پایان نامه با موضوع مجلس شورای اسلامی، قانونگذاری، قوه مجریه

دانلود پایان نامه ارشد

25
گفتاراول: ممنوعيت جمع برخي مشاغل با نمايندگي مجلس 26
بند اول: اهميت سمت نمايندگي 26
بند دوم:دلايل ممنوعيت 27
گفتار دوم:مصونيت پارلماني 28
بند اول: عدم مسئوليت 29
بند دوم: تعرض ناپذيري……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 29
گفتارسوم:حمایت ازپارلمان دربرابراهانت……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….32
فصل دوم: جايگاه رئيس مجلس در نظام تقنيني كشور 33
مبحث اول: تشكيل مجلس شوراي اسلامي 33
گفتار اول : تشکیل جلسات 34
گفتار دوم: هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی 36
گفتار سوم: کمیسیون های مجلس شورای اسلامی 39
مبحث دوم: صلاحيت تقنيني مجلس شوراي اسلامي 42
گفتاراول: صلاحيت تكليفي و اختياري 42
بند اول: صلاحيت تكليفي 43
بند دوم: صلاحيت اختياري 44
گفتار دوم: محدوديت هاي صلاحيت تقنيني مجلس 45
بند اول: محدوديت هاي اختياري 46
بند دوم: محدوديت هاي غير اختياري 47
مبحث سوم: صلاحيت نظارت مجلس شوراي اسلامي 51
گفتاراول: نظارت بیروني 52
بند اول: نظارت تقنینی و سیاسی 53
بند اول :نظارت مالي و انضباطي 54
گفتار دوم:نظارت دروني 59
بند اول: نظارت بر كميسيون ها و هيات رئيسه 59
بند دوم: نظارت بر كميسيون ها و ديوان محاسبات 60
بخش دوم: جايگاه رئيس مجلس شوراي اسلامي درجمهوري اسلامي ايران 63
فصل اول: جايگاه و نقش رئيس مجلس در برابر قوه مجريه 64
مبحث اول:رئیس مجلس و تشکیل دولت 64
گفتاراول: نظارت بر تشكيل و مسائل مهم دولت 64
بند اول: تشكيل دولت 66
بند دوم: مسائل مهم و مورد اختلاف در دولت 67
گفتار دوم: نظارت بر نحوه فعاليت هاي دولت از لحاظ اطلاعي يا استصوابي بودن 68
بند اول: سوال 68
بند دوم: استيضاح 72
مبحث دوم: نقش رئيس مجلس در نظارت مالي بر دولت 73
گفتاراول: تهيه و تصويب بودجه 73
بند اول: تهيه بودجه 73
بند دوم:تصويب بودجه 75
گفتار دوم: اجراي بودجه 77
مبحث سوم: نظارت رئيس مجلس بر مصوبات دولتي 82
گفتاراول: قانون نحوه اجراي اصول 85 و 138 قانون اساسي 84
بند اول: اعتبار مصوبه دولت با ايراد رئيس مجلس 87
بند دوم: ضمانت اجراي نظارت رئيس مجلس بر مصوبات دولتي 94
گفتار دوم: هيات بررسي تطبيق مصوبات دولتي با قوانين 95
بند اول: قانون الحاق 5 تبصره به قانون اجراي اصل 85 و 138 96
بند دوم: نقش رئيس مجلس در اين هيات 98
فصل دوم:نقش رئيس مجلس در برابر ساير نهادها 99
مبحث اول: شورای بازنگری قانون اساسی و اتحادیه بین المجالس 99
گفتار اول: شورای بازنگری قانون اساسی 99
گفتار دوم: اتحادیه بین المجالس 103
مبحث دوم: شورای عالی انقلاب فرهنگی و مجمع تشخیص مصلحت نظام 103
گفتار اول: شورای عالي انقلاب فرهنگي 103
گفتاردوم: مجمع تشخیص مصلحت نظام 105
مبحث سوم: ساير نهادها 110
گفتار اول: شوراي عالي امنيت ملي 110
گفتار دوم: صدا و سيما 111
نتیجه 114
منابع 117

