منبع تحقیق درمورد سبک بازگشت، آداب و رسوم

دانلود پایان نامه ارشد

…………………………………… 8
1-3- سبک بازگشت ………………………………………………………………………………………………… 9
فصل دوّم : تشبيه ………………………………………………………………………………………………….. 15
2-1- انواع تشبيه به اعتبار حذف يا ذكر اركان ………………………………………………………. 17
2-2- انواع تشبيه به اعتبار حسي و عقلي بودن طرفين آنها ……………………………….. 18
2-3- تشبيه خيالي ……………………………………………………………………………………………… 20
2-4- تشبيه وهمي …………………………………………………………………………………………………. 20
2-5- انواع تشبيه به اعتبار مفرد، مقيّد و مرکّب بودن …………………………………………. 20
2-6- وجه شبه تحقيقي وتخييلي ………………………………………………………………………….. 22
2-7- وجه شبه دوگانه يا صنعت استخدام ……………………………………………………………… 22
2-8- وجه شبه مفرد، متعدّد و مرکّب ……………………………………………………………………….. 23
2-9- تشبيه تمثيلي ……………………………………………………………………………………………………. 23
2-10- زاويّه تشبيه …………………………………………………………………………………………………….. 24
2-11- اضافه تشبيهي ……………………………………………………………………………………………….. 24
2-12- انواع تشبيه به لحاظ شکل ………………………………………………………………………………… 26
2-13- نو کردن تشبيه …………………………………………………………………………………………… 29
2-14- غرض از تشبيه ……………………………………………………………………………………………… 29
فصل سوّم: بررسي تشبيه در پانصد غزل آغازين ديوان وصال شيرازي …….. 30
فصل چهارم: نتيجه گيري ………………………………………………………………………………… 184
نتيجه گيري ………………………………………………………………………………………………………………. 185
نمودارها …………………………………………………………………………………………………………………… 186
منابع ومآخذ ………………………………………………………………………………………………………….. 191
193 ………………………………………………………………………………… Abstract

بررسي تشبيه در پانصد غزل آغازين ديوان وصال شيرازي
به وسيله ي: احمد کمال پور
چکيده:
تشبيه يکي از عناصر اصلي صور خيال مي باشد که شاعران و نويسندگان براي هر چه زيباتر بيان کردن تصويرهاي ذهني خود از آن بهره برده اند. در اين پژوهش به بيان زيباي هاي تصويرسازي وصال در زمينه تشبيه در پانصد غزل آغازين ديوان وي پرداخته شده است. ابتدا ابياتي که داراي تشبيه مي باشند استخراج شده و سپس از نظر نوع تشبيه، آوردن وجه شبه وادات، حسي وعقلي بودن وهمچنين از نظر مفرد، مرکّب ومقيّد بودن مورد بررسي قرار گرفته و در انتها نتيجه حاصله به صورت نمودار ارائه شده است. در بين انواع تشبيه، تشبيه مؤکّد بيشترين بسامد را به خود اختصاص داده است و به خاطر توجّه ويژه شاعر به محسوسات، لذا تشبيه از نظر حسي وعقلي بودن بيشتر از نوع حسي به حسي مي باشد وهم چنين تشبيه از نظر افراد بيشتر از نوع مفرد به مفرد مي باشدکه اين را مي توان دليل برسادگي فکر و انديشه شاعر دانست که از پيچيدگي و اغماض دور بوده است و تشبيهاتي چون وهمي ،حروفي و مشروط در آن ديده نمي شود.
کليد واژه: وصال شيرازي، بيان، تشبيه و سبک بازگشت.

