريکا و اتحاديه اروپا 118
4-2-21- تنش سامانه‌هاي موشکي و سياست خارجي مرکزگراي ترکيه 119
4-2-22- تنش زايي ترکيه، دوستان و دشمنان اتحاديه اروپا و امريکا 120
4-2-23- ترکيه در نقش عروسک يا مترسک رقصان غرب 121
4-3- بخش دوم 122
4-3-1- هويت، منافع و راهبردهاي ايران 122
4-3-2- هويت تمدني ايران 123
4-3-3- هم پوشاني هويت ايراني، اسلامي – شيعي 124
4-3-4- فلسطين و اسرائيل، مرزبندي هويتي ميان ايران و ترکيه 127
4-3-5- فرآيند تأثيرگذاري هويت غربگراي کارگزاران ترکيه 128
4-4- بخش سوم 135
4-4-1- تأثير بيداري اسلامي (بهار عربي) بر روابط ايران و ترکيه…………… 135
4-4-1-1- تونس، ايستگاه اول بيداري اسلامي 135
4-4-1-2- ليبي،همراهي ترکيه با غرب بر عليه يک کشور اسلامي 136
4-4-1-3- بحرين، سکوت ترکيه به خاطر تمايلات مذهبي 137
4-4-1-4- عربستان، سکوت و حمايت ترکيه از سرکوبي معترضين 139
4-3-1-5- عراق، حمايت ترکيه از مخالفان دولت مقتدر شيعي 140
4-3-1-6- مصر، برتري جويي همفکران و استادان اردوغان 141
4-3-1-7- سوريه، خاري در چشم اردوغان و سدي در برابر منافع غرب‌محور ترکيه 142
4-4-2- تقابل هويت ايران و ترکيه در تحولات جهان اسلام
145
4-4-3- تأثير انقلاب اسلامي ايران بر بيداري اسلامي 146
4-4-4- ترکيه و ترويج هويت غربي و سکولار با عنوان بهار عربي
148
4-5- نتيجه گيري 151
فصل پنجم: جمع‌بندي و نتيجه‌گيري نهايي 152
5-1- جمع بندي 153
5-2- نتيجه گيري 154
منابع و مآخذ: 163
Abstract 172

چكيده
هدف از نگارش اين تحقيق، پرداختن به روابط دو کشور ايران و ترکيه طي سالهاي 2008 الي 2012 مي‌باشد. طي اين دوره زماني، عليرغم حاکميت دولت اسلامگراي حزب عدالت و توسعه1در ترکيه، روابط ميان ايران و ترکيه داراي نوساناتي بوده و حتي با تنشهايي نيز همراه بوده است .
در اين تحقيق، سعي شده است علت تنش‌هاي موجود در روابط دو دولت اسلامگراي ايران و ترکيه با استفاده از رهيافتي نوين، بررسي گردد. اينکه چرا اسلامگرايان حزب عدالت و توسعه که از ميراث داران حزب رفاه به رهبري نجم‌الدين اربکان بوده‌اند، عليرغم تثبيت جايگاه و قدرت خود در حاکميت کشور ترکيه، نتوانسته‌اند در چارچوب يک رابطه دوستانه و همگرايانه با دولت اسلامي ايران حرکت کرده و روابط دوستانه خود با ايران را حفظ کنند.
دو کشور ايران و ترکيه، عليرغم همسايگي باهم و داشتن علقهها و ميراث مشترک فرهنگي، اجتماعي و ديني در طي تاريخ خود، به تقابل با هم مشغول بودهاند که جنگهاي بزرگ و خسارت باري را در روابط دو جانبه خود داشتهاند.
اما از سال 2001 و بعد از آنکه اولين پيروزي حزب عدالت و توسعه در انتخابات پارلماني ترکيه حاصل گرديد و بعد از پنج سال، مجدداً نخستوزيري اسلامگرا به حکومت رسيد، مردم و دولت ايران ضمن خوشحالي از اين پيروزي اسلامگرايان ترکيه، از آنها حمايت نيز نمودند.
اما به مرور زمان و بعداز سال 2008 و به ويژه از سال 2010 به بعد، دوره ماه عسل روابط ايران و ترکيه به پايان رسيده و تنش ميان دو کشور به اوج خود رسيده است. به نظر ميآيد هويت و ماهيت سياستهاي دولت اردوغان طي چند سال اخير دچار چرخشي 180 درجهاي گرديده و به مرور زمان در حال نشان دادن ماهيت اصلي و دروني خود، يعني هويت غربگراي ترکيه ميباشد، هويت واقعي ترکيه که موجب تنش با ايران شده است.