مقدمه
الف- بیان مسئله
جایگاه و موقعیت رئیس مجلس تا حد زیادی خاص و منحصر بفرد است. ازسویی رئیس مجلس اولاً و بذات به روال و سیاق سایر کسانی است که برای نمایندگی مجلس شورای اسلامی در انتخابات کاندید می شوند و پس از اخذ حد نصاب لازم به عنوان نماینده پای به مجلسی می گذارند . وی نیز بدین سان نماینده مجلس می شود و در این مرحله هیچ برتری و مزیت خاصی نسبت به سایر نمایندگان ندارد اما وی پس از برگزاری انتخابات هیأت رئیسه و انتخاب شدن به عنوان رئیس مجلس شأن و جایگاه متفاوتی نسبت به سایر نمایندگان پیدا می کند که صد البته اختیارات و وظایف ویژه ای نیز بر عهده اش قرار می گیرد.
همچنین در رابطه با نقش رئیس مجلس شورای اسلامی در رابطه با قوه مجریه باید گفت که نظارت براساسنامه های مصوب دولت، آئین نامه ها و تصویب نامه های هیأت وزیران و کمیسیون های متشکل از چند وزیر بر عهده رئیس مجلس شورای اسلامی است. و نظر وی نیز در این رابطه نظر نهایی و لازم الاجرا بوده و مقرره دولتی در صورت عدم تامین نظر وی فاقد اعتبار است. با توجه به اینکه وظیفه نظارت بر مصوبات دولتی بر عهده رئیس مجلس شورای اسلامی است، مرجع تشخیص مصوبات موضوع اصول فوق از تصمیمات صرفا اجرایی شخص رئیس مجلس است.
علاوه بر آن رئیس مجلس در دیگر نهادهای نظام جایگاهی خاص دارا می باشد و به عنوان رئیس قوه قانونگذاری کشور در نهادهای مهم مانند شورای بازنگری، شورای عالی امنیت کشور، شورای عالی انقلاب فرهنگی عضو می باشد و در تصمیم گیری ها و سیاست های این نهادها تاثیر گذار است. بنابراین با توجه به مسائل فوق و اهمیت موضوع دراین تحقیق بر آن خواهیم شد که نقش و جایگاه حقوقی رئیس قوه تقنین را در جمهوری اسلامی ایران مورد واکاوی قرار دهیم.
ب- اهمیت موضوع
با توجه به نقش قوه مقننه و اهمیت آن در نظام حقوقی کشور و از طرفی اهمیتی که این نهاد برای مردم دارد از آن جهت که نمایندگان منتخب آنها در این نهاد قرار دارند و رئیس مجلس شورای اسلامی (قانونگذاری) یکی از این نمایندگان که تجلی حاکمیت و اراده مردم در حکومت می باشد، بررسی نقش و جایگاه رئیس مجلس شورای اسلامی در نظام جمهوری اسلامی با توجه به اینکه وی به عنوان رئیس قوه قانونگذاری و با توجه به اینکه در قانون اساسی کشور ما اختیارات ویژه ای به وی تفویض شده است که در دیگر قوانین اساسی دیده نمی شود مانند اصول 85 و 138 قانون اساسی، لذا واکاوی نقش و بررسی وظایف و اختیارات وی در قانون اساسی کشور حائزاهمیت بسیاری می باشد.
ج- سوالات تحقیق
1-سوال اصلی
1-1:رئیس مجلس شورای اسلامی با توجه به قانون اساسی در برابر سایر قوا چه نقش و جایگاهی دارد؟
2-سوالات فرعی
1-2:رئیس مجلس با توجه به اصول 85 و 138 قانون اساسی آیا اختیار ابطال مصوبات خلاف شرع را نیز داراست؟
2-2:دلیل نقش و حضور رئیس مجلس در نهادهای مقرر در قانون اساسی چیست؟

