پایان نامه با کلید واژگان موازنه قوا، موازنه قدرت، نظام بین الملل

دانلود پایان نامه ارشد

دانشگاه علامه طباطبایی
-ایجاد پایگاه های نظامی
-کمک های تسلیحاتی
-موافقت نامه های امنیتی
2-موازنه نرم
-بهره گیری نهاد های بین المللی
-روش های دیپلماتیک

6-تعریف مفاهیم اختصاصی
-موازنه قدرت1
موازنه قدرت به بیان مورگنتا در چهار اصطلاح به کار می رود:
سیاست معطوف به وضعیت خاص ، وضعیت بالفعل امور ، توزیع تقریبا برابر قدرت و هرگونه توزیع قدرت. البته موازنه ی قدرت در معنای عام آن به وضعیتی دلالت دارد که در آن قدرت به شکلی کم و بیش متوازن و برابر میان چند دولت توزیع شده است(مورگنتا،1374: 287 ).
-موازنه قوای سخت2
نوعی استراتژی است که بیشتربه جهان دو یا چند قطبی مربوط می شود در این استراتژی قدرت های بزرگی که هم وزن اند سعی در ایجاد توازن در قبال هم دارند(ّ9-18 :2005،Pape).
-موازنه قوای نرم3
موازنه قوای نرم عبارت است از هماهنگی آگاهانه اقدامات دیپلماتیک به منظور کسب نتایجی که بر خلاف ترجیحات دولت هژمون است. موازنه نرم شامل استفاده از مجموعه شیوه ها و ابزارهایی مانند نهادهای بین المللی ، رقابت اقتصادی و بی طرفی غیر منعطف راهبردی به منظور افزایش هزینه های سیاست یک جانبه قدرت برتر با هدف تثبیت نشدن قدرت هژمون است 9-18) :2005،Pape).
7- اهداف تحقیق
هدف از این تحقیق بررسی چالش های موجود در روابط ایالات متحده و چین است و بررسی چگونگی ایجاد موازنه در مقابل قدرت نوظهور چین که بی تردید مهمترین دغدغه ی هژمونی امریکاست.

8- ضرورت و اهمیت تحقیق:
چین درحال حاضر مهمترین رقیب هژمونی امریکاست. پیشرفت های اقتصادی چین نه تنها بر امریکا که بر تمام کشورهای دنیا تأثیر گذاشته است اکثر کشورهایی که با چین مبادله اقتصادی دارند از وفور کالاهای ارزان این کشور در کشورهای خود و ضربه ای که این کالاها بر اقتصاد داخلی آنها می گذارد ناراضی اند در این میان امریکا تنها کشوری است که می تواند قدرت چین را مهار کند.
9- روش تحقیق:
روش تحقیق حاضر روش توصیفی _تحلیلی است و می کوشد با جمع آوری اطلاعات در مورد شاخص های مربوط ، به بررسی روابط دو متغیر بپردازد.
10- روش گردآوری اطلاعات و داده ها :
روش گردآوری اطلاعات و داده ها به صورت کتابخانه ای و با استفاده از کتاب ، مجلات ،مفالات و اینترنت است.
11- مشکلات و تنگناهای تحقیق:
بزرگترین مشکل تحقیقاتی این چنین بی شک کمبود منابع کتابخانه ای است.
12- سازماندهی تحقیق:
در فصل اول که کلیات تحقیق را در بر می گیرد، سوال اصلی، فرضیه اصلی و متغیرها،اهداف و ضرورت تحقیق وروش گرداوری اطلاعات پرداخته شده است.
در فصل دوم که چارچوب نظری این تحقیق را تشکیل می دهد موازنه سازی امریکا در مقابل قدرت نو ظهور چین در چارچوب تئوری موازنه قوا هم در شکل سخت و هم در شکل نرم آن بررسی می شود.
در فصل سوم تلاش شده تا به ابزارهای موازنه سخت پرداخته شود وسپس چگونگی بهره گیری امریکا از این ابزار ها برای کنترل قدرت چین تشریح گردد.
در فصل چهارم به ابزارهای موازنه ی نرم و اینکه امریکا چگونه از این ابزارها در جهت مهار چین بهره می برد .
در فصل پنجم نیز نتیجه گیری این تحقیق و چگونگی اثبات فرضیه ی تحقیق جاری بررسی می شود.