مقدمه:
آراسته ساختن کلام به زيورهاي ادبي در بين شاعران ونويسندگان بيانگر قابليت وتوانمندي آنان مي باشد و در اين ميان تشبيه جايگاه ويژه اي نسبت به ديگر عناصر خيال پردازي دارد. چه بسيار از انسانها در سطوح مختلف علمي و ادبي از اين عنصر خيال پرداز در زندگي روزمره خود استفاده مي نمايند و جايگاه ويژه اي در بين مردم دارد.
هنرمندان ادبي به جهان برون و درون نگاه ويژه اي دارند و برداشت آنها از جهان پيرامون خود زيبايي خاص خود را دارد وبا توجّه به محيط هاي اجتمايي مختلف، آداب و رسوم، سبک و دوره اي که در آن زندگي مي کنند تفاوتهايي ديده مي شود. شاعران در ذهن خود با تصاوير گوناگون، نگارستاني ايجاد کرده اند که براي ديده شدن اين تصويرهاي زيباي ذهن خود از صور خيال استفاده مي کنند که در اين بين تشبيه جايگاه ويژه اي دارد.
تشبيه يکي ازعناصر اصلي صور خيال در ادبيّات هر ملتي است که ساير صورت ها از آن مايه مي گيرند زيرا پايه واساس صور خيال از استعازه، مجاز، کنايه وحتي رمز بر رابطه تشبيه استوار است وهم چنين يکي ازپر کاربردترين مباحث زيباشناسي در راستاي سهولت درک معني شناخته مي شود واز اين طريق است که مي توان تصويرپردازي را توسعه فراوان داد بدين ترتيب تشبيه از عناصر برجسته زيبايي درکلام نويسندگان وشاعران مي باشد. هر چند دانشمندان وعلماي بلاغت از گذشته تا حال درمورد تشبيه وانواع آن در مواردي اختلاف نظر دارند اما نگارنده دراين کار تحقيقي سعي را برآن داشته از نظرات غالب را که دردانشگاهها وموسسات آموزشي آموخته مي شود، اساس کار خود قرار دهد. در اين مجموعه براي سهولت ازاعداد بهره جسته است وبه خصوص درتشبيهات ملفوف، مفروق، جمع وتسويه که در آن چند مشبّه ومشبّه به کار برده شده لذا هر شماره اي باشماره مشابه خود در مشخص کردن ارکان تشبيه مطابقت دارد. در اين پژوهش بررسي تشبيه از ابتداي غزليّات به ترتيب مي باشد.
اين پايان نامه در چهار فصل تنظيم شده است.
فصل اوّل: نگاهي به زندگي، آثار و سبک وصال.
فصل دوّم: تشبيه.
فصل سوّم: بررسي تشبيه در پانصد غزل آغازين ديوان وصال شيرازي.
فصل چهارم: نتيجه گيري.

روش تحقيق:
اين پژوهش، بر اساس هدف، از مجموعه تحقيقات بنيادي – نظري است. اطلاعات مربوط به پايان نامه، از طريق فيش برداري از کتابها و مقالات معتبر علمي گردآوري شده است. روش تحقيق در اين پژوهش از نوع توصيفي – تحليلي مي باشد.
اهداف تحقيق:
اصلي ترين هدف در اين پايان نامه بيان ظرافت و زيبايي هاي تشبيه به عنوان يکي ازعناصر خيال انگيز در شعر وصال شيرازي مي باشد که مي تواند راهگشايي براي جويندگان علوم ادبي در زمينه ي بيان باشد.
پيشينه ي تحقيق:
تا کنون تا جايي که نگارنده بررسي نموده است پژوهشي به طور مجزا در مورد موضوع تشبيه در غزليّات وصال پرداخته نشده است امّا در موضوع صور خيال در غزليّات وي پايان نامه زير موجود مي باشد که به صورت کلي وگذرا به عنصر تشبيه پرداخته ولي نگارنده در اين پژوهش به جزئيات تشبيهات موجود در پانصد غزل آغازين ديوان وصال شيرازي پرداخته است.
جمشيدي، احمد، ( 1386)، بررسي صور خيال در غزليّات وصال شيرازي ومقايسه ي آن با غزل هاي سعدي و حافظ، پايان نامه کارشناسي ارشد، دانشگاه يزد.