د- فرضیه ها
1- رئیس مجلس شورای اسلامی در قوه تقنین جایگاه مدیریتی دارا بوده و در برابر قوه مجریه حق نظارت بر مصوبات دولت داراست هر چند نقش وی در برابر قوه مجریه با حق نظارت بر مصوبات دولتی پررنگ به نظر می رسد.
2- دولت مکلف است مصوبات خود را همزمان با ابلاغ جهت اجرا به اطلاع رئیس مجلس برساند تا در صورتی که آنها را مغایر با قوانین تشخیص داد، آنها را برای تجدید نظر به دولت ارسال کند. اما حوزه اختیارات وی در حد مخالفت مصوبات با قوانین و مقررات عمومی کشور بوده و شامل موارد مخالفت با شرع و قانون نمی شود.
3- با توجه به اینکه رئیس مجلس از سران حاکمیتی و نماینده مردم محسوب می شود، حضور وی در نهادهایی از جمله شورای بازنگری، شورای انقلاب فرهنگی، شورای امنیت ملی و … ضروری و راهگشا بوده اما حضور وی به عنوان نماینده دستگاه تقنینی بوده و با تجربیات خود در مسیر قانونگذاری خواهد توانست نقش به سزایی را در این نهادها اعمال نماید.
ه- اهداف تحقیق
از مهم ترین اهداف این تحقیق بررسی نقش رئیس مجلس شورای اسلامی در تشخیص عدم مغایرت مصوبات دولت با قوانین و مقررات عمومی کشور است می باشد. از سوی دیگر لازم است تا مشخص شود محدوده این اختیار تا کجاست و اینکه این امر نوعی دخالت در وظایف سایر قوا محسوب نمی شود؟البته رئیس مجلس شورای اسلامی در رابطه با سایر نهادها نیز وظایف مهمی بر عهده دارد که در این تحقیق مورد مداقه قرار خواهد گرفت.

و- روش پژوهش
روش تحقیق توصیفی تحلیلی بوده است. و هدف از آن بررسی نقش رئیس مجلس شورای اسلامی در ساختار حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران بوده و در این رابطه نقش وی در رابطه با سایر قوا نیز مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
ز- روش گردآوری
روش گردآوری مطالب به شیوه کتابخانه ای بوده و از منابع در دسترس اعم از کتاب، مقاله و اینترنت استفاده شده است.
ح- پیشینه پژوهش
با توجه به اینکه موضوعی که برای پایان نامه انتخاب شده است نقش و جایگاه رئیس مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران می باشد. پس از بررسی های به عمل آمده در خصوص سابقه و پیشینه ی پژوهش حاضر مشخص گردید در این زمینه کلیات و اختیارات مجلس منابع فراوانی به زبان فارسی وجود دارد. اما در آنها بسیار کم به اختیارات رئیس مجلس پرداخته شده بود. علاوه بر آن با توجه به اینکه بیشتر اختیارات رئیس مجلس در آیین نامه داخلی مجلس آمده است تا کنون این اختیارات مورد بررسی قرار نگرفته بوده علاوه بر آن با توجه به نظارتی که وی در جریان مصوبات قوه مجریه دارد به این امر نیز به صورت بسیار مختصر پرداخته شده بود. سعی خواهد شد که این موضوعات ، به صورت مفصل تری مورد بررسی قرار گیرد.