کليد واژه‌ها: ايران، ترکيه، حزب عدالت و توسعه، هويت، منافع، غرب مرکزگرا

فصل اول

کليات

1 – 1- بيان مسأله
با روي کارآمدن اولين دولت اسلامگرايان(حزب رفاه به رهبري نجم الدين اربکان2) در ترکيه در اواخر دهه 1990 ، شاهد گسترش همکاريهاي سياسي، فرهنگي و اقتصادي ميان ايران و ترکيه بوديم که اوج اين همکاريها را مي توان در دولت اربکان مشاهده کرد، زماني که موافقتنامههاي اقتصادي بزرگ و مهمي ميان دو کشور امضا شده و دو کشور به نوعي روابط دوستانه دست يافته بودند.
عليرغم يک وقفه پنج ساله که با کودتاي نرم ارتش بر عليه دولت اربکان در سال 1997 آغاز شده و به سقوط دولت اسلامگرا و زنداني شدن بسياري از رهبران حزب رفاه و از جمله رجب طيب اردوغان3 شهردار وقت استانبول، منجر شده و در نهايت انحلال حزب رفاه توسط دادگاه قانون اساسي در سال 1998، در انتخابات سال 2002 ترکيه که اسلامگريان مجدداً توانستند قدرت را به دست بگيرند، روابط ايران و ترکيه گسترش يافته و به بالاترين سطح خود در طي پنجاه سال اخير رسيد.
با اين حال با عبور از دورهاي از همکاريهاي اقتصادي و سياسي ميان دو کشور، طي سالهاي اخير با وجود آنکه اسلامگرايان حزب عدالت و توسعه با اقتدار کامل در انتخابات سالهاي 2007 و سپس 2011 به پيروزي رسيده و حتي پست رياست جمهوري را نيز در اختيار خود گرفتهاند، تنش در روابط ايران و ترکيه به خصوص در مسايل سياسي و منطقه‌اي، رو به افزايش بوده است، تنشي که منجر به عدم همگرايي دو کشور و بلکه تقابل و نبرد تاکتيکي آنها در سطح منطقه شده است .
چرا روابط دو دولت اسلامگراي ايران و ترکيه، به واگرايي و تقابل رسيده است؟
علت اصلي تقابل منافع دولت اسلامگراي حزب عدالت و توسعه با ايران در چيست؟
آيا دين اسلام، احکام و دستورات اسلامي در صدر برنامه‌هاي حزب عدالت و توسعه و دولت منبعث آن قراردارد؟

1 – 2- اهميت و ضرورت انجام تحقيق
بررسي عوامل تأثيرگذار بر سياست خارجي ترکيه و به خصوص هويت غرب مرکزگراي حاکم بر اين کشور که طي سالهاي اخير موجب چرخشهاي دورهاي سياست خارجي ترکيه در ارتباط با ايران گرديده و موجب بروز دورههاي پرتنش و پرنوسان در روابط دو کشور ايران و ترکيه شده است.
با توجه به اتکاي منفعلانه دستگاه سياست خارجي ايران در برههاي از سالهاي مورد پژوهش(2012 – 2008) به ترکيه و اعتماد بيش از حد به دولت منبعث از حزب اسلامگراي عدالت و توسعه که سرانجام به واگرايي دو کشور در مسايل مختلف انجاميد، نياز به بررسي علل و ريشههاي اين تغيير رويکرد دولت اسلامگراي ترکيه احساس ميشود، تا مشخص گردد که علت يا علل اصلي اين تغيير رويکرد چيست و در آينده مجدداً در دام چنين سياستهاي ظاهري ترکيه يا ديگر کشورها گرفتار نشويم.
شفافسازي هويت حاکم بر دولتهاي ترکيه(اسلامگرا يا سکولار) و استفاده از آن براي جلوگيري از بروز خطا و پيش داوري‌هاي نسنجيده در روابط خارجي ايران از ديگر ضرورت‌هاي اين تحقيق ميباشند.

1 – 3- مرور ادبيات و پيشينه تحقيق
در زمينه موضوع اصلي اين تحقيق يعني هويت غرب مرکزگراي ترکيه، منابع علمي و تئوريک کافي وجود ندارد. پيرامون ترکيه و هويت آن، تحقيقات و کتابهاي

پایان نامه
Previous Entries ساختار سازمانی، فرهنگ سازمانی، سطح معنی داری Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه حزب عدالت و توسعه، اعتضادالسلطنه، الکساندر ونت