فصل اوّل
نگاهي به زندگي، آثار و سبک وصال

وصال شيرازي از شاعران ونويسندگان بنام عصرقاجار واز پيروان سبک بازگشت ادبي مي باشد. . وصال نامش محمد شفيع، لقبش ميرزا کوچک ومتخلص به وصال(1192-1262 ه.ش) يکي از بزرگترين شعراي دوره ي بازگشت ادبي است که در شيراز چشم به جهان گشود. پدرش محمد اسماعيل فرزند محمد شفيع ابن ميرزا اسماعيل است. از نياکان وي آگاهي نيست. چون به سن تميز رسيد به درويشي و فقر گراييد، نخست”مهجور”تخلّص مي کرد. چون زمان مهجوري به سر آمد به اشاره‌ي مرشد خود “ميرزا ابوالقاسم سکوت” وصال تخلّص نمود. در علوم ادبيّه و حکمت الهي و معاني و فنون رياضي، ويژه در علم موسيقي مرتبه و بلندي يافت وصوتي مطلوب داشت. اگردر مدح بزرگان عصر خود سخني گفته براي آزمايش طبع بوده و با طبع بلندي که داشته در انديشه ي پاداش و صله نبوده و هزينه ي زندگي را از خطاطي کتاب و هديه ي کلام الله فراهم مي نموده. در سن سي دو سالگي با يکي از خويشاوندان خود وصلت نموده داراي شش فرزند به نامهاي: احمد وقار، محمود حکيم، محمد داوري، ابوالقاسم فرهنگ، اسماعيل توحيدوعبدالوهاب يزداني بوده است. وصال در اواخر عمر خود نابينا شد و در سال هزار و دويست و شصت و دو بدرود حيات گفت و در جوار حضرت شاه‌چراغ (احمدبن موسي الکاظم) در شيراز آرام گرفت. (ر.ک،روحاني وصال شيرازي، 1386: 25-22-18-17)
1-1- آثار وصال:
وصال از شاعران بزرگي است که در زمينه هاي مختلف علمي آثار ارزشمندي دارد که اين بيانگر نبوغ فکري وتبحر ايشان در علوم مختلف مي باشد.
“کتاب هايي که به نثر و نظم تصنيف نموده يکي در حکمت وکلام به نظم ونثر وديگري در گفتار حکيم فارابي در علم موسيقي ويکي در ادبيّات و قوانين عروض است. کتابي در تفسير احاديث قدسيه به نظم و نثر مسمي به سفينه و ديگري به نام صبح وصال به طرز گلستان شيخ سعدي مي باشد و قسمتي از خسروشيرين وحشي بافقي را به اتمام رسانيده است و کتابي ديگر، منتخبي از مقامات زمخشري است که با بيان شيرين شرح نموده و در پايان نثر، نظمي سروده است. کتاب بزم وصال به بحر متقارب سروده که هفت هزار بيت دارد. ديوان اشعارش بالغ بر سي هزار بيت که دو هزار بيت آن در مرثيه آل عبا عليه السلام است. غزلياتش به سه گونه مي باشد: بخشي در جواب سعدي و بخشي در جواب حافظ و آنچه از مخترعات افکار اوست در مجموعه‌ها‌ي ديگر است که بيشتر در اندرز و حکمت است”. . . (روحاني وصال شيرازي،1386: 22-21)
“آنجانب را کمالات چند حاصل است که در هر يک از آنها مسلّم و کامل است. اولاً جمعيّت فنون علم وحکمت ادبيّه وعربيّه، ديگر حصول صوت وحسن و صورت مستحسن، ديگر مکارم اخلاق واستحضار از علوم انفس و آفاق، ديگر سليقه ي مستقيم و طبع سليم و ديگر اينکه همه ي خطوط را خوش مي نگارد”.(هدايت،576:1344)
1-2- سبک.شعري.وصال:
وصال از جمله شاعران سبک بازگشت ادبي بود که توانست رسالت اين سبک راکه بر هر چه ساده بيان کردن تصوير ذهني خود بود را جامه عمل بپوشاند. . ……”وصال پيروي از سبک‌هاي ديرين را به اوج خود رسانده و در اين پيروي از استادان پيشين در حد کمال است. تقريباً در هر شعر اين شاعر دانشمند مي‌توان نشانه‌هايي از هنر شاعران نامدار ديرين را يافت. در ديوانش مي‌توان غزل‌هايي را ديد که با آثار سعدي و حافظ هم‌سنگي مي‌کند. دو مثنوي او يکي “بزم وصال” نام دارد که يک درس‌نامه‌ي کامل اخلاقي به شعر است و آن را با کمک مصطفي‌قلي‌خان آفريده است و مثنوي ديگر بخش پاياني داستان “فرهاد و شيرين وحشي بافقي” است. مشاهده‌ي سبک رمانتيک سده‌ي 18 در فرهاد

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های ضریب تعیین، سطح معنی داری، ارزش دفتری Next Entries منبع تحقیق درمورد عصر قاجار، سبک بازگشت، دوره بازگشت