فصل دوم :چارچوب تئوریک
مقدمه
موازنه قوا یکی از کهن ترین نظریه های روابط بین الملل است که سابقه ای بس طولانی در تاریخ بشر دارد . اصلی ترین مفروضات آن بر آنارشی ، قدرت محوری و دولت محوری بنیان نهاده شده که تلاش برای کسب ، حفظ و افزایش قدرت در آن قاعده رفتاری واحدها را تشکیل می دهد.
با بروز تحولات در سیستم بین المللی این نظریه نیز دچار تغییرات اساسی شده که شکل کلاسیک آن را به عنوان نظریه ای ناکارآمد مطرح ساخته است یکی از تغییرات اساسی تحول در مفاهیم تحلیلی توازن قواست که مهمترین آن مفهوم قدرت است که از حالت سخت افزاری به شکل قدرت نرم مطرح شده است .قدرت سخت که مبتنی بر توانایی های مادی و تحمیل اراده بر دیگری بود ، جای خود را به قدرت نرم داده که مبتنی است بر توانایی اقناع یا جذب دیگران برای انجام اقدامات مشخص .
در همین راستا موازنه قوای سخت که شکل کلاسیک موازنه قواست به عنوان نظریه ای ناکارآمد جای خود را به موازنه قوای نرم داده که توانسته نظر صاحب نظران این رشته را به خود جلب کند به طوریکه امروزه توازن بخشی در عرصه روابط بین الملل چه به صورت ایجاد توازن از سوی کشورهای درجه دو در مقابل هژمون و چه به صورت ایجاد توازن قدرت هژمون در مقابل قدرت های رقیب در قالب نظریه موازنه قوای نرم بررسی می گردد .

