آثار منثور، معرفت خدا، سوره بقره

دانلود پایان نامه ارشد

2-2-2.آثار منثور 13
2-3. مثنوي و جايگاه والاي آن در بين متون عرفاني 13
2-4. تاثيرات مولانا در غرب و شرق 17
پي نوشت ها 26
فصل سوم- تعاريف
3-1. درآمدي بر لطف و قهر 28
3-2. تعريف لغوي و اصطلاحي لطف 29
3-2-1-ويژگي هاي لطف خداوند 30
3-2-2. لطف عام و لطف خاص 35
3-2-2-1. لطف عام 36
3-3. تعريف لغوي و اصطلاحي قهر 38
3-3-1. ويژگيهاي قهر خدا 40
3-4. تشخيص لطف و قهر 41
3-5. قهر و لطف با هم است 43
3-5-1. لطف قهر نماي 44
3-5-2. قهر لطف نماي 46
3-6. سبقت لطف بر قهر 48
3-7. مظاهر سبقت لطف بر قهر 49
3-7-1. عفو فرشتگان 49
3-7-2- آماده شدن انسان براي امتحان الهي 49
3-7-3- پيروزي انبياء 50
3-7-4-توبة کافران 50
3-8. فرق لطف حق با لطف خلق 50
3-9. لطف و رحمت را از خدا بايد آموخت 51
3-10. چه اموري فقط با لطف حق انجام مي شود؟ 52
– برطرف شدن پليدي درون 52
– فناي نفس 52
– بينا شدن چشم بصيرت 52
– ره يافتن مريدان به ژرفاي سخن پيران 53
– از بين رفتن سحر و جادو 53
3-11 . فقط از خدا بايد درخواست لطف کرد 53
پي نوشت ها 55
فصل چهارم-لطف وقهر در عرفان اسلامي
4-1. جايگاه قهر و لطف در عرفان 60
4-2. صفات قهر و لطف از منظر عرفان اسلامي 64
4-3. نظر عرفا در باب جلال و جمال 66
4-4. صفات الهي از منظر کلامي (اشاعره، معتزله، شيعي) 75
4-4-1. صفات الله (جل جلاله) 75
4-4-2. صفات الهي از نظراشاعره 77
4-4-3. صفات الهي از ديد معتزله 77
4-4-4. صفات خدا در کلام اماميه 78
پي نوشت ها 83
فصل پنجم-جلوه هاي لطف الهي در مثنوي
جلوه هاي لطف الهي در مثنوي 88
5-1 . آفرينش هستي 88
5-2 . تداوم حيات 89
5-3 . فراهم آوردن اسباب طبيعي که براي حيات مفيد است 91
5-3-1 . رزق و روزي 91
5-3-2 . وجود و مهر مادر 92
5-3-3 : شب 92
5-3-4 . روز 93
5-3-5 . آب 93
5-3-6 . دريا 94
5-3-7 . باد 95
5-3-8 . بهار 96
5-3-9 . همزيستي اضداد 96
5-4 . وجود انبيا و صالحان 97
5-5 . فرشتگان 106
5-6 . توبه 107
5-7 . تبديل سيّئات به حسنات 108
5-8 . تربيت و هدايت انسان 109
5-9 . لطف خدا بر امّت پيامبر (ص) 111
5-10 . عقل و علم 112
5-11 . صبر و احتساب 113
5-12. امتحان الهي و سختي هاي زندگي 114
5-13 . دعا 117
5-14 . تسکين غم و از ياد بردن مصيبت 118
5-15 . قبولي طاعات 119
5-16 . بهشت 119