ت- مشکلات پژوهش
مهمترین مشکل پژوهش پیش رو کمبود منابع مورد نیاز برای جمع آوری اطلاعات در مورد اختیارات و وظایف رئیس مجلس بود که کار محقق را برای دسترسی به مطالب دشوار گردانید.
ی- سازماندهی پژوهش
پایان نامه حاضر مشتمل بر دو بخش می باشد که هر بخش به دو فصل تقسیم شده است. بخش اول مشتمل بر کلیات می باشد که در فصل اول آن به بررسی مبانی نظری و ساختاری قوه مقننه پرداخته شده و در فصل دوم جایگاه و نقش رئیس مجلس در قوه مقننه بررسی شده است. در بخش دوم جایگاه رئیس مجلس در دیگر نهادهای نظام مشخص و تبیین شده است. در فصل اول به بررسی نقش رئیس مجلس در برابر قوه مجریه و از جمله مهمترین وظایفی که رئیس مجلس دارد یعنی اختیارات مربوط به اصول 85 و 138 قانون اساسی، مورد واکاوی و تحلیل قرار گرفته است. در فصل پایانی نقش رئیس مجلس در برابر سایر نهادهای نظام جمهوری اسلامی ایران مورد مداقه قرار می گیرد.

بخش اول:
مفاهیم و مبانی

فصل اول : قوه مقننه
قوه قانونگذاری یا قوه مقننه نوعی انجمن گفتگویی (مشورتی) با اختیارهای ایجاد، اصلاح و لغو قانون است. اين نهاد در کشورهای مختلف نام های متنوع به خود گرفته است. “همانندکانگرس1 در ايالات متحده امريکا، شورای ملی2 در فرانسه، مجلس نمايندگان3   در ژاپن، پارلمان4 در انگلستان و سنگاپور، مجلس شورای اسلامی درايران”
قوه مقننه یکی از نهادهای هیأت حاکمه است که امر قانونگذاری را در نظام تفکیک قوا انجام می دهد. شهروندان از طریق قوه مقننه می توانند تصمیمات مقتضی در خصوص نیازها و خواسته های زندگی فردی و اجتماعی خود را اتخاذ نمایند. در واقع قوه مقننه نماد بیان اراده مردم است که در نظام های مردم سالار یا دمکراسی غیر مستقیم هویت می یابد. 5
مبحث اول: مبانی نظری قوه مقننه
قوه مقننه در جوامع مختلف نقش موثر و مهمی در ایجاد دموکراسی پایدار ایفا می‌کند و یکی از ضروری‌ترین پایه‌های دموکراسی به شمار می‌رود. جوامع دمکراتیک نیاز به مکانی دارند تا نمایندگان اجتماعات مختلف با گردهم آمدن در آن ارتباط و پیوندی نزدیک با توده مردم داشته باشند. همچنین این نهادها باید توانایی تصویب قوانین خوب و قابل اجرا را داشته باشند تا مشارکت مردم را در امور سرعت بخشند.
گفتاراول: شعبه تقنين و سابقه آن
از لحاظ سابقه تاریخی، در کشورها مجلس مقننه، ابتدا یک شورای مشورتی بیش نبود؛ اعضای آن هم توسط حکومت از میان طبقات مختلف تعیین می شد. این شورا بعدها، تکامل یافت و جنبه ی دموکراتیک پیدا کرد. از لحاظ تاریخی، وظیفه ی شورای مشورتی، تبادل نظر درباره ی وضع مالیاتها و گردآوری سپاه بود که طرف شور حکومت قرار می گرفت. در نظر حکومتها جلب رضایت قبلی نمایندگان ملت به ویژه در مواقع بحرانی و جنگ، به منظور ایجاد تسهیلات درگرفتن مالیات از مردم و سربازگیری و سایر مسایل امری ضروری شمرده می شد، بعدها به تدریج این شورا برای خود این حق را قائل شد که در مقابل مالیاتی که ملت می دهد بر چگونگی مصرف این اعتبارات یعنی بر درآمدها و هزینه های عمومی نظارت بکند. این نظارت در سیر و تحول تاریخی از

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درمورد اسباب نزول، علوم قرآن، ضرب المثل Next Entries پایان نامه درمورد ناسخ و منسوخ، محکم و متشابه، ظاهر و باطن