موازنه قوا
نظریه ی موازنه قوا ، قدیمی ترین و مناقشه برانگیزترین نظریه سیاست بین الملل است که قدمت آن را می توان به نظریه پردازان سیاسی که تشریح و توصیف روابط میان دولت – شهرهای ایتالیا در قرن پانزدهم و شانزدهم می پردازند ، نسبت داد.
دیوید هیوم خاطر نشان ساخته است هرچند ممکن است اصطلاح توازن قدرت اصطلاح نویی باشد ولی قاعده ی حفظ توازن قدرت ، چنان در عقل سلیم و استدلالات بدیهی ریشه دارد که عدم وجود آن را در دوران های گذشته نمی توان پذیرفت. وی نتیجه می گرفت که توازن قدرت از اعصار باستان تا قرن هیجدهم مستمراٌ مورد عمل بوده است.
توازن قدرت به منزله ی یک وضعیت یا نوعی شرایط ، متضمن ترتیباتی عینی است که در آن رضایت خاطرنسبتاٌ گسترده ای در رابطه با نحوه ی توزیع قدرت وجود دارد توازن قدرت به عنوان یک نظام ، اشاره ای به جامعه ای مرکب ازچندین ملت دارد که در آن تمامی بازیگران اصلی ، هویت ، تمامیّت و استقلال خویش را ازطریق فرایند ایجاد توازن حفظ می کنند. در ادبیات موجود موازنه قوا به معانی مختلف ازجمله توزیع قدرت ، تعادل ، ثبات و صلح مورد استفاده قرار گرفته و به عنوان تنها قانون عام تاریخی در روابط بین الملل راهنمای عمل سیاستگذاران نیز شناخته شده است( فالتزگراف ،1384 : صص 67-66 ).
اهل نظر تبار نظریه ی توازن قوا را به توماس هابز می رسانند.هابز انسان را ذاتاً شرور ، مهاجم و متجاوز می دانست ، واقع گرایان با الهام از هابز دولت ها را دارای منافع متضاد و متعارض می دانند و می گویند کشورها از اجتماع انسان های قدرت طلب و فزون خواه تشکیل یافته که برای تامین امنیت و حفظ خویش دائماً به کسب ، حفظ و افزایش اعتبار می پردازد (لیتل ،1389:13).
موازنه قوا پس از جنگ دوم جهانی توسط مورگنتا به صورت نظریه ای تدوین شد.
از دید مورگنتا ، موازنه ی قدرت به مثابه ی پیامد طبیعی و اجتناب ناپذیر مبارزه قدرت است که به شکل اتحادی از دولت هایی نمود پیدا می کند که نگران استقلال خودند و در مقابل طرح های دولتی که برای سلطه ی جهانی اقدام می کند ، تجمع پیدا می کند ( مورگنتا،1377: 315 ).
موازنه قدرت برای حفظ استقلال و و حاکمیت دولت ها ضرورت دارد و جلوی توسعه طلبی و سیاست های تجدیدنظرطلبانه ای را که می توانند به بی نظمی و یا سلطه و تفوق یک دولت بر سایرین منجر شوند می گیرد. نظام بین الملل در شرایط موازنه قدرت است که به ثبات و تعادل می رسد . البته این ثبات بسیار شکننده است زیرا اولا دولت ها بر مبتای حدسیات و برداشت های خود از قدرت خود و دیگران عمل می کنند و بنابراین همیشه نوعی عدم قطعیت وجود دارد ثانیا عملأ تلاش برای موازنه قدرت در این شرایط عدم قطعیت به تلاش برای نیل به حداکثر قدرت منجر می شود و در نتیجه هیچ گاه موازنه واقعا به وجود نمی آید ثالثا موازنه قدرت به تنهایی برای تثبیت نظام دولت ها و حفظ استفلال اعضا کارآمد نیست و نوعی اجماع اخلاقی نیز برای تحدید قدرت طلبی دولت ها ضروری است اما به هرحال ، موازنه قدرت نوعی مصالحه میان هرج و مرج مطلق و نظم معتبر است ( مشیرزاده،1384 :103).
مورگنتا توازن قوا را پدیده ی اجتماعی عامی می داند که کارکردهای آن در سطح داخلی و بین المللی و همچنین نتایج آن متفاوت است . این تفاوت منبعث از تفاوت بنیادینی است که واقع گرایان میان جامعه ی داخلی و نظام بین الملل قائلند و تحت عناوینی چون متمرکز بودن ، نامتمرکز بودن جامعه ی داخلی و نظام بین المللی ،فقدان اقتدار – مرجعیت ، تشابه کارکردی و تخصیص یافتگی کارکردها عرضه داشته اند.