5-17 . شفاعت 120
5-18 . رؤيت 121
پي نوشت ها 123
فصل ششم-کمند لطف الهي در مثنوي
6-1 . آنچه که درهاي لطف را بر انسان مي گشايد 128
6-1-1 . توحيد 128
6-1-2 . مبارزه با نفس 128
6-1-3 . شکر نعمت 130
6-1-4 . صبر و رضا 131
6-1-5 . خشوع 133
6-1-6 . توبه 134
6-1-7. اعتراف به گناه و نقص 135
6-1-8 . گريه و تضرّع 136
6-1-9 . سخن هاي دقيق و مناسب 139
6-1-10 . تسبيح و ذکر پاک حق 139
6-1-11 . راستي يا خاموشي 141
6-1-12 . به کارگيري اموال براي دين 142
6-1-13 . همراهي با ديگران 142
6-1-14 . کمک به ديگران 143
6-1-15. قطع اميد 143
6-1-16. کوشش در راه معرفت 143
6-1-17 . تقرّب جستن به درگاه الهي 144
6-1-18. حيراني در برابر معرفت خدا 148
6-2. ثمره ي لطف حق 148
6-3. نتايج دور بودن از لطف خدا 149
6-4. موانع لطف و رحمت 150
پي نوشت ها 155
فصل هفتم-شراره هاي قهر در مثنوي
قهر الهي به چه صورتهائي بر انسان وارد مي شود؟ 160
7-1. مظاهر طبيعي 160
7-1-1. خزان 160
7-1-2. باران 161
7-1-3. خشکسالي 161
7-1-4. بيماري 161
7-1-5. آتش 161
7-1-6. عذاب اقوام گذشته به وسيله ي عوامل طبيعي 162
7-2. مبدَل شدن حس ها 165
7-3. ديو و ابليس 167
7-4. آتش دوزخ 168
پي نوشت ها 169
فصل هشتم-ريسمان قهر از ديدگاه مولانا
8-1. آنچه که موجب قهر الهي مي شود 171
8-1-1. ادّعاي خدايي کردن 171
8-1-2. دوروئي 172
8-1-3. عمل نکردن به وظايف بندگي 173
8-1-4. نداشتن معرفت حقيقي 173
8-1-5. بعضي از دعاها 174
8-1-6. غرور بر دين 175
8-1-7. لاف زدن 175
8-1-8. ناسپاسي 176
8-1-9. تکبر و خودخواهي 176
8-1-10. تمسخر و غيبت 177
8-1-11. تمارض 178
8-1-12. حسد 178
8-1-13. دوست نااهل 178
8-1-14. شکستن سوگند. 179
8-1-15. ظلم و شقاوت 180
8-1-16. مدح شقي 181
8-2. آثار و نتايج قهر الهي 181
8-3. راه امان از قهر الهي 182
– پيروي و دوستداري پيامبر (ص) 183
– فرو بردن خشم 183
– مرگ اختياري 183
– تضرع و دعا 184
– صدقه 184
8-4. عتاب بر پيامبران 184
پي نوشت ها 187
فصل نهم-از نگاه مثنوي لطف يا قهر؟
9-1. عاشقم بر قهر و بر لطفش 190
9-2. موارد دعا براي درخواست لطف الهي 192
پي نوشت ها 193
فصل دهم-گذري بر تشبيه‎ها و استعاره‎هاي لطف و قهر در مثنوي
گذري بر تشبيه‎ها و استعاره‎ها 194
پي نوشت ها 203
نتيجه گيري و پيشنهادها
نتيجه گيري 205
پيشنهادها 207