مورگنتا توازن قوا را در سیاست داخلی در چارچوب نسبتاً ثابت جامعه ای یکپارچه که اجتماع قوی و قدرت بلامنازع حکومت مرکزی آن را حفظ می کند می بیند ، حال آنکه در نظام بین الملل اجتماع را ضعیف و اقتدار مرکزی را غایب می داند و در چنین شرایطی ثبات جامعه و آزادی بخش های تشکیل دهنده ی آن را تا حد زیادی منوط به عملکرد توازن قوا می پندارد ( لیتل ، 1389 :17).
نوواقع گرایان نیز جایگاهی محوری برای توازن قدرت قائل شده اند . پدر نو واقع گرایی یعنی کنت والتز (1979) نگاه تاریخی کلاسیک را رها کرده و نگرشی ساختاری به سیاست بین الملل بر می گزیند . بر این اساس نظریه موازنه قوای او که خود آن را بهترین نظریه سیاسی می داند روایتی دیگرگونه از امر توازن قوا و مفاهیم مربوط به آن است.
اهمیت موازنه قوا برای والتز به حدی است که می گوید: ” اگر قرار باشد برای سیاست بین الملل یک نظریه مشخص و متمایز وجود داشته باشد این نظریه ، نظریه ی موازنه قواست” .
والتز نظریه ی توازن قوای خود را به عنوان عنصر مرکزی در سنتز واقع گرایی ساختاری خود مطرح می کند . والتز اظهار می دارد که دو مسأله راجع به نظریه موازنه قوا مهم است : نخست آن که هرچند نظریه ی موازنه قوا برخی پیش بینی ها را ارائه می کند ، لیکن این پیش بینی ها نامشخص هستند . با توجه به اینکه صرفاً یک وضعیت به طور ضعیف تعریف شده و ناپایدار از توازن پیش بینی می شود ، بنابراین دشوار است که بگوییم هر عدم توزیع قدرت ، این نظریه را ابطال می کند.
دوم اینکه هر چند ممکن است که دولت ها مستعد اقدام مجددی نسبت به محدودیت ها و انگیزه های بین المللی در راستای انتظارات این نظریه باشند ، اما سیاست ها و اقدامات دولت ها به وسیله شرایط داخلی شان شکل می گیرد . شکست موازنه هایی که صورت می گیرد و شکست برخی دولت ها در انطباق خود با عملکرد های موفقیت آمیز دولت های دیگر ، می تواند با سهولت هر چه بیشتر و بطور جداگانه از طریق تاکید بر تأییدات نیروهای خارج از موضوعات مورد بحث این نظریه تببین شود (محمد خانی، 1390 :95).
کنت والتز براین اعتقاد است که در نظام بین الملل که آنارشی مشخصه اصلی آن است و هیچ قدرت یا دولت فراملی برای اجرای قوانین وجود ندارد رفتاری که کشورها از سوی نظام به آن واداشته می شوند ، ایجاد توازن است .هر کشوری در وضعیت طبیعی هابزی به سر می برد که در جریان رقابت برای بقاء تحت فشارهای فوق العاده ای قرار دارد . این فشارها موجب شکل گیری انواع متفاوتی از رفتارها در میان بازیگران می گردد ، از یک طرف بازیگران نظام بین المللی را مجبور می سازد تا از رفتارهای موفق ترین بازیگران الگو برداری کنند که این منجربه ایجاد واحدهای یکسان و هم زیستی میان بازیگران می گردد و از طرف دیگر افزایش سریع قدرت یک بازیگر باعث تحریک سایر بازیگران برای افزایش قدرت در صورت عدم کفایت ، موجب ایجاد اتحاد میان آن ها برای جلوگیری از ظهور هژمون بالقوه می گردد. در وضعیت آنارشیک نظام بین الملل ، موازنه قدرت همچون دست نامرئی آدام اسمیت در بازار عمل می کند ( سازمند ، 1389: 256).
والتز به رغم مورگنتا که دولتها را بیشینه ساز قدرت به سوی تأمین امنیت می دانست ، آنها را صرفاً جویندگان امنیت معرفی می کند که چون تغییرات ساختاری عمده ترین تهدیدکننده ی امنیتشان به شمار می رود ، بقا و دوام آن ها مستلزم پاسخ به هر تغییرساختاری در نظام است و همین امر عامل اساسی باز تولید توازن نه پیامد آگاهانه ، بلکه نتیجه ی ناخواسته تصمیمات انفرادی دولت ها برای اطمینان از بقای خود است. موازنه قوا ، پویشی درون سیستمی است که تعادل ، ثبات و

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درباره علامه طباطبایی، استعاره و مجاز، ظاهر و باطن Next Entries پایان نامه با کلید واژگان ایالات متحده، موازنه قدرت، موازنه قوا