منابع و ماخذ
فهرست منابع و مآخذ 209
فهرست منابع غير فارسي 215
فهرست مقالات 216

” فرم چکيده پايان نامه تحصيلي دوره تحصيلات تکميلي”

نام خانوادگي دانشجو : آقازاده تبريزي نام: نسرين
استاد يا اساتيد راهنما :دکتر قاسم انصاري استاد يا اساتيد مشاور:دکتر حميد طاهري
دانشکده :علوم انساني رشته: زبان و ادبيات فارسي
گرايش: زبان و ادبيات فارسي مقطع : کارشناسي ارشد
تاريخ دفاع : 18/3/93 تعداد صفحات : 225
عنوان پايان نامه: قهر و لطف در دفتر اول و دوم و سوم مثنوي مولانا
کليد واژه: لطف، قهر، عرفان
چکيده(حداکثر 250 کلمه):
دو واژه لطف و قهر، دو کردار است که خدا و انسان داراي آن مي باشد؛ و آنکه لطف و قهرش بي کران است، خداوند يکتاست. اوست که لطفي بي علت و غرض و بي مرز و نهايت دارد و انوار لطفش پيوسته جاري و بر بندگانش متفاوت است. لطف قهرنما و قهر لطف نمايش همواره بشر را آزموده و نشان داده که لطف او بر قهرش پيشي دارد لطفي که با لطف خلق متفاوت است.
آموزگار هستي لطف و رحمت را به ما مي آموزد و نشان مي دهد که انوار لطف و رحمت را بايد از او خواست و برخي از امور جز به لطف او امکان پذير نيست.
لطف و قهر الهي از آغاز نضج علوم اسلامي از مباحث بحث برانگيز ميان اکابر صوفيه، مفسران و دانشمندان علم کلام بوده است کنکاش عرفا و صوفيان در اين وادي سبب گرديده که به دو تلقي از لطف و قهر برسند در اغلب موارد به ويژه در نزد متقدمان آنها لطف و قهر از حيث تاثيرات سلوکيشان بر احوال و حيات معنوي سالک مورد توجه بوده و در تلقي ديگري (بيشتر در نزد متأخران و مکتب ابن عربي) لطف و قهر از وجوه نظري ما بعدالطبيعي مورد تامل قرار گرفته است.
به هر حال اين خداوند است که جلوه هاي لطف و شراره هاي قهرش را در جاي جاي حيات بشري نمايان کرده است و اين ما هستيم که بايد در رسيدن به الطاف الهي و دوري از آتش قهر او تلاش نمائيم.

امضاي استاد راهنما

مقدمه
واژه “لطف” در قران نيامده بلکه به صورت صفت مشبهه (لطيف) 7 بار در قران مذکور است. کلمه “لطف” که به نرمي در کار وکردار و?رفق و بخشايش معني شده است 1 در قران کريم به معاني مختلف همچون دين اسلام،2 ايمان،3 بهشت،4 باران،5 پيغامبري،6 نعمت،7 قران،8 روزي،9 خير و نصرت،10 عافيت، 11دوستي،12 عيسي(ع)، 13 ومحمد(ص)، 14 معني شده است. در همهي اين معاني لطف و محبت و رحمت حق تعالي نمايان و آشکار است.
واژه ” قهر ” نيز در قران نيامده بلکه شش بار به صورت صيغه مبالغه (قهّار) در قران مذکور است. کلمه “قهر” که به معني خشم کردن 15 آمده است و در قران کريم که به خداوند نسبت داده شده، همراه با لعنت و نفرين خداوند آمده است و بيشتر خشم خدا را بر کساني که نا فرماني او مي کنند و از راه راست و درست دور مي شوند، مي رساند. چنانکه ملاحظه مي شود بر پايه آنکه رحمت خداوند بر غضب او پيشي دارد که “سَبَقَتْ رَحْمَتي غضبي” ؛ “خداوند مي فرمايد: رحمت من برغضبم، پيشي دارد.” 16 دايره و مجال معاني لطف خداوندي فراخ تر و گشاد تر از قهر اوست از کلماتي که تقريباً مرادف با لطف و قهر به کار برده شده رحمت و غضب و رضا و سخط 17 است که آدمي مي بايد به هر دو خرسند و راضي باشد چنانکه مولانا فرموده است:
“عاشقم بر قهر و بر لطفش به جد

وين عجب من عاشق اين هر دو ضد”

(1/1570)
در اين پايان نامه ويژگي هاي دو مفهوم لطف و قهر بيان شده است از جمله آنکه لطف خداوند هم چون ساير صفات او معلّل به اغراض نيست و به حد و شمار در نمي آيد و بر همه يکسان افاضه مي شود هر چند که بر حسب قابليّت قابل، هر کس بنا بر العَطيَّاتُ عَلي حَبِ اَلقابلَّيات ميزان محدودي را کسب مي کند هم چون آبي که از آسمان فرو مي ريزد و هر آبگيري به اندازه و قدر معلومي از آب برخوردار مي شود چنانکه خداوند فرموده: “و انزَلنَا مِنَ السَّماءِ ماءً فَسَالَت اودِيَهٌ بِقَدَرِها و مَا نُنزَّلُهُ الا بِقَدَر معلوم” “خدا از آسمان، آبي نازل کرد که در هر رودي به قدر وسعت و ظرفيتش سيل آب جاري شد.” 18 بنابراين هر کس بايد بکوشد تا ظرفيت خود را براي دريافت آب رحمت خداوند فراخ تر گرداند و هيچ کس هيچ گاه نبايد از لطف حق مايوس و نااميد باشد. در مورد قهر بايد گفت که خداوند هم در دنيا و هم در آخرت
خشم خود را آشکار مي سازد و جهل و ناداني و غفلت مرحله اي از قهر خداوند است قهر و غضب گاهي آشکار و گاهي پنهان است قهر و لطف هر چند در يک کفّه اند ولي لطف بر قهر سبقت و پيشي دارد و بنده با تقرب به حق مي تواند لطف خداوند را جلب کند و قهر او را از خود براند و براي جلب اين لطف و دفع قهر او خداوند در توبه را براي بندگان خود باز گذاشته است.
ذوالنون مصري گويد: توبه دو نوع باشد: يکي توبه انابت، و ديگر توبه استجابت توبه انابت آن بود که بنده توبه کند از خوف عقوبت خداي عزوجل و توبه استجابت آن که توبه کند از شرم کرم خداي، عز و جل. توبه خوف از کشف جلال بود، و از آن، حيا از نظاره جمال. پس يکي در جلال از آتش خوف وي مي سوزد و يکي اندر جمال از نور حيا مي فروزد يکي از اين دو سَکران بود و ديگري مدهوش. اهل حيا اصحاب سکر بوند و اهل خوف اصحاب صحو. 19
بسياري از صفات الهي حق و مفاهيم اخلاقي بندگان که به نحوي مرتبط با لطف و قهر خداوند ست در پايان نامه مورد بررسي قرار گرفته است به ويژه مفاهيم دوگانه اي که مستقيم يا غير مستقيم مي تواند حاکي از مفاهيم لطف وقهر باشد، همچون دنيا وآخرت ،مرگ و زندگي، شب وروز ،بهشت و دوزخ، فرشته وديو، تندرستي، بيماري و سعادت و شقاوت. در اين رساله، اشارتي به مقام و روش علمي و عملي برخي از پيامبران الهي که واسطه ميان حق و خلق و ميانجي الطاف الهي اند شده و نيز سيرت اولياالله به ويژه حضرت علي بن ابي طالب (ع) جاي جاي بيان گشته است.
بسياري از آيات قران و احاديث پيغمبر و ائمه اطهار – عليهم السلام- به مناسبت، نقل و مطالب رساله به آنها مستظهر گرديده است.

پي نوشت ها
1. دهخدا، علامه علي اکبر، لغت نامه [لطف]??[ل ُ ] (ع اِمص ، اِ) نرمي در کار و کردار.
2. سوره بقره، آيه 105.
3. سوره هود، آيه 28.
4. سوره آل عمران، آيه107 .
5. سوره روم، آيه 50.
6. سوره ص، آيه 9.
7. سوره نساء، آيه 113.
8. سوره نحل، آيه 89.
9. سوره اسرا، آيه 100.
10. سوره احزاب، آيه 17.
11. سوره زمر، آيه 38.
12. سوره

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه با موضوع f''(R_0، f'''(R_0، f(R_0 Next Entries کشف المحجوب، مفهوم خدا